Vetur 1944 í Þýskalandi.
Margir við Rínarfljótið héldu að stríðið væri að ljúka.
Þess vegna flutti meistarakokkurinn Vincken fjölskyldu sína, sem hafði orðið fyrir sprengjuárásum, konuna sína og tólf ára
soninn Fritz, til að búa hjá sér í Hürtgen-skóginum, þar sem hann var kallaður til að baka brauð fyrir Wehrmacht.
Eftir að hafa ekið í margar klukkustundir í gegnum nóttina ók hann þeim tveimur í Kübelwagen
að tómum herbergi sem falinn var á opnum bletti.
En víglínan harðnaði. Í desember var jafnvel ráðist í gagnsókn.
Djúpt snjókomið sátu þau tvö eftir í skálanum.
Hins vegar varð föðurins sífellt erfiðara að sjá fjölskyldu sinni fyrir.
Og svo kom aðfangadagskvöldið 1944.
Sonur hans, Fritz, skráði síðar allt sem gerðist:
Við heyrðum daufan drun bandamanna flugvéla allan daginn.
Það var gífurlega kalt. Móðir undirbjó kjúklingasúpu við ofninn í daufu ljósi kerti.
Faðir var úti að skipuleggja hluti.
Skyndilega bankaði á dyrnar.
Hræddur hörfaði ég og sá móður mína flýta sér við að blása kertin út.
Það bankaði aftur. Við safnuðum kjarki og opnuðum dyrnar.
Úti stóðu tveir menn í stálhjálmum.
Einn talaði erlendu og benti á þriðja mann sem lá í snjónum.
Við áttum okkur á því að þessir menn eru bandarískir hermenn.
Móðir stóð kyrr hjá mér.
Þeir voru vopnaðir og hefðu getað þvingað sig inn, en þeir stóðu þarna og báðu með augunum.
Maðurinn sem sat í snjónum virtist vera meira dauður en lifandi.
"Komdu inn," sagði mamma með gestrisnri bendingu.
Einn þeirra gat átt samskipti við móður mína á frönsku.
Móðir hugsaði um hinn særða mann.
Þegar þeir sátu við ofninn, fór kuldinn frá þeim.
Andinn lyftist mér aftur.
Þeir þrír voru sundraðir, höfðu misst einingu sína og höfðu verið að reika um skóginn í nokkra daga.
Móðir sagði mér: "Farðu og sæktu sex kartöflur í viðbót."
Hún kveikti aðra kerti og skar þvegnar, óhýðaðar kartöflur í súpuna.
Það hefði verið sóun að skræla þau þá.
Sá særði hafði blætt mikið og lá kyrr og þögull.
Súpa mömmu gaf frá sér girnilegan ilmi.
Ég var einmitt að leggja borðið þegar bankaði aftur á dyrnar.
Ég bjóst við fleiri dreifðum Bandaríkjamönnum og opnaði hurðina án hika.
Þeir voru hermenn, fjórir karlar, og allir vopnaðir til tannanna.
Ég þekkti einkennisbúninginn. Þeir voru hermenn okkar úr Wehrmacht.
Ég lamaðist af ótta. Var þetta endirinn fyrir okkur?
Móðir gekk út. Hennar rólega rödd veitti mér dálitla öryggistilfinningu.
"Þú berð með þér ísskalda kulda, viltu borða með okkur?" henti hún út úr sér.
Með því hafði hún slegið á réttan tón.
Hermennirnir heilsuðu þeim hjartanlega og voru augljóslega glaðir að hafa fundið landsmenn á
aðfangadagskvöldi í landamærum Ardennanna milli víglínanna.
"Máum við hita okkur aðeins upp?" spurði æðsti hermaðurinn, sersjantinn.
Kannski getum við dvalið til morguns?
"Auðvitað," svaraði mamma hlýlega og bætti svo djarft við:
Það eru þegar þrír hér sem eru alveg frosnir og þurfa að hlýna.
Vinsamlegast ekki valda neinum vandræðum á aðfangadagskvöldi!
Sjúrinn skildi. Hann krafðist að vita: "Yankar?"
Móðir leit á hvern og einn þeirra og sagði hægt:
Þið gætuð verið synir mínir, og þeir sem inni eru líka.
Einn er særður, ekki á góðan hátt.
Hinir eru jafn svangir og þreyttir og þú.
Þá sagði hún við sersjantinn: "Það er aðfangadagskvöld, hér verður engin skothríð!"
Hann starði á hana. Í tvær eða þrjár endalausar sekúndur; en móðir sagði ákveðið:
Settu byssurnar þínar á viðinn og komdu inn!
"Gerðu eins og hún segir," hvæsti sersjantinn.
Án þess að segja orð lögðu þeir vopnin sín í skúrinn þar sem við geymdum viðarvöru okkar:
Þrjár karabínur, tvær byssur, ein létt vélbyssa og tvær bazúkur.
Óvinurinn hafði ekki haldist falinn fyrir Bandaríkjamönnum.
Með hugrekki örvæntingar voru þeir reiðubúnir að berjast til baka.
Þegar allir voru í litla herberginu virtust þeir ráðalausir.
En mamma var í essinu sínu. Með brosi á vör fann hún öllum sæti.
Við áttum þrjá stóla, en rúm mömmu var stórt.
Þeir sátu þögulir – spenna var í loftinu.
Móðir byrjaði aftur að elda.
Sá særði maðurinn kvökkti hátt. Einn Þjóðverjanna beygði sig yfir hann.
"Ertu sjúkraflutningamaður?" spurði mamma.
Hann svaraði: "Nei, en ég stundaði læknisfræði í Heidelberg til fyrir nokkrum mánuðum."
Síðan útskýrði hann fyrir Bandaríkjamönnum á ensku: "Sárið er ekki sýkt þökk sé kuldanum."
En hann hefur misst blóð og þarf hvíld og næringarríka fæðu.
Nú linnti spennan.
Sjúrían tók flösku af rauðvíni úr brauðapokann sinn, á meðan annar lagði brauð úr hernaðarbúðunum
(langlífabrauð sem hermönnum er útvegað) á borðið.
Móðir skar brauðið. Hún hellti víni í bolla: "Fyrir hinn sjúka mann!"
Restin var skipt upp.
Nú var allt tilbúið fyrir jólamáltíðina.
Tvær kerti loguðu á borðinu.
Í hausnum á borðinu sat móðir á bráðabirgðasæti.
Heima hjá okkur var ekki siður að biðja upphátt fyrir máltíðir.
En nú var allt öðruvísi. Það var hátíðleg stemning.
Enginn hefði hugsað sér að byrja að borða án frekari umhugsunar.
Við héldum í hendur hvor annars, og mamma talaði með snertandi einlægni, eins og hún væri að tilkynna jólin:
Koma þú, Drottinn Jesús, og vertu gestur okkar…
Hún lauk máli sínu með orðunum: "...og vinsamlegast, lokið þessari stríði!"
Þegar ég leit um hringinn tók ég eftir tárum í augum hermanna. Og enginn skammaðist sín.
Að lokum fórum við að sofa. Ég fann pláss í rúmi mömmu.
Eftir fátæka morgunverði sýndi sersjantinn Bandaríkjamönnunum leiðina að bandarísku víglínunum.
Þýskur áttaviti skipti um eiganda.
Varastu hvar þú gengur. Margir stígar eru minaðir.
Þegar þú heyrir Jabos (orrustubombarar) þína, veifaðu þeim eins og brjálaður.
Læknirinn þýddi á ensku. Síðan vopnuðu þeir sig aftur.
Allir faðmuðust kátir; þeir lofuðu að hittast aftur:
Um leið og þessi blóðuga stríð er búið!
Í janúar 1996, meira en fimmtíu árum síðar, hitti Fritz Vincken Bandaríkjamennina aftur.
Einn þeirra hafði ennþá þýska Wehrmacht-kompassinn, sem hann hafði aldrei skilið við sig.