Na sanza ya motoba 2023, Bavarian Broadcasting epesaki sango ete: Bato ya bolukiluki bandimi ete
mbongwana ya klima ya lelo ezali mpo na misala ya bato.
Ba media ya bato ebele balobaka mbala na mbala ete koleka 97% ya bato ya siansi nyonso bandimi ete
mbongwana ya klima ezali likambo oyo bato basali.
Kasi ezali solo mpenza?
Boyokani oyo babengi ya 97% emonisami déjà ete ezali lokuta na programme na biso ya Kla.tv (www.kla.tv/27453).
Ndenge tolakisi mpe na programɛ oyo, ba ankɛti ya mozindo mpe ya bonsomi emonisi kutu ete kaka 0,54% ya bato ya siansi nyonso
bandimaka ete mbongwana ya klima ezali likambo oyo bato basali.
Kasi, na lapolo na yango ya 2021, Panel Intergouvernemental likolo ya Mbongwana ya Climat (IPCC) elobi mpe ete
ezali likambo ya solo oyo moto moko te akoki kowangana ete bato bazali koyotisa mopɛpɛ ya likolo, mbu mpe mabele.
mpe ete yango esili komema mbongwana ya monene mpe ya lombango na mopɛpɛ, na mbu, na esika ya neige
mpe ya glace, mpe na esika ya bomoi ya bikelamu.
Na miso ya bato ya siansi ebele, maloba oyo ezali lokuta ya polele.
Na yango, liste ya ba savants 46 ebimisamaki, bango, lokola bapesaki makanisi liboso na Panel Intergouvernemental likolo
ya Mbongwana ya Climat (IPCC), bazali kofinga makasi IPCC.
Ya solo, bato mingi ya siansi ya climat batiká déjà Komite Intergouvemantale mpo na Mbongwana ya Climat, mpe
bamonisi polele lolenge na yango ya mosala ya kokosa.
Bato ya bolukiluki banso bapameli na bomoko ndenge babebisi makasi ba données oyo ezalaki.
Eloko nyonso oyo ebongi na elilingi oyo balingi, batyolaka yango.
– mpe mpo na kosunga lisolo, bakomaka mpe makambo ya lokuta na boyebi soki esengeli.
Yango wana, bato mosusu ya siansi basanganaka na lisano oyo mpo na kozwa lokumu mpe mbongo ya bolukiluki.
Ba rapports ya IPCC ezali kaka mikanda ya lobbying oyo ezali na mokano moko ya politiki: kosalela na nsoni te kozanga boyebi mpe
kondima pɛtɛɛ ya bato na likambo ya mpasi ya mbongwana ya klima.
Soki otali na mozindo lisolo ya Panel Intergouvernemental likolo ya Mbongwana ya Climat (IPCC), okomona ete
mikanda na yango ezali na sango ya lokuta ebele mpe, na mwa makambo mosusu, ata lokuta mpe bokosi.
IPCC ebimaki na Programme ya Nations Unies mpo na Environnement (UNEP).
Maurice Strong azalaki mobandisi mpe mokambi ya liboso ya Programme ya Nations Unies mpo na Environnement
(UNEP), oyo na sima ebimisaki Groupe Intergouvernemental d'Expertise sur l'Évolution Climatique (IPCC).
Mokano oyo Mongombo Maurice Strong alobaki ezalaki (maloba): Ezali mokumba na biso ya komema
bokwei ya civilisation ya ba pays industrialisés.
Na kotala ya liboso, moto akoki kokanisa ete Maurice Strong azalaki komitungisa mingi mpo na environnement.
mpe na yango alingaki kokweisa civilisation industrielle. Kasi, likambo emonisi ete ezali bongo te ezali ete, na 1976, mwa moke
sima ya mandat na ye, akɔtaki na Programme ya Nations Unies mpo na Environnement mpe
asalaki carrière na industrie ya mafuta ya Canada.
Kasi boyokani na ye na David Rockefeller, Klaus Schwab mpe WEF ezali mpe kotinda bato kokamwa.
Klaus Schwab alobaki:
Na makambo nyonso oyo asalaki, azalaki kokanisa misio ya Forum Économique Mondial na mozindo.
Azalaki moto ya makanisi ya monene, ntango nyonso makanisi na ye elekaki ya bato ya eleko na ye. Azalaki molakisi na ngai.
(Molakisi) banda forum esalemaki: mopesi-toli ya ntina mingi; mpe mondimi ya komite ya fondation na biso mpo na bambula ebele.
Soki ye te, forum elingaki te kokoma na ntina oyo ezali na yango sikoyo.
Batalani ya bolingo, ezali likambo ya kotungisa mingi ete IPCC ebimaki na makanisi ya bato lokola
Maurice Strong, oyo azalaki penepene mingi na WEF.
Na bongo, IPCC ezali mpenza te esaleli ya ntembe mpo na kotosa mikano ya WEF?
Klaus Schwab na ekipi na ye ya WEF bamonaka ete nzela ya kosilisa mikakatano ya environnement mpe ya mokili mobimba ezali ya kobuka
civilisation industrielle mpe kosangisa bokonzi nyonso na maboko ya lisanga ya ba kompanyi ya minene,
kasi na ndenge oyo bato bakozala na likoki ya kopona te.
Mbono na bango ezali ya "Great Reset", na mokano ete, kolanda WEF 2030, tokokoma na eloko ya
kozala na yango te kasi tokozala kaka na esengo.
Awa na nse ezali na maloba ya bato ya siansi ya kala oyo bazalaki kosangana na IPCC:
Dr Robert Balling: IPCC elobi ete bokóli ya nivo ya mai ya mbu emataki mbangu te na ndenge ya komonana na
ekeke ya 20. Likambo oyo ebimaki te na mokuse ya lapolo ya IPCC mpo na bakonzi ya politiki.
Dr John Christy: Bato mingi bayebi te ete bato ya siansi mingi oyo bazali na kati ya IPCC bandimi
te ete bobɛlɛ ya mokili mobimba ezali kosalema.
Ba résultats na ye ezalaki kobebisama mpe/to kosalelama na politiki mbala na mbala na rapport moko sima ya mosusu.
Dr Judith Curry: Nakolanda kaka te mpe kosunga IPCC mpo natyeli nzela na bango motema te.
Dr Robert Davis: Molunge ya mokili mobimba ebongwani te ndenge ba modèles ya sika ya climat elobaki.
Lapolo ya mokuse ya IPCC mpo na bakonzi ya Leta elobeli ata moke te makambo etali botalisi ya molunge na nzela ya basatelite.
Dr Willem de Lang: Na mobu 1996, baponaki ngai na IPCC lokola moko ya
etangami na pene ya bato ya siansi 3000 oyo bandimaki ete ezali na bopusi ya bato oyo emonanaka
Bopusi na klima.
Nasali yango te.
Elembo moko te ezali mpo na kondimisa likanisi ete mbongwana ya klima ya mbangu mpe ya makasi ezali mpo na misala ya bato.
Dr Eigil Friis-Christensen: IPCC eboyaki kotalela bopusi ya moi na klima ya mabele lokola likambo oyo ebongi na bolukiluki.
IPCC emonaki ete mosala na yango ezalaki kaka ya kosala ankɛtɛ na ntina na makambo oyo
bato bakoki kosala mpo na mbongwana ya klima.
Dr Vincent Gray: Liyebisi ya na likambo ya mbongwana ya klima ezali molongo ya lokuta oyo ebongisami.
Dr Mike Hulme: Maloba lokola 'ba savants 2 500 ya lokumu na mokili mobimba bandimi ete misala ya bato
ezali na bopusi monene likolo ya klima' ezali ya solo te.
... Motango ya solo ya bato ya siansi oyo basimbaki likanisi oyo ezalaki kaka bato moke na moke.
Dr Georg Kaser: Chiffre oyo ezali mwa mabe te, kasi ezali libunga monene mpenza, mbala nkama.
Ezali mabe mingi mpenza, esengeli ata te kolobela yango.
Dr Madhav Khandekar: Nasesengeli na likebi makama ya mbongwana ya klima oyo IPCC elobelaki, mpe naboyi maloba
wana lokola eleki ndelo mpe ezangi bilembetele ya kondimisa.
Dr Richard Lindzen: Mosala ya IPCC etambwisami mingi na politiki koleka na siansi.
Esalelaka ba résumés mpo na kobebisa maloba ya bato ya siansi.
mpe esalelaka kozanga koyeba ya bato. Dr Martin Manning: Bato mosusu ya boyangeli oyo bazali na bopusi likolo ya mokuse
ya lapolo ya IPCC mpo na bakonzi ya leta, babongolaka maloba to babɛtɛnaka na makambo oyo bakomi-mokambi balobaki.
Dr Johannes Oerlemans: IPCC ekómi politiki mingi.
Bato ya siansi ebele bakokaki te kotɛmɛla nkembo, mbongo mpo na bolukiluki, mpe makita na bisika ya kitoko oyo ezalaki kozela
bango, soki bandimaki kotika mibeko mpe bosembo ya siansi mpo na kosunga likanisi ete bobɛli ya
mokili mobimba ezali likambo oyo bato moko basalaki.
Dr. Roger Pielke: Batyolaki makanisi na ngai nyonso kozanga kopesa biyano.
Na ntango wana, nakomaki na likanisi ete ba rapports ya IPCC ezalaki mpenza lokola mikanda ya lobbying
mpo na kosala ete bazuama bikateli ya politiki ya boye.
kasi te lokola botatoli ya solo mpe ya sembo ya ndenge tokangaka système ya climat. Dr.
Tom Segalstad: Modèle ya IPCC mpo na bobɛlɛ ya mokili mobimba ezali na lisungi te uta na ba données scientifiques.
Na kati ya mobulu nyonso oyo etali climat, ata Klartv mpe basalelaki ye mpo na matomba na bango na nse ya nse?
Programme moko ya kosepelisa ekolanda na mokolo ya 10 sanza ya mibale mpo na kosilisa motuna oyo ya ntina.
Bozala na biso!