Beste kijkers, we mogen nooit moe worden om terug te denken aan 7 december 1941, de datum waarop de
deelname van de VS aan de Tweede Wereldoorlog werd gerechtvaardigd door
de Japanse aanval op Pearl Harbor.
Waarom niet?
Het aanstichten van deze oorlog toont een terugkerend patroon van terreur door de Amerikaanse
en Britse regeringen, gebaseerd op leugens.
Hoe Japan volgens plan verwikkeld raakte in een bloedige oorlog met de VS wordt gedetailleerd uitgelegd
in de volgende toespraak van tijdgetuige Jeanette Rankin, die onze Noord-Amerikaanse correspondent
inleidt voor Rankin Hall.
Dan: Aan de vooravond van de herdenking van de aanval op Pearl Harbor doen we verslag vanaf
de besneeuwde campus van de Universiteit van Montana in Missoula, Montana, VS.
Er is een verband tussen onze huidige omgeving en de gebeurtenissen
in Pearl Harbor 82 jaar geleden.
Het gebouw achter me is Rankin Hall, vernoemd naar Jeannette Rankin, een politica uit Montana die in
1916 geschiedenis schreef als de eerste vrouw die in het Amerikaanse Congres werd gekozen.
Ze was ook de enige in het Congres die tegen deelname aan beide wereldoorlogen stemde.
In 1916 voerde Mrs Rankin campagne voor sociale kwesties, vrouwenkiesrecht en de neutraliteit
van de VS in de Eerste Wereldoorlog.
Kort na haar overwinning stond ze voor een gedenkwaardige beslissing.
In april 1917 sprak president Woodrow Wilson, die ook campagne voerde voor de neutraliteit van
de VS, het Congres toe met zijn verkiezingsslogan "Hij hield ons uit de oorlog" en vroeg om
goedkeuring om de oorlog in te gaan.
Wilson had de neutraliteit al ernstig geschonden door wapens en geld te leveren
aan de geallieerde mogendheden die sinds 1914 tegen Duitsland vochten.
In zijn beroemde oorlogstoespraak voor een gezamenlijke zitting van het Congres prees de president de Amerikaanse
regering als "een van de grootste voorvechters van de rechten van de mensheid" en verkondigde hij dat "de wereld
veilig moet worden gemaakt voor democratie".
Het Congres gaf Wilson zijn oorlog, maar zes leden van de Senaat en 50 van het Huis
van Afgevaardigden, waaronder Jeanette Rankin, stemden tegen de resolutie.
Ze zei tegen haar collega's: "Ik wil mijn land steunen, maar ik
kan niet voor de oorlog stemmen.
Hun stem bleek erg impopulair.
De krant Helena Independent noemde haar "een dolk in de handen van Duitse propagandisten,
een dwaas van de keizer, een lid van het Hunleger in de Verenigde
Staten en een huilend schoolmeisje".
Ze verloor de steun van de kiezers in Montana en daardoor ook haar zetel in het Congres.
23 jaar later hield het spookbeeld van een nieuwe wereldoorlog de Amerikanen bezig, die
zich opnieuw uitspraken voor neutraliteit.
Wendell Willkie, Roosevelts tegenstander in de verkiezingscampagne van 1940, kreeg een duwtje in de rug toen hij
voorspelde dat Roosevelt Amerika de oorlog in zou leiden.
Roosevelt antwoordde met de belofte geen Amerikaanse troepen de strijd
in te sturen, won de verkiezingen en bleef aan voor zijn derde termijn.
Datzelfde jaar stelde Jeannette Rankin zich opnieuw kandidaat voor het Congres en deze keer was haar anti-oorlogsstandpunt
de belangrijkste pijler van haar programma.
In 1941 herhaalde de geschiedenis zich toen Roosevelt een van de beroemdste toespraken uit de Amerikaanse
geschiedenis hield voor een gezamenlijke zitting van het Congres, slechts één
dag na de aanval op Pearl Harbor: De zogenaamde "Day of Infamy"-toespraak
Opnieuw eiste een Amerikaanse president een oorlogsstemming van het Congres
en opnieuw stemde Jeanette Rankin tegen.
Maar deze keer was zij de enige tegenstem.
Rankin wist hoe impopulair haar stem zou zijn en dat haar standpunt het einde van haar
carrière in het Congres zou betekenen.
Waarom stemde ze dan tegen?
Er waren zeker andere anti-oorlogsleden van het Congres die zich ook hadden uitgesproken
voor neutraliteit, maar die geen andere keuze hadden dan Roosevelt te steunen na wat hij
beschreef als een "onuitgelokte en verraderlijke" aanval door de Japanners.
Zelfs Charles Lindbergh, die zo'n fervent voorstander was van de neutraliteit van Amerika, veranderde
van gedachten na Pearl Harbor en steunde Amerika's deelname aan de oorlog.
Maar Rankin stond alleen in het Congres.
En waarom?
In de documenten van het "Congressional Record" van het 77e Congres in 1942 vinden we
een toespraak uit de pen van Mrs. Rankin.
Een jaar later, op de eerste verjaardag van de aanval op Pearl Harbor, toen Amerika met volle steun
van het volk op twee fronten vocht, verscheen Jeannette Rankin zelf voor het 77e Congres en hield
een toespraak getiteld "Some Questions About Pearl Harbor": "Een paar
vragen over Pearl Habor".
Luister naar enkele geselecteerde fragmenten uit de toespraak en beslis voor jezelf of
Mrs Rankin legitieme zorgen had over het steunen van Roosevelts drang naar oorlog:
Mijnheer de spreker, we zijn al een jaar in oorlog.
Als lid van het Congres dat op 8 december 1941 tegen de oorlogsverklaring stemde, wil ik zelf
een paar vragen stellen over de betekenis van bepaalde activiteiten die tot deze aanval leidden:
Pearl Harbor was de grootste donderslag in de Amerikaanse geschiedenis.
Het is inderdaad redelijk om je af te vragen of een verantwoordelijke Amerikaanse
bron de Japanse aanval had voorzien.
In deze context wil ik graag de volgende opmerkelijke uitspraak weergeven, die neerkomt
op een voorspelling, uit het tijdschrift Christian Century van 19 november 1941
- drie weken voor de Japanse aanval.
"Het is geen geheim dat de hele koloniale structuur van blanke rijken uit elkaar dreigt te
vallen als we niet ingrijpen in Azië.
Veel Britse leiders zouden Amerikaanse betrokkenheid tegen Japan toejuichen."
De stelling van Sydney Rogerson in zijn vooroorlogse boek Propaganda in the Next War, dat de zekerste manier
voor Groot-Brittannië om de Verenigde Staten te overtuigen om te helpen was om ons te betrekken
in een oorlog met Japan, wordt bevestigd door de gebeurtenissen.
Wat heeft de heer Rogerson, een Engelse auteur, specifiek te zeggen over de plannen
van de Britse imperialisten?
Zijn boek werd in 1939 door de Britse censuur verboden voor export naar Amerika.
Op pagina 148 legt de heer Rogerson de volgende verklaring af over de plannen van de Britse imperialisten.
"De Verenigde Staten overtuigen om onze rol te spelen zal veel
moeilijker zijn dan in 1914 -
zo moeilijk dat het waarschijnlijk niet zal lukken.
Er is een duidelijke bedreiging voor Amerika nodig;
Een dreiging die ook via propaganda aan elke burger bekend moet worden gemaakt
voordat de Republiek opnieuw de wapens opneemt in een extern geschil.
De situatie zou aanzienlijk versoepelen als Japan erbij betrokken
zou worden, en dat kan en zal Amerika waarschijnlijk zonder meer doen.
In ieder geval zou het een natuurlijk en voor de hand liggend doel van onze propagandisten zijn om dit te bereiken,
net zoals ze erin geslaagd zijn om de Verenigde Staten in de oorlog met Duitsland te
betrekken tijdens de Grote Oorlog."
Met andere woorden, drie jaar voor Pearl Harbor hadden de Britse imperialisten
bedacht hoe ze de Verenigde Staten opnieuw te hulp konden schieten.
Maar hoe kon Japan precies betrokken raken bij een oorlog met de Verenigde Staten?
Er is geen betere manier om een land tot oorlog aan te zetten dan economische sancties,
vooral als het gaat om landen die geen belangrijke grondstoffen hebben.
Op het moment dat de heer Rogerson zijn inzichtelijke boek schreef,
was de uitdrukking "economische sancties betekenen oorlog" in feite
- een echo van het dreigement van de Volkenbond aan Italië in 1937 - ligt nog steeds op ieders lippen.
Congres: Zou het niet genoeg zijn voor Groot-Brittannië om de Verenigde Staten ertoe
te bewegen de handelsbetrekkingen met Japan te verbreken, dat voor het voortbestaan van zijn economische
leven in grote mate afhankelijk is van de invoer van grondstoffen in ruil voor
zijde en manufacturen?
Is er bewijs van een specifieke gelegenheid waarbij de Britse regering dit
beleid van economische sancties tegen Japan verkocht aan de regering Roosevelt?
In de "Ladies Home Journal" van juli 1942 deden Forrest Davis en Ernest K. Lindley -
een goede vriend van de president - de volgende belangrijke onthulling in
een artikel getiteld "How War Came".
"Toen ze - president Roosevelt en premier Churchill - elkaar ontmoetten in een baai bij Newfoundland
voor de Atlantische Conferentie, wilde Churchill het probleem frontaal aanpakken.
Hij vroeg de president - zoals de Britten, Australiërs en Nederlanders al eerder herhaaldelijk
aan deze regering hadden gevraagd - om mee te doen aan een ultieme verklaring aan Japan."
Ultimatum is een eis die gekoppeld is aan een dreiging en een dilemma vertegenwoordigt:
"Doe dit of doe dat, of anders...".
In dit geval, zoals we zo meteen zullen zien, was de strafmaatregel waarmee Japan werd bedreigd
een economische blokkade, met andere woorden sancties, een
regelrechte provocatie tot oorlog.
Maar wat eiste het ultimatum zelf?
En welk bewijs is er dat president Roosevelt de eis van Churchill voor zo'n ultimatum
tijdens de Atlantische Conferentie daadwerkelijk heeft geaccepteerd?
Er lijkt uitstekend bewijs te zijn dat president Roosevelt een dergelijk
ultimatum heeft gesteld.
Niemand minder dan Henry Luce, redacteur van Time, Life en Fortune, die het buitenlands beleid van de zittende
regering verdedigt, heeft toegegeven dat president Roosevelt een dergelijk ultimatum aan Japan heeft
gesteld en dat het stellen van dat ultimatum heeft geleid tot de aanval op Pearl Harbor.
Welk bewijs is er dat de regering Roosevelt, die al op 25 juli 1941 Japanse
tegoeden in dat land had bevroren, haar economische wurging van Japan na de Atlantische
Conferentie snel versnelde?
Om een nauwkeurig statistisch antwoord te krijgen, nam ik contact op met zowel het ministerie van Buitenlandse
Zaken als het ministerie van Handel en vroeg om maandelijkse gegevens over
de Amerikaanse export naar Japan in 1941.
Tot mijn verbazing kreeg ik van beide ministeries een identiek antwoord:
"Als gevolg van een speciaal uitvoerend bevel zullen er vanaf april 1941 geen statistieken
over de handel met Japan worden gepubliceerd."
Aangezien de Japanners zeker weten welke goederen ze in 1941 van de Verenigde Staten ontvingen,
is het gepast om te vragen: "Voor wie worden deze statistieken verborgen gehouden?".
Als Congreslid kon ik gebruik maken van mijn prerogatief als zodanig en deze gegevens
opvragen bij een administratief agentschap.
Maar omdat ze zogenaamd vertrouwelijk zijn, kan ik ze op dit moment niet openbaar maken.
Een overzicht van andere bronnen werpt echter veel licht op de mate waarin de regering
Roosevelt economische sancties oplegde aan Japan in de maanden tussen de Atlantische
Conferentie en de aanval op Pearl Harbor.
In de New York Times van 17 augustus 1941 lezen we bijvoorbeeld op pagina 7: "Vice President Wallace,
voorzitter van de Economic Defence Board, bevestigde vandaag berichten dat deze groep
al werkt aan projecten om handelsdruk op Japan uit te oefenen."
Met andere woorden, in minder dan een week na de Atlantische Conferentie werd de machinerie
van economische sancties in gang gezet.
Zes weken later was de economische nood in Japan acuut geworden, zoals we lezen in de New
York Times van 24 oktober 1941, pagina 36.
"Het tekort aan grondstoffen in Japan is sterk toegenomen en de industriële activiteit is ernstig verstoord
door de opschorting van de handel met belangrijke buitenlandse landen, meldde het
ministerie van Handel vandaag.
De scheepvaart en handel tussen Japan en de Verenigde Staten, het Britse Rijk
en Nederlands-Indië zouden "praktisch tot stilstand zijn gekomen".
Op 2 december 1941 - vijf dagen voor Pearl Harbor - lazen
we over deze dag op pagina 6 van de New York Times:
"Japan is afgesneden van ongeveer 75 procent van zijn normale import door de geallieerde blokkade, meldde de National Industrial
Conference Board [wereldwijde, Amerikaanse denktank zonder winstoogmerk en lidmaatschapsorganisatie voor het bedrijfsleven] gisteren.
In een analyse getiteld "De effecten van de Geallieerde Economische Blokkade op Japan"
[Het panel merkte op dat ondanks de drastische beperkingen die de Japanse
regering heeft opgelegd om de beschikbare voorraden op te rekken,
de blokkade uiteindelijk rampzalig zou kunnen blijken."
Een week voor de aanval op Pearl Harbor vroeg ik een prominente niet-Japanse Oosterse: "Is de situatie
in de Stille Oceaan zo ernstig als het lijkt?"
"Ja," antwoordde hij, "ze meent het.
Japan heeft geen andere keuze dan oorlog te voeren of de rest van zijn bestaan
in economische slavernij te leven."
De vraag blijft of president Roosevelt zich op het moment dat hij het voorstel van Churchill accepteerde realiseerde
dat het opleggen van economische sancties als een manier om zijn ultimatum aan
Japan af te dwingen oorlog betekende?
Het is moeilijk te begrijpen dat hij zich dit niet kon realiseren, aangezien hij zelf de volgende verklaring had
afgelegd voor het Vrijwilligerscomité op 24 juli 1941, zoals gerapporteerd in het Bulletin van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken van 26 juli 1941, pagina 72.
"Nou, als we de olie hadden afgesloten, waren zij - de Japanners - waarschijnlijk een
jaar geleden naar Nederlands-Indië gegaan en was er oorlog geweest."
Onmiddellijk na de Atlantische Conferentie, twee weken later, beriep Roosevelt zich op deze
door hemzelf erkende oorlogszuiverende sancties.
Was het niet vreemd dat na de Atlantische Conferentie, toen een incident met Japan blijkbaar wenselijk
was, de heer Roosevelt plotseling zijn beleid veranderde en niet alleen de oorlogsvoorraden
afsneed, maar ook praktisch alles wat de Japanse burgerbevolking nodig had?
Dezelfde Roosevelt die jarenlang, ondanks de smeekbeden van het volk, had geweigerd de Neutraliteitswet
van 1936 te handhaven, die bedoeld was om de verscheping van oorlogsgoederen naar Japan te voorkomen en
die er zo in grote mate toe had bijgedragen dat die natie de grondstoffen kreeg voor de bewapening die
nu tegen onze eigen troepen wordt gebruikt.
Zoals een lid van de eigen partij van de president, congreslid Harton W. Sumners uit Texas, voorzitter
van de gerechtelijke commissie van het Huis, opmerkte in een brief aan de Saturday Evening
Post, die op 4 april 1942 op pagina 26 in dat tijdschrift werd gepubliceerd.
"We zijn een heel dom volk geweest, waardoor politici wegkwamen met moord.
De tragedie van Pearl Harbor wijten aan de Japanners is als iemand die een muilezel aan
zijn achterpoot kietelt en probeert zijn koppige houding te verklaren door
de muilezel ervan te beschuldigen dat hij zijn vertrouwen heeft beschaamd."
Op 27 november 1941 stuurde de Chief of Naval Operations een bericht naar de opperbevelhebber
van de Pacifische Vloot, waarin in wezen stond dat het bericht moest worden beschouwd als een oorlogswaarschuwing
dat in de komende dagen agressieve actie van Japan te verwachten
was.
Verdere waarschuwingen werden verstuurd op 28 november, 30 november, 1 december,
3 december, 4 december, 6 december en 7 december.
De laatste waarschuwing bereikte Hawaï nadat de Japanse aanval was begonnen.
We zien dus dat er twee weken voor de aanval op Pearl Harbor bijna dagelijks waarschuwingen werden
verstuurd, om nog maar te zwijgen van de minder frequente voorzorgsmaatregelen
die eerder werden genomen.
Het is moeilijk te begrijpen wat er nog meer gedaan had kunnen worden aan waarschuwingen.
Sterker nog, suggereren de frequentie, urgentie en bewoordingen van deze waarschuwingen
niet dat de aanval op Pearl Harbor absoluut geen verrassing was voor de president?
Heeft premier Churchill ooit toegegeven dat hij de Verenigde Staten
in deze oorlog probeerde te slepen?
Ja!
Volledig open
- nadat we er al waren - deze claim werd hem ontnomen, zoals vermeld in de New York Times van 16 februari 1942, pagina 6.
"Als ik de macht van de Verenigde Staten en hun immense middelen overzie en bereken, en het gevoel
heb dat ze nu met ons, met het Britse Gemenebest van Naties, in het spel zijn, voor hoe lang
het ook mag duren, tot de dood of de overwinning, dan kan ik niet geloven dat er ook
maar één ander feit in de wereld is dat hiermee te vergelijken is.
Dit is waar ik van droomde, waar ik naartoe heb gewerkt en waar ik voor heb
gewerkt, en nu is het werkelijkheid geworden."
Een botte erkenning, dat zeker.
Hebben Churchill of Roosevelt ooit toegegeven dat de Atlantische Conferentie de specifieke reden
was voor hun pogingen om de Verenigde Staten mee te slepen in de oorlog met Japan?
Het is moeilijk te begrijpen hoe anders de volgende bekentenis in Churchill's toespraak in het parlement
op 28 januari 1942 - zoals gerapporteerd door de New York Times op die dag - genoemd kan worden:
"Het was het beleid van het kabinet om betrokkenheid bij Japan koste wat het kost te
vermijden totdat we zeker wisten dat de Verenigde Staten ook betrokken zouden raken.
Aan de andere kant, sinds de Atlantische Conferentie, waar ik deze vragen besprak met
president Roosevelt, en de bestaande waarschijnlijkheid dat de Verenigde Staten, zelfs als ze niet zelf
werden aangevallen, zich zouden mengen in de oorlog in het Verre Oosten en zich zo zouden
verzekeren van de eindoverwinning, leken sommige van deze angsten te worden weggenomen.
En deze verwachting werd niet teleurgesteld door de gebeurtenissen."
Dit lijkt erop te wijzen dat president Roosevelt niet alleen toegaf aan de druk van Churchill
om Japan een ultimatum te stellen en sancties op te leggen, maar ook een algemene toezegging
deed om Amerika bij de oorlog te betrekken, zelfs als Japan niet zou aanvallen.
Vandaag de dag vechten ongeveer een miljoen Amerikaanse jongens 3-8.000 mijl van huis.
Het Amerikaanse volk is bereid om te vechten voor de - citaat - "vier vrijheden", maar we
weten dat we ze thuis moeten behouden als we ze aan anderen willen geven.
Door gebruik te maken van ons traditionele recht op vrijheid van meningsuiting en onderzoek,
zullen we alle vragen blijven stellen en antwoorden blijven zoeken wanneer die zich voordoen.
Wanneer krijgen we het volledige verhaal over wat er is gebeurd op de Atlantic Conference?
We vroegen er toen naar en we vragen er nu naar.
Als president Roosevelt zo koppig had geweigerd om de Neutraliteitswet tegen Japan te handhaven
toen de publieke opinie daar duidelijk om vroeg, waarom veranderde hij dan zo plotseling zijn
beleid op de Atlantische Conferentie?
Een jaar geleden had een van mijn collega's in het Congres maandenlang gezien hoe vaardig president
Roosevelt ons steeds dichter bij de rand van een oorlog in de Atlantische Oceaan had gebracht, alleen
om bij de laatste stap steeds weer te worden gedwarsboomd door een onwillig Congres.
En toen hij zag hoe het lot de president op 7 december 1941 uit het niets een prachtig
"perfect" moreel principe voorschotelde - een casus belli [reden voor oorlog] die alle kritiek
te boven ging, riep hij wanhopig uit: "Wat een geluk heeft deze man!".
Maar was het geluk?