Германд 1944 оны өвөл.
Рейн мөрний дагуу олон хүн дайн дуусах гэж байна гэж бодож байв.
Иймээс мастер нарийн боовчин Винкен гэр бүлээ — эхнэр болон арван хоёр настай хүү Фрицаа — Хүртьген ойд түүнтэйгээ
ойрхон амьдрахад авчирсан бөгөөд тэнд тэрээр Вермахтын цэргүүдэд талх хийхээр албанд татагдсан.
Шөнөжин хэдэн цаг жолоодоод тэр хоёрыг Кюбельваген машинаар цэлгэр талбайд нуусан хоосон казармад аваачив.
Гэвч фронт хатуурчээ. Арванхоёрдугаар сард бүр эсрэг довтолгоо ч болсон.
Хүчтэй цасан шуурганд хаагдсан хоёр хүн байшинд үлдэв.
Гэвч аавд гэр бүлээ тэжээх нь улам бүр хэцүү болж байв.
Ингээд 1944 оны Зул сарын баярын өмнөх шөнө ирлээ.
Түүний хүү Фриц дараа нь болсон бүх зүйлийг бичиж тэмдэглэсэн:
Бид өдөржин Холбоотны сөнөөгч онгоцнуудын нам гүн гүнгэнэх авиа сонссон.
Хүйтэн нь туйлын ширүүн байв. Ээж лааны бүдэг гэрэлд зуухны дэргэд тахианы шөл хийж байв.
Аав гадуур гарч ажлууд зохион байгуулж байлаа.
Гэнэтхэн хаалганы хонх дуугарлаа.
Гэнэт цочиж би чичирч, ээж маань яаран лаануудыг унтрааж байгааг харсан.
Дахин тогшиж байна. Бид зориг гарган хаалгыг онгойлгов.
Гадна талд ган дуулгатай хоёр хүн зогсож байв.
Нэг нь гадаад хэлээр ярьж, цасан дээр хэвтэж байсан гурав дахь хүнийг зааж зааварлав.
Бид ойлгов: эдгээр эрчүүд нь Америкийн цэргүүд юм.
Ээж минь миний хажууд хөдөлгөөнгүй зогсож байв.
Тэд зэвсэгтэй байсан бөгөөд хүчээр нэвтэрч болох байсан ч зогсоод нүдээрээ гуйсан.
Цасан дунд сууж байсан хүн амьд хүнээсээ илүү үхсэн мэт харагдаж байв.
"Орооч," гэж ээж урин дуудах хөдөлгөөн хийж хэлэв.
Тэдний нэг нь миний ээжтэй францаар харилцаж чадсан.
Ээж шархадсан хүнийг асарсан.
Шуухын дэргэд суухад тэдний хүйтэн ариллаа.
Сэтгэл санаа минь дахин сэргэв.
Гурван хүн тархай бутарч, ангиа алдсан тул хэд хоног ойд тэнэж явсан.
Ээж надад: "Зургаан ширхэг төмс аваад ир" гэж зааварлав.
Тэр хоёр дахь лаагаа асаагаад угаасан, хальстай нь үлдээсэн төмсийг шөлөнд хэрчин хийлээ.
Тэр үед тэдгээрийг хальслах нь дэмий байсан.
Гэмтсэн хүн их хэмжээний цус алдсан бөгөөд хөдөлгөөнгүй, чимээгүй хэвтэж байв.
Ээжийн шөл нь урин дуудсан үнэр гаргаж байв.
Би зүгээр л ширээ засаж байтал хаалга дахин тогшиж билээ.
Би илүү тархай Америкчуудтай таарах болов уу гэж бодож, эргэлзэлгүйгээр хаалгыг онгойлгов.
Тэд цэргүүд байсан, дөрвөн эрэгтэй хүн, бүгд л араа хүртлээ зэвсэглэсэн.
Би тэр дүрэмт хувцсыг таньж байсан. Тэд Вермахтын манай цэргүүд байсан.
Би айдасаасаа болж хөдөлж чадахгүй болсон. Энэ бидний төгсгөл үү?
Ээж гадагш гарч ирэв. Түүний тайван хоолой надад тодорхой хэмжээгээр тайвшрал өгсөн.
"Чи хүйтэн салхи дагуулж ирсэн юм байна, бидэнтэй хамт хооллох уу?" гэж тэр гэнэт хэлэв.
Үүнийгээ хэлэхэд тэр яг тохирсон аялгууг олсон байв.
Цэргүүд тэднийг дулаан дотноор угтан авч, фронтуудын хоорондох Арденний хил орчмын бүс нутагт Зул сарын баярын
өмнөхөн эх орон нэгтнүүдээ олсноороо илтэд баяртай байв.
"Бид жаахан дулаацаж болох уу?" гэж ахлах офицер, сержант асуув.
Магадгүй бид маргааш хүртэл үлдэж болох болов уу?
"Мэдээж," гэж ээж дулаан дуугаар хариулаад, дараа нь зоригтойгоор нэмж хэлэв:
Энд аль хэдийн гурван хүн хөлдөж, дулаацаж байх шаардлагатай байна.
Зул сарын баярын өмнөх орой ямар ч асуудал бүү үүсгээрэй!
Сержант ойлгов. Тэр асууж мэдэхийг шаардлаа: "Янкс?"
Ээж нь нэг бүрт нь хараад удаанаар хэлэв:
Та нар миний хөвгүүд байж ч болох байсан, дотор байгаа хүмүүс ч бас.
Нэг хүн шархадсан, сайн биш.
Бусад нь чам шиг өлсөж, ядарч байна.
Тэгээд тэр сержантэд хэлэв: "Өнөөдөр Зул сарын баярын өмнөхөн шөнө, энд буудалт болохгүй!"
Тэр түүн рүү ширтэв. Хоёр гурван хязгааргүй мэт секундын турш; гэхдээ ээж шийдмэгээр хэлэв:
Буугаа модон дээр тавиад дотор ор!
"Тэр хэлснээр нь хий," гэж сержант ширүүн дуугаар хэлэв.
Нэг ч үг дуугарахгүйгээр тэд зэвсгээ бидний түлээ хадгалдаг саравчинд тавьсан:
Гурван карбин, хоёр пистолет, нэг хөнгөн пулемёт ба хоёр базука.
Эсрэг тал Америкчуудаас нууж үлдээгүй байв.
Итгэл найдвар тасарсан зоригтойгоор тэд эсэргүүцэн тэмцэхэд бэлэн байв.
Бүгд жижиг өрөөнд байхдаа тэд юу ч хийхээ мэдэхгүй мэт байв.
Гэвч ээж яг л өөрийнхөө орон зайд байсан. Инээмсэглэн, тэр хүн бүрт суудал олсон.
Бидэнд гурван сандал байсан, гэхдээ ээжийн ор том байсан.
Тэд чимээгүй байв – агаарт хурцадмал байдал мэдрэгдэж байв.
Ээж дахин хоол хийхээ эхэллээ.
Гэмтсэн хүн чангаар гонсойв. Германчуудын нэг нь түүний дээр бөхийв.
"Чи эмнэлгийн тусламжийн мэргэжилтэн үү?" гэж ээж асуув.
Тэр хариулав: "Үгүй, гэхдээ би хэдэн сарын өмнө хүртэл Хайдельбергт анагаах ухаан судалж байсан."
Дараа нь тэр Америкчуудад англиар тайлбарлав: "Хүйтний ачаар шарх халдвар аваагүй."
Гэхдээ тэр цус алдсан тул амрах, шим тэжээлтэй хоол хэрэгтэй.
Одоо түгшүүр намжив.
Сержант талхны уутаасаа улаан дарсны лонх гаргаж, харин нөгөө нь ширээн дээр цэргийн хоолны хангамжийн
талх (урт хугацаанд хадгалах боломжтой талх) тавьсан.
Ээж талхыг хэрчиж авлаа. Тэр аяганд бага зэрэг дарс хийгээд: "Өвчтэй хүний төлөө!"
Үлдсэнийг хуваарилсан.
Одоо зул сарын оройн зоог бэлтгэх бүх зүйл бэлэн болсон.
Ширээн дээр хоёр лаа гялалзаж байв.
Ширээний толгой хэсэгт Ээж түр зуурын суудал дээр сууж байв.
Манай гэрт хоолны өмнө дуугаар залбирах заншил байгаагүй.
Гэвч одоо бүх зүйл өөр болсон. Баярын уур амьсгал бүрджээ.
Хэн ч илүү ямар ч үг дуугүйгээр хоолонд шууд орно гэж бодохгүй байсан.
Бид бие биенийхээ гарыг атгаж, ээж маань зүрх хөдөлгөм чин сэтгэлээр ярьж байлаа,
яг л Зул сарын баярыг зарлаж байгаа юм шиг:
Эзэн Есүс минь, ирж манай зочин бол…
Тэр үгсийг хэлээд дуусгав: "...мөн эцэст нь энэ дайныг дуусгаж өгөөч!"
Би тойргийн эргэн тойрноо харахад цэргүүдийн нүдэнд нулимс харагдсан. Хэн ч ичээгүй.
Эцэст нь бид унтахаар хэвтлээ. Би ээжийн ор дээр зай олсон.
Хомын цайны дараа сержант америкчуудад Америкийн байрлал руу явах замыг зааж өглөө.
Герман компас гарцаа сольсон.
Явахдаа хаана алхаж байгаагаа анхаараарай. Олон замд тэсрэх бөмбөг суурилуулсан байна.
Та Жабос (тулалдааны бөмбөгдөгч онгоцууд) чинь нисч явааг сонсоод галзуу мэт гараа даллаарай.
Эмч англи хэл рүү орчуулсан. Дараа нь тэд дахин зэвсэглэсэн.
Бүгд баяртайгаар бие биенээ тэвэрч, дахин уулзахаа амлав:
Энэ цус асгарсан дайн дуусмагц!
1996 оны нэгдүгээр сард, 50 гаруй жилийн дараа Фриц Винкен үнэндээ дахин америкчуудтай уулзсан.
Тэдний нэгэнд нь тэр хэзээ ч салгаж байгаагүй Германы Вермахтын компас байсаар байв.