Musim dingin taun 1944 ing Jerman.
Akeh wong ing sacedhake Kali Rhine padha mikir yèn perang mau wis meh rampung.
Mulane tukang roti ahli Vincken nggawa kulawargané sing rusak, bojone lan anak lanangé umur rolas taun Fritz,
manggon cedhak karo dhèwèké ing Alas Hürtgen, ing kono dhèwèké dipaksa nggawe roti kanggo Wehrmacht.
Sawisé nyopir ngliwati wengi pirang-pirang jam, dhèwèké nggawa loro mau nganggo Kübelwagen menyang
barak kosong sing didhelikaké ing panggonan mbukak.
Nanging garis ngarep saya keras. Ing Desember malah ana serangan balek.
Amarga salju sing jero, loro mau tetep ana ing gubug.
Nanging, saya angel kanggo bapak nyukupi kabutuhan kulawargané.
Lan mangkono Malem Natal taun 1944 teka.
Putrané Fritz banjur nulis kabèh sing kelakon:
Kita krungu gumuruh alon saka pesawat tempur Sekutu sedina muput.
Adhem banget nganti nyeri. Ibu nyiapake sup pitik ing sacedhake kompor nganggo cahya samar saka lilin.
Bapak lagi metu ngatur barang-barang.
Dumadakan ana ketukan ing lawang.
Kagèt, aku kaget lan weruh Ibu buru-buru nguripaké lilin.
Ana ketukan maneh. Kita nglumpukake keberanian lan mbukak lawang.
Njobo ana loro priya sing nganggo helm baja.
Siji wong ngomong nganggo basa manca lan nunjuk marang wong katelu sing lagi ngglethak ing salju.
Kita nyadari: wong-wong iki prajurit Amerika.
Ibu ngadeg tanpa obah ing sacedhakku.
Padha nggawa senjata lan bisa maksa mlebu, nanging padha ngadeg ing kana lan takon nganggo mripate.
Wong sing lungguh ing salju katon luwih kaya mati tinimbang urip.
"Monggo mlebu," ujare Ibu kanthi isyarat sambutan.
Salah sijine bisa komunikasi karo ibuku nganggo basa Prancis.
Ibu ngopeni wong sing tatu.
Nalika lungguh ing sacedhake kompor, kadhemené sirna.
Semangatku munggah maneh.
Ketigane padha tercerai-berai, wis kelangan unité lan wis ngumbara ing alas pirang-pirang dina.
Ibu maringi pitutur marang aku: "Mlaku lan njupuk enem kenthang maneh."
Dheweke nyalakake lilin kapindho lan ngiris kentang sing wis diumbah nanging durung dikupas menyang sup.
Mbusak kulité wektu kuwi mesthi bakal mbuang-mbuwang.
Wong sing tatu kuwi wis getihen banget lan ngglethak tanpa obah lan meneng.
Sup ibune ngetokake ambune sing nggodha.
Aku lagi nyetel meja nalika ana ketukan maneh ing lawang.
Aku ngarep-arep bakal ketemu luwih akèh wong Amerika sing sumebar lan mbukak lawang tanpa ragu-ragu.
Wong-wong mau prajurit, ana papat lanang, lan kabèh padha nggawa senjata nganti untu.
Aku wis kenal karo seragamé. Wong-wong mau iku prajurit kita saka Wehrmacht.
Aku kaku amarga wedi. Apa iki pungkasan kanggo kita?
Ibu metu. Swarane sing tentrem nglipur atiku sethithik.
"Kowe nggawa adhem beku, kowe kepengin mangan bareng kita?" ujare dheweke tanpa disangka.
Kanthi kuwi, dhèwèké wis nabrak nada sing pas.
Para prajurit nyapa wong-wong mau kanthi anget lan katon seneng banget amarga wis ketemu wong sedulur bangsa ing wengi
Natal ing wilayah tapel wates Ardennes antarané garis ngarep.
"Bisa ora kita nghangatake awak sethithik?" pitakon perwira senior, sersan.
Mbok menawa kita bisa tetep nganti sesuk?
"Mesthi," Bunda mangsuli kanthi anget, banjur nambah kanthi wani:
Wis ana telung wong ing kene sing kedinginan banget lan perlu dihangatake.
Mangga aja gawe ribut ing wengi Natal!
Sersan iku mangertos. Dheweke nuntut ngerti: "Yanks?"
Ibu ndeleng saben siji saka wong-wong mau lan ngendika alon-alon:
Kowe bisa dadi putraku, lan wong-wong ing njero uga bisa.
Ana siji sing tatu, ora ing cara sing apik.
Wong liya padha luwe lan kesel kaya kowe.
Banjur dheweke kandha marang sersan, "Wengi Natal iki, ora bakal ana nembak ing kene!"
Dheweke mandeng marang dheweke. Sajeroning rong utawa telung detik sing tanpa enteke; nanging Ibu kandha kanthi teges:
Selehake bedhilmu ing kayu lan mlebu!
"Tindakna apa sing diomongake dheweke," gerung serdadu.
Tanpa ngucap sepatah tembung, padha nyimpen senjatane ing gubug panggonan kita nyimpen kayu bakar:
telung karabin, loro pistol, siji bedhil mesin entheng lan loro bazoka.
Mungsuh ora tetep ndhelik saka wong Amerika.
Kanthi kawani amarga keputusasaan, padha gelem mbrontak bali.
Nalika kabeh wong ana ing kamar cilik, padha katon bingung.
Nanging Ibu pancen ana ing kahanan sing paling pas. Kanthi mesem, dheweke nemokake kursi kanggo saben wong.
Kita nduwé telung kursi, nanging ambené Ibu gedhé.
Padha meneng – ana ketegangan ing udara.
Ibu miwiti masak maneh.
Wong sing tatu nggero kenceng. Salah siji wong Jerman nundhuk marang dheweke.
"Apa kowe paramedis?" takon Ibu.
Dheweke mangsuli, "Ora, nanging aku sinau kedokteran ing Heidelberg nganti sawetara wulan kepungkur."
Banjur dhèwèké nerangaké marang wong Amérika nganggo basa Inggris: "Luka iki ora kena infeksi amarga adhem."
Nanging dhèwèké wis kelangan getih lan butuh istirahat lan panganan sing nguwatké.
Saiki ketegangan wis surut.
Sersan njupuk botol anggur abang saka kantong roti, nalika sersan liyane nyelehake sepotong roti komissaris
(roti awet sing disedhiyakake kanggo prajurit) ing meja.
Ibu ngiris roti. Dheweke ngisi secangkir anggur: "Kanggo wong sing lara!"
Sing isih ana dipérang-pérang.
Saiki kabeh wis siap kanggo nedha bengi Natal.
Loro lilin sumunar ing meja.
Ing pucuk meja, Ibu lungguh ing kursi darurat.
Ing omah kita, ora lumrah ndonga kanthi banter sadurunge mangan.
Nanging saiki kabeh wis beda. Ana swasana perayaan.
Ora ana siji-sijia sing bakal mikir mangan tanpa basa-basi.
Kita padha nyekel tangan siji lan sijine, lan Ibu ngomong kanthi tulus sing nyentuh ati, kaya-kaya dheweke lagi ngumumake Natal:
Mangga, Gusti Yesus, rawuh lan dados tamu kita…
Dheweke ngrampungake karo tembung-tembung: "...lan tulung, pungkasané akhiri perang iki!"
Nalika aku ndeleng sakupenge bunderan, aku weruh luh ing mripat para prajurit. Lan ora ana siji-sijia sing isin.
Akhire, kita turu. Aku nemu papan ing ambené Ibu.
Sawisé sarapan sing sithik, sersan mau nunjukaké dalan marang wong-wong Amerika menyang garis pertahanan Amerika.
Kompas Jerman wis pindhah tangan.
Ati-ati ing ngendi kowe mlaku. Akeh dalan kang kebom.
Nalika kowe krungu Jabos-mu (pesawat tempur-pengebom), ngibaraké tangan marang wong-wong mau kaya wong edan.
Dokter nerjemahake menyang basa Inggris. Banjur padha nglengkapi awake dhewe maneh.
Kabeh padha nyawiji kanthi gumbira; padha janji ketemu maneh:
Sawisé perang brengsek iki rampung!
Ing Januari 1996, luwih saka 50 taun sawisé, Fritz Vincken pancèn ketemu manèh karo wong Amérika.
Salah sijine isih nduwé kompas Wehrmacht Jerman sing durung tau pisah saka dhèwèké.