1944-cü ilin qışı Almaniyada.
Reyn boyunca bir çox insan müharibənin sona çatdığını düşünürdü.
Buna görə də usta çörəkçi Vincken bombardımana məruz qalmış ailəsini – həyat yoldaşını və on iki yaşlı oğlu
Fritsi – Hürtgen meşəsində onun yanında yaşamağa gətirdi, orada o, Wehrmacht üçün çörək bişirməyə məcbur edildi.
Saatlarla gecə boyu sürüb qurtardıqdan sonra o, ikisini Kübelvagenə mindirib
açılmış sahədə gizlənmiş boş barakaya apardı.
Amma cəbhə möhkəmləndi. Dekabrda hətta əks-hücum da oldu.
Qar dərinliklərinə gömülmüş iki nəfər çardaqda qaldılar.
Lakin atanın ailəsini təmin etməsi getdikcə daha da çətinləşirdi.
Beləliklə, 1944-cü ilin Milad axşamı çatdı.
Oğlanı Fritz sonradan baş verən hər şeyi yazıya aldı:
Bütün gün İttifaq döyüş təyyarələrinin boğuq uğultusunu eşitdik.
Çox soyuq idi. Ana şam işığının zəif işığında sobanın yanında toyuq şorbası hazırladı.
Ata işləri təşkil etmək üçün çöldə idi.
Birdən qapı döyüldü.
Təlaşa düşdüm, irəli sıçradım və gördüm ki, ana tələsik şamları söndürür.
Yenə qapı döyüldü. Cəsarətimizi toplayıb qapını açdıq.
Çöldə polad kaskalar taxmış iki kişi dayanmışdı.
Birisi yad dildə danışdı və qar üzərində uzanan üçüncü şəxsə işarə etdi.
Biz başa düşdük: bu kişilər Amerika əsgərləridir.
Ana mənim yanımda hərəkətsiz dayandı.
Onlar silahlanmışdılar və zorla içəri girə bilərdilər, amma orada dayanıb gözləri ilə xahiş etdilər.
Qar içində oturan adam canlıdan çox ölü kimi görünürdü.
"Gəl," dedi ana qonaqpərvər jestlə.
Onlardan biri anamla fransızca ünsiyyət qura bildi.
Ana yaralı kişiyə qulluq etdi.
Sobanın yanında oturanda soyuq onlardan getdi.
Mənim ruhum yenidən yüksəldi.
Üçü dağınıq vəziyyətdə idi, bölmələrini itirmişdilər və günlərdir meşədə dolaşırdılar.
Ana mənə tapşırdı: "Get və altı kartof daha gətir."
O, ikinci şamdan yandırdı və yuyulmuş, soyulmamış kartofları şorbalara doğradı.
Onları soymaq o vaxt israf olardı.
Yaralı adam bol qan itirmişdi və hərəkətsiz, səssiz uzanmışdı.
Ananın şorbası cəlbedici qoxu yayırdı.
Mən sadəcə masanı düzəldirdim, qapı yenə döyüldü.
Daha çox səpələnmiş amerikalılar gözləyirdim və tərəddüd etmədən qapını açdım.
Onlar əsgər idilər, dörd nəfər kişi və hamısı dişlərinə qədər silahlanmışdılar.
Mən bu formanı tanıyırdım. Onlar bizim Wehrmacht əsgərlərimiz idilər.
Mən qorxudan iflic olmuşdum. Bu bizim üçün son idi?
Ana bayıra çıxdı. Onun sakit səsi məni bir qədər rahatlatdı.
"Sən özünlə buz kimi soyuqluq gətirirsən, bizimlə yemək istəyirsən?" – deyə o, qəfildən dedi.
Bununla o, düzgün notu vurmuşdu.
Əsgərlər onları səmimi şəkildə salamladılar və cəbhələr arasında, Ardennlərin sərhəd bölgəsində Milad axşamı
həmvətənlərini tapdıqları üçün açıq-aydın sevindilər.
"Bir az isinəkmi?" – soruşdu baş zabit, çavuş.
Bəlkə sabahadək qala bilərik?
"Əlbəttə," deyə ana isti cavab verdi, sonra cəsarətlə əlavə etdi:
Artıq burada tamamilə donmuş və isinməyə ehtiyacı olan üç nəfər var.
Zəhmət olmasa Milad axşamı heç bir problem yaratmayın!
Serjant başa düşdü. O soruşdu: "Yankilər?"
Ana onların hər birinə baxdı və yavaş-yavaş dedi:
Siz mənim oğullarım ola bilərsiniz, içəridəkilər də.
Birisi yaralanıb, amma yaxşı mənada deyil.
Digərləri də sənin kimi ac və yorulublar.
Sonra o serjanta dedi: "Bu Milad axşamıdır, burada atəş açılmayacaq!"
O, ona iki-üç sonsuz saniyə ərzində dik baxdı; amma ana qətiyyətlə dedi:
Silahlarınızı taxtanın üstünə qoyun və içəri gəlin!
"O dediyi kimi et," dedi çavuş hırıldayarak.
Bir kəlmə belə demədən, silahlarını odun saxladığımız anbara qoydular:
üç karabin, iki tapança, bir yüngül pulemyot və iki bazuka
Düşmən amerikalıların gözü qarşısında gizli qalmadı.
Ümidin itməsi cəsarəti ilə onlar geri vuruşmağa hazır idilər.
Hər kəs kiçik otaqda olanda çaşqın qalmışdılar.
Anası isə öz elementində idi. Gülümsəyərək hər kəs üçün oturacaq tapdı.
Bizdə üç stul var idi, amma ananın yatağı böyük idi.
Onlar səssiz qaldılar – havada gərginlik var idi.
Ana yenidən yemək bişirməyə başladı.
Yaralı adam gurultu ilə inildədi. Almanlardan biri onun üzərinə əyildi.
"Sən təcili yardım həkimisən?" – deyə ana soruşdu.
O cavab verdi: "Xeyr, amma bir neçə ay əvvələdək Haydelberqdə tibb oxumuşdum."
Sonra o amerikalılar üçün ingiliscə izah etdi: "Soyuq sayəsində yara infeksiyalaşmayıb."
Amma o qan itirib və istirahətə, qidalı yeməyə ehtiyacı var.
İndi gərginlik azaldı.
Serjant çörək çantasından bir şüşə qırmızı şərab çıxardı, digər serjant isə masanın
üstünə əsgərlərə verilən uzunömürlü çörək qoydu.
Ana çörəyi kəsdi. O, fincanın içinə bir az şərab tökdü: "Xəstənin sağlığına!"
Qalan hissə bölündü.
İndi Milad şam yeməyi üçün hər şey hazır idi.
Masada iki şam yanıb-sönürdü.
Masanın başında Ana müvəqqəti hazırlanmış oturacaqda oturmuşdu.
Bizim evdə yeməkdən əvvəl yüksək səslə dua etmək adəti yox idi.
Amma indi hər şey fərqli idi. Bayram əhval-ruhiyyəsi hökm sürürdü.
Heç kəs əlavə söz demədən yeməyə başlamağı ağlına gətirməzdi.
Biz bir-birimizin əllərini tutduq və ana elə toxunacaq dərəcədə səmimi danışdı ki, sanki Miladı elan edirdi:
Gəl, Rəbb İsa, və qonağımız ol…
O, sözlərini belə bitirdi: "...və xahiş edirəm, nəhayət bu müharibəyə son qoyun!"
Dairəyə baxdığımda əsgərlərin gözlərində yaş gördüm. Və heç kəs utanmırdı.
Nəhayət, yatmağa getdik. Mən ananın yatağında yer tapdım.
Az miqdarda səhər yeməyindən sonra çavuş amerikalılar üçün yol göstərdi.
Alman pusulası əllər dəyişdi.
Harada addım atdığınızı diqqətlə izləyin. Çoxlu yollar minalanıb.
Jabolarınızı (döyüş bombardmançılarını) eşidəndə onlara dəli kimi əl yelləyin.
Həkim ingilis dilinə tərcümə etdi. Sonra onlar yenidən silahlanmağa başladılar.
Hər kəs bir-birini şən-şən qucaqladı; yenidən görüşəcəklərinə söz verdilər:
Bu lənətə gəlmiş müharibə bitən kimi!
1996-cı ilin yanvarında, 50 ildən çox sonra, Fritz Vincken əslində yenidən amerikalılarla görüşdü.
Onlardan birinin hələ də heç vaxt əlindən vermədiyi Alman Wehrmacht kompası vardı.