Taglamig 1944 sa Alemanya.
Maraming tao sa kahabaan ng Ilog Rhine ang nag-isip na malapit nang magwakas ang digmaan.
Kaya dinala ni master baker Vincken ang kanyang wasak na pamilya, ang kanyang asawa at ang labindalawang taong gulang na anak na si
Fritz, upang manirahan malapit sa kanya sa Gubat ng Hürtgen, kung saan siya ay pinilit na maghurno ng tinapay para sa Wehrmacht.
Matapos magmaneho buong gabi nang ilang oras, dinala niya silang dalawa sa isang Kübelwagen papunta sa isang
bakanteng barakong nakatago sa isang maluwang na lugar.
Ngunit tumigas ang harapan. Noong Disyembre, nagkaroon pa nga ng kontra-opensiba.
Dahil sa matinding niyebe, nanatili ang dalawa sa kubo.
Gayunpaman, lalong naging mahirap para sa ama na matustusan ang kanyang pamilya.
At dumating na ang Bisperas ng Pasko noong 1944.
Ang kanyang anak na si Fritz ay kalaunan isinulat ang lahat ng nangyari:
Narinig namin ang malumanay na ugong ng mga eroplano ng Allied fighter buong araw.
Napakasamyo ng lamig. Inihanda ni Ina ang sabaw ng manok sa tabi ng kalan sa mahinang liwanag ng kandila.
Ang ama ay nasa labas na nag-oorganisa ng mga bagay.
Biglang may kumatok sa pinto.
Nagulat ako, nanginig, at nakita kong madali niyang pinatay ni Nanay ang mga kandila.
May kumatok muli. Nangalap kami ng lakas ng loob at binuksan namin ang pinto.
Sa labas ay nakatayo ang dalawang lalaki na nakasuot ng mga helmet na bakal.
May isang nagsalita sa banyagang wika at itinuro ang isang taong nakahiga sa niyebe.
Napagtanto namin: mga Amerikanong sundalo ang mga lalaking ito.
Nanay ay nakatayo nang hindi gumagalaw sa tabi ko.
May armas sila at maaari sanang pwersahin ang pagpasok, ngunit nakatayo lang sila roon at nagtanong gamit ang kanilang mga mata.
Ang lalaking nakaupo sa niyebe ay tila mas patay kaysa buhay.
"Pumasok ka," sabi ni Nanay na may magiliw na kilos.
Isa sa kanila ay nakipag-usap sa aking ina sa Pranses.
Inalagaan ng ina ang sugatang lalaki.
Nang umupo sila sa tabi ng kalan, nawala ang lamig sa kanila.
Muling umangat ang aking loob.
Ang tatlo ay nagkalat, nawala ang kanilang yunit, at ilang araw nang naglilibot sa gubat.
Inutusan ako ng nanay: "Pumunta ka at kumuha pa ng anim na patatas."
Pinindot niya ang pangalawang kandila at hiniwa ang mga hinugasang patatas na hindi pa nililinis ang balat sa sabaw.
Noon, sayang lang sana kung balatan sila.
Ang sugatang lalaki ay labis na dumugo at nakahiga nang walang kilos at tahimik.
Ang sabaw ng ina ay naglabas ng kaakit-akit na halimuyak.
Naghahanda lang ako ng mesa nang may kumatok muli sa pinto.
Inaasahan kong mas magkakalat ang mga Amerikano kaya binuksan ko ang pinto nang walang pag-aatubili.
Sila ay mga sundalo, apat na lalaki, at lahat ay armado hanggang sa ngipin.
Pamilyar ako sa uniporme. Sila ang aming mga sundalo mula sa Wehrmacht.
Naparalisa ako sa takot. Ito na ba ang wakas para sa atin?
Lumabas si Nanay. Ang kalmado niyang tinig ay bahagyang nagpagaan ng loob ko.
"Dinadala mo ang nagyeyelong lamig, gusto mo bang kumain kasama namin?" ang bigla niyang sinabi.
Sa ganoong paraan, tama ang tugtog na kanyang pinatugtog.
Malugod silang binati ng mga sundalo at kitang-kita ang kanilang tuwa nang makatagpo sila ng mga kababayan sa Bisperas ng Pasko
sa hangganan ng Ardennes sa pagitan ng mga harapan ng labanan.
"Pwede ba kaming magpainit nang kaunti?" tanong ng nakatatandang opisyal, isang sersiyente.
Marahil maaari tayong manatili hanggang bukas?
"Siyempre," sagot ni Nanay nang may init, saka matapang na dagdag:
May tatlong tao na rito na nagyelo na at kailangang magpainit.
Pakiusap, huwag kang magdulot ng gulo sa Bisperas ng Pasko!
Naiintindihan ng serjeante. Humiling siyang malaman: "Yanks?"
Tumingin si Ina sa bawat isa sa kanila at dahan-dahang nagsabi:
Maaari kayong maging mga anak ko, pati na rin ang mga nasa loob.
May nasugatan, hindi sa mabuting paraan.
Ang iba ay kasing gutom at kasing pagod mo.
Pagkatapos ay sinabi niya sa serhente, "Bisperas ng Pasko, walang paputukan dito!"
Tinitigan niya siya. Sa loob ng dalawa o tatlong walang katapusang segundo; ngunit matatag na sinabi ni Ina:
Ilagay mo ang mga baril mo sa kahoy at pumasok ka!
"Gawin mo ang sinasabi niya," ungol ng serzhente.
Walang imik, inilagay nila ang kanilang mga sandata sa kubong pinagtataguan namin ng kahoy:
tatlong karabina, dalawang pistola, isang magaan na makinang baril at dalawang bazooka.
Hindi na nanatiling nakatago sa mga Amerikano ang kaaway.
Sa tapang ng desperasyon, handa silang lumaban.
Nang lahat ay nasa maliit na silid, tila hindi sila alam ang gagawin.
Ngunit si Nanay ay nasa kanyang elemento. Ngumiti siya at nakahanap ng upuan para sa lahat.
May tatlong upuan kami, pero malaki ang kama ni Nanay.
Nanatili silang tahimik – may tensiyon sa hangin.
Nagsimula na namang magluto si Nanay.
Ang sugatang lalaki ay humagulgol nang malakas. Isa sa mga Aleman ang yumuko sa kanya.
"Ikaw ba ay paramedik?" tanong ni Nanay.
Sumagot siya, "Hindi, ngunit nag-aral ako ng medisina sa Heidelberg hanggang ilang buwan na ang nakalipas."
Pagkatapos ay ipinaliwanag niya sa mga Amerikano sa Ingles: "Hindi naimpeksyon ang sugat dahil sa lamig."
Ngunit nawalan siya ng dugo at kailangan niyang magpahinga at kumain ng masustansiyang pagkain.
Ngayon ay humupa na ang tensiyon.
Kinuha ng serje ang isang bote ng pulang alak mula sa kanyang supot ng tinapay, habang ang isa naman ay
naglagay ng isang tinapay na pang-komissaryo (matagal na tinapay na ibinibigay sa mga sundalo) sa mesa.
Hiniwa ng ina ang tinapay. Binuhos niya ang kaunting alak sa tasa: "Para sa maysakit!"
Ang natitira ay hinati-hati.
Ngayon ay handa na ang lahat para sa hapunan ng Pasko.
Dalawang kandila ang kumurap-kurap sa mesa.
Sa ulo ng mesa, nakaupo si Ina sa isang pansamantalang upuan.
Sa aming bahay, hindi karaniwan ang manalangin nang malakas bago kumain.
Ngunit ngayon ay iba na ang lahat. May masayang kapaligiran.
Walang sinuman ang mag-iisip na agad na kumain nang hindi na nag-aatubili.
Pinagsama namin ang aming mga kamay, at si Nanay ay nagsalita nang nakakaantig na
taos-puso, na para bang siya ang nag-aahayag ng Pasko:
Halina, Panginoong Hesus, at maging panauhin namin…
Tinapos niya ito sa mga salitang: "...at pakiusap, wakasan na ninyo ang digmaang ito!"
Nang tiningnan ko ang bilog, napansin ko ang luha sa mga mata ng mga sundalo. At walang sinuman ang nahiya.
Sa wakas, natulog na kami. Nakahanap ako ng puwang sa kama ni Nanay.
Pagkatapos ng payak na almusal, ipinakita ng serhente sa mga Amerikano ang daan patungo sa kanilang mga linya.
Nagpalipat ang pagmamay-ari ng isang Aleman na kompas.
Mag-ingat ka sa iyong paglalakad. Maraming daan ang may minahan.
Kapag naririnig mo ang iyong mga Jabos (fighter-bombers), kumaway ka sa kanila nang todo.
Isinalin ng doktor sa Ingles. Pagkatapos ay muling nagarmas sila.
Nagyakapan nang masigla ang lahat; nangako silang magkikita muli:
Pagkatapos ng maruming digmaang ito!
Noong Enero 1996, mahigit 50 taon ang nakalipas, muling nakasama ni Fritz Vincken ang mga Amerikano.
Isa sa kanila ay may dala pa rin ng kompas ng German Wehrmacht na hindi niya kailanman pinakawalan.