1
00:00:00,000 --> 00:00:06,160
IT we maliýe konsernleriniň
birleşmegi bilen iň uly güýç jemlenmesi

2
00:00:06,160 --> 00:00:12,540
döredildi. Ýöne bu güýçli kompleksa
nähili manyda şeýle uly täsir berýär,

3
00:00:12,540 --> 00:00:15,880
hatta dünýäniň ykbalyny dolandyryp bilýär?

4
00:00:15,880 --> 00:00:18,547
Krakanyň aýan edilmegi.

5
00:00:18,547 --> 00:00:23,760
Bu dünýä bütin dünýäni gurşap alýan
gizlin terror guramasynyň gysgyjyna düşdi.

6
00:00:23,760 --> 00:00:29,160
Krakeniň gollary ýaly, onuň gollary siziň emlägiňize, saglygyňyza

7
00:00:29,160 --> 00:00:31,560
we ähli erkin bilime ýetýär.

8
00:00:31,560 --> 00:00:38,840
Kla.TV-niň derňewi – Siziň garaşsyz 1-nji kanalyňyz! www.kla.tv

9
00:00:38,840 --> 00:00:44,160
Bu wideony giňden paýlaşyň! – Bilim güýçtür.

10
00:00:44,160 --> 00:00:48,720
Korona krizisi ýaňy ýeňilen ýaly bolýar, dünýä Ukraina urşy

11
00:00:48,720 --> 00:00:53,760
we şonuň netijesinde energiýa we ykdysadyýet
krizisi bilen güýçli sarsgynlara sezewar bolýar.

12
00:00:53,760 --> 00:00:59,980
Häzir hatda bütin dünýäde resessiýa,
millionlarça adamyň garyplyk we açlyk çekmegi howp salýar.

13
00:00:59,980 --> 00:01:05,440
Şeýle bolsa-da, hatda bir wagtlar
parahatçylykçy syýasatçylar hem urşy hasam gyzdyrýarlar.

14
00:01:05,440 --> 00:01:10,160
Bu dünýä derejesindäki negatiw ösüş
indi tötänlikmi, adam ýalňyşlygymy

15
00:01:10,160 --> 00:01:12,653
ýa-da belki-de has çuňňur bir zat barmy?

16
00:01:12,653 --> 00:01:17,233
Eger şeýle bolsa, onda şeýle ösüşleri

17
00:01:17,233 --> 00:01:24,400
dünýä derejesinde dolandyryp we özüne boýun egdirip
biljek bir güýç bolmaly. Ýöne şeýle güýç aslynda barmy?

18
00:01:24,400 --> 00:01:31,120
Maliýe we ykdysadyýet hünärmeni Ernst Wolff
bu soraga aýdyň "Hawa" diýip jogap berýär.

19
00:01:31,120 --> 00:01:35,720
Wolffyň pikiriçe, sanly-maliýe kompleksi, ýagny uly IT

20
00:01:35,720 --> 00:01:39,680
we BlackRock we Vanguard başda duran maliýe konsernleri

21
00:01:39,680 --> 00:01:43,480
dünýäni dolandyrýan güýje öwrüldi.

22
00:01:43,480 --> 00:01:47,040
BlackRock we Vanguard atly baýlyk dolandyryjylary,

23
00:01:47,040 --> 00:01:51,387
esasan hem iň baýlaryň puluny dolandyrýarlar.

24
00:01:51,387 --> 00:01:56,240
Meselem, BlackRock birden dünýäde
iň uly baýlyk dolandyryjysy boldy,

25
00:01:56,240 --> 00:02:03,707
Rothschildler takmynan 2,8 trillion
ABŞ dollaryny BlackRock-a geçirendi.

26
00:02:03,707 --> 00:02:06,880
Şu gün dünýäniň iň uly on baýlyk dolandyryjysy

27
00:02:06,880 --> 00:02:12,200
45 trillion ABŞ dollaryly baýlyk.

28
00:02:12,200 --> 00:02:16,607
Bu ABŞ-nyň ykdysady önüminiň (jemleýji içerki önüminiň),

29
00:02:16,607 --> 00:02:21,060
Hytaýyň, Ýaponiýanyň we Germaniýanyň
jemleýji önüminiň jeminden köpdür.

30
00:02:21,060 --> 00:02:26,900
BlackRock bilen Vanguard-yň
paýnamalary arkaly birlikde diýen ýaly

31
00:02:26,900 --> 00:02:32,460
beýleki ähli uly baýlyk dolandyryjylaryna,
köpmilletli konsernlere we şeýle hem uly

32
00:02:32,460 --> 00:02:39,927
Microsoft, Apple, Alphabet, Amazon we Facebook
ýaly IT-konsernlere höküm sürýändigi häsiýetlidir.

33
00:02:39,927 --> 00:02:43,733
Emma olar öz nobatynda olaryň
IT-hyzmatlaryna garaşly bolany üçin,

34
00:02:43,733 --> 00:02:48,140
özara garaşlylyk döredi, şonuň
üçin olar biri-biri bilen diýen ýaly

35
00:02:48,140 --> 00:02:55,667
bir bitewilige – „sanly-maliýe toplumyna“ birleşdiler.

36
00:02:55,667 --> 00:03:02,180
IT-konsernleriň güýji olaryň dünýä
maglumat akymyny dolandyrmagynda,

37
00:03:02,180 --> 00:03:06,893
şeýlelik bilen hemme zada we her
zada düşünmek mümkinçiliginde durýar.

38
00:03:06,893 --> 00:03:12,620
Bu bilim şeýle uly ähmiýete eýe welin, häzir puldan başga-da

39
00:03:12,620 --> 00:03:20,780
maglumatlary dolandyrmak dünýäni dolandyrýar.
Şeýlelik bilen, IT we maliýe konsernleriniň birleşmegi bilen

40
00:03:20,780 --> 00:03:26,140
taryhda iň uly güýç jemlenmesi döredi.

41
00:03:26,140 --> 00:03:32,380
Emma bu güýçli topluma şeýle uly täsir berýän zat näme, hatda ol

42
00:03:32,380 --> 00:03:39,380
dünýäniň ykbalyny dolandyryp bilýär?
Ernst Wolff munuň ýaly jogap berýär:

43
00:03:39,380 --> 00:03:43,940
1. Maliýe güýji bilen baýlyk dolandyryjylar

44
00:03:43,940 --> 00:03:46,500
dünýäniň islendik bazaryny
islendik görnüşde dolandyryp bilýärler,

45
00:03:46,500 --> 00:03:51,380
şeýlelik bilen boýun egmeýän hökümetleri dyza çökerdip bolýar.

46
00:03:51,380 --> 00:03:56,707
2. Uly banklar we möhüm merkezi banklar deňeşdirip boljak

47
00:03:56,707 --> 00:04:01,853
analiz ulgamyna eýe bolmany üçin, analizlerini dünýäde ýeke-täk

48
00:04:01,853 --> 00:04:05,700
BlackRock-yň „Aladdin“ maliýe
maglumatlaryny seljermek ulgamyndan alýarlar.

49
00:04:05,700 --> 00:04:10,600
Bu häzir olaryň ähli kararlarynyň
esasyny berýär, şonuň üçin BlackRock

50
00:04:10,600 --> 00:04:16,313
dünýä maliýe syýasatyny öz islegi
boýunça dolandyryp we täsir edip bilýär.

51
00:04:16,313 --> 00:04:21,740
3. Habar beriş serişdeleri hem häzir
bu karteliň diktaturasynyň astyndadyr.

52
00:04:21,740 --> 00:04:26,380
BlackRock we Vanguard, mysal üçin, uly paýlarynyň üsti bilen

53
00:04:26,380 --> 00:04:31,327
ABŞ-nyň iň uly on media
kompaniýasynyň habar berişine täsir edýärler.

54
00:04:31,327 --> 00:04:37,820
4. Greenpeace we Amnesty International
ýaly möhüm jemgyýetçilik guramalary hem edil

55
00:04:37,820 --> 00:04:42,220
ylmy işgärler we uniwersitetler ýaly bu
korporasiýalaryň islegine boýun egýärler,

56
00:04:42,220 --> 00:04:45,927
çünki olaryň hemmesi olaryň puluna garaşly.

57
00:04:45,927 --> 00:04:51,660
5. Emma bu sanly-maliýe
toplumynyň iň möhüm hyzmatkärleri hökmünde

58
00:04:51,660 --> 00:04:56,580
– eşidiň we haýran galaň – Jorj Sorosyň Açyk Jemgyýet Gaznasy,

59
00:04:56,580 --> 00:05:03,900
Bill & Melinda Gates Gaznasy we Bütindünýä
Ykdysady Forumy WEF ýaly güýçli gaznalar çykyş edýärler.

60
00:05:03,900 --> 00:05:10,800
Mysal üçin, Açyk Jemgyýet Gaznasy 1979-njy ýylda
döredileli bäri bütin dünýäde syýasata, mediýa

61
00:05:10,800 --> 00:05:17,140
we bilime aralaşýar we geçmişde hatda
islenmeýän hökümetleriň agdarylmagyna hem gatnaşdy.

62
00:05:17,140 --> 00:05:22,847
Gates Gaznasy ýa-da WEF ýaly gaznalar bolsa tutuş BMG-ni

63
00:05:22,847 --> 00:05:31,727
we BSG-ni hem dolandyrýarlar. Mundan başga-da, WEF
1992-nji ýyldan bäri Young-Global-Leader maksatnamasynda

64
00:05:31,727 --> 00:05:35,220
syýasy we senagat elitasyny taýýarlaýar.

65
00:05:35,220 --> 00:05:41,400
Mysal üçin, Finlýandiýanyň, Belgiýanyň, Täze
Zelandiýanyň, Kanadanyň premýer-ministrleri

66
00:05:41,400 --> 00:05:46,680
we Fransiýanyň prezidenti Emmanuel
Makron hem WEF-iň gün tertibini goldaýan

67
00:05:46,680 --> 00:05:50,980
Young Global Leaders toparyna girýärler.

68
00:05:50,980 --> 00:05:57,460
Şeýle hem Angela Merkel, Mark Zukerberg (Facebook-yň
esaslandyryjysy), Jeff Bezos (Amazon-yň esaslandyryjysy),

69
00:05:57,460 --> 00:06:01,860
Elon Musk we Bill Gates hem.

70
00:06:01,860 --> 00:06:05,300
Bu bütindünýä çylşyrymly
baglanyşyklary we ulgamlary göz öňüne getirseň,

71
00:06:05,300 --> 00:06:11,200
sanly-maliýe toplumy güýçli kraken meňzeýär,
onuň üsti bilen Rotşildler ýa-da Rokfellerler ýaly

72
00:06:11,200 --> 00:06:18,153
az sanly superbaýlar dünýäniň ykbalyny arkadan dolandyrýarlar.

73
00:06:18,153 --> 00:06:22,460
Ernst Wolffyň pikiriçe, häzirki krizisler baýlaşmaga

74
00:06:22,460 --> 00:06:27,260
hem-de olaryň häkimiýetini giňeltmäge we berkitmäge hyzmat edýär.

75
00:06:27,260 --> 00:06:35,660
Olaryň iň uly gorkusy adamzadyň olaryň
hakykatdan-da örän azdygyny bilmegidir.

76
00:06:35,660 --> 00:06:39,321
Ahyrynda Ernst Wolffdan sitata:

77
00:06:39,321 --> 00:06:43,460
„Meniň pikirimçe, biziň döwrümiziň iň uly we iň möhüm habary,

78
00:06:43,460 --> 00:06:47,860
bulara sebäp bolýan, WEF-i dolandyrýan adamlaryň güýji,

79
00:06:47,860 --> 00:06:54,233
sanly-maliýe toplumyny
dolandyrýanlaryň güýji olaryň köp pulynda däl,

80
00:06:54,233 --> 00:06:58,820
olaryň puly we özleri üçin tutuş goşunlary ulanýandyklarynda däl,

81
00:06:58,820 --> 00:07:04,227
eýsem olaryň güýji adamlaryň köpüsiniň
bularyň hiç birine düşünmeýändiginde.

82
00:07:04,227 --> 00:07:07,853
Ýene aýdyşym ýaly, öňümizde örän uly özgerişler döwri dur.

83
00:07:07,853 --> 00:07:12,620
ýöne men bu döwürde iň möhüminiň
aýdyňlaşdyrmak bolup galjakdygyna

84
00:07:12,620 --> 00:07:18,020
çyn ýürekden ynanýaryn. We men berk ynanýaryn,
eger köp adam näme bolup geçýändigine düşünse,

85
00:07:18,020 --> 00:07:20,220
onda biz çözgütleri hem taparys.

86
00:07:20,220 --> 00:07:23,780
Şeýle hem meniň pikirimçe, häzirki döwürde
biz hakykatdan hem umytsyzlyga düşmeli däl,

87
00:07:23,780 --> 00:07:25,860
häzir hemme zat örän garaňky görünse-de,

88
00:07:25,860 --> 00:07:28,260
asmana barha garaňky bulutlar ýygnalsa-da.“

89
00:07:28,260 --> 00:07:32,580
Ýöne meniň pikirimçe, bu garaňky
bulutlar käbirlerine şeýle ýagyş berer,

90
00:07:32,580 --> 00:07:36,793
olardan soň olar gözlerini açyp, töwereklerinde
hakykatda nämeleriň bolup geçýändigini görerler.“