1
00:00:00,000 --> 00:00:02,336


2
00:00:02,336 --> 00:00:06,146
Mariha a 1944 Jeremane.

3
00:00:06,146 --> 00:00:09,940
Batho ba bangata haufi le Noka ea Rhine ba ne ba
nahana hore ntoa e ne e le makhatheng a ho fela.

4
00:00:09,940 --> 00:00:16,797
Ke ka lebaka leo moapehi e moholo oa mahobe Vincken a ileng a
tlisa lelapa la hae le senyehileng, mosali oa hae le mora oa hae

5
00:00:16,797 --> 00:00:21,967
Fritz ea lilemo li leshome le metso e 'meli, ho
tla lula haufi le eena Morung oa Hürtgen, moo a

6
00:00:21,967 --> 00:00:25,900
ileng a qobelloa ho baka mahobe bakeng sa Wehrmacht.

7
00:00:25,900 --> 00:00:32,450
Kamora ho kganna bosiu ka dihora tse ngata, o
ile a ba isa ka bobedi ka Kübelwagen kampa e se

8
00:00:32,450 --> 00:00:36,599
nang batho e patilweng sebakeng se bulehileng.

9
00:00:36,599 --> 00:00:43,073
Empa mola o ka pele o ile wa thatafala. Ka
Tshitwe, ho bile le tlhaselo ya ho iphetetsa.

10
00:00:43,073 --> 00:00:48,160
Ka lehloa le neng le ba koaletse ka
hare, ba babeli ba ile ba sala ka mokhorong.

11
00:00:48,160 --> 00:00:53,040
Leha ho le jwalo, ho ile ha ba thata le
ho feta hore ntate a fepe lelapa la hae.

12
00:00:53,040 --> 00:00:57,760
Mme ka hoo Mantsiboea a Keresemese a 1944 a ile a fihla.

13
00:00:57,760 --> 00:01:03,640
Mor'a hae Fritz hamorao o ile a ngola tsohle tse etsahetseng:

14
00:01:05,880 --> 00:01:12,040
Re utlwile modumo o sa phahamang wa
difofane tsa ntwa tsa Mokoloko ka letsatsi lohle.

15
00:01:12,040 --> 00:01:20,966
Ho ne ho bata haholo. 'Mè o ile a pheha sopho ea
khoho pela setofo, ka leseli le lerootho la kerese.

16
00:01:20,966 --> 00:01:24,986
Ntate o ne a le kantle a hlophisa lintho.

17
00:01:24,986 --> 00:01:27,966
Ka tshohanyetso, ho ile ha kokota monyako.

18
00:01:27,966 --> 00:01:33,986
Ka tshoha, ka thothomela mme ka
bona Mme a tima dikerese ka potlako.

19
00:01:33,986 --> 00:01:39,393
Ho ile ha kokota hape. Re ile ra
phahamisa sebete mme ra bula lemati.

20
00:01:39,393 --> 00:01:43,286
Ka ntle ho ne ho eme banna ba
babeli ba roetse lihelemete tsa tšepe.

21
00:01:43,286 --> 00:01:50,333
E mong o ile a bua ka puo e sele mme a
supa motho oa boraro ea paqame lehlweng.

22
00:01:50,333 --> 00:01:55,353
Re ile ra hlokomela: banna bana ke masole a Maamerika.

23
00:01:55,353 --> 00:01:59,273
'Mè o ile a ema a sa sisinyehe pela ka.

24
00:01:59,273 --> 00:02:08,573
Ba ne ba hlometse mme ba ka be ba qobelletsa ho
kena, empa ba ile ba ema moo mme ba kopa ka mahlo.

25
00:02:08,573 --> 00:02:13,346
Monna ea neng a lutse lehloeng o ne a
bonahala a le shoeleng ho feta hore a phele.

26
00:02:13,346 --> 00:02:18,306
"Kena," ha rialo 'Mè a mo amohela ka letsoho.

27
00:02:18,306 --> 00:02:24,153
E mong wa bona o ile a kgona ho buisana le mme ka Sefora.

28
00:02:24,153 --> 00:02:27,780
'Mè o ile a hlokomela monna ea lemetseng.

29
00:02:27,780 --> 00:02:32,040
Ha ba dutse pela setofo, serame se ile sa ba tlohela.

30
00:02:32,040 --> 00:02:35,900
Ke ile ka thaba hape.

31
00:02:35,900 --> 00:02:44,846
Ba bararo ba ne ba hasane, ba lahlehetsoe ke sehlopha sa
bona mme ba ne ba ntse ba tsamayatsamaya morung ka matsatsi.

32
00:02:44,846 --> 00:02:48,880
'Mè o ile a mpolella: "E-ea o tle le
litapole tse ling tse tšeletseng."

33
00:02:48,880 --> 00:02:56,540
O ile a hotetsa kerese ya bobedi mme a seha ditapole
tse hlatswitsweng empa di sa ebollwa ka hara sopho.

34
00:02:56,540 --> 00:03:01,133
Ho li ebola e ka be e bile tšenyo ea lijo mehleng eo.

35
00:03:01,133 --> 00:03:08,333
Monna ea lemetseng o ne a tsoile mali a mangata
haholo, a paqame a sa sisinyehe a bile a khutsitse.

36
00:03:08,333 --> 00:03:11,540
Sopo ea 'mè e ne e nkha hamonate, e hohela.

37
00:03:11,540 --> 00:03:18,146
Ke ne ke ntse ke lokisa tafole ha
ho ba le kokoto e 'ngoe monyako.

38
00:03:18,146 --> 00:03:24,060
Ke ne ke lebelletse Maamerika a hasaneng
haholo mme ka bula lemati ntle le qeaqeo.

39
00:03:24,060 --> 00:03:30,726
E ne e le masole, banna ba bane, 'me
kaofela ba hlometse ho isa menoaneng.

40
00:03:30,726 --> 00:03:37,080
Ke ne ke tloaetse junifomo eo. E
ne e le masole a rona a Wehrmacht.

41
00:03:37,080 --> 00:03:43,026
Ke ile ka tsitsipana ke tšabo. Na ona e ne e le qetello ea rona?

42
00:03:43,026 --> 00:03:49,180
'Mè a tsoa. Lentsoe la hae le
khutsitseng le ile la nkgothatsa hanyane.

43
00:03:49,180 --> 00:03:55,893
"O tlisa serame se batang le wena, na o
ka rata ho ja le rona?" a bua a sa nahane.

44
00:03:55,893 --> 00:04:00,086
Ka hoo, o ne a otlile ntlha e nepahetseng.

45
00:04:00,086 --> 00:04:06,834
Masole a ile a ba lumelisa ka mofuthu mme ho ne ho bonahala a
thabile haholo ho fumana batho ba naha ea habo

46
00:04:06,834 --> 00:04:13,333
'ona Bosiung ba Keresemese sebakeng sa moeli sa
Ardennes lipakeng tsa mahlakore a mabeli a ntoa.

47
00:04:13,333 --> 00:04:19,646
"Na re ka iphafalisa hanyane?" ha
botsa molaodi e moholo, serjente.

48
00:04:19,646 --> 00:04:23,380
Mohlomong re ka sala ho fihlela hosane?

49
00:04:23,380 --> 00:04:28,906
"Ehlile," ha araba 'M'e ka mofuthu, eaba o eketsa ka sebete:

50
00:04:28,906 --> 00:04:34,373
Ho se ho na le batho ba bararo mona ba
hatsetseng 'me ba hloka ho futhumala.

51
00:04:34,373 --> 00:04:39,453
Ka kopo, se bake mathata ka Letsatsi la pele ho Keresemese!

52
00:04:39,453 --> 00:04:45,640
Sajene o ile a utlwisisa. A botsa a re: "Ma-Yankee?"

53
00:04:45,640 --> 00:04:50,733
'Mè a sheba e mong le e mong oa bona 'me a re butle:

54
00:04:50,733 --> 00:04:55,253
Le ka ba bara ba ka, le ba ka hare le bona.

55
00:04:55,253 --> 00:04:59,006
Motho o le mong o lemetse, eseng ka tsela e ntle.

56
00:04:59,006 --> 00:05:02,766
Ba bang ba lapile ebile ba kgathetse jwalo ka wena.

57
00:05:02,766 --> 00:05:10,686
Yaba o re ho sajene, "Ke Mantsiboya a
Keresemese, ha ho na ho ba le dithunya mona!"

58
00:05:10,686 --> 00:05:18,580
A mo sheba a maketse. Ka metsotsoana e 'meli
kapa e meraro e sa feleng; empa 'Mè a re ka tieo:

59
00:05:18,580 --> 00:05:23,173
Bea ditjhaba tsa hao hodima lehong mme o kene ka hare!

60
00:05:23,173 --> 00:05:26,953
"Etsa kamoo a reng," ha kgwatha serjente.

61
00:05:26,953 --> 00:05:33,653
Ba sa bue letho, ba beha dibetsa tsa bona ka
lwapeng moo re neng re boloka patsi ya rona:

62
00:05:33,653 --> 00:05:41,960
li-carbine tse tharo, li-pistol tse peli,
sethunya sa mochini se bobebe le li-bazooka tse peli.

63
00:05:41,960 --> 00:05:46,506
Morao-rao, sera se ne se se sa pata ho Maamerika.

64
00:05:46,506 --> 00:05:52,093
Ka sebete sa ho felleng, ba ne ba ikemiseditse ho lwantsha.

65
00:05:52,093 --> 00:05:57,293
Ha bohle ba le ka phaposing e
nyane, ba ne ba bonahala ba tsielehile.

66
00:05:57,293 --> 00:06:05,400
Empa 'M'e o ne a thabile haholo. A bososela, a
fumanela e mong le e mong sebaka sa ho lula.

67
00:06:05,400 --> 00:06:09,586
Re ne re e-na le litulo tse tharo,
empa bethe ea 'Mè e ne e le kholo.

68
00:06:09,586 --> 00:06:14,440
Ba ile ba thola – ho ne ho na le tsitsipano.

69
00:06:14,440 --> 00:06:17,420
'Mè o qalile ho pheha hape.

70
00:06:17,420 --> 00:06:23,973
Monna ea lemetseng o ile a bobola ka lentsoe le
phahameng. E mong oa Majeremane a ile a khubama holim'a hae.

71
00:06:23,973 --> 00:06:26,366
"Na u mosebeletsi oa thuso ea pele ea bongaka?" ha botsa 'Mè.

72
00:06:26,366 --> 00:06:34,013
A araba, "Che, empa ke ithutetse bongaka
Heidelberg ho fihlela likhoeling tse 'maloa tse fetileng."

73
00:06:34,013 --> 00:06:41,073
Eaba o hlalosetsa Maamerika ka Senyesemane:
"Kotsi ha e a tshwaetswa ka lebaka la serame."

74
00:06:41,073 --> 00:06:46,906
Empa o lahlehetswe ke madi mme o
hloka phomolo le dijo tse matlafatsang.

75
00:06:46,906 --> 00:06:49,620
Jwale kgatello e ile ya kokobela.

76
00:06:49,620 --> 00:06:55,226
Sajene o ile a ntsha bodlele ba veine e kgubedu mokotleng
wa hae wa bohobe, ha e mong a beha bohobe ba kommesari

77
00:06:55,226 --> 00:06:58,946
(bohobe bo bolokang nako e telele bo fanoang masole) tafoleng.

78
00:06:58,946 --> 00:07:06,500
'Mè o sehileng bohobe. A tšela veine
ka kopong: "Bakeng sa monna ea kulang!"

79
00:07:06,500 --> 00:07:08,813
Tse setseng di ile tsa arolwa.

80
00:07:08,813 --> 00:07:13,280
Jwale tsohle di ne di loketse dijo tsa mantsiboya tsa Keresemese.

81
00:07:13,280 --> 00:07:16,753
Likerese tse peli li ne li panya-panya holim'a tafole.

82
00:07:16,753 --> 00:07:22,453
Hloohong ea tafole, 'Mè o ne a lutse setulong sa nakoana.

83
00:07:22,453 --> 00:07:28,526
Ha rona lapeng, e ne e se tloaelo ho
rapela ka lentsoe le phahameng pele re ja.

84
00:07:28,526 --> 00:07:34,513
Empa jwale tsohle di ne di
fapane. Ho ne ho ena le moya wa mokete.

85
00:07:34,513 --> 00:07:40,886
Ho ne ho se ya neng a ka nahana ho qala ho
ja ntle le ho qala ka mantswe a tshebeletso.

86
00:07:40,886 --> 00:07:50,753
Re ile ra tshwarana ka matsoho, mme Mme a bua ka bonnete
bo amang maikutlo, jwaloka ha eka o phatlalatsa Keresemese:

87
00:07:50,753 --> 00:07:54,033
Tloo, Morena Jesu, 'me u be moeti oa rona…

88
00:07:54,033 --> 00:08:00,300
O qetile ka mantsoe a reng: "...mme
ka kopo, qetellong fedisang ntoa ena!"

89
00:08:00,300 --> 00:08:08,473
Ha ke sheba-sheba ka selikalikoeng, ka hlokomela meokho
mahlong a masole. Mme ho ne ho se ya hlabisang dihlong.

90
00:08:08,473 --> 00:08:15,173
Qetellong, ra robala. Ke fumane sebaka betheng ea 'Mè.

91
00:08:15,173 --> 00:08:24,126
Kamora sefihlolo se senyenyane, sajene o ile a
bontsha Maamerika tsela e yang meleng ya bona.

92
00:08:24,126 --> 00:08:28,013
Khomphase ea Mojeremane e fetotsoe.

93
00:08:28,013 --> 00:08:32,253
Hlokomela moo o tsamaeang. Litsela tse ngata li na le meepo.

94
00:08:32,253 --> 00:08:36,640
Ha o utlwa di Jabos tsa hao (lifofane tsa ntwa
le dibomo), di dumedise ka matsoho ka matla.

95
00:08:36,640 --> 00:08:42,413
Ngaka e fetoletsa ka Senyesemane. Eaba ba itlhoma hape.

96
00:08:42,413 --> 00:08:47,866
Bohle ba ile ba hakana ka thabo; ba tshepisa ho kopana hape:

97
00:08:47,866 --> 00:08:56,973
Hang ha ntoa ena e tšabehang e felile!

98
00:08:56,973 --> 00:09:09,413
Ka Pherekhong 1996, kamora dilemo tse fetang 50,
Fritz Vincken o ile a kopana hape le Maamerika.

99
00:09:09,413 --> 00:09:16,886
E mong oa bona o ne a ntse a na le khampase ea
Sesole sa Jeremane, eo a neng a e-s'o ka a e tlohela.

