1944 թվականի ձմեռը Գերմանիայում։
Ռայնի երկայնքով շատ մարդիկ կարծում էին, որ պատերազմը մոտենում է ավարտին։
Դրա համար վարպետ հացագործ Վինկենը իր ավերված ընտանիքը՝ կնոջը և տասներկուամյա որդի Ֆրիցին, տեղափոխեց իր մոտ Հյուրթգենի անտառում
ապրելու, որտեղ նրան պարտադրեցին հաց թխել Վերմախտի համար։
Գիշերվա ընթացքում ժամեր շարունակ մեքենա վարելուց հետո նա նրանց երկուսին Kübelwagen-ով տարավ բացատում թաքնված դատարկ զորանոց։
Բայց ճակատը կարծրացավ։ Դեկտեմբերին անգամ հակահարձակում տեղի ունեցավ։
Խոր ձյան տակ փակված, երկուսն էլ մնացին տնակում։
Այնուամենայնիվ, հոր համար օրեցօր ավելի դժվար էր իր ընտանիքը պահել։
Եվ այդպես 1944 թվականի Սուրբ Ծննդյան նախօրեը եկավ։
Նրա որդի Ֆրիցը ավելի ուշ գրի առավ ամեն ինչ, ինչ տեղի ունեցավ։
Մենք ամբողջ օրը լսում էինք դաշնակիցների կործանիչ ինքնաթիռների խուլ հռնչյունը։
Շատ սաստիկ ցուրտ էր։ Մայրը մոմի մթագնած լույսի տակ, վառարանի մոտ պատրաստեց հավի ապուր։
Հայրը դուրս էր գնացել գործեր կազմակերպելու։
Հանկարծ դռան վրա թակոց հնչեց։
Սարսափած, ես ցնցվեցի և տեսա, որ մայրս շտապում է մարեցնել մոմերը։
Դուռը նորից թակեցին։ Մենք հավաքեցինք մեր քաջությունը և բացեցինք դուռը։
Դրսում կանգնած էին երկու տղամարդ, որոնք կրում էին պողպատե գլխարկներ։
Մեկը օտար լեզվով խոսեց և մատնացույց արեց ձյան մեջ պառկած երրորդ անձին։
Մենք հասկացանք, որ այս տղամարդիկ ամերիկացի զինվորներ են։
Մայրս անշարժ կանգնած էր իմ կողքին։
Նրանք զինված էին և կարող էին ուժով ներս մտնել, բայց կանգնած էին ու աչքերով խնդրում էին։
Ձյան մեջ նստած մարդը ավելի մեռած էր թվում, քան կենդանի։
«Մտեք», — ասաց մայրը՝ ողջունող ժեստով։
Նրանցից մեկը կարողացավ ֆրանսերենով հաղորդակցվել իմ մոր հետ։
Մայրը խնամեց վիրավոր մարդուն։
Օջախի մոտ նստած, նրանցից ցուրտը հեռացավ։
Իմ ոգին կրկին բարձրացավ։
Երեքն էլ ցրված էին, կորցրել էին իրենց ստորաբաժանումը և օրեր շարունակ թափառում էին անտառում։
Մայրս ինձ հրահանգեց. «Գնա և բեր ևս վեց կարտոֆիլ»:
Նա վառեց երկրորդ մոմը և լվացված, չմաքրած կարտոֆիլները կտրեց ապուրի մեջ։
Այ ժամանակ դրանք կեղևազերծելը կլիներ վատնում։
Վիրավոր մարդը առատ արյուն էր կորցրել և անշարժ ու լուռ պառկած էր։
Մայրի ապուրը հոտավետ, հրապուրիչ հոտ էր արձակում։
Ես հենց սեղանը պատրաստում էի, երբ դուռը նորից թակեցին։
Ես սպասում էի ավելի ցրված ամերիկացիների և առանց հապաղելու բացեցի դուռը։
Նրանք զինվորներ էին, չորս տղամարդ, և բոլորը մինչև ատամները զինված էին։
Ես ծանոթ էի համազգեստին։ Նրանք մեր Վերմախտի զինվորներն էին։
Ես վախից անշարժ էի։ Սա՞ մեր վերջն էր։
Մայրը դուրս եկավ։ Նրա հանգիստ ձայնը ինձ որոշ չափով հանգստացրեց։
«Դու քեզ հետ սառույցի պես սառն ես բերում, ուզու՞մ ես մեզ հետ ուտել», — անմտած ասաց նա։
Այդպիսով նա ճիշտ նոտան հարվածեց։
Զինվորները ջերմորեն ողջունեցին նրանց և ակնհայտորեն ուրախ էին, որ ռազմաճակատների միջև՝ Արդենների սահմանային
շրջանում, Սուրբ Ծննդյան նախօրեին հայրենակիցներ էին գտել։
«Կարո՞ղ ենք մի փոքր տաքանալ», — հարցրեց ավագ սերժանտը։
Միգուցե մենք կարող ենք մնալ մինչև վաղը՞
«Իհարկե», մայրիկը ջերմորեն պատասխանեց, ապա համարձակորեն ավելացրեց։
Այստեղ արդեն երեք մարդ կա, որոնք ամբողջովին սառել են և պետք է տաքանան։
Խնդրում եմ՝ Սուրբ Ծննդյան նախօրեին խնդիրներ մի ստեղծեք։
Սերժանտը հասկացավ։ Նա պահանջեց իմանալ՝ «Յենքս՞»
Մայրը նայեց նրանցից յուրաքանչյուրին և դանդաղ ասաց:
Դուք կարող եք լինել իմ որդիները, և նրանք ներսում նույնպես։
Մեկը վիրավորված է, ոչ լավ իմաստով։
Մյուսները նույնքան սոված ու հոգնած են, որքան դու։
Այնուհետև նա ասաց սերժանտին. «Սա Սուրբ Ծննդյան նախօրե է, այստեղ կրակոցներ չեն լինի»:
Նա նայեց նրան երկու-երեք անվերջանալի վայրկյան; բայց մայրը վճռականորեն ասաց:
Դիրեք ձեր զենքերը փայտի վրա և մտեք ներս։
«Արի՛ արա, ինչպես նա է ասում», գռմռաց սերժանտը։
Առանց մի բառի, նրանք դրեցին իրենց զենքերը այն տնակում, որտեղ մենք պահում էինք մեր փայտը։
երեք կարաբին, երկու ատրճանակ, մեկ թեթև մեքենայական հրացան և երկու բազուկա
Թշնամին ամերիկացիներից թաքնված չէր մնացել։
Ցանկացած հուսահատության քաջությամբ նրանք պատրաստ էին հակահարված տալ։
Երբ բոլորը փոքր սենյակում էին, նրանք կարծես անօգնական էին։
Բայց մայրիկը իր տարերքում էր։ Ժպտալով նա բոլորի համար տեղ գտավ։
Մեզ մոտ երեք աթոռ կար, բայց մորս մահճակալը մեծ էր։
Նրանք լուռ մնացին՝ օդում լարվածություն էր։
Մայրը նորից սկսեց խոհարարել։
Վիրավոր մարդը բարձր հառաչեց։ Գերմանացիներից մեկը թեքվեց նրա վրա։
«Դու պարամեդիկ ես՞» — հարցրեց մայրը։
Նա պատասխանեց. «Ոչ, բայց մինչև մի քանի ամիս առաջ ես Հեյդելբերգում բժշկություն էի ուսումնասիրում»:
Այնուհետև նա անգլերեն բացատրեց ամերիկացիներին. «Ցրտի շնորհիվ վերքը չի վարակվել»:
Բայց նա արյուն է կորցրել և նրան հարկավոր է հանգիստ ու սննդարար սնունդ։
Հիմա լարվածությունը թուլացավ։
Սերժանտը հացապարկից հանեց կարմիր գինու շիշ, իսկ մյուսը սեղանին դրեց կոմիսարիատի հաց
(զինվորներին մատակարարվող երկար պահպանվող հաց):
Մայրը կտրեց հացը։ Նա բաժակին լցրեց մի քիչ գինի։ «Հիվանդ մարդու համար»։
Մնացածը բաժանվեց։
Հիմա ամեն ինչ պատրաստ էր Սուրբ Ծննդյան ընթրիքի համար։
Սեղանին երկու մոմեր թրթռում էին։
Սեղանի գլխին Մայրը նստած էր ժամանակավոր նստատեղի վրա։
Մեր տանը սովորույթ չկար ճաշից առաջ բարձրաձայն աղոթել։
Բայց հիմա ամեն ինչ այլ էր։ Տոնական մթնոլորտ էր։
Ոչ ոք չէր մտածի առանց ավելորդ խոսքերի անմիջապես սկսել ուտել։
Մենք բռնել էինք միմյանց ձեռքերը, և մայրիկը հուզիչ անկեղծությամբ խոսեց, կարծես Սուրբ Ծնունդը հայտարարեր։
Եկիր, Տե՛ր Հիսուս, և եղիր մեր հյուրը…
Նա ավարտեց իր խոսքը այս բառերով՝ «...և խնդրում եմ, վերջապես վերջ տվեք այս պատերազմին!»
Երբ ես շրջվեցի շրջանի շուրջ, նկատեցի զինվորների աչքերում արցունքներ։ Եվ ոչ ոք ամաչում չէր։
Վերջապես մենք գնացինք քնելու։ Ես Մամայի անկողնում տեղ գտա։
Թերաճաշից հետո սերժանտը ամերիկացիներին ցույց տվեց ճանապարհը դեպի ամերիկյան դիրքեր։
Գերմանական կողմնացույցը փոխեց տերը։
Զգույշ եղիր, որտեղ քայլում ես։ Շատ ուղիներ ականապատված են։
Երբ լսես քո Ջաբոսները (ռմբակոծիչ-մարտական ինքնաթիռները), խելագարի պես ձեռքով բարևիր նրանց։
Բժիշկը թարգմանեց անգլերեն։ Այնուհետև նրանք կրկին զինվեցին։
Բոլորը ուրախությամբ գրկեցին միմյանց; նրանք խոստացան կրկին հանդիպել:
Ինչքան շուտ այս արյունալի պատերազմը ավարտվի!
1996 թվականի հունվարին, ավելի քան 50 տարի անց, Ֆրից Վինկենը իսկապես կրկին հանդիպեց ամերիկացիներին։
Նրանցից մեկի մոտ դեռևս կար գերմանական Վերմախտի բարոմետրը, որից նա երբեք չէր բաժանվել։