1
00:00:00,000 --> 00:00:04,638
ECaweni yamaKatolika, kusisithethe ukuba ababishophu
banikele ngezithandelo zabo zokurhoxa emva

2
00:00:04,638 --> 00:00:07,640
kokuphumeza iminyaka engama-75 ubudala, ngenxa yokwaluphala.

3
00:00:07,640 --> 00:00:12,899
Ngokomthetho, bavunyelwa ukuhlala e-ofisini
iminyaka emibini ukuya kwemithathu njengophawu

4
00:00:12,899 --> 00:00:16,020
lombulelo phambi kokuba uPopu amkele ukurhoxa kwabo.

5
00:00:16,020 --> 00:00:22,349
Noko ke, ngomhla we-11 kuNovemba 2023,
uBhishophu Joseph Strickland othandwayo wosulwe

6
00:00:22,349 --> 00:00:26,020
esikhundleni eneminyaka engama-65 kuphela ubudala.

7
00:00:26,020 --> 00:00:32,588
Ngokungafaniyo nezinye iidiyosisi zaseMelika,
idiyosisi yakhe yaseTyler eTexas ayinamatyala kwaye

8
00:00:32,588 --> 00:00:36,300
inenani elikhulu ngokwentelekiso labefundisi abaselula.

9
00:00:36,300 --> 00:00:40,315
Ngoko ke, kwakutheni ukuze anyanzelwe ukuba
athathe umhlalaphantsi kwiminyaka elishumi

10
00:00:40,315 --> 00:00:42,580
phambi kokuba afikelele kwisithintelo sobudala?

11
00:00:42,580 --> 00:00:50,040
Olunye lweemfanelo eziphambili zikaPopu
kukunyula okanye ukususa amagosa abalulekileyo.

12
00:00:50,040 --> 00:00:58,814
Ngaphaya kwazo zonke izenzo zokubonisa, izaziso
kunye neziqinisekiso, isimo sokwenene sikaPopu

13
00:00:58,814 --> 00:01:03,940
Francis kwimiba ekwi-ajenda yoMbutho weeZizwe ubonakala.

14
00:01:03,940 --> 00:01:09,033
Oku kuyabonakala kungekuphela kwizigqibo
zakhe zabasebenzi – njengoko siza kubona

15
00:01:09,033 --> 00:01:14,340
ngezantsi – kodwa nakwiingxelo zakhe ezalandelayo.

16
00:01:14,340 --> 00:01:19,996
• Ukugqwalisa: Akukho mfuneko yokuba
kuthethwe ngako ngokungapheliyo. (2013)

17
00:01:19,996 --> 00:01:26,293
• Ubufanasini: Ndingubani mna ukuba ndigwebe? (2013)

18
00:01:26,293 --> 00:01:32,763
• Utshintsho lwemozulu olubangelwe ngabantu:
Singathemba kuphela iindlela ezinyanzelisayo

19
00:01:32,763 --> 00:01:36,640
zotshintsho lwamandla ezinokulandelelwa lula. (2023)

20
00:01:36,640 --> 00:01:42,916
• Ukufuduka: Iimpendulo (zinokuba) sisiphumo
kuphela sezama-nzame adityanelweyo zokudala

21
00:01:42,916 --> 00:01:48,900
umthetho wehlabathi jikelele wokufuduka. (2020)

22
00:01:48,900 --> 00:01:55,200
• Ukulwa nobhubhane: Ukunceda ekuqinisekiseni ukuba
uninzi lwabantu luyagonywa sisenzo sothando. (2021)

23
00:01:55,200 --> 00:02:05,140
UPapa Francis uqhubeka efaka abaxhasi bolu lwakhiwo, ngelixa
egxotha abagxeki balo abathetha phezulu, omnye emva komnye.

24
00:02:05,140 --> 00:02:10,497
Omnye waba bagxeki nguStrickland, othetha
echasa ukugqibwa kwakhona kwakhona nokwamkelwa

25
00:02:10,497 --> 00:02:13,200
koluntu lwabantu abathandana besini esinye.

26
00:02:13,200 --> 00:02:19,349
Ngezantsi kukho uthotho lwezigqibo zabaqeshwa
ezenziwe nguPopu ezibonisa ngokucacileyo indlela

27
00:02:19,349 --> 00:02:22,840
akhuthaza ngayo ngamandla i-ajenda yehlabathi ye-UN.

28
00:02:22,840 --> 00:02:28,080
1. UPapa Francis I malunga nokuqhomfa nokukhuselwa kobomi

29
00:02:28,080 --> 00:02:38,557
Nangona uPopu Francis ezazisa esidlangalaleni njengomchasi
wokugqibezelwa kokukhulelwa kwaye ukhe wakuchaza njengokubulala,

30
00:02:38,557 --> 00:02:48,180
ngo-2016 wakhupha onke amalungu ePontifical Academy for
Life, eyayisungulwe ukukhusela ubomi bomntu kuyo yonke inqanaba.

31
00:02:48,180 --> 00:02:52,180
Okwangoku, uFrancis wamkele abaxhasi
ababini abacacileyo bokukhupha isisu apho:

32
00:02:52,180 --> 00:03:01,275
uMariana Mazzucato ongakholelwayo kunye nentlhanikazi yamaNglikane
yezimiso zokuziphatha neyobufundisi uNigel Biggar, othi

33
00:03:01,275 --> 00:03:06,220
ukukhupha isisu kuvumelekile kude kube yiveki ye-18 yokukhulelwa.

34
00:03:06,220 --> 00:03:12,580
Ngokwenza njalo, uPopu uxhasa i-ajenda ye-UN
yokulawula nokunciphisa inani labantu behlabathi.

35
00:03:12,580 --> 00:03:18,324
Ngesi sigcawu seso sibizwa ngokuba lilungelo lempilo yokuzala,
i-UN ifuna ukunyanzelisa oku kwihlabathi

36
00:03:18,324 --> 00:03:23,200
jikelele, phakathi kwezinye izinto,
ngokufikelela ekukhupheni umntwana okhuselekileyo.

37
00:03:23,200 --> 00:03:30,093
Jonga kwakhona: Ukuncitshiswa kwabantu
kwacwangciswa kwangaphambili okanye Ukugqunywa kwezisu –

38
00:03:30,093 --> 00:03:33,600
yinxalenye yenkqubo yokunciphisa inani labantu?

39
00:03:33,600 --> 00:03:40,200
2. UPapa Francis I malunga nengcinga yobulili nobufanasini

40
00:03:40,200 --> 00:03:46,158
Ngokukhuthaza i-ideyoloji yesini, i-ajenda ye-UN
ikwafuna ukunciphisa inani labantu

41
00:03:46,158 --> 00:03:50,560
ngokutshabalalisa usapho njengesiseko soluntu olusempilweni.

42
00:03:50,560 --> 00:03:58,820
Ngenxa yoko, ubufanasini kunye neyantlukwano yezini
ziyakhuthazwa ngokubanzi luloqhankqalazo lwe-LGBT*Q.

43
00:03:58,820 --> 00:04:06,358
Ulwazi oluthe vetshe malunga nemvelaphi yale nto lunokufunyanwa
kuxwebhu lwe-documentary ethi The Hidden Roots of

44
00:04:06,358 --> 00:04:13,920
Modern Sex Education . Kwanaye noPopu uyazivumelanisa nale
ajenda ngokuvulela iCawa abantu abangama-transgender.

45
00:04:13,920 --> 00:04:19,640
Isimo sikaPopu malunga nobufanasini
siyabonakala kwizigqibo zakhe zokuqesha abasebenzi.

46
00:04:19,640 --> 00:04:27,205
Abo bayixhasayo okanye abathatha nxaxheba ekuxhatshazweni
ngokwesondo kwabantu abathandana besini esinye bayakhuthazwa

47
00:04:27,205 --> 00:04:31,460
nguPopu Francis kwaye bagxothwa kuphela xa kungekho enye indlela:

48
00:04:31,460 --> 00:04:36,963
• OoBhishophu Jozef De Kesel noMatteo Maria Zuppi
bobabini bathethe bevuyela ukuba iCawa yamaKatolika

49
00:04:36,963 --> 00:04:39,820
iyamkele isondo lwabantu abathandana besini esinye.

50
00:04:39,820 --> 00:04:45,840
Bobabini batyunjwa kwizikhundla ezibalulekileyo
nguFrancis baza banyuselwa kwizinga lamakhadinala.

51
00:04:45,840 --> 00:04:52,340
• Ngo-2017, uFrancis wamisa uGustavo Óscar Zanchetta, iBishophu
yase-Oran, njengenkokeli yoLawulo lwamaPostile lweLifa

52
00:04:52,340 --> 00:04:59,360
leCawa likaPetros eVatican, nangona wayesazi ukuba uZanchetta
wayehlukumeze abafundi abathathu ababefuna ukuba ngababhishophu.

53
00:04:59,360 --> 00:05:07,240
Ngo-2019, uZanchetta wabekwa ityala waza ekugqibeleni wagwetyelwa
iminyaka emine enesiqingatha entolongweni ngenxa yokuxhaphaza.

54
00:05:07,240 --> 00:05:13,702
• Ngo-2015, uPopu wamisa uJuan Barros Madrid
njengobhishophu, nangona ixhoba lizamxelela ngokwalo ngonyaka

55
00:05:13,702 --> 00:05:17,140
ofanayo ukuba lathotywa isidima ngenkangeleko kaBarros.

56
00:05:17,140 --> 00:05:24,105
Akazange amsuse de kwaba ngo-2018, xa ababishophu baseChile
abangama-34 bamnyanzela ukuba enjenjalo ngenyathelo elingazange

57
00:05:24,105 --> 00:05:27,640
libonwe kwimbali yecawa ngokunikezela ngokurhoxa kwabo bonke.

58
00:05:27,640 --> 00:05:32,820
EChile, i-ofisi yomtshutshisi
woluntu yathi emva koko yavula uphando.

59
00:05:32,820 --> 00:05:38,735
• Ngo-2013, uPopu Francis osandul' ukunyulwa wamisela uKhadinala
Theodore McCarrick njengomcebisi wakhe malunga nokunyulwa

60
00:05:38,735 --> 00:05:44,650
kwababishophu eUnited States, nangona uMcCarrick wayesele esusiwe
esikhundleni sokuba nguMbhishophu Omkhulu waseWashington

61
00:05:44,650 --> 00:05:48,481
kwiminyaka embalwa ngaphambili ngenxa
yezityholo zokuxhaphaza ngokwesondo kwaye

62
00:05:48,481 --> 00:05:51,220
wayevalelwe kuyo yonke imisebenzi yasesidlangalaleni.

63
00:05:51,220 --> 00:05:57,001
Kamsinya phambi kokuba uFrancis amhlaziye
uMcCarrick, kwanomnunsi waseMelika uCarlos Maria

64
00:05:57,001 --> 00:05:59,980
Vigano waqinisekisa izityholo zokuxhatshazwa.

65
00:05:59,980 --> 00:06:06,000
Kodwa kwakukwanti iNew York Times ityhila ukuba
uMcCarrick wayexhaphaza ngokwesondo abafundi

66
00:06:06,000 --> 00:06:09,950
bobupadre, uFrancis wamgxotha eneminyaka engama-88 ubudala.

67
00:06:09,950 --> 00:06:14,630
Ityala lokuxhatshazwa elalibhekiswe
kuMcCarrick liye laxhomywa ngenxa yeminyaka yakhe.

68
00:06:14,630 --> 00:06:22,741
Ngokwahlukileyo kuzo zonke ezi zigqibo zabasebenzi zikaPopu
uFrancis, uKhadinala Sarah, othe njengoStrickland wakhusela

69
00:06:22,741 --> 00:06:30,740
imfundiso yeCawa ngobufanasini nosapho lwemveli, wathathwa
umhlalaphantsi nguPopu akufikelela kwiminyaka emiselweyo.

70
00:06:30,740 --> 00:06:36,083
Kunjalo ke nakuCarlos Maria Vigano,
obesoyika ngobomi bakhe ukusukela oko wakhupha

71
00:06:36,083 --> 00:06:39,300
izityholo zakhe ngakuPopu kwaye ngoku uyazimela.

72
00:06:39,300 --> 00:06:46,959
3. UPapa Francis I malunga neCorona. I-Kla.TV iphinde-phinde
yagxininisa izicwangciso zehlabathi ezingemva kobhubhane

73
00:06:46,959 --> 00:06:54,040
obubizwa ngokuba yiCorona, kunye nendawo apho ukugonya
okunyanzelekileyo okunxulumene nawo kukhokelela khona.

74
00:06:54,040 --> 00:07:00,060
Njengentloko yeLizwe laseVatican elizimeleyo,
uFrancis wayenkululeko yokunyanzelisa amanyathelo.

75
00:07:00,060 --> 00:07:05,480
Isithili sakhe saseRoma saba sesokuqala
ehlabathini ukwalela zonke iinkonzo zasecaweni.

76
00:07:05,480 --> 00:07:14,140
Wenza iVatican yaba lilizwe kuphela ehlabathini elikhupha bonke
abantu abangagonywanga kwaye lala ukubahlawula imivuzo yabo.

77
00:07:14,140 --> 00:07:22,103
UFrancis uvale ikhaya labamonki abangamabhintridi kuba abamonki
abalapho balile ukugonywa, waza wamgxotha uBhishophu uDaniel

78
00:07:22,103 --> 00:07:25,980
Fernández Torres wase-Arecibo eneminyaka engama-57 ubudala.

79
00:07:25,980 --> 00:07:31,858
Wayengumfundisi-nkulu ekuphela kwakhe
ePuerto Rico owakhe wala ukukhupha ngaphandle

80
00:07:31,858 --> 00:07:35,140
kwabazinikeli abangagonywanga kwiicawa zakhe.

81
00:07:35,140 --> 00:07:41,328
Ngokwahlukileyo, uFrancis uvumela uKhadinala Schönborn oneminyaka
engama-79 ubudala, owaguqula iKhathedrali kaSt. Stephen eVienna

82
00:07:41,328 --> 00:07:45,502
yaba liziko lokugonya, ukuba ahlale
esihlalweni semisebenzi yakhe kwiminyaka emine emva

83
00:07:45,502 --> 00:07:48,020
kokufikelela kwiminyaka yokuthatha umhlalaphantsi.

84
00:07:48,020 --> 00:07:58,564
4. UPopu Francis I notshintsho lwemozulu. I-encyclical yesibini
yendalo, i-LAUDATE DEUM, epapashwe kwiiveki ezimbalwa

85
00:07:58,564 --> 00:08:08,510
ezidlulileyo, inikezelwe ngokupheleleyo kutshintsho
lwemozulu ekuthiwa lwenziwe ngabantu kwaye alunakuphikiswa.

86
00:08:08,510 --> 00:08:16,020
Ukulwa oku, uPopu uFrancis ubiza ngokungathandabuzekiyo
ukungenelela okukhulu kwinkululeko yezizwe nabantu ngabanye.

87
00:08:16,020 --> 00:08:23,555
UKhadinala Müller, othe, njengomgcini wokholo, wathintela
umthetho-sisiseko wokuqala we-encyclical

88
00:08:23,555 --> 00:08:30,040
yendalo njengowengamkelekanga, wasuswa
esikhundleni sakhe eneminyaka engama-69 ubudala.

89
00:08:30,040 --> 00:08:37,920
UHans Joachim Schellnhuber, ongazichazi njengomKrestu kwaye
elilungu le-UN Intergovernmental Panel on

90
00:08:37,920 --> 00:08:44,720
Climate Change (IPCC), utyunjwe njengelungu
lobomi bonke lePontifical Academy of Sciences.

91
00:08:44,720 --> 00:08:54,020
Ngo-2015, waba ngomnye wababhali be-encyclical yokuqala
emalunga nokusingqongileyo kwimbali yeCawa yamaKatolika.

92
00:08:54,020 --> 00:09:02,260
Naye, ithiyori yokutshintsha kwemozulu okubangelwe
ngabantu yafumana ukuvunywa ngokusesikweni yiPapa okokuqala.

93
00:09:02,260 --> 00:09:06,810
Le ibiyinxalenye nje yezigqibo
zabasebenzi ezenziwe nguPopu Francis.

94
00:09:06,810 --> 00:09:13,920
Kuyacaca ukuba nabani na onegalelo ekuphunyezweni
kwe-ajenda ye-UN uza kugcinwa esihlalweni nguPopu Francis.

95
00:09:13,920 --> 00:09:20,300
Nkqu nakwizihibe ezibandakanya izenzo zolwaphulo-mthetho,
uMpopu uyaqhubeka emkhusela kangangoko kunokwenzeka.

96
00:09:20,300 --> 00:09:29,880
Ngenxa ye-ajenda ye-UN, uFrancis ubonakala elungele ukukhutha
imizila yakhe ngokuzisusa ababishophu abathandwayo ngamakholwa.

97
00:09:29,880 --> 00:09:35,520
Kulo mxholo, kubaluleke kakhulu ukuba
kuqwalaselwe imvelaphi neenjongo ze-ajenda ye-UN.

98
00:09:35,520 --> 00:09:41,624
Kwinkqubo ethi "Was ALLE betrifft: Top UNO-Beamter enthüllt
dunkle Geheimnisse der UNO" (Echaphakele BONKE: Igosa eliphezulu

99
00:09:41,624 --> 00:09:47,481
le-UN lityhila iimfihlo ezimnyama ze-UN), i-Kla.TV inike
ingxelo yokuba eyona njongo iphambili ye-Agenda 2030 kukusekwa

100
00:09:47,481 --> 00:09:50,360
korhulumente womhlaba omnye onenkokeli ezinganyuliwanga.

101
00:09:50,360 --> 00:09:56,424
NgokukaCalin Georgescu, igosa eliphezulu le-UN, iZizwe
eziManyeneyo, kunye noMbutho wezeMpilo

102
00:09:56,424 --> 00:10:03,360
weHlabathi (i-WHO) kunye neForam yezoQoqosho yeHlabathi
(i-WEF), zenza umongo wolu rhulumente wehlabathi.

103
00:10:03,360 --> 00:10:10,046
Ngaphezu kwale kuvele isigqeba samazwe ngamazwe sabalawuli
bezemali, esilawula ngokupheleleyo la maziko akhankanywe

104
00:10:10,046 --> 00:10:13,060
ngasentla, kwaye ngoko ke sisebenza ngasemva kwemigqomo.

105
00:10:13,060 --> 00:10:19,600
Into yokuba uPopu ubeka emngciphekweni ukunyaniseka kwakhe kunye
noko weCawa ngenxa yale ajenda ithetha ukuba

106
00:10:19,600 --> 00:10:24,940
naye ulixhobo nje kwaye ulisicaka seqela labantu
abambalwa abalawula umhlaba jikelele kwezemali.

107
00:10:24,940 --> 00:10:29,680
Oku kuphinde kubatyhile njengabangunobangela
wazo zonke iinkqubela ezimbi kwihlabathi jikelele.

108
00:10:29,680 --> 00:10:39,240
Ngoko ke, ukutyhila abo balawulayo kuzo zonke iinkalo yeyona
nto iphambili, kuba kufuneka bamiswe baze bathwale uxanduva.

109
00:10:39,240 --> 00:10:46,286
Emva kokugxothwa kwakhe, uJoseph Strickland
wathi: Ngoku lixesha lokutyhila yonke into

110
00:10:46,286 --> 00:10:50,160
efihlakeleyo nokuvezela yonke into efihliweyo.

111
00:10:50,160 --> 00:10:55,614
Esona sityholo sam siphambili, kwixesha
elidlulileyo nangoku, kubonakala ngathi besisoloko ikukuba

112
00:10:55,614 --> 00:10:58,420
ndityhila oko abanye befuna ukukugcina kufihliwe.

113
00:10:58,420 --> 00:11:04,020
Babukeli abathandekayo, esi sibongozo
siyicacisa gca: ngoku lixesha lokukhanyiselwa.

114
00:11:04,020 --> 00:11:13,100
Into abayoyikayo kakhulu abaxhasi bomanyano
lwehlabathi yinyaniso. Ngoko ke, nceda uncede ukuyisasaza!

115
00:11:13,100 --> 00:11:19,540
IBasilica kaNkosikazi wethu weRosari
ifumaneka kwi-Archdiocese yaseBuenos Aires.

116
00:11:19,540 --> 00:11:24,320
Kwisango laso elisecaleni kumi
umfanekiso oqingqiweyo kaPetros uMpostile.

117
00:11:24,320 --> 00:11:31,247
Emva kokuba i-halo sele ilahlekile
ngo-2018, umbane wabetha ngomhla we-17 kuDisemba

118
00:11:31,247 --> 00:11:34,860
2023 – nangona bekukho izikhokeli zombane.

119
00:11:34,860 --> 00:11:40,400
Kule nkqubo, isandla sasekunene sompostile,
esasiphethe isitshixo, satsalwa sahlukana nomzimba.

120
00:11:40,400 --> 00:11:42,380
Into enomdla ngale nto yile:

121
00:11:42,380 --> 00:11:48,716
Oku kwenzeka ngokungalindelekanga kungekuphela nje ngomhla
wokuzalwa kukaPopu Francis wangoku, kodwa nakwindawo

122
00:11:48,716 --> 00:11:54,620
yakhe yokuzalwa nelayayiyidiyosisi yakhe
yangaphambili, apho wayekhonza njengo-archbishop nekhadinali.

123
00:11:54,620 --> 00:12:00,880
Ukongeza, isitshixo sikaSt. Peter
sithathwa njengophawu lwamandla obupapa...

124
00:12:00,880 --> 00:12:03,140
Ingaba isibhakabhaka sizama ukusixelela into ethile?

