1
00:00:00,007 --> 00:00:00,445


2
00:00:00,445 --> 00:00:04,669
Kisa nou menm, chè telespektatè, konnen sou manipilasyon tan an?

3
00:00:04,669 --> 00:00:12,017
Èske sijè sa a diskite tou ak anpil kontwovès nan
anviwònman ou epi souvan rejte kòm yon teyori konplo?

4
00:00:12,017 --> 00:00:23,034
Konferans ki vin apre a, pa yon doktè nan syans natirèl
nan Somè WEFF 2022 nan Davos, enfòmatif anpil sou sijè sa a.

5
00:00:23,034 --> 00:00:28,982
Philipp Zeller te etidye fizik nan ETH
Zurich epi li gen yon doktora nan syans natirèl.

6
00:00:28,982 --> 00:00:35,545
Kòm yon pilòt rekreyatif, Zeller te angaje l
sere sere ak meteyo a depi plis pase twa deseni.

7
00:00:35,545 --> 00:00:39,898
Avèk tan, li te vin remake pi plis fenomèn etranj nan syèl la.

8
00:00:39,898 --> 00:00:44,981
Li te kòmanse fè pwòp ankèt ak rechèch li.

9
00:00:44,981 --> 00:00:54,174
Espesyalman sou sijè SRM (jesyon radyasyon
solè), SAI (injeksyon aerozòl nan stratosfè) ak

10
00:00:54,174 --> 00:01:00,549
HAARP (Pwojè Rechèch Aktif Auroral Gwo Frekans).

11
00:01:00,549 --> 00:01:06,129
Ansyen pwofesè inivèsite Zeller ap
travay nan domèn patant depi plizyè ane.

12
00:01:06,129 --> 00:01:09,893
Se poutèt sa li gen anpil konesans nan domèn sa a.

13
00:01:09,893 --> 00:01:21,861
Atravè rechèch li, li jwenn anviwon 1,000 patant
pou teknoloji manipilasyon tan – ki date depi 1892.

14
00:01:21,861 --> 00:01:25,906
Prezantasyon ki vin apre a pa fèt pou bay moun laperèz.

15
00:01:25,906 --> 00:01:32,698
Manipilasyon tan an ap fèt de tout
fason, kit nou konnen sa, kit nou pa konnen.

16
00:01:32,698 --> 00:01:39,724
Olye de sa, divilgasyon reyalite ki baze sou
reyalite yo ta dwe kontrekare nenpòt refi sou

17
00:01:39,724 --> 00:01:44,165
evènman sa yo epi bay agiman solid e objektif.

18
00:01:44,165 --> 00:01:51,164
Kidonk, tanpri pataje videyo sa a ak moun
ki pa konnen laverite men k ap chèche li.

19
00:01:51,164 --> 00:01:55,625
Apre sa, se konferans Doktè Philipp
Zeller la nan Summer WEFF 2022 nan Davos.

20
00:01:55,625 --> 00:02:01,524
Kidonk, ki sa k genyen ak jeo-enjeneri ak sante?

21
00:02:01,524 --> 00:02:10,907
Kòm mwen te di, mwen ta renmen bay yon apèsi ki pa
konplè sou kèk dokiman gouvènman ak lwa ki konsène patant.

22
00:02:10,907 --> 00:02:14,807
Patant yo pa anrejistre jis pou plezi; yo koute anpil lajan.

23
00:02:14,807 --> 00:02:24,170
Epi ou dwe tou pwouve ke yo mache, sinon yo pap apwouve
yo, epi papye rechèch ki pibliye, pa mwen menm, paske, jan

24
00:02:24,170 --> 00:02:31,011
mwen te di, sa ta dwe montre tou konsantrasyon sou sante.

25
00:02:31,011 --> 00:02:36,365
Kòm mwen te di, sa a se jis yon apèsi;
mwen ap kontinye fè rechèch prèske tout tan.

26
00:02:36,365 --> 00:02:44,242
Mwen pa gen entansyon bay yon konferans syantifik isit
la, nan sans yon konferans syantifik, an tèm de estrikti ak

27
00:02:44,242 --> 00:02:48,337
tout rès la, men pito, jan mwen te di, yon apèsi jeneral.

28
00:02:48,337 --> 00:02:53,088
Epi, natirèlman, mwen ka gen tò, mwen fè
erè, oswa mwen ka site yon bagay ki petèt pa

29
00:02:53,088 --> 00:02:57,539
solid; mwen jis vle di sa depi nan kòmansman.

30
00:02:57,539 --> 00:03:00,158
Kidonk, kisa jéyo-jeniyeri ye egzakteman?

31
00:03:00,158 --> 00:03:09,824
Madam Weichelt te mansyone chemtrails pi bonè. Mwen eseye pa
itilize tèm sa a paske li imedyatman etikete ou kòm

32
00:03:09,824 --> 00:03:20,165
yon teyoris konplo, menm si se Fòs Ayeryen Etazini ki
te kreye tèm sa a nan ane 1970 yo. Se sa ki komik la.

33
00:03:20,165 --> 00:03:30,786
Geoengineering se sètènman tèm ki pi net, e li sitou enplike
manipilasyon tan an, ki se aspè ki pi enpòtan an,

34
00:03:30,786 --> 00:03:41,661
lè yo lage patikil nan atmosfè a, men tou lè yo emèt
ond elektwomayetik ki gen gwo pouvwa nan atmosfè a.

35
00:03:41,661 --> 00:03:49,741
Apre sa, byensir, sondaj tè, paske tout
bagay se sou chanje, jeni tè a, jeo, tè a.

36
00:03:49,741 --> 00:03:54,382
Sa vle di ke yo ap chèche kavite, depo lwil, gaz, elatriye.

37
00:03:54,382 --> 00:04:02,933
E ou ka aktyèlman, mwen prèske pa t kwè sa okòmansman, ou ka
aktyèlman pwovoke tranbleman tè atifisyèlman ak aktivite

38
00:04:02,933 --> 00:04:12,535
sa yo. E finalman, ou ka tou manipile chan mayetik Latè a,
espesyalman ak reyon elektwomayetik nou sot mansyone yo.

39
00:04:12,535 --> 00:04:16,303
Poukisa yo ap fè jeo-enjenyeri an premye?

40
00:04:16,303 --> 00:04:23,665
Sa a aktyèlman remonte nan tout Gè Fwad la, ki
te kòmanse touswit apre Dezyèm Gè Mondyal la.

41
00:04:23,665 --> 00:04:30,243
An reyalite, li te kòmanse pi bonè, omwen ak
tantativ pou enfliyanse tan an. Men, geo-enjenyeri sou gwo

42
00:04:30,243 --> 00:04:33,771
echèl vrèman te kòmanse apre Dezyèm Gè Mondyal la.

43
00:04:33,771 --> 00:04:42,693
E mwen ta renmen site ansyen prezidan Ameriken Lyndon B.
Johnson isit la. Nan yon konferans an 1962, li te di, e mwen

44
00:04:42,693 --> 00:04:47,563
site: "Kèlkeswa moun ki kontwole tan an kontwole mond lan."

45
00:04:47,563 --> 00:04:53,657
Epi sa yo se aspirasyon sipèpouvwa sa yo, ki dirije pa Etazini.

46
00:04:53,657 --> 00:05:00,642
An pasan, diskou sa a disponib sou YouTube,
kote ou ka jwenn li epi koute pawòl orijinal yo.

47
00:05:00,642 --> 00:05:10,392
Nan tan lontan – sa ki komik se ke moun toujou nye ke yo menm
ap fè geo-jenyèri – men nan tan lontan te gen anpil pwojè konsa.

48
00:05:10,392 --> 00:05:15,546
Mwen ta renmen mansyone kèk pèsonalite ki trè
enpòtan e ki kounye a rekonèt piblikman tou.

49
00:05:15,546 --> 00:05:24,730
Pwojè Cumulus la, ki te lakoz yon gwo dezas
inondasyon nan Wayòm Ini an 1952 lè yo te simen nyaj yo

50
00:05:24,730 --> 00:05:29,309
pou kreye yo atifisyèlman epi fè yo tonbe lapli.

51
00:05:29,309 --> 00:05:36,302
Te gen yon dezas inondasyon ki te dramatik anpil,
34 moun te mouri e anpil kay te pote ale, elatriye.

52
00:05:36,302 --> 00:05:42,990
Gen, natirèlman, dezas ki pi grav toujou, men
nan ka sa a koneksyon an te parèt imedyatman.

53
00:05:42,990 --> 00:05:47,879
Li te rete an silans pandan plizyè ane,
natirèlman, jiskaske li finalman vin parèt aklè.

54
00:05:47,879 --> 00:05:55,585
Apre sa te gen Pwojè Stormfury, ki te dire soti
1962 rive 1971. Objektif la te enfliyanse siklòn yo

55
00:05:55,585 --> 00:05:59,606
atravè sa yo rele semaj, sa vle di lage patikil.

56
00:05:59,606 --> 00:06:02,535
Sa fèt jodi a pi pwofesyonèlman pase jan sa te ye anvan.

57
00:06:02,535 --> 00:06:06,725
Nan epòk sa a, se te jis yon pwojè, li te toujou nan faz rechèch.

58
00:06:06,725 --> 00:06:16,768
Epi, jan pifò moun pwobableman konnen, te gen pwojè Popeye,
kote yo te pwovoke gwo lapli entansyonèlman pandan Lagè Vyetnam

59
00:06:16,768 --> 00:06:22,297
pou bouche chimen apwovizyonman Vietkong yo ak anpeche yo sèvi.

60
00:06:22,297 --> 00:06:30,382
Epi finalman, mwen ta renmen raple w tou ke te gen plis pase 2,000
tès bonm nikleyè. Kidonk, poukisa li nesesè pou teste yon bonm

61
00:06:30,382 --> 00:06:34,696
konsa devastatè e ki fè anpil dega nan anviwònman an plizyè fwa?

62
00:06:34,696 --> 00:06:44,508
Mwen vle di, si ou vle bati yo, e mwen deja gen dout sou
sa, de oswa twa tès sifi pou konnen kijan yo fonksyone.

63
00:06:44,508 --> 00:06:51,941
Epi ou ka toujou detekte li jodi a, nan dlo a,
nan tè a ak nan atmosfè a, tout radyaktivite sa a.

64
00:06:51,941 --> 00:06:59,475
Gen plizyè douzèn, si se pa plizyè santèn, dokiman ofisyèl, kèk
ladan yo te toujou disponib pou piblik la, pandan ke lòt

65
00:06:59,475 --> 00:07:07,028
yo te deklasifye pita, espesyalman Ozetazini, kote ou ka
vrèman pase plizyè èdtan ap fè rechèch epi telechaje yo.

66
00:07:07,028 --> 00:07:16,900
Mwen ta renmen montre brèfman youn ladan yo isit la, sètadi
yon pwopozisyon modifikasyon tan an devan Kongrè Etazini.

67
00:07:16,900 --> 00:07:21,326
Se yon dokiman ki trè konplè, prèske 200 paj long.

68
00:07:21,326 --> 00:07:32,527
Epi ladan l – mwen te fè tradui l espesyalman, li soti nan 1978 –
e li di ke nan 30 dènye ane yo, sètadi soti 1947 rive 1978 – mwen

69
00:07:32,527 --> 00:07:43,603
pa pale de jodi a, 30 dènye ane yo – 110 pwogram manipilasyon
tan te prezante bay Kongrè Etazini e yo te apwouve tou.

70
00:07:43,603 --> 00:07:53,372
Nan lane 1978, Kongrè a te inisye epi finanse yon
pwogram rechèch nasyonal, sètadi ki kouvri plizyè eta.

71
00:07:55,392 --> 00:08:03,581
Nan epòk sa a, te gen kritik ki di pa t gen okenn
lwa nasyonal Ozetazini pou regle tout bagay sa yo.

72
00:08:03,581 --> 00:08:10,536
Ou te oblije enpwovize epi ou te
vle lanse yon bagay ki apwopriye.

73
00:08:10,536 --> 00:08:19,516
Epi natirèlman moun te pè nan epòk sa a, paske yo te deja fè sa –
nan Vyetnam, pou egzanp – kidonk yo te pè ke lènmi an ta ka fè

74
00:08:19,516 --> 00:08:28,827
menm bagay la, pou yon bò, oswa ke nasyon an ta toudenkou blame
si te gen yon tanpèt oswa yon sechrès yon kote, epi moun ta di:

75
00:08:28,827 --> 00:08:37,693
"Sa te yon atak," e natirèlman yo te vle anpeche sa.
Se poutèt sa yo te oblije reglemante l dapre lalwa.

76
00:08:37,693 --> 00:08:49,846
Epi, an 1978 – inisye depi 1976 – yo te
prezante yon rezolisyon lejislatif nan New York.

77
00:08:49,846 --> 00:08:57,615
Se te Nasyonzini ki te dèyè sa, sètadi akò Nasyonzini
an ki entèdi itilizasyon manipilasyon tan oswa nenpòt

78
00:08:57,615 --> 00:09:01,882
lòt teknik ki chanje anviwònman an pou rezon militè.

79
00:09:01,882 --> 00:09:10,039
Epi Swis la tou ratifye lwa sa a, sa vle
di anpil peyi atravè lemond te ratifye l.

80
00:09:10,039 --> 00:09:24,350
Swis 1988, sa vle di kounye a li enkòpore nan lwa federal la,
ke ou ka chèche nan koleksyon lwa federal la, nimewo 515.06.

81
00:09:24,350 --> 00:09:31,621
Lwa sa a vrèman sonnen byen, e jan mwen te di,
Etazini te entwodui li ant 1976 ak 1978 egzakteman

82
00:09:31,621 --> 00:09:36,037
paske yo te pè ke lènmi yo ta ka fè menm bagay la.

83
00:09:36,037 --> 00:09:39,167
Yon lwa konsa pa vle di ke yon moun dwe obeyi li.

84
00:09:39,167 --> 00:09:45,159
Sa sonnen trè byen, de premye atik prensipal yo
sonnen trè byen tou; se vrèman sou lefèt ke sa a entèdi.

85
00:09:45,159 --> 00:09:58,509
Men gen twazyèm atik lwa sa a, e twazyèm atik sa a deklare
an premye ke itilizasyon pou rezon pasifik pèmèt, natirèlman.

86
00:09:58,509 --> 00:10:02,084
Sepandan, pa gen okenn definisyon
sou sa ki konsidere kòm bi pasifik.

87
00:10:02,084 --> 00:10:11,242
Epi gen yon dezyèm sou-atik nan Atik 3 sa a, ki di ke
eta kontraktè yo menm pran angajman pou sipòte sa: pou

88
00:10:11,242 --> 00:10:16,012
ankouraje echanj konesans epi kontribye finansyèman ladan l.

89
00:10:16,012 --> 00:10:23,311
Yo pa bezwen patisipe aktivman,
men yo dwe sipòte l epi kontribye.

90
00:10:23,311 --> 00:10:35,218
Epi gen glaz sou gato a, sètadi yon sipoze akò sou Atik 3,
ki di li pa abòde kesyon si teknoloji sa a ki chanje

91
00:10:35,218 --> 00:10:44,216
anviwònman an vyole dispozisyon ki aplikab nan lwa entènasyonal.

92
00:10:44,216 --> 00:10:51,096
Sa fè m sonje yon ti jan yon lwa ki
pral prezante konsènan kontwòl pandemi.

93
00:10:51,096 --> 00:10:56,886
Ou ka deja konnen sa, men nou menm Swis te ratifye li depi 1988.

94
00:10:56,886 --> 00:10:59,460
Sa vrèman fè pè.

95
00:10:59,460 --> 00:11:08,978
Kounye a m ap retounen Ozetazini pou m montre nou
yon lòt dokiman ki te pibliye, ki te yon pwopozisyon

96
00:11:08,978 --> 00:11:14,194
pou Fòs Ayeryèn Etazini sou pèspektiv pou ane 2025.

97
00:11:14,194 --> 00:11:26,142
Dokiman an li menm soti nan lane 1996, e
tit li se: "Tan kòm yon miltiplikatè fòs".

98
00:11:26,142 --> 00:11:36,404
Epi sou-tit la se: "Nou posede tan an jiska 2025".

99
00:11:36,404 --> 00:11:42,595
Yon ti ekstrè ki soti nan dokiman sa a: sou bò
gòch la, kijan pou fè mal lènmi an, epi sou bò

100
00:11:42,595 --> 00:11:46,234
dwat la, kijan pou sipòte tèt ou ak patnè ou yo.

101
00:11:46,234 --> 00:11:57,654
Men kèk mo kle: Fè mal ak lènmi an ak lapli ak vag mare, ki
vize tou pou bese moral sòlda yo – sou lòt bò a, pou di konsa.

102
00:11:57,654 --> 00:12:03,988
Men ou ka pwovoke tou yon sechrès, yon mank dlo,
jiskaske moun yo tèlman nan detrès ke yo rann tèt yo.

103
00:12:03,988 --> 00:12:12,002
Ou ka pwovoke tanpèt, ou ka manipile iyonosfè a – m ap
retounen sou sa pita – pou lènmi an pa ka etabli kontak

104
00:12:12,002 --> 00:12:16,974
radyo ankò, oswa pou rada yo pa ka detekte pwòp avyon yo ankò.

105
00:12:16,974 --> 00:12:25,121
Ou ka swa gaye bwouya ak nyaj pou lènmi an pa ka
kache, oswa ou ka kreye yo pou siprann lènmi an.

106
00:12:25,121 --> 00:12:31,228
Epi ou ka konnen tou si lènmi an ap
itilize teknik sa yo li menm oswa non.

107
00:12:31,228 --> 00:12:34,080
E pwòp pratik yo prèske totalman opoze.

108
00:12:34,080 --> 00:12:46,040
Wi, kidonk si ou gen yon gwo operasyon transpò, ou asire w pa
gen lapli, wout yo sèk, pa gen tanpèt, epi iyonosfè a optimize

109
00:12:46,040 --> 00:12:53,609
si ou bezwen siyal rada ak bon koneksyon radyo, elatriye.

110
00:12:53,609 --> 00:13:04,127
Dokiman sa a – se toujou menm dokiman an – di tou, kòm yon
rezime, ke yon fwa kondisyon yo kòrèk, nou dwe tou nan pozisyon

111
00:13:04,127 --> 00:13:13,525
pou gaye pousyè chabon – dokiman sa a klèman di pousyè chabon,
espesyalman pousyè chabon fen – nan rejyon sib

112
00:13:13,525 --> 00:13:22,080
la, sètadi rejyon lènmi an, nan yon fason
kontwole, an sekirite, ekonomikman efikas ak fyab.

113
00:13:22,080 --> 00:13:33,568
Yo te evalye metòd yo, e li di ke yo deja etidye
anpil teknik espre. Dokiman an soti nan ane 1996.

114
00:13:33,568 --> 00:13:40,613
Metòd ki pi an sekirite e ki pi ekonomik se yon kalite
afterburner yo itilize nan motè jè, ki

115
00:13:40,613 --> 00:13:50,680
esansyèlman se yon aparèy enjeksyon ki fikse dèyè motè a
pou entwodui pousyè kabòn sa a nan jè echapman an.

116
00:13:50,680 --> 00:13:59,387
E pandan avyon an ap vole nan zòn sa
a, li aktive oswa li ka deaktive ankò.

117
00:13:59,387 --> 00:14:10,700
Poukisa pousyè chabon? Sa enteresan. Gen yon lòt dokiman
ki te pibliye pita anba Lwa sou Libète Enfòmasyon, FOIA.

118
00:14:10,700 --> 00:14:14,649
Sa te konn yon dokiman konfidansyèl, sekrè.

119
00:14:14,649 --> 00:14:22,160
Sa a sòti nan Laboratwa Philips nan Depatman Jeyofizik Senior la.

120
00:14:22,160 --> 00:14:27,430
Yo te, natirèlman, toujou konseye
gouvènman Ameriken an ak militè a, elatriye.

121
00:14:27,430 --> 00:14:36,090
Li esplike kijan pou ogmante lapli, diminye lapli, ogmante nyaj
siris – nyaj tankou vwal ke nou genyen tout

122
00:14:36,090 --> 00:14:43,282
tan kounye a, ki pa natirèl, men nou genyen
yo kanmenm – oswa kijan pou dispèse bwouya.

123
00:14:43,282 --> 00:14:50,648
E tout bagay la – se fondamantalman jis chapit kat
la, mwen pran li apa – e li klèman deklare ke li

124
00:14:50,648 --> 00:14:56,375
konsène chabon nwa, modifikasyon tan avèk chabon nwa.

125
00:14:56,375 --> 00:15:00,535
M ap sote sa. Gen anpil anpil dokiman konsa.

126
00:15:00,535 --> 00:15:07,067
Li fè pè wè tout zam y ap fè rechèch sou yo epi y ap teste yo.

127
00:15:07,067 --> 00:15:13,496
Mwen ta renmen site koutman yon liv, yon liv ki vrèman
eksitan. Mwen te jwenn orijinal la nan yon libreri antik.

128
00:15:13,496 --> 00:15:21,126
Liv sa a rele "Unless Peace Comes",
ki se, natirèlman, sa nou espere.

129
00:15:21,126 --> 00:15:27,188
Li te edite pa Nigel Calder an 1968,
kidonk li egziste depi plizyè ane.

130
00:15:27,188 --> 00:15:37,225
Epi Nigel Calder sa a te yon jounalis syans
ki te gen anpil enfliyans e ki te renome.

131
00:15:37,225 --> 00:15:49,376
Epi li mande pi gwo konseye militè yo ak pi gwo syantis
yo pou yo chak kontribye yon chapit nan liv sa a sou travay

132
00:15:49,376 --> 00:15:55,473
yo, kijan yo konseye gouvènman an ak ki rechèch y ap fè.

133
00:15:55,473 --> 00:16:03,755
Epi chapit ki pi fou oswa ki pi eksitan nan liv sa a, ki
gen 17 chapit, rele: "Kijan n ap detwi anviwònman an".

134
00:16:03,755 --> 00:16:13,572
Se tit chapit la, e chapit sa a te ekri pa Pwofesè
Gordon MacDonald, ki pa vivan ankò, ki te chèf jeyofizik

135
00:16:13,572 --> 00:16:19,004
ak fizik planètè nan Inivèsite Kalifòni nan Los Angeles.

136
00:16:19,004 --> 00:16:27,631
Epi li te yon manm nan ekip konseye Prezidan
Lyndon Johnson, ke mwen te deja site pi bonè.

137
00:16:27,631 --> 00:16:38,556
Yon ekstrè nan chapit sa a ki fè lekti a vin
pè. Li ekri sou rechèch ki t ap fèt an 1968.

138
00:16:38,556 --> 00:16:46,493
Yo ka kreye nyaj frèt lè yo fòme kristal glas,
pandan ke yo ka kreye nyaj cho lè yo agrandi

139
00:16:46,493 --> 00:16:50,809
atifisyèlman gout ki egziste deja ak patikil.

140
00:16:50,809 --> 00:17:00,136
Li posib kreye nyaj sèk ki pa pwodui lapli, sa nou te wè
trè souvan dènyèman. Nyaj ki antoure yon tanpèt loray ka

141
00:17:00,136 --> 00:17:05,683
elaji entansyonèlman pou chanje, ranfòse oswa febli tanpèt la.

142
00:17:05,683 --> 00:17:13,760
Yo ka lage fèy metal oswa patikil metal pou jenere
plis zèklè; nan tan lontan, yo te itilize fèy metal.

143
00:17:13,760 --> 00:17:19,806
Kidonk, zèklè ki fèt san li pa
aktyèlman ap lapli oswa gen tanpèt.

144
00:17:19,806 --> 00:17:21,726
Nou konnen sa twò byen.

145
00:17:21,726 --> 00:17:32,405
Ou ka kreye ti van siklon, ou ka anpeche sifas dlo evapore
ak kouch polimè pou pa gen nyaj, menm lè tanperati a monte.

146
00:17:32,405 --> 00:17:35,717
An reyalite, plis dlo ta evapore.

147
00:17:35,717 --> 00:17:40,190
Li posib pou chanje klima mondyal la, e li
ekri ke sa rive natirèlman de tout fason,

148
00:17:40,190 --> 00:17:42,927
kidonk li fasil pou kache aktivite sa yo.

149
00:17:42,927 --> 00:17:47,013
Pèsonn pap remake si se natirèl oswa si se yon moun ki dèyè sa.

150
00:17:47,013 --> 00:17:49,908
Se pa tout, mwen gen yon dezyèm paj.

151
00:17:49,908 --> 00:17:53,529
Li posib pou kreye twou ozòn.

152
00:17:53,529 --> 00:17:57,721
1968, jis pou verifye matematik la.

153
00:17:57,721 --> 00:18:10,538
Gen yon teknik remakab ki ka itilize pou fè yon detonasyon
atomik, yon tès nikleyè anba tè anba kouch glas Antatik la.

154
00:18:10,538 --> 00:18:16,425
Kouch glas Antatik la gen anviwon 100
kilomèt epesè, sa se yon kantite glas enkwayab.

155
00:18:16,425 --> 00:18:23,175
Apre sa, chalè ki anba kouch glas sa a
pwodui yon kouch dlo, epi yon gwo pati nan glas sa

156
00:18:23,175 --> 00:18:27,335
a ap glise nan lanmè tankou sou yon glisad.

157
00:18:27,335 --> 00:18:32,148
Sa ta ka deklanche yon epòk glas mondyal.

158
00:18:32,148 --> 00:18:39,266
Li relativman senp. Ou ka fè eksploze bann
kotyè yo epi y ap deklanche yon tsunami.

159
00:18:39,266 --> 00:18:45,168
Mwen pa konnen kiyès ki te konnen sa yon tsunami ye an 1968.

160
00:18:45,168 --> 00:18:50,058
Mwen dwe admèt ke mwen sèlman konnen sa depi
2006, menm si mwen te etidye fizik anvan sa.

161
00:18:50,058 --> 00:19:00,960
Men mwen pa t abitye ak tsunami. Sekrèsyon tè ka fèt
lè yo aktive kouch dlo ki anviwon 10 kilomèt anba tè a.

162
00:19:00,960 --> 00:19:09,275
Li trè pre sa yo rele pwen trip la. Mwen pa vle antre nan
detay sou eta materyèl dlo a kounye a, sèlman pou rezon tan.

163
00:19:09,275 --> 00:19:17,216
Pwòch pwen trip la vle di kote dlo a pi
dans, kote li ka tranzisyone relativman vit

164
00:19:17,216 --> 00:19:21,587
nan fòm dlo sipèrefwete oswa vapè, elatriye.

165
00:19:21,587 --> 00:19:29,636
Lè ou tande ke yon tranbleman tè te gen epizant li nan
yon pwofondè 10 kilomèt, ou ta dwe toujou leve zòrèy ou.

166
00:19:29,636 --> 00:19:38,226
Li enteresan pou note ke tout gwo dezas, tankou
Fukushima, te gen yon epizant a 10 kilomèt pwofondè.

167
00:19:38,226 --> 00:19:42,803
Mwen pa ka pwouve anyen, men se yon konyensidans enteresan.

168
00:19:42,803 --> 00:19:45,910
Ou ka detounen kouran dlo a.

169
00:19:45,910 --> 00:19:50,874
M ap montre w sa brèfman pita. Pou moun ki pa
konnen sa jet stream la ye: se van fò ki sou yon

170
00:19:50,874 --> 00:19:53,751
altitid anviwon 10 kilomèt k ap sikile alantou latè.

171
00:19:53,751 --> 00:19:57,478
Ou ka deklanche tornad. Mwen panse mwen
te deja mansyone sa sou paj anvan an.

172
00:19:57,478 --> 00:20:06,671
Epi, rezime chapit sa a nan liv Pwofesè MacDonald la se ke yon
moun ka rekonèt epi eksplwate enstabilite ki genyen nan Latè.

173
00:20:06,671 --> 00:20:13,022
Kidonk, an rezime, lè yon bagay toujou sou
bò tonbe, ou sèlman bezwen mete yon ti

174
00:20:13,022 --> 00:20:18,210
enèji pou dirije l nan youn oswa lòt direksyon.

175
00:20:18,210 --> 00:20:27,768
Epi finalman, li pale tou sou kontwòl lespri. Ke ond
elektwomayetik yo ka itilize pou fè kontwòl lespri sou limanite.

176
00:20:27,768 --> 00:20:34,141
Mwen kwè ke li vin de pli zan pli klè tou ke yo te fè
rechèch sou sa a trè entansiv pandan plizyè dizèn ane.

177
00:20:34,141 --> 00:20:36,720
Genyen tou anpil patant sou sa.

178
00:20:36,720 --> 00:20:40,313
Li fè pè wè tout sa ki deja fèt.

179
00:20:40,313 --> 00:20:43,401
Espesyalman, pa egzanp, nan pwogram MK-ULTRA a, elatriye.

180
00:20:43,401 --> 00:20:49,385
Li itilize tou pou bon rezon. Sa a
mezire ak EEG – elektwoensefalogram.

181
00:20:49,385 --> 00:20:52,461
Ou mezire ki vag sèvo ki prezan ak nan ki eta yo ye.

182
00:20:52,461 --> 00:20:59,221
Epi ou ka fondamantalman jwe li tounen
epi mete moun nan eta ki trè espesifik.

183
00:20:59,221 --> 00:21:02,587
Mwen pap antre nan detay ankò, se sèlman pou rezon tan.

184
00:21:02,587 --> 00:21:06,681
Se yon barik gwo anpil, mwen pa ka louvri l nèt.

185
00:21:06,681 --> 00:21:15,915
Nan lane 1999, Konsèy Ewòp la te prepare yon rapò ki gen
apeprè 35 paj. Yon komisyon espesyal nan Konsèy Ewòp la.

186
00:21:15,915 --> 00:21:21,008
Sa a konsène sa yo rele pwojè HAARP la. Avèk de A.

187
00:21:21,008 --> 00:21:28,540
Sa vle di "High Frequency Active Auroral Research Programme".

188
00:21:28,540 --> 00:21:36,119
Sa vle di Rechèch Aktif sou Auròl a Gwo
Frekans, ki se yon pwogram rechèch sou limyè nò.

189
00:21:36,119 --> 00:21:41,951
Sa a rive nan Alaska. Kounye a gen
prèske estasyon konsa toupatou nan mond lan.

190
00:21:41,951 --> 00:21:45,848
Natirèlman, sa yo tout se estasyon rechèch "nan komèsyon".

191
00:21:45,848 --> 00:21:49,806
M ap retounen sou sa pita.

192
00:21:49,806 --> 00:21:53,827
Li konsène sistèm manipilasyon pou iyonosfè a.

193
00:21:53,827 --> 00:21:58,587
Ionosfè a se yon pati ki nan wo anpil nan atmosfè nou an.

194
00:21:58,587 --> 00:22:01,029
Apati de apeprè 80 kilomèt e plis.

195
00:22:01,029 --> 00:22:10,809
Li iyonize paske nou toujou gen chaj
elektrik la ki iyonize pa van solè epi ki deflekte.

196
00:22:10,809 --> 00:22:15,115
Anwo a, yon kouran ap koule san rete nan plasma sa a.

197
00:22:15,115 --> 00:22:20,910
Lè w anlè a, tout bagay elektrik, e natirèlman
li patikilyèman fasil pou manipile bagay yo la.

198
00:22:20,910 --> 00:22:32,818
Konsèy Ewòp la oswa Komisyon an ekri ke li fè pati zam
elektwomayetik yo e li reprezante yon menas ki ekstrèmman danjere

199
00:22:32,818 --> 00:22:45,079
pou tout anviwònman an e, natirèlman, pou sante moun, paske pwojè
a vize antre nan chan enèji ki trè sansib nan tout biosfè a.

200
00:22:45,079 --> 00:22:48,341
Kidonk, se pa sèlman nan iyonosfè a, men tou isit anba a.

201
00:22:48,341 --> 00:22:54,258
Se yon aktivite ki ekstrèmman danjere.

202
00:22:54,258 --> 00:23:05,425
Kounye a gen anpil emetè ond radyo konsa, e
yo sètènman gen yon enpak sou sante nou tout.

203
00:23:05,425 --> 00:23:12,645
Kounye a, m ap rive sou pwojè HAARP
sa a, oswa pito sou patant debaz li a.

204
00:23:12,645 --> 00:23:15,889
Li te bay an 1987.

205
00:23:15,889 --> 00:23:22,440
Li di isit la ke tit la se: "Chanjman nan yon
rejyon nan atmosfè a, iyonosfè a oswa magnetosfè a".

206
00:23:22,440 --> 00:23:25,978
Magnetosfè a pi wo toujou pase iyonosfè a.

207
00:23:25,978 --> 00:23:31,687
Ionosfè a se senti pwoteksyon mayetik nou an, ki
konekte dirèkteman ak chan mayetik Latè a, ki

208
00:23:31,687 --> 00:23:34,884
dirije alantou mond lan nan yon fòm prèske toris.

209
00:23:34,884 --> 00:23:40,693
Nan sans sa a, jan mwen te di nan kòmansman
an, li posib pou manipile chan mayetik Latè a.

210
00:23:40,693 --> 00:23:43,956
Patant la di ke plasma a ka chofe.

211
00:23:43,956 --> 00:23:49,647
Sa pouse l monte, sa kreye yon vakyòm kote li monte a.

212
00:23:49,647 --> 00:23:53,912
Lè mwen chofe lè a epi li monte, mwen gen presyon negatif anba a.

213
00:23:53,912 --> 00:23:58,865
Sa lakoz yon mouvman orizontal, sètadi van.

214
00:23:58,865 --> 00:24:06,241
Mwen ka itilize radyasyon elektwomayetik sa a
pou konfonn, detounen oswa menm detwi yon fize.

215
00:24:06,241 --> 00:24:14,147
Se yon sistèm zam. Se pwogram Star Wars sa
a ke Etazini te pwomote nan ane 1990 yo.

216
00:24:14,147 --> 00:24:21,648
Menm patant lan di tou ke
konsantrasyon ozòn oswa nitwojèn nan ka chanje.

217
00:24:21,648 --> 00:24:26,470
Ou ka chanje konsantrasyon dioksid kabòn
lan. Monoksid kabòn – menm pi danjere.

218
00:24:26,470 --> 00:24:33,952
Oksid nitwojèn ak lòt sibstans yo ka
konsantre oswa dilue pou jere koule anviwònmantal yo.

219
00:24:33,952 --> 00:24:39,681
Li di tou ke chan mayetik Latè a ka diminye oswa menm etenn.

220
00:24:39,681 --> 00:24:42,746
Objektif la se, natirèlman, pou
deflekte misil yo, men se pa tout.

221
00:24:42,746 --> 00:24:53,934
E sa ki vrèman fou se ke ou ka manipile patikil plasma sa yo
ki wo anpil nan atmosfè a pou yo fòme yon lantiy optik, e sa

222
00:24:53,934 --> 00:25:00,330
pèmèt ou konsantre yon reyon limyè solèy sou yon pwen sou Latè.

223
00:25:00,330 --> 00:25:05,523
Anpil nan nou ka te eseye limen tinder ak yon lantiy.

224
00:25:05,523 --> 00:25:10,188
Mwen te fè sa anpil lè m te timoun.
Apre sa, yo ka fè l sou yon gwo echèl.

225
00:25:10,188 --> 00:25:17,101
Mo kle: dife nan forè oswa lòt dife oswa pwoblèm chalè, elatriye.

226
00:25:17,101 --> 00:25:21,297
Men kijan forè orijinal antèn yo nan Alaska parèt.

227
00:25:21,297 --> 00:25:27,722
Sa yo se antèn kwaze-dyagonal, sètadi antèn radyo tipik.

228
00:25:27,722 --> 00:25:35,567
Antèn sa yo ka jenere frekans ki soti nan 30 kHz rive 300 MHz.

229
00:25:35,567 --> 00:25:40,680
Sa yo se ond radyo tipik. Sa mwen
te esplike pi bonè a sanble konsa.

230
00:25:40,680 --> 00:25:45,225
Pati siperyè atmosfè a pouse jiska wotè iyonosfè a.

231
00:25:45,225 --> 00:25:55,013
Sa kreye presyon negatif. Apre sa, gen yon
mouvman orizontal ak yon mouvman van ki koresponn.

232
00:25:55,013 --> 00:26:05,793
Si ou konvèti frekans mwen te mansyone pi bonè
yo soti nan HAARP pou longèdonn, epi gade vag

233
00:26:05,793 --> 00:26:11,589
kè a, ou jwenn longèdonn ki ant 10 m ak 15 km.

234
00:26:11,589 --> 00:26:22,095
Yon valon ond, yon vant ond, se mwatye de sa, sètadi 5 m rive 7.5
km. Lè ou wè fòmasyon nyaj konsa, ou dwe mande tèt ou si se ond

235
00:26:22,095 --> 00:26:32,168
estatik ki soti nan yon vale foehn, si w wè yo sou Plato Swis
la oswa menm nan sid Almay, oswa si gen yon lòt kòz dèyè yo.

236
00:26:32,168 --> 00:26:36,399
Pou mwen, li sanble egzakteman konsa.

237
00:26:36,399 --> 00:26:44,772
Sa a soti tou nan yon rapò rechèch sou HAARP, ki
esplike kijan ond radyo yo ka reflete sou iyonosfè a.

238
00:26:44,772 --> 00:26:51,406
Paske li kondiktif elektrik, yo ka itilize li kòm yon miwa
epi li ka bay pi bon siveyans rada ak kominikasyon radyo.

239
00:26:51,406 --> 00:26:54,228
Men tou yon ekstrè ki soti nan yon papye rechèch.

240
00:26:54,228 --> 00:27:00,528
Isit la ou ka wè gen diferan kouch kondiktif.

241
00:27:00,528 --> 00:27:03,506
Natirèlman, se sèlman iyonosfè a ki kondwi elektrisite.

242
00:27:03,506 --> 00:27:07,215
Isit anba a, ou toujou gen kouch kondiktif. Kijan ou reyalize sa?

243
00:27:07,215 --> 00:27:12,560
Lè yo lage patikil kondiktif pi ba nan atmosfè a.

244
00:27:12,560 --> 00:27:19,225
Yo trè itil pou reyalize sèten efè ak vag HAARP sa yo.

245
00:27:25,503 --> 00:27:29,217
Kounye a mwen rive egzakteman sou patikil sa yo ki itilize la.

246
00:27:29,217 --> 00:27:35,476
M ap pote w yon lòt patant. Se yon
patant ki trè ansyen, li te bay an 1966.

247
00:27:35,476 --> 00:27:40,797
Espesyalman, pou Lamarin Etazini, sa vle
di pa pou yon konpayi prive, men pou leta.

248
00:27:40,797 --> 00:27:47,250
Mwen ta renmen mansyone ke nan epòk sa a,
dapre lwa patant Ameriken an, yo te ka

249
00:27:47,250 --> 00:27:51,230
kenbe yon patant pou yon maksimòm de 17 ane.

250
00:27:51,230 --> 00:27:58,768
Men sa koute anpil. Plis yon patant vin
ansyen, se plis ou dwe peye pou kenbe pwoteksyon li.

251
00:27:58,768 --> 00:28:02,256
Kidonk, yo te peye pou tout 17 ane yo.

252
00:28:02,256 --> 00:28:08,131
Patant sa a, menm si li tèlman ansyen, mwen jwenn li tèlman
enpòtan. Li se yon egzanp pami plizyè

253
00:28:08,131 --> 00:28:13,873
douzèn, si se pa plizyè santèn, patant pou yon
melanj metalik pou pwodwi lafimen igroskopik.

254
00:28:13,873 --> 00:28:17,536
Kidonk lafimen atire dlo, atire vapè dlo.

255
00:28:17,536 --> 00:28:24,560
Epi li di la a ou bezwen yon melanj metalik,
e li gen sa ki annapre yo, kenbe byen sere:

256
00:28:24,560 --> 00:28:32,735
Kabònat lityòm, sodyòm, potasyòm, sezyòm, rubidyòm,
kalsyòm, manyezyòm, strontyòm ak baryòm, ansanm ak melanj yo.

257
00:28:32,735 --> 00:28:39,697
Anplis, metal lejè tankou aliminyòm,
manyezyòm, zenk oswa zirkonyòm, oswa melanj yo.

258
00:28:39,697 --> 00:28:48,700
Anplis, yon ajan oksidasyon inòganik tankou nitrat, perklorat,
sodyòm, lityòm, potasyòm, kalsyòm, baryòm ak strontyòm.

259
00:28:48,700 --> 00:28:57,759
Epi gen tou yon konpoze polihalojèn, ke m ap retounen sou
li pita, tankou heksakloretan oswa oktakloropwopàn, ki te

260
00:28:57,759 --> 00:29:03,600
patante, akòde epi kenbe pandan 17 ane pa Marin Etazini.

261
00:29:03,600 --> 00:29:13,120
Yon lòt patant konsa deklare ke patikil Welsbach
stratosfèrik yo ka lage pou diminye rechofman mondyal.

262
00:29:13,120 --> 00:29:17,894
Yo te monte sou tren chanjman klimatik la depi 1991.

263
00:29:17,894 --> 00:29:20,683
Welsbach te yon chèchè, se poutèt sa patikil Welsbach.

264
00:29:20,683 --> 00:29:23,500
Se youn nan moun ki te vin ak lide sa a.

265
00:29:23,500 --> 00:29:31,655
Mwen sèlman ap montre sa a paske li di isit la ke
oksid aliminyòm oswa oksid toryòm pi apwopriye.

266
00:29:31,655 --> 00:29:38,443
Aliminyòm te deja mansyone jodi a kòm
youn nan polyan ki pi komen nan atmosfè a.

267
00:29:38,443 --> 00:29:46,891
Gen anpil patant, pami yo gen youn ki deklare ke
patikil ki sanble ak sab ka pote nan atmosfè siperyè a.

268
00:29:46,891 --> 00:29:55,639
Li relativman fasil pou konvèti yon Boeing 737
pou pote 25 tòn kago nan yon altitid 18,000 mèt.

269
00:29:55,639 --> 00:30:06,705
Patant sa a te bay an 2018. Li di tou ke patikil
yo rete wo nan atmosfè a pandan apeprè de ane.

270
00:30:06,705 --> 00:30:13,568
M ap montre w yon lòt bagay ankò, mwen espere li pa twò
raz. Sa a se yon patant ki soti nan GelTech Solutions.

271
00:30:13,568 --> 00:30:20,929
Genyen plizyè videyo YouTube sou
sijè sa a. Yo rele yo "Chasè Ouragan".

272
00:30:20,929 --> 00:30:26,961
Yo te filme depi nan avyon kijan yo
te swa ranfòse oswa febli siklòn yo.

273
00:30:26,961 --> 00:30:34,904
Yo envante yon bagay vrèman etonan, yon polimè ki
se yon konpoze plastik. Yo espre li nan yon nyaj,

274
00:30:34,904 --> 00:30:39,222
nyaj la seche epi yon jèl tonbe soti nan syèl la.

275
00:30:39,222 --> 00:30:43,803
Sa a se yon lòt fason pou anpeche lapli.

276
00:30:43,803 --> 00:30:53,901
Epi gen aspè sante a. Yon lòt patant
relativman nouvo te bay an 2015 bay yon kabinè avoka.

277
00:30:53,901 --> 00:30:59,985
Sa a se anjeneral yon siy ke envantè yo
oswa vrè pwopriyetè yo vle rete enkoni.

278
00:30:59,985 --> 00:31:08,842
Li di isit la ke sa a se yon sistèm livrezon k ap vole
pou moustik toksik ki itilize dron, sètadi avyon san pilòt.

279
00:31:08,842 --> 00:31:17,102
Si ou gade figi patant yo, ou ka pa wè l byen isit la,
kidonk mwen fè yon zoom sou li. Mwen pa t mete sa

280
00:31:17,102 --> 00:31:24,473
ladan l, se figi patant la ki gen tèt mò nan chaj dron nan.

281
00:31:24,473 --> 00:31:29,931
Sa k ap fèt la toutbon, yo ap tande l
e li l pi plis nan medya prensipal yo.

282
00:31:29,931 --> 00:31:34,964
Men yo toujou di li pap fèt, nou ta dwe, nou ta
dwe, li ijanman nesesè akoz chanjman klimatik.

283
00:31:34,964 --> 00:31:43,620
Sa a se yon magouy ki pi gwo pase Corona, men
mwen pa gen tan pou m antre ladan l kounye a.

284
00:31:43,620 --> 00:31:50,682
Nan nenpòt ka, gen yon liv ki vrèman enteresan pa
Pwofesè David Keith. Mwen pa rekòmande pou achte li, men si

285
00:31:50,682 --> 00:31:54,206
gen moun ki enterese, mwen ka bay kèk ekstrè ladan l.

286
00:31:54,206 --> 00:31:59,039
Mwen genyen li, "Yon Ka pou Jeni
Klima", kidonk nou dwe fè jeni klima.

287
00:31:59,039 --> 00:32:06,022
Nan opinyon mwen, li se kounye a chèchè ki pi enpòtan nan
jaden jeo-enjeneri, ki, natirèlman, toujou di ke yo pap fè l.

288
00:32:06,022 --> 00:32:11,120
Nou konnen egzakteman kijan pou nou fè l, men yo
pa fè l. Li reklame ke yo tout se teyoris konplo.

289
00:32:11,120 --> 00:32:21,055
Li dekri an detay kijan li vle konbine mikropati 5 nanomèt oksid
aliminyòm, 30 nanomèt metalik, sètadi aliminyòm pwòp, epi

290
00:32:21,055 --> 00:32:31,179
ankò 15 nanomèt titanat baryòm, tankou yon sandwich,
paske sa ta reflete limyè solèy la pi byen tounen nan espas.

291
00:32:31,179 --> 00:32:37,574
Epi gen yon lòt liv, ke ou ka tande pale de li,
Kijan pou evite yon dezas klimatik pa yon sèten Bill

292
00:32:37,574 --> 00:32:41,758
Gates. Mwen definitivman pa rekòmande pou achte li.

293
00:32:41,758 --> 00:32:48,336
Li senpleman di ke sa a se yon envestisman ki trè rekonpanse.

294
00:32:48,336 --> 00:32:55,293
Mwen pap di plis sou sa. Kounye a, m ap pase sou
enplikasyon pou sante, paske se sijè santral la.

295
00:32:55,293 --> 00:33:01,342
Kidonk, sann flit. Mwen te deja montre
dokiman ki te mansyone pousyè chabon.

296
00:33:01,342 --> 00:33:04,343
Sann vòl kòm yon faktè risk pou kansè nan poumon.

297
00:33:04,343 --> 00:33:09,910
Sa a se yon atik revizyon, sa vle di
yon atik ki rezime anpil travay rechèch.

298
00:33:09,910 --> 00:33:14,110
Li te pibliye nan Jounal Avansman nan Medsin ak Rechèch Medikal.

299
00:33:14,110 --> 00:33:25,268
Li pwouve ke silikat aliminyòm, oksid fè, mayetit, radyoniklid,
sa vle di nikleyid radyoaktif, e menm emètè alfa, ki se yo ki pi

300
00:33:25,268 --> 00:33:36,339
danjere lè yo respire, silisyòm (silisyòm pi pa bon pou sante),
arsenik (yo konnen tou kòm pwazon), kadmi ak kwom, ki ka klèman

301
00:33:36,339 --> 00:33:45,405
ogmante risk kansè nan poumon oswa lakòz estrès
oksidatif nan selil yo, sitotoksisite (toksisite selilè)

302
00:33:45,405 --> 00:33:51,101
ak jenotoksisite, sa vle di yo chanje jenòm nan tou.

303
00:33:51,101 --> 00:33:54,921
Asbès enteresan; tout moun konnen
li se yon sibstans ki trè toksik.

304
00:33:54,921 --> 00:34:03,133
Se yon silikat fib ki gen anpil oksid fè
nan yon fòm yo rele biodisponib. Nou tout

305
00:34:03,133 --> 00:34:09,568
konnen ki ka grav kansè nan poumon sa te koze.

306
00:34:09,568 --> 00:34:17,133
Anplis de sa, yon etid revizyon ki soti nan lane 2019, ki soti
tou nan Journal of Advances in Medicine and Medical

307
00:34:17,133 --> 00:34:24,067
Research, te jwenn ke ekspoze a nanopatik oksid
fè mennen nan maladi kè, ankò akoz estrès oksidatif.

308
00:34:24,067 --> 00:34:33,091
Atik sa a deklare ke ekspoze a
oksid fè ka mennen tou nan maladi kè.

309
00:34:33,091 --> 00:34:45,028
Otè etid sa a, yon sèten Marvin Herndon, ki ap travay entansiv
sou sijè sa a ansanm ak kòlèg li yo, ekri tou nan atik sa a ke li

310
00:34:45,028 --> 00:34:53,193
esansyèl pou sispann geo-enjeneri atravè lage
aerosòl, espesyalman sann flit, ki se yon pousyè

311
00:34:53,193 --> 00:34:58,102
sann ki trè fen, pou evite detwi tout biosfè a.

312
00:34:58,102 --> 00:35:04,837
Apropo, sa a se youn nan kèk foto ki pa mwen;
se Lilian Anselmetti ki soti Aufrecht Bern ki te

313
00:35:04,837 --> 00:35:08,348
pran li. Mèsi anpil paske li te fè li disponib.

314
00:35:08,348 --> 00:35:14,444
Mwen panse fòmasyon nyaj li te wè nan zòn Bern lan enkwayab.

315
00:35:14,444 --> 00:35:23,617
Yon lòt etid ki soti an 2017 deklare ke
kontaminasyon mèki nan byosfè a ap ogmante dramatikman e

316
00:35:23,617 --> 00:35:28,947
ke sa dwe tou yon konsekans manipilasyon klima.

317
00:35:28,947 --> 00:35:35,744
Sa te pibliye nan Jounal Jeyografi,
Anviwònman ak Syans Latè Entènasyonal.

318
00:35:35,744 --> 00:35:37,636
Se te yon etid, pa yon revizyon.

319
00:35:37,636 --> 00:35:48,504
Dlo lapli ak nèj te mezire ak espektwometri mas. Yo te
mezire yon nivo mèki ekstrèmman wo, 2 mikwogram pa gram.

320
00:35:48,504 --> 00:35:58,609
Malgre plon ak mèki te redwi anpil pandan 20 dènye ane
yo gras ak lejislasyon RoHS, polisyon sa a ap ogmante.

321
00:35:58,609 --> 00:36:05,438
Sa a poze tou risk pou sante ki gen rapò ak sistèm
nève a, sistèm kadyovaskilè a ak sistèm urojineyal la.

322
00:36:05,438 --> 00:36:12,705
Li ka lakòz enfertilite, afekte
sistèm iminitè a epi domaje ADN tou.

323
00:36:12,705 --> 00:36:20,697
Yon lòt etid mwen ta renmen mansyone, ki soti nan
Advances in Social Sciences Research Journal, konsène

324
00:36:20,697 --> 00:36:25,378
sequoia jeyan yo nan Kalifòni, sa yo ki se forè redwood yo.

325
00:36:25,378 --> 00:36:31,737
Gen kèk ladan yo ki gen plis pase 3,000 ane. Yo te fè
eksperyans yon klima ki te pi cho anpil pase sa nou

326
00:36:31,737 --> 00:36:36,550
pretann nou genyen jodi a oswa sa nou aktyèlman genyen.

327
00:36:36,550 --> 00:36:45,511
Yo te fè eksperyans peryòd sechrès enkwayab, peryòd lapli,
peryòd frèt. Yo toujou vivan, e kounye a yo tout ap mouri.

328
00:36:45,511 --> 00:36:59,106
Yon egzamen pi pre sou sa montre ke sechrès atifisyèl la
te koze pa plizyè dizèn ane geo-enjeneri nan Kalifòni.

329
00:36:59,106 --> 00:37:10,006
Nanopatikil toksik yo klèman ap lakòz pyebwa yo mouri. Se
sitou kontni aliminyòm ki nan nanopatikil sa yo ki fè pyebwa

330
00:37:10,006 --> 00:37:15,931
yo fèmen estomat yo, sètadi ouvèti ki nan zegwi oswa fèy yo.

331
00:37:15,931 --> 00:37:21,699
Lè sa a, yo pa gen echanj imidite
ankò epi yo pa ka absòbe CO2 ankò.

332
00:37:21,699 --> 00:37:28,165
An reyalite, CO2 se gaz lavi a pa
ekselans. Pa t ap gen plant vèt san CO2.

333
00:37:28,165 --> 00:37:35,695
Gen menm yon etid relativman resan pa NASA ki di
ke Latè vin pi vèt pandan 15 dènye ane yo. Yo

334
00:37:35,695 --> 00:37:39,324
ekri ke sa pwobableman se akòz ogmantasyon nivo CO2.

335
00:37:39,324 --> 00:37:42,715
Ki sa ki mal ak sa? Men se jis yon kloz sipèbòdone.

336
00:37:42,715 --> 00:37:48,168
Yon faktè ki trè enpòtan se twou
ozòn nan, ki ap vin pi gwo e pi gwo.

337
00:37:48,168 --> 00:37:52,630
Ou pa tande anyen sou sa ankò. Yo
te entèdi CFC yo nan ane 1980 yo.

338
00:37:52,630 --> 00:37:57,373
Kounye a, anyen pa ka deranje nou ankò. Kidonk
yo pa di ke twou ozòn nan ap vin pi gwo e pi gwo.

339
00:37:57,373 --> 00:37:59,813
Kounye a nou konnen kijan yo ka ogmante li.

340
00:37:59,813 --> 00:38:08,063
Gouvènman Etazini an deja admèt sa li menm nan plizyè dokiman.

341
00:38:08,063 --> 00:38:13,569
Twou ozòn sa a vle di nou ka mezire
reyon UVB ak UVC sou sifas Latè a.

342
00:38:13,569 --> 00:38:22,108
Menm syans prensipal la admèt ke nou gen nivo ki pi wo
anpil nan radyasyon UVB ak UVC. Sa a se radyasyon UV danjere, ak

343
00:38:22,108 --> 00:38:26,366
longèdonn ki varye ant 100 nanomèt ak anviwon 400 nanomèt.

344
00:38:26,366 --> 00:38:31,200
Se radyasyon UV ki vrèman danjere. Nou pa
t genyen sa sou sifas Latè nan tan lontan.

345
00:38:31,200 --> 00:38:34,549
Sa ap tonbe sou nou atravè twou ozòn nan.

346
00:38:34,549 --> 00:38:39,255
Sa a, natirèlman, jis osi danjere pou nou
menm moun tankou li ye pou sequoias sa yo.

347
00:38:39,255 --> 00:38:45,703
M ap sote kèk etid kap vini yo paske yo tout di menm bagay la.

348
00:38:45,703 --> 00:38:54,641
Sa tout sa lakoz. Mòtalite katastwofik
myèl, mòtalite ensèk, tout pwoblèm alg yo.

349
00:38:54,641 --> 00:39:01,109
Fleurizòn alg toksik sa yo, ki aktyèlman rive
paske plankton an mouri. Sa a se akòz tout

350
00:39:01,109 --> 00:39:06,323
polisyon nanopati sa yo ak tou twou ozòn nan.

351
00:39:06,323 --> 00:39:13,621
Popilasyon zwazo yo ap diminye, e se endirèkteman tou,
paske ensèk yo ap disparèt, menm jan ak chwal-vant yo.

352
00:39:13,621 --> 00:39:24,655
Sa yo se tout etid mwen te li. Yo vrèman alarman an tèm de
enpak sa gen sou tout anviwònman an, pa sèlman sou sante nou.

353
00:39:26,179 --> 00:39:34,164
Sa a ta ka yon faktè enpòtan ki kondwi tout emisyon patikil
sa yo. Jiska prezan, mwen pa ka di si se sèlman avyon yo,

354
00:39:34,164 --> 00:39:38,265
jan yo dekri nan patant la, k ap konvèti pou espre sèlman.

355
00:39:38,265 --> 00:39:44,462
B-77 ak tank 25 tòn. Oswa èske chak
avyon pasaje ap gaye tou? Mwen pa sèten.

356
00:39:44,462 --> 00:39:48,816
Mwen sispèk, men se sèlman yon devinèt, ke tou de fèt an paralèl.

357
00:39:48,816 --> 00:40:02,943
Gaz NATO aktyèl la, Jet Propulsive 8 (JP8), gen
ladan l yon kantite enkwayabman gwo aditif danjere.

358
00:40:02,943 --> 00:40:07,906
NATO pa divilge bay eta manm li yo sa tout aditif sa yo ye.

359
00:40:07,906 --> 00:40:15,489
Yo bay pwoteksyon kont jèl, pwoteksyon kont
eksplozyon, bon kondisyon depo ak rezistans a tanperati.

360
00:40:15,489 --> 00:40:23,305
Li ka itilize nan rejyon Arktik menm jan li ka itilize
nan dezè a. Li ka itilize tou pou bay kouran pou yon recho

361
00:40:23,305 --> 00:40:27,552
kanpin, yon bato oswa yon avyon. Sa mande aditif san fen.

362
00:40:27,552 --> 00:40:33,455
Gen yon etid trè bon pa Marion
Hahn. Li ka jwenn tou sou entènèt la.

363
00:40:33,455 --> 00:40:43,639
Li menm li te vin malad paske li te rete toupre yon baz fòs
ayeryen. Li ka demontre byen klè ke li dwe atribiye sa a JP8.

364
00:40:43,639 --> 00:40:52,254
Isit ou ka wè ke mwen jwenn plizyè douzèn
dokiman rechèch militè nan Lame Ayeryèn Etazini.

365
00:40:52,254 --> 00:41:06,348
Men yon egzanp yon papye rechèch. Mwen
kwè li soti nan ane 1990 yo oswa 2000 yo.

366
00:41:06,348 --> 00:41:16,232
Nan nenpòt ka, yo te egzamine konbistib la isit la nan Lame
Ayeryèn Etazini. Yo te detekte aliminyòm, baryòm, beryliyòm,

367
00:41:16,232 --> 00:41:26,581
plon, kadmi, kwom, kobalt, fè, kwiv, molibden, sodyòm,
nikèl, stronts, titanyòm, vanadyòm, zenk ak esta nan JP8 sa a.

368
00:41:26,581 --> 00:41:36,660
Epi, natirèlman, gen oksid tout metal sa yo, osi byen
ke idrokarbon aromatik polisiklik tankou nafthalen ak

369
00:41:36,660 --> 00:41:43,883
nafthalen alkile – tout aditif sa yo vrèman an sante.

370
00:41:43,883 --> 00:41:56,975
E si ou gade li kounye a, gaz NATO sa a se gaz militè. Gen
yon sistèm tiyo nan Ewòp, e imaj sa a soti nan Wikipedia.

371
00:41:56,975 --> 00:42:02,103
Tout sa mwen ekri isit la sòti nan Wikipedia. Mwen pa konn
site Wikipedia souvan paske pifò ladan l pa vre de tout fason.

372
00:42:02,103 --> 00:42:08,417
Men imaj sa a ki soti nan ane 1970
yo. Enteresan, yo poko mete l ajou.

373
00:42:08,417 --> 00:42:13,546
Epi isit la ou ka wè sistèm tiyo sa a
atravè Ewòp. Swis poko enkli isit la.

374
00:42:13,546 --> 00:42:28,155
Men atik Wikipedia a di ke depi 2009, 90% nan konbistib ki te
transpòte a te vann bay kliyan sivil – konbistib avyasyon sa a.

375
00:42:28,155 --> 00:42:34,890
Epi pami pi gwo kliyan sivil yo gen ayewopò
nan Frankfurt, Kolòy, Bonn, Zurich ak Minik.

376
00:42:34,890 --> 00:42:48,542
Gaz NATO pou avyon sivil. Nan 2016, 12
milyon mèt kib te vann bay kliyan sivil an Ewòp.

377
00:42:48,542 --> 00:42:53,957
Mwen te di pi bonè ke menm medya prensipal yo ap pibliye plis
ak plis atik sou sijè sa a, men apre sa yo di, wi, sa pa ka vre.

378
00:42:53,957 --> 00:43:02,745
Yon lòt atik ki te fè wonn nan medya prensipal yo de semèn de
sa. Tout kote, enkli SRF, Watson, peyi ki pale angle, elatriye.

379
00:43:02,745 --> 00:43:06,837
Yo te di dlo lapli gen yon pi bon kalite
pou bwè pase nenpòt lòt kote sou latè.

380
00:43:06,837 --> 00:43:16,588
Menm nan Antatik oswa nan zòn wo Tibet, li toujou 14 fwa pi wo
pase limit Ajans Amerikèn pou Pwoteksyon Anviwònman an fikse.

381
00:43:16,588 --> 00:43:21,632
Anvan tout bagay, sa konsène sa yo rele PFAS ak PFOA.

382
00:43:21,632 --> 00:43:30,855
Sa yo se idrokarbon poliflourine ak perflourine, sa vle di
idrokarbon ki gen fluorid. Yo jwenn yo nan – e

383
00:43:30,855 --> 00:43:39,488
sa a, natirèlman, mansyone nan medya prensipal yo
– makiyaj, chanpou, anbalaj ak pwodwi netwayaj.

384
00:43:39,488 --> 00:43:49,274
Kounye a, yo blame nou ankò. Men etid sa a menm pa Lame
Ayeryèn te di gen konpoze fluorine ladan l, e sou yon echèl laj.

385
00:43:49,274 --> 00:43:54,408
Kidonk, pi move bagay nan konpoze sa yo ki gen fluor soti anlè.

386
00:43:54,408 --> 00:43:57,349
Sa a se etid orijinal la ki te site nan medya prensipal yo.

387
00:43:57,349 --> 00:44:00,140
Mwen toujou chèche etid orijinal yo.

388
00:44:00,140 --> 00:44:02,120
Mwen vle li sa chèchè yo te fè la.

389
00:44:02,120 --> 00:44:06,425
Li enteresan tou ke Tagesanzeiger te
site yon chèchè ki soti nan Danmak.

390
00:44:06,425 --> 00:44:09,904
Martin Scheringer, ki menm soti nan ETH Zurich, patisipe tou.

391
00:44:09,904 --> 00:44:19,196
Lè sa a petèt mwen ta ka kontakte li epi mande si
yo te pran faktè atmosferik yo an konsiderasyon tou.

392
00:44:19,196 --> 00:44:25,376
Mwen te fè yon ti rechèch anplis epi mwen tonbe sou yon liv
ki rele Forever Chemicals, ki pale de pwodwi chimik ki pa

393
00:44:25,376 --> 00:44:29,001
dekonpoze epi ki rete nan sik Latè a pou yon tan ki long anpil.

394
00:44:29,001 --> 00:44:38,310
Sa a sitou konsène PFOA ak PFAS,
sètadi idrokarbon perfluore ak polyfluore.

395
00:44:38,310 --> 00:44:44,762
Li di ke se sèlman kat ladan yo ki vrèman konnen e ki
te etidye pou konnen ki jan yo danjere ak toksik. E ke

396
00:44:44,762 --> 00:44:48,406
se sèlman kat sa yo ki ka vrèman pwouve konklizivman.

397
00:44:48,406 --> 00:44:57,127
Sepandan, gen sèlman 6,500 sibstans ki nan lis la, e
gen pwobableman plis pase 10,000 nan sibstans sa yo.

398
00:44:57,127 --> 00:45:02,231
Mwen ka wè Alex kanpe la, kidonk m ap sote rès la kounye a.

399
00:45:02,231 --> 00:45:09,031
Mwen ta renmen mansyone brèfman ke radyasyon
ki pa iyonizan ak chan elektwomayetik kapab

400
00:45:09,031 --> 00:45:12,842
lakòz tou kase jenetik, menm si se endirèkteman.

401
00:45:12,842 --> 00:45:17,737
Men, mwen konnen gen yon lòt oratè k ap vini,
kidonk mwen ka sote sa a ak yon konsyans klè.

402
00:45:17,737 --> 00:45:28,359
Se pa sèlman sibstans yo espre anlè a ki poze yon risk pou
sante, men tou tout ond radyo ak mikwo ond k ap tonbe sou nou.

403
00:45:28,359 --> 00:45:31,576
Epi m ap pale sèlman sou manipilasyon meteyo sa a kounye a.

404
00:45:31,576 --> 00:45:37,026
M ap kite 5G e menm 4G, 3G, elatriye
deyò nan ekwasyon an pou kounye a.

405
00:45:37,026 --> 00:45:41,467
Wi, finalman, men kèk foto mwen menm
mwen te pran nan mwa Mas ak Avril.

406
00:45:41,467 --> 00:45:44,859
Ou pa ka wè l byen sou pwojektè a.

407
00:45:44,859 --> 00:45:48,601
Depi li vrèman nan mòn yo, li sanble ak smog sou Los Angeles.

408
00:45:48,601 --> 00:45:51,717
Sa senpleman pa ka natirèl. E mwen fini avè l.

409
00:45:51,717 --> 00:45:56,579
Mwen sote kèk bagay. Mwen espere mwen pa t
pale twò lontan. Mèsi anpil pou atansyon ou.