1
00:00:00,007 --> 00:00:00,445


2
00:00:00,445 --> 00:00:04,669
Gịnị ka unu, ndị na-ekiri m hụrụ
n'anya, maara gbasara ijikwa ihu igwe?

3
00:00:04,669 --> 00:00:12,017
A na-atụle isiokwu a n'ụzọ esemokwu n'ebe unu nọ, a
na-emekarịkwa ileghara ya anya dịka echiche nzuzo?

4
00:00:12,017 --> 00:00:23,034
Okwu nkuzi nke dọkịta sayensị eke kwuru na Summer
WEFF 2022 na Davos bara ezigbo uru n'ihe a metụtara.

5
00:00:23,034 --> 00:00:28,982
Philipp Zeller mụrụ fiziks na ETH
Zurich ma nwee dọkịta n'sayensị eke.

6
00:00:28,982 --> 00:00:35,545
Dịka onye na-anya ụgbọelu ntụrụndụ, Zeller ejirila
aka nke ukwuu na ihu igwe ruo ihe karịrị afọ iri atọ.

7
00:00:35,545 --> 00:00:39,898
Ka oge na-aga, ọ na-ahụkarị ihe ndị na-atụghị anya ya n'eluigwe.

8
00:00:39,898 --> 00:00:44,981
Ọ malitere ime nnyocha na nchọpụta nke ya.

9
00:00:44,981 --> 00:00:54,215
Karịsịa gbasara isiokwu SRM (ịchịkwa radieshon
anyanwụ), SAI (itinye aerosol n'stratosfịa) na

10
00:00:54,215 --> 00:01:00,549
HAARP (Ọrụ Nnyocha Auroral Na-arụ Ọrụ Ugboro Elu)

11
00:01:00,549 --> 00:01:06,129
Onye nkuzi mahadum gara aga, Zeller,
arụwo ọrụ n'ọhịa nke inweta patent ọtụtụ afọ.

12
00:01:06,129 --> 00:01:09,893
Nke a bụ ihe kpatara o ji nwee ọmụma nke ukwuu n'ógbè a.

13
00:01:09,893 --> 00:01:21,861
Site na nchọpụta ya, ọ chọtara ihe dị ka patent puku
otu maka teknụzụ ịgbanwe ihu igwe – malitere kemgbe 1892.

14
00:01:21,861 --> 00:01:25,906
Ngosi a na-esote adịghị ebumnuche ime ka ndị mmadụ nwee ụjọ.

15
00:01:25,906 --> 00:01:32,698
Njikwa ihu igwe na-eme ma anyị mara ya
ma ọ bụ na anyị amaghị ya n'agbanyeghị.

16
00:01:32,698 --> 00:01:44,165
Kama nke ahụ, ikpughe eziokwu dabeere na eziokwu kwesịrị
igbochi ịjụ ihe ndị a ma nye nkwupụta siri ike n'eziokwu.

17
00:01:44,165 --> 00:01:51,164
Ya mere, biko kesaa vidiyo a na ndị amaghị ma na-achọ eziokwu.

18
00:01:51,164 --> 00:01:55,625
A na-esote nke a site na okwu nkuzi nke Dọkịta
Philipp Zeller na Summer WEFF 2022 na Davos.

19
00:01:55,625 --> 00:02:01,524
Ya mere, gịnị ka geoengineering metụtara ahụike?

20
00:02:01,524 --> 00:02:10,907
Dị ka m kwuru, achọrọ m inye nchịkọta na-adịghị agwụ
agwụ nke ụfọdụ akwụkwọ gọọmenti na iwu metụtara patent.

21
00:02:10,907 --> 00:02:14,807
A naghị edebanye patenti naanị
maka ntụrụndụ; ha na-eri ọtụtụ ego.

22
00:02:14,807 --> 00:02:24,346
Ị ga-egosi kwa na ha na-arụ ọrụ; ma ọ bụghị ya, a gaghị enye ha. Ọ
bụ akwụkwọ nchọpụta e bipụtara, ọ bụghị nke m onwe m dere, n'ihi

23
00:02:24,346 --> 00:02:31,011
na, dịka m kwuru, ọ ga-egosikwa na e lekwasịrị anya na ahụike.

24
00:02:31,011 --> 00:02:36,365
Dị ka m kwuru, nke a bụ naanị nchịkọta; ana m aga
n'ihu na nchọpụta m fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mgbe niile.

25
00:02:36,365 --> 00:02:44,102
Enweghị m ebumnuche ịnye nkuzi sayensị ebe a,
n'echiche nke nzukọ sayensị, n'ihe gbasara nhazi na

26
00:02:44,102 --> 00:02:48,337
ihe ndị yiri ya, kama, dịka m kwuru, ọ bụ nchịkọta.

27
00:02:48,337 --> 00:02:53,063
N'ezie, o nwere ike ịbụ na m na-ezighi ezi, m
na-emehie, ma ọ bụ m nwere ike ịkọ okwu nke o

28
00:02:53,063 --> 00:02:57,539
yighị ka ọ siri ike; achọrọ m ikwu nke ahụ n'ihu.

29
00:02:57,539 --> 00:03:00,158
Ya mere, gịnị kpọmkwem bụ geoengineering?

30
00:03:00,158 --> 00:03:09,807
Ms Weichelt kwuru banyere chemtrails n'oge gara aga. Ana m agbalị
izere iji okwu a n'ihi na ozugbo eji ya, ọ na-akpọ gị onye

31
00:03:09,807 --> 00:03:20,165
kwenyere na echiche nzuzo, ọ bụ ezie na US Air Force mepụtara
okwu ahụ na 1970s. Nke ahụ bụ ihe na-atọ ọchị banyere ya.

32
00:03:20,165 --> 00:03:30,545
Geoengineering bụ n'eziokwu okwu kacha adịghị emerụ emerụ, ma
geoengineering gụnyere imegharị ihu igwe, nke bụ n'eziokwu

33
00:03:30,545 --> 00:03:41,661
akụkụ kacha mkpa, site n'ịhapụ mkpụrụ n'ime ikuku, ma ọ
bụkwa site n'iji ụda eletromagnetik dị elu ebufere n'ime ikuku.

34
00:03:41,661 --> 00:03:49,741
Mgbe ahụ, n'ezie, nyocha ala, n'ihi na ọ bụ
maka ịgbanwe ya, ịrụ injinia n'ala, geo, ala.

35
00:03:49,741 --> 00:03:54,382
Nke a pụtara na ị na-enyocha oghere, nkwụnye mmanụ, gas, wdg.

36
00:03:54,382 --> 00:04:02,793
Ma ị nwere ike n'eziokwu—ọ fọrọ nke nta ka m ghara ikweta ya na
mbido—ị nwere ike ime ka ala dara site n'aka mmadụ site na

37
00:04:02,793 --> 00:04:12,535
omume ndị a. N'ikpeazụ, ị nwekwara ike ijikwa ubi magnetik nke
ụwa, karịsịa site na radieshon eletromaginetik e kwuru n'elu.

38
00:04:12,535 --> 00:04:16,303
Gịnị mere e ji amalite ime geoengineering?

39
00:04:16,303 --> 00:04:23,665
Nke a n'eziokwu na-alaghachi azụ na Agha Oyi
niile, nke malitere ozugbo Agha Ụwa nke Abụọ kwụsịrị.

40
00:04:23,665 --> 00:04:30,111
N'eziokwu, ọ malitere tupu nke a, opekata mpe na
mbọ imetụta ihu igwe. Ma geoengineering buru ibu

41
00:04:30,111 --> 00:04:33,771
malitere n'eziokwu mgbe Agha Ụwa nke Abụọ kwụsịrị.

42
00:04:33,771 --> 00:04:42,533
Ma achọrọ m ịtụ okwu onye isi ala America gara aga,
Lyndon B. Johnson, ebe a. N'ọgbakọ n'afọ 1962, ọ sịrị, na m

43
00:04:42,533 --> 00:04:47,563
na-ekwupụta: "Onye ọ bụla na-achị ihu igwe na-achịkwa ụwa."

44
00:04:47,563 --> 00:04:53,657
Ma nke a bụ ọchịchọ nke ike ndị a
kasị elu, nke United States na-edu.

45
00:04:53,657 --> 00:05:00,642
N'eziokwu, okwu a dị na YouTube, ebe ị
nwere ike ịchọta ya ma gee ntị na okwu mbụ ya.

46
00:05:00,642 --> 00:05:07,029
N'oge gara aga – ihe na-atọ ọchị bụ na ndị mmadụ
na-ajụ mgbe niile na a na-eme geoengineering –

47
00:05:07,029 --> 00:05:10,392
ma n'oge gara aga e nwere ọtụtụ ọrụ dị ka nke a.

48
00:05:10,392 --> 00:05:15,546
Achọrọ m ịkọwa ụfọdụ ndị ama ama nke
ukwuu ndị a na-anabata ugbu a n'ọha.

49
00:05:15,546 --> 00:05:24,699
Ọrụ Cumulus, nke kpatara nnukwu mberede mmiri ozuzo na
United Kingdom n'afọ 1952 mgbe e tinyere mkpụrụ n'igwe ka e

50
00:05:24,699 --> 00:05:29,309
mepụta ha n'ụzọ e kere eke ma mee ka ha daa mmiri ozuzo.

51
00:05:29,309 --> 00:05:36,302
E nwere nnukwu mberede mmiri gbawara agbawa, e
gburu mmadụ iri atọ na anọ, e wee tufuo ọtụtụ ụlọ, wdg.

52
00:05:36,302 --> 00:05:42,990
N'ezie, e nwere ọdachi ndị ka njọ, ma
n'okwu a, njikọ ahụ pụtara ìhè ozugbo.

53
00:05:42,990 --> 00:05:47,879
E mechara kpuchie ya ruo ọtụtụ afọ,
n'ezie, ruo mgbe e mechara pụta ìhè.

54
00:05:47,879 --> 00:05:55,536
Mgbe ahụ, e nwere Ọrụ Stormfury, nke gara site na 1962
ruo 1971. Ebumnuche ya bụ imetụta ifufe oke osimiri site

55
00:05:55,536 --> 00:05:59,606
n'iji ihe a na-akpọ ịkụ mkpụrụ, ya bụ, ịhapụ mkpụrụntụ.

56
00:05:59,606 --> 00:06:02,535
A na-eme nke a taa n'ụzọ ọkachamara
karị karịa ka e si eme ya n'oge ahụ.

57
00:06:02,535 --> 00:06:06,725
N'oge ahụ, ọ bụ naanị ọrụ, ka ọ nọ n'ọkwa nnyocha.

58
00:06:06,725 --> 00:06:17,092
Ma n'ezie, e nwekwara ọrụ Popeye a ma ama, nke ọtụtụ mmadụ nwere
ike ịma, ebe e kpalitere mmiri ozuzo buru ibu n'oge Agha Vietnam

59
00:06:17,092 --> 00:06:22,297
iji mee ka ụzọ nnyefe ihe Vietcong jupụta aja ma gbochie ha.

60
00:06:22,297 --> 00:06:28,868
N'ikpeazụ, achọrọ m ịtụgharị uche gị na e mere ihe karịrị puku
abụọ nnwale bọmbụ nuklia. Ya mere, gịnị mere

61
00:06:28,868 --> 00:06:34,696
o ji dị mkpa ịnwale bọmbụ dị otú a na-ebibi
ma na-emebi gburugburu ebe obibi ọtụtụ ugboro?

62
00:06:34,696 --> 00:06:39,400
Echere m na ọ bụrụ na ịchọrọ iwulite ha, ma
enweela m obi abụọ gbasara nke ahụ, mgbe ahụ ule abụọ

63
00:06:39,400 --> 00:06:44,508
ma ọ bụ atọ zuru ezu iji chọpụta otú ha si arụ ọrụ.

64
00:06:44,508 --> 00:06:51,941
Ma ị ka nwere ike ịchọpụta ya taa, n'ime mmiri,
n'ime ala na n'ime ikuku, ihe niile a nke radieshọn.

65
00:06:51,941 --> 00:06:59,586
E nwere ọtụtụ iri, ma ọ bụ ọbụna narị, akwụkwọ gọọmentị, ụfọdụ
n'ime ha dị mgbe niile maka ọha, ebe ndị ọzọ ewepụrụ

66
00:06:59,586 --> 00:07:07,028
nzuzo ha mgbe e mesịrị, karịsịa na United States,
ebe ị nwere ike iji ọtụtụ awa mee nnyocha ma budata ha.

67
00:07:07,028 --> 00:07:16,900
Achọrọ m igosi otu n'ime ha n'ebe a n'ụzọ dị
mkpirikpi, ya bụ aro maka imezi ihu igwe nọ n'ihu Kọngres US.

68
00:07:16,900 --> 00:07:21,326
Ọ bụ akwụkwọ zuru ezu nke ukwuu,
fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ibe akwụkwọ 200.

69
00:07:21,326 --> 00:07:31,580
Ma n'ime ya – e tụgharịrị ya n'ụzọ pụrụ iche, ọ bụ nke si na 1978
– ọ na-ekwu na n'ime afọ iri atọ gara aga, ya bụ site na 1947 ruo

70
00:07:31,580 --> 00:07:38,781
1978 – anaghị m ekwu maka taa, kama maka afọ
iri atọ gara aga – e gosipụtara mmemme 110 maka

71
00:07:38,781 --> 00:07:43,603
ijikwa ihu igwe n'ihu Kọngres US ma kwadoro ha.

72
00:07:43,603 --> 00:07:53,372
N'afọ 1978, Kọngres malitere ma kwụọ ụgwọ
mmemme nchọpụta mba niile, ya bụ nke gafere steeti.

73
00:07:55,392 --> 00:08:03,581
N'oge ahụ, e nwere mkpesa na USA
enweghị iwu mba niile ga-achịkwa ihe niile a.

74
00:08:03,581 --> 00:08:10,536
Ị ga-eme ihe n'amaghị ama ma ịchọrọ ịmalite ihe kwesịrị ekwesị.

75
00:08:10,536 --> 00:08:18,875
N'ezie, ndị mmadụ tụrụ ụjọ n'oge ahụ, n'ihi na e mere ya ọbụna na
Vietnam, dịka ọmụmaatụ; ya mere ha tụrụ ụjọ na ndị iro nwere ike

76
00:08:18,875 --> 00:08:25,096
ime otu ihe ahụ, ma ọ bụ na mba ahụ ga-atụrụ ya
ụta ozugbo ma ọ bụrụ na e nwere ifufe ma ọ bụ oke

77
00:08:25,096 --> 00:08:28,827
agụ mmiri n'ebe ụfọdụ, ma ndị mmadụ nwere ike ikwu:

78
00:08:28,827 --> 00:08:37,693
"Nke ahụ bụ mwakpo," n'ezie ha chọrọ igbochi ya. Nke
a bụ ihe mere ha ji ga-achịkwa ya nke ọma site n'iwu.

79
00:08:37,693 --> 00:08:49,846
Ma mgbe ahụ, na 1978 – nke malitere kemgbe
1976 – ewebatara mkpebi omeiwu na New York.

80
00:08:49,846 --> 00:08:57,568
Òtù Mba Ụwa nọ n'azụ ya, ya bụ nkwekọrịta Òtù Mba Ụwa nke
machibidoro iji nchịkwa ihu igwe ma ọ bụ teknụzụ ọ bụla

81
00:08:57,568 --> 00:09:01,882
ọzọ na-agbanwe gburugburu ebe obibi maka ebumnuche agha.

82
00:09:01,882 --> 00:09:10,039
Switzerland emeela ka iwu a bụrụ nke kwadoro, nke pụtara
na ọtụtụ mba n'ụwa niile emeela ka ọ bụrụ nke kwadoro.

83
00:09:10,039 --> 00:09:18,583
Switzerland 1988, nke ahụ pụtara na e
tinyela ya ugbu a n'iwu etiti, nke ị nwere ike

84
00:09:18,583 --> 00:09:24,350
ịchọta na nchịkọta iwu etiti, nọmba 515.06.

85
00:09:24,350 --> 00:09:31,746
Iwu a n'eziokwu dị mma, ma dịka m kwuru, Amerịka
webatara ya n'etiti 1976 na 1978 kpọmkwem n'ihi na ha

86
00:09:31,746 --> 00:09:36,037
tụrụ egwu na ndị iro ha nwere ike ime otu ihe ahụ.

87
00:09:36,037 --> 00:09:39,167
Iwu dị ka nke ahụ apụtaghị na mmadụ ga-eso ya.

88
00:09:39,167 --> 00:09:45,159
Ọ na-ada ezigbo mma, edemede abụọ mbụ kacha mkpa na-ada ezigbo
mma kwa; ọ bụ n'eziokwu gbasara eziokwu na nke a machibidoro.

89
00:09:45,159 --> 00:09:53,113
Ma mgbe ahụ, e nwere isiokwu nke atọ nke iwu a,
na isiokwu nke atọ a na-ekwupụta, n'elu ihe

90
00:09:53,113 --> 00:09:58,509
niile, na ojiji maka ebumnuche udo kwekọrọ n'ezie.

91
00:09:58,509 --> 00:10:02,084
Otú ọ dị, enweghị nkọwa nke ihe na-eme ka ebumnuche bụrụ nke udo.

92
00:10:02,084 --> 00:10:11,555
Ma e nwekwara nkebi edemede nke abụọ n'isiokwu nke atọ a,
nke na-ekwu na steeti ndị sonyere nkwekọrịta ahụ na-ekweta

93
00:10:11,555 --> 00:10:16,012
ịkwado nke a: ịkwalite ịkekọrịta ihe ọmụma na inye ya ego.

94
00:10:16,012 --> 00:10:23,311
Ha achọghị ka ha sonyere n'ọrụ ahụ
kpọmkwem, ma ha ga-akwado ya ma tinye aka.

95
00:10:23,311 --> 00:10:32,876
Ma mgbe ahụ, e nwekwara ihe na-eme ka ọ dịkwuo mma, ya bụ
nkwekọrịta a na-akpọ gbasara Isi nke atọ, nke na-ekwu na

96
00:10:32,876 --> 00:10:44,216
ọ naghị atụle ajụjụ ma teknụzụ na-agbanwe gburugburu
ebe obibi dị otú ahụ na-emebi iwu mba ụwa kwesịrị ekwesị.

97
00:10:44,216 --> 00:10:51,096
Ọ na-eme ka m cheta ntakịrị iwu a
ga-eweta gbasara njikwa ọrịa zuru ụwa ọnụ.

98
00:10:51,096 --> 00:10:56,886
Ị nwere ike ịma nke a, mana anyị ndị
Switzerland kwadoro ya n'afọ 1988.

99
00:10:56,886 --> 00:10:59,460
Nke ahụ n'eziokwu na-atụ ụjọ.

100
00:10:59,460 --> 00:11:14,194
Ugbu a, aga m alaghachi United States ma gosi akwụkwọ ọzọ e
bipụtara, nke bụ aro nye U.S. Air Force maka ọdịnihu n'afọ 2025.

101
00:11:14,194 --> 00:11:26,142
Akwụkwọ ahụ n'onwe ya sitere na afọ 1996, na aha ya
bụ: "Ụdị ihu igwe dị ka onye na-eme ka ike bawanye"

102
00:11:26,142 --> 00:11:36,404
Na aha ntinye okwu bụ: "Anyị nwere ihu igwe ruo afọ 2025".

103
00:11:36,404 --> 00:11:42,400
Nchịkọta mkpirikpi sitere na akwụkwọ a:
n'akụkụ ekpe, otu esi emebi onye iro; n'akụkụ

104
00:11:42,400 --> 00:11:46,234
nri, otu esi enyere onwe gị na ndị mmekọ gị aka.

105
00:11:46,234 --> 00:11:53,350
Lee naanị okwu mkpirisi ole na ole: imerụ onye iro ahụ
site na mmiri ozuzo na ebili mmiri, nke ebumnuche ya

106
00:11:53,350 --> 00:11:57,654
bụkwa ibelata mmụọ ndị agha – n'aka nke ọzọ, ka e si kwuo.

107
00:11:57,654 --> 00:12:03,988
Ma ị nwekwara ike kpalite oke akọrọ, ụkọ mmiri, ruo
mgbe ndị mmadụ dara ogbenye nke ukwuu ka ha kwụsịrị.

108
00:12:03,988 --> 00:12:12,131
Ị nwere ike ịkpali ifufe oke, ị nwekwara ike ijikwa ionosfe
– aga m alaghachi na nke ahụ mgbe e mesịrị – ka ndị iro

109
00:12:12,131 --> 00:12:16,974
ghara ịkpọtụrụ redio ọzọ, ma ka radar ha ghara ịhụ ụgbọelu ha.

110
00:12:16,974 --> 00:12:25,121
Ị nwere ike tufuo anwụrụ na igwe ojii ka onye iro ghara izo,
ma ọ bụ ị nwere ike mepụta ha iji mee ka onye iro tụrụ n'anya.

111
00:12:25,121 --> 00:12:31,228
Ị nwekwara ike ịmata ma ndị iro na-eji ụdị
usoro ndị a onwe ha ma ọ bụ na ha anaghị eji ha.

112
00:12:31,228 --> 00:12:34,080
Ma omume ha n'onwe ha fọrọ nke nta
ka ọ bụrụ kpamkpam megidere nke ahụ.

113
00:12:34,080 --> 00:12:43,269
Ee, ya mere, ọ bụrụ na ị nwere nnukwu ọrụ mbupu, ị ga-eme ka o
doo anya na enweghị mmiri ozuzo, na ụzọ dị akọrọ, na

114
00:12:43,269 --> 00:12:53,609
enweghị ifufe ike, na a haziri ionosfe nke ọma ma ọ
bụrụ na ịchọrọ mgbaàmà radar na njikọ redio dị mma, wdg.

115
00:12:53,609 --> 00:13:05,359
Akwụkwọ a – ọ ka bụ otu akwụkwọ ahụ – na-ekwukwa, dị ka nchịkọta,
na ozugbo ọnọdụ kwekọrọ, anyị ga-adịkwa n'ọnọdụ ikesa uzuzu kọlụ

116
00:13:05,359 --> 00:13:16,025
– akwụkwọ a doro anya na ọ na-ekwu uzuzu kọlụ, karịsịa uzuzu
kọlụ dị nro – n'ógbè a chọrọ, ya bụ ógbè ndị iro, n'ụzọ a

117
00:13:16,025 --> 00:13:22,080
na-achịkwa, dị nchebe, bara uru n'ego ma dịkwa ntụkwasị obi.

118
00:13:22,080 --> 00:13:33,568
A nyochara usoro ndị ahụ, ọ na-ekwu na e nyochaala ọtụtụ
pụrụ iche n'ụzọ ịkụ ọgwụ. Akwụkwọ ahụ bụ nke afọ 1996.

119
00:13:33,568 --> 00:13:43,719
Ụzọ kacha nchebe ma dịkwa ọnụ ala bụ ụdị afterburner
eji na injin jet, nke bụ n'ezie ngwaọrụ ntinye e jikọtara

120
00:13:43,719 --> 00:13:50,680
n'azụ injin iji tinye uzuzu carbon a n'ime jet mgbapụ.

121
00:13:50,680 --> 00:13:59,387
Ma mgbe ụgbọelu na-efe n'ógbè a, a
na-akpali ya ma ọ bụ a pụkwara ịkwụsị ya ọzọ.

122
00:13:59,387 --> 00:14:10,700
Gịnị kpatara uzuzu kọl? Nke ahụ dị ịtụnanya. E nwekwara akwụkwọ
ọzọ e bipụtara mgbe e mesịrị n'okpuru Iwu Nnwere Onwe Ozi (FOIA).

123
00:14:10,700 --> 00:14:14,649
Nke a bụbu akwụkwọ nzuzo.

124
00:14:14,649 --> 00:14:22,160
Nke a sitere na Ụlọ Nyocha Philips
nke Ngalaba Geofiziks Kacha Elu.

125
00:14:22,160 --> 00:14:27,430
Ha, n'ezie, na-adị mgbe niile na-enye
ndụmọdụ gọọmentị Amerịka na ndị agha, wdg.

126
00:14:27,430 --> 00:14:35,497
Ọ na-akọwa otu esi eme ka mmiri ozuzo bawanye, belata mmiri
ozuzo, mee ka igwe ojii cirrus bawanye, ya bụ igwe ojii

127
00:14:35,497 --> 00:14:43,282
yiri akwa anyị na-ahụ mgbe niile ugbu a – ha abụghị
nke eke, ma anyị nwere ha – ma ọ bụ otu esi tufuo anwụrụ.

128
00:14:43,282 --> 00:14:50,789
Ma ihe niile ahụ – nke bụ naanị isi nke anọ,
ewepụtara m ya iche – o doro anya na ọ gbasara

129
00:14:50,789 --> 00:14:56,375
kọlụ ojii, mgbanwe ihu igwe site na kọlụ ojii.

130
00:14:56,375 --> 00:15:00,535
Aga m ahapụ nke ahụ. E nwere ọtụtụ akwụkwọ dị ka nke ahụ.

131
00:15:00,535 --> 00:15:07,067
Ọ na-atụ ụjọ ịhụ ngwa agha niile a na-eme nchọpụta na-anwale.

132
00:15:07,067 --> 00:15:13,496
Achọrọ m ịtụpụta mkpirikpi okwu si n'akwụkwọ, akwụkwọ na-atọ
ụtọ nke ukwuu. Ahụrụ m mbipụta mbụ ya n'ụlọ ahịa akwụkwọ ochie.

133
00:15:13,496 --> 00:15:21,126
A na-akpọ akwụkwọ a "Unless Peace
Comes", nke n'ezie bụ ihe anyị na-atụ anya.

134
00:15:21,126 --> 00:15:27,188
E dezie ya site n'aka Nigel Calder
na 1968, ya mere ọ dịla ọtụtụ afọ.

135
00:15:27,188 --> 00:15:37,225
Ma Nigel Calder a bụ onye nta akụkọ
sayensị nwere nnukwu mmetụta ma a ma ama.

136
00:15:37,225 --> 00:15:49,376
O jụrụ ndị ndụmọdụ agha kacha elu na ndị sayensị kacha elu
ka ha tinye otu isi akwụkwọ ọ bụla n'akwụkwọ a gbasara ọrụ

137
00:15:49,376 --> 00:15:55,473
ha, otu ha si enye gọọmenti ndụmọdụ na nnyocha ha na-eme.

138
00:15:55,473 --> 00:16:00,333
Ma isi kacha nzuzu ma ọ bụ kacha na-atọ ụtọ
n'akwụkwọ a, nke nwere isi iri na asaa, a

139
00:16:00,333 --> 00:16:03,755
na-akpọ ya: "Otu anyị si emebi gburugburu ebe obibi"

140
00:16:03,755 --> 00:16:11,749
Nke ahụ bụ aha isi nke isiakwụkwọ ahụ, a dere ya site n'aka
Prọfesọ Gordon MacDonald, onye anaghịzi dị

141
00:16:11,749 --> 00:16:19,004
ndụ, bụbu onye isi geofiziks na fiziks mbara
ụwa na Mahadum California dị na Los Angeles.

142
00:16:19,004 --> 00:16:27,631
Ma ọ bụ otu n'ime ndị otu ndụmọdụ Onye isi ala
Lyndon Johnson, onye m kwuru okwu ya n'oge gara aga.

143
00:16:27,631 --> 00:16:38,556
Ntụtụ si na isi a, nke na-eme ka ịgụ ya bụrụ ihe
na-atụ ụjọ. Ọ na-ede banyere nnyocha e mere na 1968.

144
00:16:38,556 --> 00:16:46,374
A pụrụ ịmepụta igwe ojii oyi site n'ịmepụta kristal
ice, ebe igwe ojii ọkụ pụrụ ịmepụta site n'ịgbasawanye

145
00:16:46,374 --> 00:16:50,809
mmiri mmiri dị adị n'ụzọ e mere eme site na mkpụrụ ihe.

146
00:16:50,809 --> 00:16:57,828
Ọ ga-ekwe omume ịmepụta igwe ojii akọrọ nke na-adịghị ebute mmiri
ozuzo, nke anyị ahụla ọtụtụ mgbe n'oge na-adịbeghị anya. A pụrụ

147
00:16:57,828 --> 00:17:02,452
ime ka igwe ojii gbara gburugburu ifufe mmiri
na-efe ọkụ buru ibu n'ụzọ ebumnuche iji

148
00:17:02,452 --> 00:17:05,683
gbanwee ya, mee ka ọ sie ike ma ọ bụ belata ike ya.

149
00:17:05,683 --> 00:17:13,760
A pụrụ ịtụba mpempe ígwè ma ọ bụ mkpụrụ ígwè ka e wee
mepụta ọkụ eletrik karịa; n'oge gara aga, a na-eji mpempe ígwè.

150
00:17:13,760 --> 00:17:19,806
Ya mere, ọkụ eletrik na-eme mgbe ọ n'eziokwu
na-adịghị ezo ma ọ bụ na-enweghị ifufe mmiri.

151
00:17:19,806 --> 00:17:21,726
Anyị maara nke ahụ nke ọma.

152
00:17:21,726 --> 00:17:28,533
Ị nwere ike ịmepụta ifufe na-awụgharị, ị nwekwara ike
igbochi mmiri n'elu ka ọ ghara ịgbazigharị site n'itinye ọkwa

153
00:17:28,533 --> 00:17:32,405
polymer, ka igwe ojii ghara ịdị, ọbụna mgbe okpomọkụ na-arị elu.

154
00:17:32,405 --> 00:17:35,717
N'eziokwu, mmiri ga-efe efe karịa.

155
00:17:35,717 --> 00:17:42,927
O kwere omume ịgbanwe ihu igwe ụwa, ọ na-ede na nke a
na-eme n'ụzọ eke n'agbanyeghị, ya mere ọ dị mfe zoo omume ndị a.

156
00:17:42,927 --> 00:17:47,013
Ọ dịghị onye ga-achọpụta ma ọ bụrụ na ọ bụ
nke eke ma ọ bụ na e nwere onye nọ n'azụ ya.

157
00:17:47,013 --> 00:17:49,908
Ọ bụghị naanị nke ahụ, enwerem ibe nke abụọ.

158
00:17:49,908 --> 00:17:53,529
Ọ ga-ekwe omume ịmepụta oghere ozone.

159
00:17:53,529 --> 00:17:57,721
1968, naanị iji lelee mgbakọ.

160
00:17:57,721 --> 00:18:10,538
E nwere usoro pụrụ iche a pụrụ iji mee mgbawa atom,
nnwale nuklia n'okpuru ala n'okpuru ájá oyi nke Antaktika.

161
00:18:10,538 --> 00:18:16,425
Mpempe oyi nke Antaktika dị ihe dịka
kilomita 100 n'ịdị arọ, nke bụ nnukwu oyi ijuanya.

162
00:18:16,425 --> 00:18:22,844
Mgbe ahụ, okpomọkụ dị n'okpuru oyi a
na-emepụta fim mmiri, ma nnukwu akụkụ nke oyi a

163
00:18:22,844 --> 00:18:27,335
ga-ada n'oké osimiri dịka ọ na-efe n'elu slide.

164
00:18:27,335 --> 00:18:32,148
Nke a nwere ike ibute oge oyi zuru ụwa ọnụ.

165
00:18:32,148 --> 00:18:39,266
Ọ dị ntakịrị mfe. Ị nwere ike ịkụ mgbawa
n'akụkụ osimiri, ha ga-akpata tsunami.

166
00:18:39,266 --> 00:18:45,168
Amaghị m onye maara ihe tsunami bụ n'afọ 1968.

167
00:18:45,168 --> 00:18:50,058
Aghaghị m ikweta na amaara m nke a naanị kemgbe
2006, ọ bụ ezie na mụụrụ physics tupu nke ahụ.

168
00:18:50,058 --> 00:19:00,960
Ma amaghị m banyere tsunami. A pụrụ ịkpata ala-ala site
n'ịkpali oyi akwa mmiri dị ihe dịka kilomita iri n'okpuru ala.

169
00:19:00,960 --> 00:19:09,275
Ọ dị nnọọ nso na ihe a na-akpọ isi atọ. Achọghị m ịbanye n'ime
nkọwa zuru ezu gbasara ọnọdụ mmiri ugbu a, n'ihi naanị oge.

170
00:19:09,275 --> 00:19:17,328
Nso na ebe mmiri atọ pụtara bụ ebe mmiri kacha
sie ike, ebe ọ nwere ike ịgbanwe ngwa ngwa gaa na

171
00:19:17,328 --> 00:19:21,587
mmiri oyi kacha sie ike ma ọ bụ anwụrụ mmiri wdg.

172
00:19:21,587 --> 00:19:29,636
Mgbe ị nụrụ na ala dara nwere etiti ya n'omimi
kilomita iri, ị ga-anọrịrị ntị nke ọma mgbe niile.

173
00:19:29,636 --> 00:19:38,226
Ọ na-atọ ụtọ ịmata na mberede niile buru ibu, dịka
Fukushima, nwere etiti miri kilomita iri n'ime ala.

174
00:19:38,226 --> 00:19:42,803
Enweghị m ike igosi ihe ọ bụla,
ma ọ bụ ihe jikọrọ ọnụ na-atọ ụtọ.

175
00:19:42,803 --> 00:19:45,910
Ị nwere ike ịtụgharị ụsọ mmiri ikuku.

176
00:19:45,910 --> 00:19:50,966
M ga-egosi gị nke ahụ nkenke e mesịrị. Maka ndị
na-amaghị ihe jet stream bụ: ọ bụ ifufe siri ike dị

177
00:19:50,966 --> 00:19:53,751
na elu ruru kilomita iri nke na-agba gburugburu ụwa.

178
00:19:53,751 --> 00:19:57,478
Ị nwere ike ịkpali tornadoes. Echere m
na m ekwuola nke ahụ na ibe gara aga.

179
00:19:57,478 --> 00:20:06,671
N'ikpeazụ, isi okwu nke isi a n'akwụkwọ Professor MacDonald
bụ na mmadụ nwere ike ịmata ma jiri nsogbu ndị dị n'ụwa.

180
00:20:06,671 --> 00:20:13,261
Ya mere, n'ozuzu, mgbe ihe nọ mgbe niile
n'ọnọdụ dị nnọọ nso ịda, ịchọrọ naanị ntakịrị

181
00:20:13,261 --> 00:20:18,210
ume iji duzie ya n'otu ụzọ ma ọ bụ n'ụzọ ọzọ.

182
00:20:18,210 --> 00:20:27,768
N'ikpeazụ, ọ na-ekwu maka njikwa uche. Na a pụrụ iji ebili
mmiri eletromaginetik mee ka e nwee njikwa uche n'elu ụmụ mmadụ.

183
00:20:27,768 --> 00:20:34,141
Ekwenyere m na ọ na-adịkwu doro anya na e
nyochachara nke a nke ukwuu ruo ọtụtụ iri afọ.

184
00:20:34,141 --> 00:20:36,720
E nwekwara ọtụtụ patent gbasara nke a.

185
00:20:36,720 --> 00:20:40,313
Ọ na-atụ ụjọ ịhụ ihe niile e mere kemgbe.

186
00:20:40,313 --> 00:20:43,401
Karịsịa, dịka ọmụmaatụ, na mmemme MK-ULTRA, wdg.

187
00:20:43,401 --> 00:20:49,385
A na-eji ya eme ihe maka ebumnuche ọma. A
na-atụle ya site na EEG – electroencephalograms.

188
00:20:49,385 --> 00:20:52,461
Ị na-atụle ụdị mgbaàmà ụbụrụ dị na ọnọdụ ha.

189
00:20:52,461 --> 00:20:59,221
Mgbe ahụ, ị nwere ike n'ozuzu igwu ya
azụ ma tinye ndị mmadụ n'ọnọdụ kpọmkwem.

190
00:20:59,221 --> 00:21:02,587
Agaghị m abanye n'ime nkọwa zuru ezu, ọzọkwa n'ihi naanị oge.

191
00:21:02,587 --> 00:21:06,681
Ọ bụ ite buru ibu, enweghị m ike imeghe ya kpamkpam.

192
00:21:06,681 --> 00:21:15,915
N'afọ 1999, Ọgbakọ Europe dere akụkọ nke ruru ibe
iri atọ na ise. Kọmishọ́n pụrụ iche nke Ọgbakọ Europe.

193
00:21:15,915 --> 00:21:21,008
Nke a metụtara ihe a na-akpọ oru HAARP. Nwere A abụọ.

194
00:21:21,008 --> 00:21:28,540
Nke a pụtara "Mmemme Nnyocha Auroral Na-arụ Ọrụ Ugboro Elu"

195
00:21:28,540 --> 00:21:36,119
Nke ahụ pụtara Nnyocha Auroral Na-arụ Ọrụ
Ugboro Elu, nke bụ mmemme nnyocha gbasara ìhè ugwu.

196
00:21:36,119 --> 00:21:41,951
Nke a na-eme na Alaska. Ugbu a, e nwere ọdụ dị
ka nke a fọrọ nke nta ka ọ bụrụ n'ụwa niile.

197
00:21:41,951 --> 00:21:45,848
N'ezie, ndị a niile bụ ọdụ nnyocha n'ime mkpịsị okwu.

198
00:21:45,848 --> 00:21:49,806
M ga-alaghachi na ihe ahụ bụ n'oge na-adịghị anya.

199
00:21:49,806 --> 00:21:53,827
Ọ gbasara usoro nchịkwa maka ionosfe.

200
00:21:53,827 --> 00:21:58,587
Ionosfịa bụ akụkụ dị oke elu n'ime ikuku gburugburu ụwa anyị.

201
00:21:58,587 --> 00:22:01,029
Site na ihe dị ka kilomita iri asatọ na n'elu.

202
00:22:01,029 --> 00:22:07,250
A na-eme ka ọ bụrụ ion n'ihi na anyị na-enwe
mgbe niile ụgwọ eletrik ebe ahụ nke ifufe

203
00:22:07,250 --> 00:22:10,809
anyanwụ na-eme ka ha bụrụ ion, wee gbanwee ha ụzọ.

204
00:22:10,809 --> 00:22:15,115
N'elu ahụ, ọkụ eletrik na-agafe mgbe niile n'ime plasma a.

205
00:22:15,115 --> 00:22:20,910
N'elu ahụ, ọ dị eletrik, ma n'ezie
ọ dịkwa mfe ịchịkwa ihe n'ebe ahụ.

206
00:22:20,910 --> 00:22:33,068
Nzukọ Europe ma ọ bụ Komishọn na-ede na ọ bụ akụkụ nke ngwa agha
eletromagnetik ma na-eweta nnukwu ihe ize ndụ nye gburugburu

207
00:22:33,068 --> 00:22:45,079
niile na, n'ezie, nye ahụike mmadụ, n'ihi na ebumnuche oru ngo
ahụ bụ ịbanye n'ime ubi ume dị oke mmetụta nke biosphere niile.

208
00:22:45,079 --> 00:22:48,341
Ya mere, ọ bụghị naanị na ionosfe, kamakwa ebe a n'okpuru.

209
00:22:48,341 --> 00:22:54,258
Ọ bụ ihe omume dị oke ize ndụ.

210
00:22:54,258 --> 00:23:05,425
Ugbu a e nwere ọtụtụ igwe mgbasa ọkụ redio dị otú
ahụ, ma ha n'ezie na-emetụta ahụike anyị niile.

211
00:23:05,425 --> 00:23:12,645
Ugbu a, ana m abịa na oru HAARP a,
ma ọ bụ karịa, na patent ya bụ isi.

212
00:23:12,645 --> 00:23:15,889
E nyere ya na 1987.

213
00:23:15,889 --> 00:23:22,440
Ebe a na-ekwu na aha ya bụ: "Mgbanwe n'otu
mpaghara ikuku, ionosfe ma ọ bụ magnetosfe".

214
00:23:22,440 --> 00:23:25,978
Mágnetosfịa dị ọbụna elu karịa ionosfịa.

215
00:23:25,978 --> 00:23:34,884
Ionosfà bụ eriri nchedo magnetik anyị, nke jikọtara ya ozugbo na
ubi magnetik ụwa, nke na-agba gburugburu ụwa n'ụdị quasi-torus.

216
00:23:34,884 --> 00:23:40,693
N'ihe a metụtara, dịka m kwuru na mbido,
o kwere mee ijikwa ubi magnetik nke ụwa.

217
00:23:40,693 --> 00:23:43,956
Akwụkwọ ikike ahụ na-ekwu na a pụrụ ịkụ ọkụ plasma.

218
00:23:43,956 --> 00:23:49,647
Nke a na-eme ka ọ bilie elu,
na-emepụta oghere ikuku ebe ọ bilitere.

219
00:23:49,647 --> 00:23:53,912
Mgbe m na-ekpo ikuku ma ọ na-arị elu,
enwere m nrụgide na-adịghị mma n'okpuru.

220
00:23:53,912 --> 00:23:58,865
Nke a na-akpata mmegharị kwụ n'akụkụ, ya bụ ifufe.

221
00:23:58,865 --> 00:24:06,241
Mgbe ahụ, m nwere ike iji radieshon eletromaginetik a
mee ka a gbagwojụọ, tọghata ma ọ bụ ọbụna bibie roket.

222
00:24:06,241 --> 00:24:14,147
Ọ bụ usoro ngwa agha. Ọ bụ mmemme
Star Wars ahụ US kwalitere na afọ 1990s.

223
00:24:14,147 --> 00:24:21,648
Patent ahụ kwuru kwa na a pụrụ
ịgbanwe oke ozone ma ọ bụ oke nitrogen.

224
00:24:21,648 --> 00:24:26,470
Ị nwere ike ịgbanwe ọkwa carbon
dioxide. Carbon monoxide – ọ ka ize ndụ karị.

225
00:24:26,470 --> 00:24:33,952
A pụrụ ime ka oksaịdụ nitrojin na ihe ndị ọzọ sie ike ma
ọ bụ belata ike ha iji jikwaa mmiri na-agafe gburugburu.

226
00:24:33,952 --> 00:24:39,681
Ọ na-ekwukwa na a pụrụ ibelata ma ọ
bụ ọbụna gbanyụọ ubi magnetik nke ụwa.

227
00:24:39,681 --> 00:24:42,746
Ebumnuche bụ, n'ezie, ịtụgharị
ụgbọelu agha, ma nke ahụ abụghị ihe niile.

228
00:24:42,746 --> 00:24:54,116
Ihe kacha ijuanya bụ na ị nwere ike ijikwa mkpụrụ plasma
ndị a dị elu n'ikuku ka ha mepụta lense, lense anya, nke

229
00:24:54,116 --> 00:25:00,330
na-enye gị ohere ilekwasị ụzarị anyanwụ n'otu ebe n'ụwa.

230
00:25:00,330 --> 00:25:05,523
Ọtụtụ n'ime unu nwere ike ịnwale ịkụ ọkụ
na tinder site n'iji iko na-eme ka ìhè too.

231
00:25:05,523 --> 00:25:10,188
M mere nke ahụ ọtụtụ mgbe mgbe m bụ nwata.
A ga-enwe ike ime ya n'ọkpụrụkpụ buru ibu.

232
00:25:10,188 --> 00:25:17,101
Okwu mkpụrụ: ọkụ ọhịa ma ọ bụ ọkụ
ndị ọzọ ma ọ bụ nsogbu okpomọkụ, wdg.

233
00:25:17,101 --> 00:25:21,297
Nke a bụ otú ọhịa antena mbụ dị na Alaska si dị.

234
00:25:21,297 --> 00:25:27,722
Ndị a bụ antena gafere diagonal, ya bụ antena redio nkịtị.

235
00:25:27,722 --> 00:25:35,567
Antena ndị a nwere ike ịmepụta ugboro site na 30 kHz ruo 300 MHz.

236
00:25:35,567 --> 00:25:40,680
Ndị a bụ ụda redio nkịtị. Ihe m kọwara tupu yiri ihe a.

237
00:25:40,680 --> 00:25:45,225
Akụkụ elu nke ikuku na-ebugharị ruo n'ogo ionosfe.

238
00:25:45,225 --> 00:25:55,013
Nke a na-emepụta nrụgide na-adịghị mma. Mgbe ahụ, e
nwere mmegharị kwụ n'akụkụ yana mmegharị ikuku kwekọrọ.

239
00:25:55,013 --> 00:26:05,645
Ọ bụrụ na ị gbanwee ugboro m kwuru na mbụ site na HAARP
gaa na ogologo ebili, ma lelee ebili obi, ị ga-enweta

240
00:26:05,645 --> 00:26:11,589
ogologo ebili dị n'etiti mita iri na kilomita iri na ise.

241
00:26:11,589 --> 00:26:20,345
Ogwe mgbapụta, afọ mgbapụta, bụ ọkara nke ahụ, ya bụ site na mita
5 ruo kilomita 7.5. Mgbe ị hụrụ nhazi igwe ojii dị otú a, ị

242
00:26:20,345 --> 00:26:28,050
ga-ajụ onwe gị ma ha bụ mgbapụta kwụ ọtọ si na ọdọ Föhn,
ma ọ bụrụ na ị hụrụ ha na Swiss Plateau ma ọ bụ ọbụna

243
00:26:28,050 --> 00:26:32,168
na Germany ndịda, ma ọ bụ ma e nwere ihe kpatara ha ọzọ.

244
00:26:32,168 --> 00:26:36,399
N'anya m, ọ dị kpọmkwem otú ahụ.

245
00:26:36,399 --> 00:26:44,772
Nke a sitere kwa na akụkọ nchọpụta gbasara HAARP, nke
na-akọwa otú e si ewelata ụda redio site na ionosfe.

246
00:26:44,772 --> 00:26:51,406
N'ihi na ọ na-ebufe ọkụ eletrik, a pụrụ iji ya dị ka
iko, ma ọ na-enye nlekọta radar na nkwukọrịta redio ka mma.

247
00:26:51,406 --> 00:26:54,228
Nke a bụkwa mpempe si na akwụkwọ nchọpụta.

248
00:26:54,228 --> 00:27:00,528
N'ebe a ị nwere ike ịhụ na e nwere
ọkwa ndị na-eduga eletrik dị iche iche.

249
00:27:00,528 --> 00:27:03,506
N'ezie, naanị ionosfe na-ebufe eletrisiti.

250
00:27:03,506 --> 00:27:07,215
N'ebe a n'okpuru, ị ka nwere ọkwa ndị
na-eduga eletrik. Kedu ka ị si eme nke ahụ?

251
00:27:07,215 --> 00:27:12,560
Site n'ịhapụ mkpụrụ ndu na-eduga eletrik n'ọkwa ikuku dị ala.

252
00:27:12,560 --> 00:27:19,225
Ha bara ezigbo uru n'inweta ụfọdụ
mmetụta site na ebili HAARP ndị a.

253
00:27:25,503 --> 00:27:29,217
Ugbu a, abịarutere m kpọmkwem na mkpụrụ ndị a eji ebe ahụ.

254
00:27:29,217 --> 00:27:35,476
Aga m eweta gị patent ọzọ. Ọ bụ patent
ochie nke ukwuu, e nyere ya na 1966.

255
00:27:35,476 --> 00:27:40,797
Karịsịa, maka Agha Mmiri US, nke pụtara na ọ
bụghị maka ụlọ ọrụ onwe onye, kamakwa maka steeti.

256
00:27:40,797 --> 00:27:51,230
Achọrọ m ikwu na n'oge ahụ, n'okpuru iwu patent
America, a pụrụ ijide patent ruo afọ iri na asaa kacha elu.

257
00:27:51,230 --> 00:27:58,768
Ma nke ahụ na-eri ọtụtụ. Ka patent na-eto, ka ị
ga-akwụ ụgwọ ka ukwuu iji nọgide na-echebe ya.

258
00:27:58,768 --> 00:28:02,256
Ya mere, a kwụrụ ya ụgwọ maka afọ iri na asaa niile.

259
00:28:02,256 --> 00:28:09,797
Patent a, ọ bụ ezie na ọ dị ochie, achọtara m na ọ dị
ezigbo mkpa. Ọ bụ ihe atụ n'ime ọtụtụ iri, ma ọ bụ ọbụna narị,

260
00:28:09,797 --> 00:28:13,873
patent maka ngwakọta ígwè eji emepụta anwụrụ na-adọta mmiri.

261
00:28:13,873 --> 00:28:17,536
Ya mere, anwụrụ na-adọta mmiri, na-adọta anwụrụ mmiri.

262
00:28:17,536 --> 00:28:24,560
Ma ọ na-ekwu na ịchọrọ ngwakọta ígwè
nke nwere ihe ndị a, yabụ jide nke ọma:

263
00:28:24,560 --> 00:28:32,735
Karbonetị litiọm, sodiam, potasiam, sesiam, rubidiam,
kalsiam, magneziom, strontiam na bariọm, yana ngwakọta ha.

264
00:28:32,735 --> 00:28:39,697
Na mgbakwunye, ígwè dị mfe dịka aluminom,
magnesium, zinc ma ọ bụ zirconium, ma ọ bụ ngwakọta ha.

265
00:28:39,697 --> 00:28:45,462
Na mgbakwunye, ihe na-eme ka oksịdashọn n'ime ihe
anorganik dịka nitrates, perchlorates, sodium,

266
00:28:45,462 --> 00:28:48,700
lithium, potassium, calcium, barium na strontium.

267
00:28:48,700 --> 00:28:57,828
Ma e nwekwara ngwakọta polyhalogen, nke m ga-alaghachi na ya mgbe
e mesịrị, dịka hexachloroethane ma ọ bụ octachloropropane, nke

268
00:28:57,828 --> 00:29:03,600
US Navy nyere patent, kwadoro ma jide ya ruo afọ iri na asaa.

269
00:29:03,600 --> 00:29:13,120
Patent ọzọ dị otú ahụ na-ekwu na a pụrụ ịhapụ
mkpụrụ Welsbach n'stratosfịa iji belata okpomọkụ ụwa.

270
00:29:13,120 --> 00:29:17,894
Ha sonyere n'ọgbọ mkpọsa gbasara mgbanwe ihu igwe kemgbe 1991.

271
00:29:17,894 --> 00:29:20,683
Welsbach bụ onye nchọpụta, ya mere a na-akpọ ha mkpụrụ Welsbach.

272
00:29:20,683 --> 00:29:23,500
Ọ bụ otu n'ime ndị chọpụtara echiche a.

273
00:29:23,500 --> 00:29:31,655
Ana m egosipụta nke a naanị n'ihi na ebe a kwuru na
aluminium oxide ma ọ bụ thorium oxide kacha dabara.

274
00:29:31,655 --> 00:29:38,443
A kpọtụrụla aluminom taa dị ka otu
n'ime ihe ndị kacha emetọ ikuku.

275
00:29:38,443 --> 00:29:46,891
E nwere ọtụtụ patent, gụnyere otu nke na-ekwu
na a pụrụ ibuga mkpụrụ dị ka ájá n'elu ikuku.

276
00:29:46,891 --> 00:29:55,639
Ọ dị ntakịrị mfe ịgbanwe Boeing 737 ka ọ buru
tọn iri abụọ na ise nke ibu n'ịdị elu mita 18,000.

277
00:29:55,639 --> 00:30:06,705
E nyere patent a na 2018. Ọ na-ekwukwa na mkpụrụ ndụ
ndị ahụ na-anọgide n'eluigwe ruo ihe dị ka afọ abụọ.

278
00:30:06,705 --> 00:30:13,568
Aga m egosi gị otu ihe ọzọ, olileanya na ọ gaghị abụ ihe
na-akụda mmụọ. Nke a bụ patent sitere na GelTech Solutions.

279
00:30:13,568 --> 00:30:20,929
E nwere ọtụtụ vidiyo YouTube gbasara isiokwu
a. A na-akpọ ha "Ịgba ọsọ n'azụ ifufe ike".

280
00:30:20,929 --> 00:30:26,961
Ha sere vidiyo site n'ụgbọelu ka ha si eme ka
ifufe oke mmiri sie ike ma ọ bụ belata ike ya.

281
00:30:26,961 --> 00:30:34,662
Ha chepụtara ihe dị ịtụnanya n'eziokwu, polymer, nke
bụ ngwakọta plastik. A na-asọba ya n'igwe ojii, igwe

282
00:30:34,662 --> 00:30:39,222
ojii ahụ na-ehicha, mgbe ahụ gel na-adaba site n'eluigwe.

283
00:30:39,222 --> 00:30:43,803
Nke a bụ ụzọ ọzọ isi gbochie mmiri ozuzo.

284
00:30:43,803 --> 00:30:53,901
Ma mgbe ahụ, e nwekwara akụkụ ahụike. A nyere patent
ọzọ nke dị ntakịrị ọhụrụ n'afọ 2015 nye ụlọ ọrụ iwu.

285
00:30:53,901 --> 00:30:59,985
Nke a na-adịkarị ka akara na ndị mepụtara ya ma ọ
bụ ndị nwe ya n'eziokwu chọrọ ka a ghara ịmata ha.

286
00:30:59,985 --> 00:31:05,270
Ebe a na-ekwu na nke a bụ usoro mbupu na-efe
efe maka agwọ mmiri na-ebu nje site n'iji

287
00:31:05,270 --> 00:31:08,842
drones, ya bụ ụgbọelu na-enweghị onye na-anya.

288
00:31:08,842 --> 00:31:15,441
Ọ bụrụ na ị lelee eserese patent ahụ, o nwere ike ịdị gị ka ị
naghị ahụ ya nke ọma ebe a, ya mere m jisiri ya nso.

289
00:31:15,441 --> 00:31:24,473
Abụghị m tinyere ya; ọ bụ eserese patent nke nwere isi
ọkpụkpụ n'ime ibu ụgbọelu na-enweghị onye ọkwọ ụgbọelu.

290
00:31:24,473 --> 00:31:29,931
Ihe a na-eme n'eziokwu ebe ahụ na-adịwanye ka a
na-anụ ya ma na-agụ ya na mgbasa ozi ndị bụ isi.

291
00:31:29,931 --> 00:31:34,964
Ma ha na-ekwu mgbe niile na a gaghị eme ya, anyị kwesịrị,
anyị kwesịrị, a chọrọ ya ngwa ngwa n'ihi mgbanwe ihu igwe.

292
00:31:34,964 --> 00:31:43,620
Nke ahụ bụ aghụghọ karịrị nke Corona,
mana enweghị m oge ịbanye na ya ugbu a.

293
00:31:43,620 --> 00:31:50,488
N'agbanyeghị nke ahụ, e nwere akwụkwọ na-atọ ụtọ nke ukwuu
nke Prọfesọ David Keith dere. Anaghị m akwado ịzụta ya, ma ọ

294
00:31:50,488 --> 00:31:54,206
bụrụ na onye ọ bụla nwere mmasị, m nwere ike inye ha mpempe ya.

295
00:31:54,206 --> 00:31:59,039
Enwere m ya, "Okwu maka Injinia Ihu
Igwe", ya mere anyị ga-eme injinia ihu igwe.

296
00:31:59,039 --> 00:32:06,022
N'echiche m, ọ bụ ugbu a onye nchọpụta kacha elu n'ihe gbasara
geoengineering, onye n'ezie na-ekwu mgbe niile na a gaghị eme ya.

297
00:32:06,022 --> 00:32:11,120
Anyị maara kpọmkwem otu esi eme ya, mana a naghị eme ya.
Ọ na-ekwu na ha niile bụ ndị kwenyere na atụmatụ nzuzo.

298
00:32:11,120 --> 00:32:18,867
O kọwara n'ụzọ zuru ezu otu o si chọọ ijikọta microparticles nke
aluminom oksaịd nke nwere nanomita 5, nke ọla, ya bụ aluminom dị

299
00:32:18,867 --> 00:32:24,753
ọcha, nke nwere nanomita 30, na microparticles ọzọ nke barium
titanate nke nwere nanomita 15, dịka

300
00:32:24,753 --> 00:32:31,179
sandwich, n'ihi na nke a ga-eme ka ìhè anyanwụ
laghachite n'ime mbara igwe n'ụzọ kacha mma.

301
00:32:31,179 --> 00:32:37,547
E nwekwara akwụkwọ ọzọ ị nwere ike ịnụla maka
ya, Akpọrọ ya How to Avoid a Climate Disaster nke

302
00:32:37,547 --> 00:32:41,758
Bill Gates dere. Anaghị m akwado ịzụta ya n'ezie.

303
00:32:41,758 --> 00:32:48,336
Ọ na-ekwu naanị na nke a bụ itinye ego na-eweta nnukwu uru.

304
00:32:48,336 --> 00:32:55,293
Agaghị m ekwu ihe ọzọ gbasara nke ahụ. Ugbu a aga m aga
n'ihu na mmetụta ya na ahụike, n'ihi na nke ahụ bụ isi okwu.

305
00:32:55,293 --> 00:33:01,342
Ya mere, uzuzu ọkụ ụgbọelu. E gosiri m
akwụkwọ ndị kwuru maka uzuzu kọl n'oge gara aga.

306
00:33:01,342 --> 00:33:04,343
Uju ụgbọelu dị ka ihe ize ndụ maka kansa iku ume.

307
00:33:04,343 --> 00:33:09,910
Nke a bụ edemede nchịkọta, ya bụ,
edemede nke na-achịkọta ọtụtụ ọrụ nchọpụta.

308
00:33:09,910 --> 00:33:14,110
E bipụtara ya na Journal of
Advances in Medicine and Medical Research.

309
00:33:14,110 --> 00:33:23,190
E gosiri na silikeeti aluminom, ọksáid ígwè, magnetait,
radionuklaidi, ya bụ nuklaidi na-ebute redieshon, na ọbụna ndị

310
00:33:23,190 --> 00:33:33,117
na-apụta alpha, bụ ndị kacha ize ndụ mgbe a na-asụ ha n'ime iku
ume, silicon (silicon dị ọcha adịghị ahụike), arsenic (a makwaara

311
00:33:33,117 --> 00:33:41,889
ya dị ka ọgwụ ọjọọ), cadmium na chromium, nke nwere ike ịbawanye
ihe ize ndụ kansa iku ume ma ọ bụ kpatara nrụgide

312
00:33:41,889 --> 00:33:51,101
oxidative n'ime sel, cytotoxicity (ịba sel ọrịa) na
genotoxicity, nke pụtara na ha na-emegharịkwa genome.

313
00:33:51,101 --> 00:33:54,921
Asbestos na-adọrọ mmasị; onye ọ bụla
maara na ọ bụ ihe na-egbu egbu nke ukwuu.

314
00:33:54,921 --> 00:34:03,474
Ọ bụ silike eriri nke nwekwara ọtụtụ ọlaọcha
ígwè n'ụdị a na-akpọ bioavailable. Anyị niile maara

315
00:34:03,474 --> 00:34:09,568
ụdị ọrịa kansa iku ume dị njọ nke nke a kpatara.

316
00:34:09,568 --> 00:34:16,946
Na mgbakwunye, otu nnyocha nchịkọta nke afọ 2019, nke sitere kwa
na Journal of Advances in Medicine and Medical Research,

317
00:34:16,946 --> 00:34:24,067
chọpụtara na ịdị n'okpuru ihe nanoparticles nke ígwè
oxide na-eduga na ọrịa obi, ọzọkwa n'ihi nrụgide oxidative.

318
00:34:24,067 --> 00:34:33,091
Isiokwu a na-ekwu na ịdị n'okpuru
ọlaọcha ígwè nwekwara ike ibute ọrịa obi.

319
00:34:33,091 --> 00:34:44,579
Ndị odeakwụkwọ ọmụmụ a, otu onye aha ya bụ Marvin Herndon, onye
na-arụsi ọrụ ike na isiokwu a ọnụ na ndị ọrụ ibe ya, na-ede na

320
00:34:44,579 --> 00:34:52,792
edemede a na ọ dị mkpa ịkwụsị geoengineering site
n'ịhapụ aerosọl, karịsịa uzuzu ọkụ ụgbụ, nke bụ

321
00:34:52,792 --> 00:34:58,102
uzuzu dị nnọọ nta, iji gbochie imebi biosphere niile.

322
00:34:58,102 --> 00:35:04,813
N'ụzọ ọzọ, nke a bụ otu n'ime foto ole na ole
nke abụghị nke m; Lilian Anselmetti si Aufrecht

323
00:35:04,813 --> 00:35:08,348
Bern were ya. Daalụ nke ukwuu maka ime ka ọ dị.

324
00:35:08,348 --> 00:35:14,444
Echere m na nhazi igwe ojii ọ hụrụ n'ógbè Bern dị ịtụnanya.

325
00:35:14,444 --> 00:35:23,521
Nnyocha ọzọ nke afọ 2017 na-ekwu na mmetọ
mercury n'ime biosphere na-arịwanye elu nke ukwuu, na

326
00:35:23,521 --> 00:35:28,947
nke a aghaghị ịbụkwa nsonaazụ imegharị ihu igwe.

327
00:35:28,947 --> 00:35:35,744
E bipụtara nke a na Journal of Geography,
Environment and Earth Science International.

328
00:35:35,744 --> 00:35:37,636
Ọ bụ ọmụmụ, ọ bụghị nyocha.

329
00:35:37,636 --> 00:35:48,504
A tụrụ mmiri ozuzo na ụfụfụ oyi site na mass spectrometry. A
tụrụ ọkwa mercury dị oke elu nke micrograms abụọ kwa gram.

330
00:35:48,504 --> 00:35:58,609
Ọ bụ ezie na ebelatala ọla na merkuri nke ukwuu n'ime afọ
iri abụọ gara aga n'ihi iwu RoHS, mmetọ a ka na-arịwanye elu.

331
00:35:58,609 --> 00:36:05,438
Nke a na-ebute ihe ize ndụ ahụike metụtara ụbụrụ,
obi na akwara ọbara, na akụrụ na akụrụngwa mmamịrị.

332
00:36:05,438 --> 00:36:12,705
Ọ nwere ike ibute enweghị ike ịmụ nwa,
imetụta usoro mgbochi ọrịa ma mebie DNA.

333
00:36:12,705 --> 00:36:20,935
Nnyocha ọzọ m ga-achọ ịkọwa, si na Advances in
Social Sciences Research Journal, metụtara osisi

334
00:36:20,935 --> 00:36:25,378
sequoia ukwu dị na California, ọhịa redwood ndị a.

335
00:36:25,378 --> 00:36:31,899
Ụfọdụ n'ime ha dị ihe karịrị afọ puku atọ. Ha nọrọ
n'oge ihu igwe dị ọkụ nke ukwuu karịa nke anyị na-ekwu

336
00:36:31,899 --> 00:36:36,550
na anyị nwere taa ma ọ bụ nke anyị n'eziokwu nwere.

337
00:36:36,550 --> 00:36:45,511
Ha ahụla oge akọrọ dị ịtụnanya, oge mmiri dị ịtụnanya, oge
oyi dị ịtụnanya. Ha ka dị ndụ, ma ugbu a ha niile na-anwụ.

338
00:36:45,511 --> 00:36:59,106
Nyochaa nke a nke ọma na-egosi na oke agbụrụ mmiri a kpụrụ
akpụ kpatara ọtụtụ iri afọ nke geoengineering na California.

339
00:36:59,106 --> 00:37:07,211
Nanopartikulu ndị na-egbu egbu doro anya na ha na-eme ka osisi
nwụọ. Ọ bụ isi ọdịnaya aluminom dị na

340
00:37:07,211 --> 00:37:15,931
nanopartikulu ndị a na-eme ka osisi mechie stomata ha,
ya bụ oghere dị na mkpụrụ osisi ma ọ bụ akwụkwọ.

341
00:37:15,931 --> 00:37:21,699
Mgbe ahụ, ha agaghịzi enwe mgbanwe
mmiri ma agaghịzi enwe ike ịṅụ CO2.

342
00:37:21,699 --> 00:37:28,165
N'eziokwu, CO2 bụ gas ndụ kacha mkpa.
Enweghị osisi akwụkwọ ndụ ma e nweghị CO2.

343
00:37:28,165 --> 00:37:35,991
E nwekwara ọmụmụ sayensị dị ọhụrụ nke NASA kwuru na ụwa
aghọwo akwụkwọ ndụ ndụ n'ime afọ iri na ise gara aga.

344
00:37:35,991 --> 00:37:39,324
Ha na-ede na nke a nwere ike ịbụ n'ihi mmụba ọkwa CO2.

345
00:37:39,324 --> 00:37:42,715
Gịnị dị njọ na nke ahụ? Ma nke ahụ bụ naanị klaozụ nọ n'okpuru.

346
00:37:42,715 --> 00:37:48,168
Ihe dị oke mkpa bụ oghere ozone, nke na-eto ka ọ na-eto.

347
00:37:48,168 --> 00:37:52,630
Ị naghịzi anụ ihe ọ bụla gbasara
ya. E machibidoro CFCs n'afọ 1980s.

348
00:37:52,630 --> 00:37:55,742
Ugbu a, ọ dịghị ihe ọ bụla nwere ike ịkpata
anyị nsogbu ọzọ. Ya mere, ha anaghị ekwu na

349
00:37:55,742 --> 00:37:57,373
oghere ozone na-aghọ ka ukwuu na ka ukwuu.

350
00:37:57,373 --> 00:37:59,813
Ugbu a anyị maara otu esi agbatị ya.

351
00:37:59,813 --> 00:38:08,063
Gọọmenti US ekwuola nke a n'onwe ya na ọtụtụ akwụkwọ.

352
00:38:08,063 --> 00:38:13,569
Oghere ozone a pụtara na anyị nwere ike ịtụ UVB na UVC n'elu ụwa.

353
00:38:13,569 --> 00:38:22,173
Ọ bụ ọbụna sayensị a na-ahụkarị na-ekweta na anyị nwere ọkwa dị
elu nke radieshon UVB na UVC. Nke a bụ radieshon UV ize ndụ, nke

354
00:38:22,173 --> 00:38:26,366
ogologo ụda ya si na nanomita 100 ruo ihe dị ka nanomita 400.

355
00:38:26,366 --> 00:38:31,200
Nke ahụ bụ radieshon UV dị ize ndụ
n'eziokwu. Anyị enweghị ya n'elu ụwa n'oge gara aga.

356
00:38:31,200 --> 00:38:34,549
Ọ na-adaba n'elu anyị site na oghere ozone.

357
00:38:34,549 --> 00:38:39,255
Nke a, n'ezie, dị ize ndụ maka anyị ndị
mmadụ dịka ọ dịkwa maka osisi sequoia ndị a.

358
00:38:39,255 --> 00:38:45,703
Aga m ahapụ ọmụmụ ole na ole
na-esote n'ihi na ha niile na-ekwu otu ihe.

359
00:38:45,703 --> 00:38:54,641
Ihe niile a na-akpata. Ọnwụ nnukwu ọnụ ọgụgụ
nnụnụ, ọnwụ ụmụ nje, na nsogbu niile gbasara algae.

360
00:38:54,641 --> 00:39:01,182
Ọnụ mmụba algae ndị a na-egbu egbu, nke
n'eziokwu na-eme n'ihi na plankton nwụrụ. N'ihi

361
00:39:01,182 --> 00:39:06,323
mmetọ nanoparticle niile a na oghere ozone.

362
00:39:06,323 --> 00:39:13,621
Ọnụ ọgụgụ nnụnụ na-ebelata, n'ụzọ na-abụghị ozugbo kwa, n'ihi
na ụmụ ahụhụ na-efunahụ, otu a ka ụmụ nnụnụ abalị si efunahụ.

363
00:39:13,621 --> 00:39:19,931
Nnyocha ndị a niile ka m gụrụ. Ha na-akpata
nnukwu nchegbu n'ihe gbasara mmetụta ha nwere na

364
00:39:19,931 --> 00:39:24,655
gburugburu niile, ọ bụghị nanị na ahụike anyị.

365
00:39:26,179 --> 00:39:34,056
Nke a nwere ike ịbụ ihe na-akwalite mkpa mkpụrụ ndụ ndị a
niile. Ruo taa, enweghị m ike ikwu ma ọ bụ naanị ụgbọelu ndị e

366
00:39:34,056 --> 00:39:38,265
kọwara na patent ka a na-agbanwe ka ha na-asọpụta mmiri naanị.

367
00:39:38,265 --> 00:39:44,462
B-77 nwere tankị ruru tọn iri abụọ na ise. Ma ọ bụ
ụgbọelu njem ndị njem niile na-asọba mmiri kwa? Amaghị m.

368
00:39:44,462 --> 00:39:48,816
Echere m, mana nke a bụ naanị
amụma, na a na-eme ha abụọ n'otu oge.

369
00:39:48,816 --> 00:40:02,943
Mmanụ ụgbọelu NATO nke ugbu a, Jet Propulsive 8
(JP8), nwere ọtụtụ ihe mgbakwunye ize ndụ nke ukwuu.

370
00:40:02,943 --> 00:40:07,906
NATO anaghị ekwupụta nye steeti ndị
òtù ya ihe niile mgbakwunye ndị a bụ.

371
00:40:07,906 --> 00:40:15,489
Ha na-enye nchebe pụọ na oyi oke, nchebe pụọ na
mgbawa, ọnọdụ nchekwa dị mma na iguzogide okpomọkụ.

372
00:40:15,489 --> 00:40:23,459
Enwere ike iji ya na mpaghara Arctic nke ọma dịka na ọzara.
Enwekwara ike iji ya nye ike maka ite ọkụ n'ọzọ njem, ụgbọ mmiri

373
00:40:23,459 --> 00:40:27,552
ma ọ bụ ụgbọelu. Nke a chọrọ mgbakwunye na-enweghị ngwụcha.

374
00:40:27,552 --> 00:40:33,455
E nwere ọmụmụ mara ezigbo mma nke Marion
Hahn. A pụkwara ịchọta ya na Ịntanetị.

375
00:40:33,455 --> 00:40:43,639
O nwechara ọrịa n'onwe ya n'ihi na ọ biri nso na ọdụ agha
ikuku. Ọ nwere ike igosi nke ọma na ọ ga-akọ ya na JP8.

376
00:40:43,639 --> 00:40:52,254
N'ebe a ị pụrụ ịhụ na achọtara m ọtụtụ iri
akwụkwọ nchọpụta agha sitere na US Air Force.

377
00:40:52,254 --> 00:41:06,348
Nke a bụ ihe atụ nke akwụkwọ nchọpụta.
Ekwenyere m na ọ sitere na afọ 1990 ma ọ bụ 2000.

378
00:41:06,348 --> 00:41:16,066
N'ọnọdụ ọ bụla, a nyochara mmanụ ụgbọelu a n'ime US Air Force. A
chọpụtara aluminom, bariọm, beriliọm, lẹd, kadmiyọm,

379
00:41:16,066 --> 00:41:26,581
kromiyọm, kobalt, ígwè, kọpa, molibdenọm, sodiyọm, nikẹl,
strontiyọm, taitaniyọm, vanadiyọm, zinki na tin n'ime JP8 a.

380
00:41:26,581 --> 00:41:36,862
Ma n'ezie, e nwekwara oxides nke ígwè ndị a niile, yana
polycyclic aromatic hydrocarbons dịka naphthalene na naphthalene

381
00:41:36,862 --> 00:41:43,883
e dochiri alkyl – ihe mgbakwunye niile dị ezigbo ahụike.

382
00:41:43,883 --> 00:41:52,267
Ma ọ bụrụ na ị leba ya anya ugbu a, mmanụ
NATO a bụ mmanụ agha. E nwere usoro ọwa mmanụ

383
00:41:52,267 --> 00:41:56,975
na Europe, ma onyonyo a sitere na Wikipedia.

384
00:41:56,975 --> 00:42:00,099
Ihe niile m dere ebe a sitere na Wikipedia.
Anaghị m eji Wikipedia mee ihe dịka isi

385
00:42:00,099 --> 00:42:02,103
mmalite n'ihi na ọtụtụ n'ime ya abụghị eziokwu.

386
00:42:02,103 --> 00:42:08,417
Ma lee onyonyo a si na afọ 1970. Ihe
na-atọ ụtọ bụ na ha emeghị mmelite ya.

387
00:42:08,417 --> 00:42:13,546
N'ebe a, ị nwere ike ịhụ usoro pipeline a n'ofe
Europe niile. A ka e nweghị Switzerland ebe a.

388
00:42:13,546 --> 00:42:28,155
Ma edemede Wikipedia kwuru na kemgbe 2009, pasentị 90 nke mmanụ
ụgbọelu a na-ebuga erewo nye ndị ahịa ọha – mmanụ ụgbọelu a.

389
00:42:28,155 --> 00:42:34,890
Ma n'etiti ndị ahịa ụgbọelu ndị ọha kacha ibu bụ ọdụ
ụgbọelu dị na Frankfurt, Cologne, Bonn, Zurich na Munich.

390
00:42:34,890 --> 00:42:48,542
Mmanụ ụgbọelu NATO maka ụgbọelu ndị ọha. N'afọ 2016, e
rere nde iri na abụọ mita kubik nye ndị ahịa ọha na Europe.

391
00:42:48,542 --> 00:42:52,115
M kwuru na mbụ na ọbụna mgbasa ozi a na-ahụkarị
na-ebipụta ọtụtụ na ọtụtụ edemede gbasara isiokwu

392
00:42:52,115 --> 00:42:53,957
a, ma ha na-asị, ee, nke ahụ apụghị ịdị eziokwu.

393
00:42:53,957 --> 00:42:59,084
Otu edemede ọzọ nke gbasasịrị na mgbasa ozi
ndị bụ isi izu abụọ gara aga. N'ebe niile,

394
00:42:59,084 --> 00:43:02,745
gụnyere SRF, Watson, mba ndị na-asụ Bekee, wdg.

395
00:43:02,745 --> 00:43:06,837
A na-ekwu na mmiri ozuzo nwere mma
karịrị mmiri ọṅụṅụ n'ebe ọ bụla n'ụwa.

396
00:43:06,837 --> 00:43:12,364
Ọ bụ ezie na ọ bụ na Antaktika ma ọ bụ n'ugwu dị elu
nke Tibet, ọ ka dị ugboro iri na anọ karịrị ókè e

397
00:43:12,364 --> 00:43:16,588
guzobere site na Ụlọ Ọrụ Nchebe Gburugburu Ebe Obibi America.

398
00:43:16,588 --> 00:43:21,632
Karịsịa, ọ metụtara ihe a na-akpọ PFAS na PFOA.

399
00:43:21,632 --> 00:43:33,519
Ha bụ hydrocarbons poly- na perfluorinated, ya bụ hydrocarbons
nwere fluoride. A na-ahụ ha na – nke a ka e kwuru na mgbasa ozi

400
00:43:33,519 --> 00:43:39,488
ndị bụ isi – ihe ịchọ mma, shampu, ngwugwu na ngwaahịa nhicha.

401
00:43:39,488 --> 00:43:49,274
Ya mere, ọ bụ mmehie anyị ọzọ. Ma ọmụmụ a nke Air Force mere
kwuru na e nwere ngwakọta fluorinated n'ime ya, na nnukwu ogo.

402
00:43:49,274 --> 00:43:54,408
Ya mere, ihe kacha njọ gbasara
ngwakọta ndị a nwere fluorine si n'elu bịa.

403
00:43:54,408 --> 00:43:57,349
Nke a bụ ọmụmụ mbụ e kwuru na mgbasa ozi ndị bụ isi.

404
00:43:57,349 --> 00:44:00,140
Ana m na-achọ mgbe niile ọmụmụ mbụ.

405
00:44:00,140 --> 00:44:02,120
Achọrọ m ịgụ ihe ndị nchọpụta mere ebe ahụ.

406
00:44:02,120 --> 00:44:06,425
Ọ na-atọkwa ụtọ na Tagesanzeiger
kpọrọ okwu onye nchọpụta si Denmark.

407
00:44:06,425 --> 00:44:09,904
Martin Scheringer, bụ́kwa onye si ETH Zurich, so na ya.

408
00:44:09,904 --> 00:44:19,196
Mgbe ahụ, eleghị anya m ga-akpọtụrụ ya ma
jụọ ma ha tụlere ihe ndị metụtara ikuku.

409
00:44:19,196 --> 00:44:25,088
M mere ntakịrị nchọpụta ọzọ ma chọta akwụkwọ aha ya
bụ Forever Chemicals, nke bụ maka kemịkalụ ndị

410
00:44:25,088 --> 00:44:29,001
na-adịghị agbaji ma na-anọgide na usoro ụwa ruo ogologo oge.

411
00:44:29,001 --> 00:44:38,310
Nke a metụtara PFOA na PFAS karịsịa, ya bụ
hydrocarbons perfluorinated na polyfluorinated.

412
00:44:38,310 --> 00:44:43,396
A na-ekwu na naanị anọ n'ime ha ka a maara n'eziokwu, a
nyochachara ha iji mata otú ha si dị ize ndụ na

413
00:44:43,396 --> 00:44:48,406
otú ha si bụrụ ihe na-egbu egbu. Ma na naanị
anọ ndị a ka e nwere ike igosi n'ụzọ doro anya.

414
00:44:48,406 --> 00:44:57,127
Otú ọ dị, e depụtara ihe ruru 6,500 nanị, ma o
yikarịrị ka e nwere ihe karịrị 10,000 n'ime ha.

415
00:44:57,127 --> 00:45:02,231
Ahụrụ m Alex kwụ n'ebe ahụ, ya mere
aga m ahapụ ihe ndị fọdụrụ ugbu a.

416
00:45:02,231 --> 00:45:09,129
Achọrọ m ikwu nkenke na radieshon na-abụghị ionizing
na ubi eletromaginetik nwekwara ike ibute mgbaji

417
00:45:09,129 --> 00:45:12,842
na mkpụrụ ndụ ihe nketa, ọ bụ ezie na ọ bụghị ozugbo.

418
00:45:12,842 --> 00:45:17,737
Ma amaara m na e nwere onye okwu ọzọ ga-abịa,
ya mere m nwere ike ịhapụ nke a n'obi dị ọcha.

419
00:45:17,737 --> 00:45:24,302
Ọ bụghị naanị ihe a na-asọba n'eluigwe ka
na-eweta ihe ize ndụ nye ahụike, kamakwa ụfọdụ ụda

420
00:45:24,302 --> 00:45:28,359
redio na ụfọdụ ụda mikrowaiv niile na-ezo n'elu anyị.

421
00:45:28,359 --> 00:45:31,576
Ma ana m ekwu naanị maka ihe a gbasara ijikwa ihu igwe ugbu a.

422
00:45:31,576 --> 00:45:37,026
Aga m ahapụ 5G, ọbụna 4G, 3G wdg. n'èzí mgbakọ a maka ugbu a.

423
00:45:37,026 --> 00:45:41,467
Ee, n'ikpeazụ, lee ụfọdụ foto m
were onwe m n'ọnwa Machị na Eprel.

424
00:45:41,467 --> 00:45:44,859
Ị naghị ahụ ya nke ọma na projector.

425
00:45:44,859 --> 00:45:48,601
N'ihi na ọ dị n'ezie n'ugwu, ọ na-ele
anya dịka anwụrụ ọkụ nọ n'elu Los Angeles.

426
00:45:48,601 --> 00:45:51,717
Nke ahụ n'ezie apụghị ịbụ nke eke. Ma agwụla m ya.

427
00:45:51,717 --> 00:45:56,579
Echefuru m ụfọdụ ihe. Enwere m olileanya na
ekwughị m ogologo oge. Daalụ nke ukwuu maka ntị gị.

