1
00:00:00,000 --> 00:00:05,880
Bu metbugat habaryny "Schutz vor Strahlung"
birleşigi 2023-nji ýylyň 17-nji iýulyndan başlap çap etdi.

2
00:00:05,880 --> 00:00:08,960
Kla.TV gysgaldylan wersiýasyny çap edýär.

3
00:00:08,960 --> 00:00:11,680
Deňi-taýy bolmadyk marketing üstünligi.

4
00:00:11,680 --> 00:00:17,622
SALT, ilaty Şweýsariýanyň iň çet burçlarynda hem
5G bilen üpjün etmek üçin Elon Muskyň SpaceX

5
00:00:17,622 --> 00:00:21,200
kompaniýasy bilen hyzmatdaşlyk etjekdigini yglan edýär.

6
00:00:21,200 --> 00:00:28,760
Käbirleriniň tehnologiýanyň ýeňşi hökmünde belleýän zady, "Schutz
vor Strahlung" guramasynyň alada bilen synlaýan ösüşidir.

7
00:00:28,760 --> 00:00:38,200
Esasanam, açyk howada ýaşaýan adamlar we haýwanlar üçin
ýokardan şöhlelenmek arkaly ýokarlanan radiasiýa howpy sebäpli.

8
00:00:38,200 --> 00:00:43,160
Şeýlelik bilen, SALT amerikan konserni
bilen täze hyzmatdaşlygy bilen buýsanýar.

9
00:00:43,160 --> 00:00:45,240
Emma bularyň hemmesi näme üçin?

10
00:00:45,240 --> 00:00:52,234
SALT häzir hem 99,9 göterim ykjam telefon
ulgamy arkaly örtüşe eýe, bu bolsa görnüşine görä

11
00:00:52,234 --> 00:00:56,000
ýeterlik däl. SALT doly örtüşi gazanmak isleýär.

12
00:00:56,000 --> 00:01:02,920
Emma häzir dünýäniň iň gowy ykjam telefon
ulgamlarynyň birine eýe bolan ýurtda bu nähili peýdaly?

13
00:01:02,920 --> 00:01:09,219
Tankydy sesler Häzir hem dünýäniň alymlary
kosmosdaky sansyz-sajaksyz hemralaryň gije

14
00:01:09,219 --> 00:01:12,480
asmanyny hapalamagyndan duýduryş berýärler.

15
00:01:12,480 --> 00:01:19,643
Abraýly "Nature" ylmy žurnalynda açyk hat çap edildi, onda
alymlar howp bilen uçuşlaryň häzir hem Hubble kosmiki

16
00:01:19,643 --> 00:01:23,080
teleskopynyň möhüm suratlaryna päsgel berýändigini görkezýärler.

17
00:01:23,080 --> 00:01:28,080
Ýagtylyk hapalanmagyndan başga-da, kosmosda
ýene bir ekologiýa betbagtçylygy ýüze çykýar.

18
00:01:28,080 --> 00:01:32,120
Starlink hemralarynyň ömri takmynan bäş ýyl.

19
00:01:32,120 --> 00:01:35,600
Şondan soň olar Ýeriň iň ýokarky atmosferasynda ýanýarlar.

20
00:01:35,600 --> 00:01:38,560
Gözden gaýyp, ýatdan çykýarmy? Asla beýle däl.

21
00:01:38,560 --> 00:01:42,680
Galan zat, ulanylan materiallar, esasanam alýuminiý.

22
00:01:42,680 --> 00:01:49,006
Dürli öndürijileriň on müňlerçe hemralarynda alýuminiý
konsentrasiýasy howply derejede ýokarlanmak

23
00:01:49,006 --> 00:01:54,880
howpy bar, bu bolsa ahyrsoňy UV
radiasiýasyndan goraýan ozon gatlagyna hem zyýan ýetirýär.

24
00:01:54,880 --> 00:01:56,960
Ýokardan şöhlelenme

25
00:01:56,960 --> 00:02:01,800
Şeýle hem, şeýle hemralar arkaly
nähili goşmaça radiasiýa ýüküne garaşmaly?

26
00:02:01,800 --> 00:02:07,600
Häzirki pursatda muny çaklamak kyn, diýýär
Radiasiýadan Goramagyň prezidenti Rebekka Maýer.

27
00:02:07,600 --> 00:02:09,400
Ýöne ol düýpli ölçelip bilinýär.

28
00:02:09,400 --> 00:02:13,440
Öndürijiler radiasiýanyň aşa güýçli
birleşdirilendigini öňe sürýärler.

29
00:02:13,440 --> 00:02:20,216
Aslynda bolsa, hemranyň orbitasyndan Ýere çenli
550 km aralykda signal ýaýraýandygy sebäpli,

30
00:02:20,216 --> 00:02:24,120
kabul edijiniň töweregindäki giň meýdan şöhlelenýär.

31
00:02:24,120 --> 00:02:29,674
Şu gün eýýäm, esasanam mör-möjekleriň
populýasiýalarynyň Şweýsariýada yzygiderli artýan radiasiýa ýükü

32
00:02:29,674 --> 00:02:32,560
sebäpli howp astyndadygy barada aýdyň alamatlar bar.

33
00:02:32,560 --> 00:02:37,800
Federal Geňeş muny ykrar etmese-de,
geçen makalamyzda görkezişimiz ýaly.

34
00:02:37,800 --> 00:02:44,720
Mundan başga-da, Rebekka Maýer radiasiýadan zyýan çeken
adamlaryň köpeljekdigini göz öňünde tutmagy maslahat berýär.

35
00:02:44,720 --> 00:02:52,760
Şu gün eýýäm Şweýsariýa ilatynyň 10%-i saglygyna ýa-da
hal-ýagdaýyna radiasiýanyň zyýan ýetirýändigini aýdýar.

36
00:02:52,760 --> 00:02:54,840
Gynansak-da, tendensiýa artýar.

37
00:02:54,840 --> 00:03:02,960
Mundan başga-da, adaty smartfon bilen hemra baglanyşygy
arkaly telefon edende kelläniň aşa gyzmagy howpy bar.

38
00:03:02,960 --> 00:03:09,640
Kadalaşdyrylan görkezijiler bar bolsa-da, smartfona
maglumat baglanyşygyny gurmak üçin belli bir kuwwat gerek.

39
00:03:09,640 --> 00:03:14,840
Şeýlelik bilen, rugsat edilen
geçiriş kuwwatynyň aşylmagyna garaşmaly.

40
00:03:14,840 --> 00:03:20,080
SALT-yň yglan eden innowasiýasy
hakykat bolýança, entek epeý wagt geçer.

41
00:03:20,080 --> 00:03:22,640
Şeýle-de bolsa, Ilon Maskyň meýilnamasy belli.

42
00:03:22,640 --> 00:03:26,920
Hemme ýerde internet. Hemme ýerde we islendik wagtda kabul ediş.

43
00:03:26,920 --> 00:03:31,040
Tehnologiýa wizionerleri üçin
radiasiýa ýükü ýokardan hem artmalydyr.

44
00:03:31,040 --> 00:03:38,120
Ilatyň, haýwanlaryň we ösümlikleriň zyýanyna, olar munuň
netijesinde ýokarlanan radiasiýa ýüküne sezewar bolýarlar.

45
00:03:38,120 --> 00:03:43,678
Şonuň üçin biz Federal Geňeşden kosmosa maglumat
baglanyşyklary üçin hem öňüni alyş ýörelgesini

46
00:03:43,678 --> 00:03:46,720
göz öňünde tutýan düzgünleri düzmegi talap edýäris.

47
00:03:46,720 --> 00:03:54,280
Biz sizi ýaşaýan ýeriňizde meýilleşdirilýän 5G ýaýlym
enjamlaryna garşy yzygiderli göreşmegi dowam etmäge çagyrýarys.

48
00:03:54,280 --> 00:04:01,760
Mümkin boldugyça her bir gurluşyga garşy garyşyklyk bildirmek
taktikasy bilen biz hemmämiz bilelikde 5G toruny haýallatdyk.

49
00:04:01,760 --> 00:04:05,400
Bu özüni oňat haklaýar. Soňky söz siziňki.

50
00:04:05,400 --> 00:04:12,823
Schutzvorstrahlung-yň metbugat habarnamasynyň
doly tekstini görkezilen salgyda tapyp bilersiňiz.