1 00:00:00,000 --> 00:00:00,280 Sanly ýewro Göni maliýe faşizmine 2 00:00:00,280 --> 00:00:08,576 Sanly ýewro, ÝB Komissiýasynyň kanun taslamasyna laýyklykda, Ýewropada kanuny töleg serişdesi hökmünde girizilmelidir. 3 00:00:08,576 --> 00:00:15,966 Muňa esas hökmünde, diňe nagt pullaryň sanly döwürde ÝB-niň ykdysadyýetini goldap bilmejekdigi görkezilýär. 4 00:00:15,966 --> 00:00:23,983 Komissiýanyň pikiriçe, sanly ýewro bolmasa, beýleki döwletleriň sanly walýutalary ýa-da hususy kripto-walýutalary 5 00:00:23,983 --> 00:00:28,213 Ýewropada ýaýrap, ýewronyň ornuny yza süpürmeli. 6 00:00:28,213 --> 00:00:34,599 Bu meýilnamalary nähili bahalandyrmaly we olaryň ahyrsoňy biziň azatlygymyzyň soňlanmagyna näme üçin getirjekdigi 7 00:00:34,599 --> 00:00:39,660 barada maliýe hünärmeni Ernst Wolffyň indiki çykyşynda diňläň. 8 00:00:44,460 --> 00:00:49,033 Sanly ýewro Göni maliýe faşizmine 9 00:00:49,033 --> 00:00:53,371 Ernst Wolffyň teswirlemesi 10 00:00:53,371 --> 00:00:58,656 Geçen hepde "Handelsblatt" ykdysadyýet gazetasyna ÝB Komissiýasynyň aýyň ahyrynda 11 00:00:58,656 --> 00:01:02,580 jemgyýetçilige hödürlejek kanun taslamasy syzdyryldy. 12 00:01:02,580 --> 00:01:10,440 Ol sanly ýewronyň kanuny töleg serişdesi statusyny almaly şertlerini öz içine alýar. 13 00:01:10,440 --> 00:01:17,460 Görnüşi ýaly, ÝB-niň taryhyndaky iň möhüm taslamanyň taýýarlygy şeýlelik bilen indiki tapgyra geçýär. 14 00:01:17,460 --> 00:01:24,047 Ýewropa Merkezi Bankynyň web saýtyndan görnüşi ýaly, 2021-nji ýylyň iýulynda başlanan gözleg 15 00:01:24,047 --> 00:01:27,660 tapgyry 2023-nji ýylyň noýabrynda tamamlanar. 16 00:01:27,660 --> 00:01:34,001 Täze walýutanyň hakyky girizilmegine çenli Ýewropa Merkezi Bankynyň yglan eden 2-3 ýylynyň geçjekdigini 17 00:01:34,001 --> 00:01:38,200 ýa-da geçmejekdigini, belki, birnäçe günüň içinde bileris. 18 00:01:38,200 --> 00:01:44,747 Her niçe bolsa-da, syzdyrylan habar sebäpli Ýewropa Merkezi Bankynyň, syýasatyň we esasy medeniýetçi metbugatyň geljek 19 00:01:44,747 --> 00:01:52,340 günlerde we hepdelerde hüjüme geçip, sanly ýewrony bize her dürli usulda ýakymly etmek üçin ähli zady etjekdigini çaklap bileris. 20 00:01:52,340 --> 00:01:59,217 Ilkinji nobatda, nagt pullaryň ýatyryljak däldigi we täze walýutanyň doly ygtybarly boljakdygy barada hemişe nygtaljakdygy 21 00:01:59,217 --> 00:02:06,340 aýdylýar, sebäbi onuň arkasynda täjirçilik banklaryndan tapawutlylykda bankrot bolup bilmeýän merkezi bank durýar. 22 00:02:06,340 --> 00:02:08,693 Emma bu diňe gözboýagçylyk. 23 00:02:08,693 --> 00:02:14,610 Sanly merkezi bank walýutasy girizilenden soň nagt pullaryň ýagdaýynyň nähili boljakdygyny 24 00:02:14,610 --> 00:02:17,520 bilmek isleýän adam Nigeriýa tarapa seretmeli. 25 00:02:17,520 --> 00:02:25,960 Afrikanyň iň uly senagat ýurdunda 2021-nji ýylyň oktýabr aýynyň ahyryndan bäri E-Naira bilen CBDC dolanyşykda. 26 00:02:25,960 --> 00:02:33,074 Şu wagta çenli ilatyň diňe ýarym göterimi munuň üçin zerur bolan gapjygyny telefonyna ýükläp alandygy sebäpli, Nigeriýanyň 27 00:02:33,074 --> 00:02:36,653 hökümeti nagt pullaryň ýatyrylmagyna güýçli kömek etdi. 28 00:02:36,653 --> 00:02:42,468 Bankomatlarda nagt pul bermek çäklendirildi, ýokary tölegli hasaplardan nagt pul çekmek girizildi, köne pul 29 00:02:42,468 --> 00:02:49,253 nyşanlary ýaramsyz diýlip yglan edildi we howlukmaçlyk bilen girizilen täze pullar elýeterli däl diýlip yglan edildi. 30 00:02:49,253 --> 00:02:56,060 Şeýle hem, 2023-nji ýylyň 1-nji martyndan bäri hökümet hasaplaryndan nagt pul çekmek gadagan edildi. 31 00:02:56,060 --> 00:03:04,020 Başgaça aýdanyňda: Nigeriýanyň hökümeti raýatlarynyň nagt pula elýeterliligini kynlaşdyrmak üçin ähli mümkinçilikleri ulandy. 32 00:03:04,020 --> 00:03:10,893 Netijede gozgalaňlar, ýakylan bank şahamçalary we ölüm-ýaralanmalaryň bolan harby operasiýalar ýüze çykdy. 33 00:03:10,893 --> 00:03:17,364 Germaniýadaky hökümetiň nagt pula başgaça garaýandygy ynanmak isleýän adam nagt pullaryň ýatyrylmagy 34 00:03:17,364 --> 00:03:23,460 meselesinde dünýäde öňdebaryjy gurama bolan Better Than Cash Alliance saýtyna girmeli. 35 00:03:23,460 --> 00:03:31,860 Ol ýerde agzalaryň we maliýeleşdirijileriň arasynda Berlin şäheriniň Ykdysady Hyzmatdaşlyk we Ösüş Ministrligi (BMZ) ýok. 36 00:03:31,860 --> 00:03:39,146 Täze walýutanyň howpsuzlygyna gelsek, merkezi banklar bankrot bolup bilmeýärler we çäksiz täze pul döredip bilýärler. 37 00:03:39,146 --> 00:03:45,332 Ýöne-de pul mukdarynyň köpelmeginiň inflýasiýa, ýagny puluň gymmatynyň düşmegi we şeýlelik bilen raýatlaryň satyn alyş 38 00:03:45,332 --> 00:03:52,500 ukybynyň peselmegine, ýuwaş-ýuwaşdan emläkden mahrum etmek bilen deňeşdirilýän netijä getirmeginiň öňüni alyp bilmeýärler. 39 00:03:52,500 --> 00:03:56,026 Täze puly kontrol edýänler üçin ýagdaý başgaça. 40 00:03:56,026 --> 00:04:04,256 Merkezi banklara we olaryň arkasyndaky sanly-maliýe toplumyna ilatyň öz bähbitlerine boýun egdirmek üçin pulyň 41 00:04:04,256 --> 00:04:08,926 taryhynda şu wagta çenli bolmadyk mümkinçilikleri açýar. 42 00:04:08,926 --> 00:04:15,336 Programmirleýin walýuta bolany üçin, sanly ýewro maksatly çykarylýar, möhleti bilen baglanyşdyrylýar we 43 00:04:15,336 --> 00:04:21,960 ähli ulanyjylara aýratyn göterim we salgyt stawkalaryny, şeýle hem jerime töleglerini ýükläp bolar. 44 00:04:21,960 --> 00:04:29,876 Onuň tölegini howa ýa-da saglyk şahadatnamasy ýaly şertlere baglamak, geçerliligini ýerli, sebit ýa-da 45 00:04:29,876 --> 00:04:38,106 milli derejede çäklendirmek ýa-da hytaý nusgasyndaky sosial kredit ulgamyna baglamak mümkin bolar. 46 00:04:38,106 --> 00:04:44,240 Pulyň taryhyna seredeniňde, taryhy taýdan hemişe iki esasy häsiýeti bolupdyr: 47 00:04:44,240 --> 00:04:48,473 Ol ähliumumy çalyşma we şol bir wagtyň özünde hökümdarlyk serişdesi bolupdyr. 48 00:04:48,473 --> 00:04:57,608 Sanly merkezi bank puly, häzir yglan edilýän sanly ýewro ýaly, ilkinji nobatda hökümdarlyk serişdesidir, öňki diktatorlaryň 49 00:04:57,608 --> 00:05:02,040 oýlap tapan ähli çärelerinden has täsirli we netijeli. 50 00:05:02,040 --> 00:05:05,960 Bu ösüşe garşy durmagyň wagty geldi. 51 00:05:05,960 --> 00:05:13,074 Ilkinji ädimleri her kim ädäp bilýän ýerlerde nagt töleg edip we daş-töweregine täze puluň girizilmeginiň biziň hemmämizi özümiz 52 00:05:13,074 --> 00:05:19,744 karar berip ýaşap bilmeýän, gaýtam kiçijik bir elita tarapyndan dolandyrylýan we idare edilýän geljege alyp barýandygyny 53 00:05:19,744 --> 00:05:26,970 düşündirip başlap biler – hem-de bu biziň – şonda diňe sanly we daşarky gözegçilik astyndaky – gapjygymyz arkaly amala aşyrylar.