Winter 1944 in Duitsland.
Velen aan de Rijn dachten dat de oorlog ten einde liep.
Daarom bracht meesterbakker Vincken zijn gebombardeerde gezin, zijn vrouw en hun twaalfjarige zoon Fritz naar
zijn wijk in het Hürtgenwald, waar hij werd opgeroepen om brood te bakken voor de Wehrmacht.
Na een urenlange reis door de nacht bracht hij de twee in een emmertruck naar een lege hut op een open plek.
Maar het front verstijfde. In december was er zelfs een tegenoffensief.
Diep ingesneeuwd wachtten de twee nog steeds in de hut.
Zijn vader vond het echter steeds moeilijker om voor zijn gezin te zorgen.
Zo kwam kerstavond 1944.
Zijn zoon Fritz schreef later alles op wat er gebeurde:
We hoorden de hele dag het gedempte gebrul van geallieerde oorlogsvliegtuigen.
Het was bitter koud. Mama stond kippensoep te maken bij het fornuis in het schemerige licht van een kaars.
Vader was aan het organiseren.
Plotseling werd er op de deur geklopt.
Ik schrok op en zag dat mama haastig de kaarsen uitblies.
Er werd weer geklopt. We namen moed en openden de deur.
Twee mannen met stalen helmen stonden buiten.
Eén van hen sprak in een vreemde taal en wees naar een derde persoon die in de sneeuw lag.
We realiseerden ons dat: Deze mannen zijn Amerikaanse soldaten.
Mama stond roerloos naast me.
Ze waren gewapend en hadden hun toegang kunnen forceren, maar ze stonden daar en vroegen met hun ogen.
De man die in de sneeuw zat leek meer dood dan levend.
"Kom binnen," zei mama met een uitnodigend gebaar.
Een van hen kon met mijn moeder communiceren in het Frans.
Mama zorgde voor de gewonde man.
Zittend bij de kachel trok de kou zich van hen terug.
De geesten keerden terug.
De drie waren verspreid, waren hun eenheid kwijt en zwierven al dagen door het bos.
Mama zei tegen me: "Ga en breng nog zes aardappelen."
Ze stak een tweede kaars aan en sneed de gewassen, ongeschilde aardappelen in de soep.
Ze schillen zou toen zonde zijn geweest.
De gewonde man had veel gebloed en lag roerloos en stil.
Mama's soep verspreidde een uitnodigend aroma.
Ik wilde net de tafel dekken toen er weer op de deur werd geklopt.
Ik verwachtte meer verstrooide Amerikanen en opende de deur zonder aarzelen.
Het waren soldaten, vier man, en allemaal tot de tanden bewapend.
Ik kende het uniform. Het waren onze Wehrmachtsoldaten.
Ik was verlamd van schrik. Was dit het einde voor ons?
Mama stapte naar buiten. Haar kalme stem stelde me een beetje gerust.
"Je brengt de vrieskou met je mee, wil je met ons mee-eten?", zei ze.
Ze had de juiste toon gevonden.
De soldaten begroetten ons vriendelijk en waren zichtbaar blij dat ze op kerstavond landgenoten hadden
gevonden in het grensgebied van de Ardennen tussen de fronten.
"Kunnen we een beetje opwarmen?" vroeg de hoogste officier, een onderofficier.
"Misschien kunnen we tot morgen blijven?"
"Natuurlijk," antwoordde mama warm en voegde er toen brutaal aan toe:
"Er zijn hier al drie bevroren mensen om op te warmen.
Maak alsjeblieft geen herrie op kerstavond!"
De sergeant had het door. Hij vroeg nors: "Amis?"
Mama keek naar iedereen en zei langzaam:
"Jullie zouden mijn zonen kunnen zijn en die daar ook.
Eentje is gewond, helemaal niet goed af.
De anderen zijn net zo hongerig en moe als jij."
Toen zei ze tegen de sergeant: "Het is kerstavond, hier wordt niet geschoten!".
Hij staarde haar aan. Twee of drie eindeloze seconden lang, maar mama zei resoluut:
"Leg het geweer op het hout en kom binnen!"
"Doe wat ze zegt," gromde de sergeant.
Woordeloos legden ze hun wapens in de schuur waar we ons hout bewaarden:
drie karabijnen, twee pistolen, een licht machinegeweer en twee bazooka's.
De vijand was niet onopgemerkt gebleven voor de Amerikanen.
Met de moed der wanhoop waren ze bereid om te vechten.
Toen iedereen in de kleine salon was, leken ze ten einde raad.
Mama was echter in haar element. Glimlachend zocht ze voor iedereen een stoel.
We hadden drie stoelen, maar mama's bed was groot.
Ze zwegen - er hing een spanning in de lucht.
Mama ging weer koken.
De gewonde man kreunde luid. Een van de Duitsers boog zich over hem heen.
"Ben je een paramedicus?" vroeg mama.
Hij antwoordde: "Nee, maar ik heb tot een paar maanden geleden medicijnen gestudeerd in Heidelberg.
Daarna legde hij de Amerikanen in het Engels uit: "The wound is not infected thanks to the cold.
Maar hij heeft bloed verloren en heeft rust en stevig eten nodig."
Nu was de spanning eraf.
De sergeant nam een fles rode wijn uit zijn rugzak, een ander zette een commissariaatbrood
(stevig brood om soldaten te voeden) op tafel.
Mama sneed het brood in sneetjes. Ze schonk wat wijn in de beker: "Voor de zieke!"
De rest werd verdeeld.
Nu was alles klaar voor de kerstmaaltijd.
Twee kaarsen flikkerden op de tafel.
Moeder zat aan het hoofdeinde op een geïmproviseerde stoel.
Thuis was het niet de gewoonte om voor de maaltijd hardop te bidden.
Maar nu was alles anders. Er hing een feestelijke sfeer.
Het zou nooit bij iemand zijn opgekomen om de maaltijd te bagatelliseren.
We hielden elkaars hand vast en mama sprak met schrijnende oprechtheid, alsof ze Kerstmis aankondigde:
"Kom, Heer Jezus, en wees onze gast..."
Ze sloot af met de woorden: ...en maak alsjeblieft eindelijk een einde aan deze oorlog!".
Toen ik de groep rondkeek, zag ik tranen in de ogen van de soldaten. En niemand schaamde zich.
Uiteindelijk gingen we slapen. Ik vond een plekje in het bed van mijn moeder.
Na een karig ontbijt wees de NCO de Amerikanen de weg naar de Amerikaanse linies.
Een Duits kompas verwisselde van eigenaar.
"Wees voorzichtig waar je loopt. Veel paden zijn ontmijnd.
Als je jullie Jabos (jachtbommenwerpers) hoort, zwaai dan naar ze als de duivel."
De arts vertaalde in het Engels. Daarna bewapenden ze zichzelf opnieuw.
Iedereen omhelsde elkaar blij; ze beloofden elkaar weer te zien:
"Zodra deze verdomde oorlog voorbij is!", wat betekent: "Zodra deze verdomde oorlog voorbij is!".
In januari 1996, meer dan 50 jaar later, werd Fritz Vincken daadwerkelijk herenigd met de Amerikanen.
Eén van hen had nog steeds het kompas van de Duitse Wehrmacht, dat hij nooit had afgestaan.