Vintro 1944 en Germanio.
Multaj homoj laŭlonge de la Rejno pensis, ke la milito alproksimiĝas al sia fino.
Tial majstra bakisto Vincken alportis sian bombitan familion, sian edzinon kaj dekdujaran filon Fritz, por loĝi apud li en la
Hürtgena Arbaro, kie oni devigis lin baki panon por la Wehrmacht.
Post plurhoraj noktaj veturadoj, li kondukis ilin ambaŭ per Kübelwagen al malplena barako kaŝita en senarbara klopero.
Sed la fronto malmoliĝis. En decembro eĉ okazis kontraŭofensivo.
Profunde neĝblokitaj, la du restis en la kabano.
Tamen fariĝis ĉiam pli malfacile por la patro provizi por sia familio.
Kaj tiel alvenis la Kristnaska vespero de 1944.
Lia filo Fritz poste skribis ĉion, kio okazis:
Ni aŭdis la malfortan bruegon de aliancitaj ĉasaviadiloj dum la tuta tago.
Estis akre malvarme. Patrino preparis kokidansupon apud la forno en la mallaŭta lumo de kandelo.
Patro estis ekstere organizante aferojn.
Subite frapis ĉe la pordo.
Mi ektimis, kuntiriĝis kaj vidis patrinon haste estingi la kandelojn.
Estis alia frapo. Ni kolektis nian kuraĝon kaj malfermis la pordon.
Ekstere staris du viroj portantaj ŝtalajn kaskojn.
Iu parolis en fremda lingvo kaj montris al tria persono kuŝanta en la neĝo.
Ni konstatis: ĉi tiuj viroj estas usonaj soldatoj.
Patrino staris senmova apud mi.
Ili estis armitaj kaj povus esti perforte eniris, sed ili staris tie kaj petis per siaj okuloj.
La viro sidanta en la neĝo ŝajnis pli morta ol viva.
"Envenu," diris Panjo kun bonveniga gesto.
Unu el ili povis komuniki kun mia patrino en la franca.
Patrino prizorgis la vunditan viron.
Sidante apud la forno, la malvarmo forlasis ilin.
Mia animo denove leviĝis.
La tri estis disiĝintaj, perdis sian unuon kaj dum tagoj vagadis tra la arbaro.
Patrino instruis min: "Iru kaj alportu ses pliajn terpomojn."
Ŝi ekbruligis duan kandelon kaj tranĉis la lavitajn, neŝeligitajn terpomojn en la supon.
Tiam ŝeli ilin estus malŝparo.
La vundito multe sangis kaj kuŝis senmova kaj silenta.
La supo de la patrino eligis allogan aromon.
Mi ĵus aranĝis la tablon, kiam denove frapis ĉe la pordo.
Mi atendis pli disĵetitajn usonanojn kaj malfermis la pordon senhezite.
Ili estis soldatoj, kvar viroj, kaj ĉiuj armitaj ĝis la dentoj.
Mi konis la uniformon. Ili estis niaj soldatoj de la Wehrmacht.
Mi estis paralizita de timo. Ĉu tio estis la fino por ni?
Patrino eliris. Ŝia trankvila voĉo iom min trankviligis.
"Vi alportas kun vi la glacian malvarmon, ĉu vi ŝatus manĝi kun ni?" ŝi elbuŝigis.
Per tio, ŝi trafis la ĝustan tonon.
La soldatoj varme salutis ilin kaj videble ĝojis, ke ili trovis samlandanojn je Kristnaska vespero en
la landlima regiono de la Ardenoj inter la frontoj.
"Ĉu ni povas iomete varmiĝi?" demandis la plej altranga oficiro, serĝento.
Eble ni povas resti ĝis morgaŭ?
"Kompreneble," respondis Panjo varme, tiam kuraĝe aldonis:
Jam estas tri homoj ĉi tie, kiuj estas tute frostigitaj kaj bezonas varmiĝi.
Bonvolu ne kaŭzi ajnan problemon dum la Kristnaska vespero!
La serĝento komprenis. Li postulis scii: "Jankoj?"
Patrino rigardis ĉiun el ili kaj malrapide diris:
Vi povus esti miaj filoj, kaj ankaŭ tiuj interne.
Iu estas vundita, ne en bona maniero.
La aliaj estas tiel malsataj kaj lacaj kiel vi.
Tiam ŝi diris al la serĝento: "Estas Kristnaska vespero, ĉi tie ne estos pafado!"
Li rigardis ŝin. Dum du aŭ tri senfinaj sekundoj; sed Patrino rezolute diris:
Metu viajn pafilojn sur la lignon kaj envenu!
"Faru kiel ŝi diras," grumblis la serĝento.
Sen vorto, ili metis siajn armilojn en la ŝedon, kie ni konservis nian lignon:
Tri karabinoj, du pistoloj, unu malpeza maŝinpafilo kaj du bazukoj.
La malamiko ne restis kaŝita de la usonanoj.
Kun la kuraĝo de malespero, ili estis pretaj rebati.
Kiam ĉiuj estis en la malgranda ĉambro, ili ŝajnis senkonsilaj.
Sed Panjo estis en sia elemento. Ridetante, ŝi trovis sidlokon por ĉiuj.
Ni havis tri seĝojn, sed la lito de Panjo estis granda.
Ili restis silentaj – estis tensio en la aero.
Patrino komencis denove kuiri.
La vundita viro laŭte ĝemis. Unu el la germanoj kliniĝis super li.
"Ĉu vi estas paramedikisto?" demandis Panjo.
Li respondis: "Ne, sed mi studis medicinon en Heidelberg ĝis antaŭ kelkaj monatoj."
Tiam li klarigis al la usonanoj en la angla: "La vundo ne estas infektita danke al la malvarmo."
Sed li perdis sangon kaj bezonas ripozon kaj fortigan manĝaĵon.
Nun la streĉo malpliiĝis.
La serĝento elprenis botelon da ruĝa vino el sia pano-sako, dum alia soldato metis panon da hardtako
(longdaŭra pano provizita al soldatoj) sur la tablon.
Patrino tranĉis la panon. Ŝi verŝis iom da vino en la tason: "Por la malsanulo!"
La resto estis dividita.
Nun ĉio estis preta por la kristnaska vespermanĝo.
Du kandeloj flamis sur la tablo.
Ĉe la kapo de la tablo, Patrino sidis sur improvizita seĝo.
En nia hejmo ne estis kutime preĝi laŭte antaŭ manĝoj.
Sed nun ĉio estis malsama. Estis festa etoso.
Neniu estus pensinta senplue enprofundiĝi en la manĝon.
Ni tenis unu la alian je la manoj, kaj Panjo parolis kun tuŝa sincereco, kvazaŭ ŝi anoncus Kristnaskon:
Venu, Sinjoro Jesuo, kaj estu nia gasto…
Ŝi konkludis per la vortoj: "...kaj bonvolu, finfine ĉesigu ĉi tiun militon!"
Kiam mi rigardis ĉirkaŭ la cirklo, mi rimarkis larmojn en la okuloj de la soldatoj. Kaj neniu hontis.
Fine ni iris dormi. Mi trovis lokon en la lito de Panjo.
Post magra matenmanĝo, la serĝento montris al la usonanoj la vojon al la usonaj linioj.
Germana kompaso ŝanĝis posedanton.
Atentu, kien vi paŝas. Multaj vojoj estas minitaj.
Kiam vi aŭdas viajn Jabos (ĉasaviadiloj-bombaviadiloj), salutumu ilin kvazaŭ freneze.
La kuracisto tradukis en la anglan. Poste ili denove armis sin.
Ĉiuj ĝoje brakumis unu la alian; ili promesis renkontiĝi denove:
Tuj kiam ĉi tiu sanga milito finiĝos!
En januaro 1996, pli ol 50 jarojn poste, Fritz Vincken fakte denove renkontiĝis kun la usonanoj.
Unu el ili ankoraŭ havis la germanan Wehrmacht-kompason, kiun li neniam forlasis.