WEBVTT

00:00.000 --> 00:04.638
ECaweni yamaKatolika, kusisithethe ukuba ababishophu
banikele ngezithandelo zabo zokurhoxa emva

00:04.638 --> 00:07.640
kokuphumeza iminyaka engama-75 ubudala, ngenxa yokwaluphala.

00:07.640 --> 00:12.899
Ngokomthetho, bavunyelwa ukuhlala e-ofisini
iminyaka emibini ukuya kwemithathu njengophawu

00:12.899 --> 00:16.020
lombulelo phambi kokuba uPopu amkele ukurhoxa kwabo.

00:16.020 --> 00:22.349
Noko ke, ngomhla we-11 kuNovemba 2023,
uBhishophu Joseph Strickland othandwayo wosulwe

00:22.349 --> 00:26.020
esikhundleni eneminyaka engama-65 kuphela ubudala.

00:26.020 --> 00:32.588
Ngokungafaniyo nezinye iidiyosisi zaseMelika,
idiyosisi yakhe yaseTyler eTexas ayinamatyala kwaye

00:32.588 --> 00:36.300
inenani elikhulu ngokwentelekiso labefundisi abaselula.

00:36.300 --> 00:40.315
Ngoko ke, kwakutheni ukuze anyanzelwe ukuba
athathe umhlalaphantsi kwiminyaka elishumi

00:40.315 --> 00:42.580
phambi kokuba afikelele kwisithintelo sobudala?

00:42.580 --> 00:50.040
Olunye lweemfanelo eziphambili zikaPopu
kukunyula okanye ukususa amagosa abalulekileyo.

00:50.040 --> 00:58.814
Ngaphaya kwazo zonke izenzo zokubonisa, izaziso
kunye neziqinisekiso, isimo sokwenene sikaPopu

00:58.814 --> 01:03.940
Francis kwimiba ekwi-ajenda yoMbutho weeZizwe ubonakala.

01:03.940 --> 01:09.033
Oku kuyabonakala kungekuphela kwizigqibo
zakhe zabasebenzi – njengoko siza kubona

01:09.033 --> 01:14.340
ngezantsi – kodwa nakwiingxelo zakhe ezalandelayo.

01:14.340 --> 01:19.996
• Ukugqwalisa: Akukho mfuneko yokuba
kuthethwe ngako ngokungapheliyo. (2013)

01:19.996 --> 01:26.293
• Ubufanasini: Ndingubani mna ukuba ndigwebe? (2013)

01:26.293 --> 01:32.763
• Utshintsho lwemozulu olubangelwe ngabantu:
Singathemba kuphela iindlela ezinyanzelisayo

01:32.763 --> 01:36.640
zotshintsho lwamandla ezinokulandelelwa lula. (2023)

01:36.640 --> 01:42.916
• Ukufuduka: Iimpendulo (zinokuba) sisiphumo
kuphela sezama-nzame adityanelweyo zokudala

01:42.916 --> 01:48.900
umthetho wehlabathi jikelele wokufuduka. (2020)

01:48.900 --> 01:55.200
• Ukulwa nobhubhane: Ukunceda ekuqinisekiseni ukuba
uninzi lwabantu luyagonywa sisenzo sothando. (2021)

01:55.200 --> 02:05.140
UPapa Francis uqhubeka efaka abaxhasi bolu lwakhiwo, ngelixa
egxotha abagxeki balo abathetha phezulu, omnye emva komnye.

02:05.140 --> 02:10.497
Omnye waba bagxeki nguStrickland, othetha
echasa ukugqibwa kwakhona kwakhona nokwamkelwa

02:10.497 --> 02:13.200
koluntu lwabantu abathandana besini esinye.

02:13.200 --> 02:19.349
Ngezantsi kukho uthotho lwezigqibo zabaqeshwa
ezenziwe nguPopu ezibonisa ngokucacileyo indlela

02:19.349 --> 02:22.840
akhuthaza ngayo ngamandla i-ajenda yehlabathi ye-UN.

02:22.840 --> 02:28.080
1. UPapa Francis I malunga nokuqhomfa nokukhuselwa kobomi

02:28.080 --> 02:38.557
Nangona uPopu Francis ezazisa esidlangalaleni njengomchasi
wokugqibezelwa kokukhulelwa kwaye ukhe wakuchaza njengokubulala,

02:38.557 --> 02:48.180
ngo-2016 wakhupha onke amalungu ePontifical Academy for
Life, eyayisungulwe ukukhusela ubomi bomntu kuyo yonke inqanaba.

02:48.180 --> 02:52.180
Okwangoku, uFrancis wamkele abaxhasi
ababini abacacileyo bokukhupha isisu apho:

02:52.180 --> 03:01.275
uMariana Mazzucato ongakholelwayo kunye nentlhanikazi yamaNglikane
yezimiso zokuziphatha neyobufundisi uNigel Biggar, othi

03:01.275 --> 03:06.220
ukukhupha isisu kuvumelekile kude kube yiveki ye-18 yokukhulelwa.

03:06.220 --> 03:12.580
Ngokwenza njalo, uPopu uxhasa i-ajenda ye-UN
yokulawula nokunciphisa inani labantu behlabathi.

03:12.580 --> 03:18.324
Ngesi sigcawu seso sibizwa ngokuba lilungelo lempilo yokuzala,
i-UN ifuna ukunyanzelisa oku kwihlabathi

03:18.324 --> 03:23.200
jikelele, phakathi kwezinye izinto,
ngokufikelela ekukhupheni umntwana okhuselekileyo.

03:23.200 --> 03:30.093
Jonga kwakhona: Ukuncitshiswa kwabantu
kwacwangciswa kwangaphambili okanye Ukugqunywa kwezisu –

03:30.093 --> 03:33.600
yinxalenye yenkqubo yokunciphisa inani labantu?

03:33.600 --> 03:40.200
2. UPapa Francis I malunga nengcinga yobulili nobufanasini

03:40.200 --> 03:46.158
Ngokukhuthaza i-ideyoloji yesini, i-ajenda ye-UN
ikwafuna ukunciphisa inani labantu

03:46.158 --> 03:50.560
ngokutshabalalisa usapho njengesiseko soluntu olusempilweni.

03:50.560 --> 03:58.820
Ngenxa yoko, ubufanasini kunye neyantlukwano yezini
ziyakhuthazwa ngokubanzi luloqhankqalazo lwe-LGBT*Q.

03:58.820 --> 04:06.358
Ulwazi oluthe vetshe malunga nemvelaphi yale nto lunokufunyanwa
kuxwebhu lwe-documentary ethi The Hidden Roots of

04:06.358 --> 04:13.920
Modern Sex Education . Kwanaye noPopu uyazivumelanisa nale
ajenda ngokuvulela iCawa abantu abangama-transgender.

04:13.920 --> 04:19.640
Isimo sikaPopu malunga nobufanasini
siyabonakala kwizigqibo zakhe zokuqesha abasebenzi.

04:19.640 --> 04:27.205
Abo bayixhasayo okanye abathatha nxaxheba ekuxhatshazweni
ngokwesondo kwabantu abathandana besini esinye bayakhuthazwa

04:27.205 --> 04:31.460
nguPopu Francis kwaye bagxothwa kuphela xa kungekho enye indlela:

04:31.460 --> 04:36.963
• OoBhishophu Jozef De Kesel noMatteo Maria Zuppi
bobabini bathethe bevuyela ukuba iCawa yamaKatolika

04:36.963 --> 04:39.820
iyamkele isondo lwabantu abathandana besini esinye.

04:39.820 --> 04:45.840
Bobabini batyunjwa kwizikhundla ezibalulekileyo
nguFrancis baza banyuselwa kwizinga lamakhadinala.

04:45.840 --> 04:52.340
• Ngo-2017, uFrancis wamisa uGustavo Óscar Zanchetta, iBishophu
yase-Oran, njengenkokeli yoLawulo lwamaPostile lweLifa

04:52.340 --> 04:59.360
leCawa likaPetros eVatican, nangona wayesazi ukuba uZanchetta
wayehlukumeze abafundi abathathu ababefuna ukuba ngababhishophu.

04:59.360 --> 05:07.240
Ngo-2019, uZanchetta wabekwa ityala waza ekugqibeleni wagwetyelwa
iminyaka emine enesiqingatha entolongweni ngenxa yokuxhaphaza.

05:07.240 --> 05:13.702
• Ngo-2015, uPopu wamisa uJuan Barros Madrid
njengobhishophu, nangona ixhoba lizamxelela ngokwalo ngonyaka

05:13.702 --> 05:17.140
ofanayo ukuba lathotywa isidima ngenkangeleko kaBarros.

05:17.140 --> 05:24.105
Akazange amsuse de kwaba ngo-2018, xa ababishophu baseChile
abangama-34 bamnyanzela ukuba enjenjalo ngenyathelo elingazange

05:24.105 --> 05:27.640
libonwe kwimbali yecawa ngokunikezela ngokurhoxa kwabo bonke.

05:27.640 --> 05:32.820
EChile, i-ofisi yomtshutshisi
woluntu yathi emva koko yavula uphando.

05:32.820 --> 05:38.735
• Ngo-2013, uPopu Francis osandul' ukunyulwa wamisela uKhadinala
Theodore McCarrick njengomcebisi wakhe malunga nokunyulwa

05:38.735 --> 05:44.650
kwababishophu eUnited States, nangona uMcCarrick wayesele esusiwe
esikhundleni sokuba nguMbhishophu Omkhulu waseWashington

05:44.650 --> 05:48.481
kwiminyaka embalwa ngaphambili ngenxa
yezityholo zokuxhaphaza ngokwesondo kwaye

05:48.481 --> 05:51.220
wayevalelwe kuyo yonke imisebenzi yasesidlangalaleni.

05:51.220 --> 05:57.001
Kamsinya phambi kokuba uFrancis amhlaziye
uMcCarrick, kwanomnunsi waseMelika uCarlos Maria

05:57.001 --> 05:59.980
Vigano waqinisekisa izityholo zokuxhatshazwa.

05:59.980 --> 06:06.000
Kodwa kwakukwanti iNew York Times ityhila ukuba
uMcCarrick wayexhaphaza ngokwesondo abafundi

06:06.000 --> 06:09.950
bobupadre, uFrancis wamgxotha eneminyaka engama-88 ubudala.

06:09.950 --> 06:14.630
Ityala lokuxhatshazwa elalibhekiswe
kuMcCarrick liye laxhomywa ngenxa yeminyaka yakhe.

06:14.630 --> 06:22.741
Ngokwahlukileyo kuzo zonke ezi zigqibo zabasebenzi zikaPopu
uFrancis, uKhadinala Sarah, othe njengoStrickland wakhusela

06:22.741 --> 06:30.740
imfundiso yeCawa ngobufanasini nosapho lwemveli, wathathwa
umhlalaphantsi nguPopu akufikelela kwiminyaka emiselweyo.

06:30.740 --> 06:36.083
Kunjalo ke nakuCarlos Maria Vigano,
obesoyika ngobomi bakhe ukusukela oko wakhupha

06:36.083 --> 06:39.300
izityholo zakhe ngakuPopu kwaye ngoku uyazimela.

06:39.300 --> 06:46.959
3. UPapa Francis I malunga neCorona. I-Kla.TV iphinde-phinde
yagxininisa izicwangciso zehlabathi ezingemva kobhubhane

06:46.959 --> 06:54.040
obubizwa ngokuba yiCorona, kunye nendawo apho ukugonya
okunyanzelekileyo okunxulumene nawo kukhokelela khona.

06:54.040 --> 07:00.060
Njengentloko yeLizwe laseVatican elizimeleyo,
uFrancis wayenkululeko yokunyanzelisa amanyathelo.

07:00.060 --> 07:05.480
Isithili sakhe saseRoma saba sesokuqala
ehlabathini ukwalela zonke iinkonzo zasecaweni.

07:05.480 --> 07:14.140
Wenza iVatican yaba lilizwe kuphela ehlabathini elikhupha bonke
abantu abangagonywanga kwaye lala ukubahlawula imivuzo yabo.

07:14.140 --> 07:22.103
UFrancis uvale ikhaya labamonki abangamabhintridi kuba abamonki
abalapho balile ukugonywa, waza wamgxotha uBhishophu uDaniel

07:22.103 --> 07:25.980
Fernández Torres wase-Arecibo eneminyaka engama-57 ubudala.

07:25.980 --> 07:31.858
Wayengumfundisi-nkulu ekuphela kwakhe
ePuerto Rico owakhe wala ukukhupha ngaphandle

07:31.858 --> 07:35.140
kwabazinikeli abangagonywanga kwiicawa zakhe.

07:35.140 --> 07:41.328
Ngokwahlukileyo, uFrancis uvumela uKhadinala Schönborn oneminyaka
engama-79 ubudala, owaguqula iKhathedrali kaSt. Stephen eVienna

07:41.328 --> 07:45.502
yaba liziko lokugonya, ukuba ahlale
esihlalweni semisebenzi yakhe kwiminyaka emine emva

07:45.502 --> 07:48.020
kokufikelela kwiminyaka yokuthatha umhlalaphantsi.

07:48.020 --> 07:58.564
4. UPopu Francis I notshintsho lwemozulu. I-encyclical yesibini
yendalo, i-LAUDATE DEUM, epapashwe kwiiveki ezimbalwa

07:58.564 --> 08:08.510
ezidlulileyo, inikezelwe ngokupheleleyo kutshintsho
lwemozulu ekuthiwa lwenziwe ngabantu kwaye alunakuphikiswa.

08:08.510 --> 08:16.020
Ukulwa oku, uPopu uFrancis ubiza ngokungathandabuzekiyo
ukungenelela okukhulu kwinkululeko yezizwe nabantu ngabanye.

08:16.020 --> 08:23.555
UKhadinala Müller, othe, njengomgcini wokholo, wathintela
umthetho-sisiseko wokuqala we-encyclical

08:23.555 --> 08:30.040
yendalo njengowengamkelekanga, wasuswa
esikhundleni sakhe eneminyaka engama-69 ubudala.

08:30.040 --> 08:37.920
UHans Joachim Schellnhuber, ongazichazi njengomKrestu kwaye
elilungu le-UN Intergovernmental Panel on

08:37.920 --> 08:44.720
Climate Change (IPCC), utyunjwe njengelungu
lobomi bonke lePontifical Academy of Sciences.

08:44.720 --> 08:54.020
Ngo-2015, waba ngomnye wababhali be-encyclical yokuqala
emalunga nokusingqongileyo kwimbali yeCawa yamaKatolika.

08:54.020 --> 09:02.260
Naye, ithiyori yokutshintsha kwemozulu okubangelwe
ngabantu yafumana ukuvunywa ngokusesikweni yiPapa okokuqala.

09:02.260 --> 09:06.810
Le ibiyinxalenye nje yezigqibo
zabasebenzi ezenziwe nguPopu Francis.

09:06.810 --> 09:13.920
Kuyacaca ukuba nabani na onegalelo ekuphunyezweni
kwe-ajenda ye-UN uza kugcinwa esihlalweni nguPopu Francis.

09:13.920 --> 09:20.300
Nkqu nakwizihibe ezibandakanya izenzo zolwaphulo-mthetho,
uMpopu uyaqhubeka emkhusela kangangoko kunokwenzeka.

09:20.300 --> 09:29.880
Ngenxa ye-ajenda ye-UN, uFrancis ubonakala elungele ukukhutha
imizila yakhe ngokuzisusa ababishophu abathandwayo ngamakholwa.

09:29.880 --> 09:35.520
Kulo mxholo, kubaluleke kakhulu ukuba
kuqwalaselwe imvelaphi neenjongo ze-ajenda ye-UN.

09:35.520 --> 09:41.624
Kwinkqubo ethi "Was ALLE betrifft: Top UNO-Beamter enthüllt
dunkle Geheimnisse der UNO" (Echaphakele BONKE: Igosa eliphezulu

09:41.624 --> 09:47.481
le-UN lityhila iimfihlo ezimnyama ze-UN), i-Kla.TV inike
ingxelo yokuba eyona njongo iphambili ye-Agenda 2030 kukusekwa

09:47.481 --> 09:50.360
korhulumente womhlaba omnye onenkokeli ezinganyuliwanga.

09:50.360 --> 09:56.424
NgokukaCalin Georgescu, igosa eliphezulu le-UN, iZizwe
eziManyeneyo, kunye noMbutho wezeMpilo

09:56.424 --> 10:03.360
weHlabathi (i-WHO) kunye neForam yezoQoqosho yeHlabathi
(i-WEF), zenza umongo wolu rhulumente wehlabathi.

10:03.360 --> 10:10.046
Ngaphezu kwale kuvele isigqeba samazwe ngamazwe sabalawuli
bezemali, esilawula ngokupheleleyo la maziko akhankanywe

10:10.046 --> 10:13.060
ngasentla, kwaye ngoko ke sisebenza ngasemva kwemigqomo.

10:13.060 --> 10:19.600
Into yokuba uPopu ubeka emngciphekweni ukunyaniseka kwakhe kunye
noko weCawa ngenxa yale ajenda ithetha ukuba

10:19.600 --> 10:24.940
naye ulixhobo nje kwaye ulisicaka seqela labantu
abambalwa abalawula umhlaba jikelele kwezemali.

10:24.940 --> 10:29.680
Oku kuphinde kubatyhile njengabangunobangela
wazo zonke iinkqubela ezimbi kwihlabathi jikelele.

10:29.680 --> 10:39.240
Ngoko ke, ukutyhila abo balawulayo kuzo zonke iinkalo yeyona
nto iphambili, kuba kufuneka bamiswe baze bathwale uxanduva.

10:39.240 --> 10:46.286
Emva kokugxothwa kwakhe, uJoseph Strickland
wathi: Ngoku lixesha lokutyhila yonke into

10:46.286 --> 10:50.160
efihlakeleyo nokuvezela yonke into efihliweyo.

10:50.160 --> 10:55.614
Esona sityholo sam siphambili, kwixesha
elidlulileyo nangoku, kubonakala ngathi besisoloko ikukuba

10:55.614 --> 10:58.420
ndityhila oko abanye befuna ukukugcina kufihliwe.

10:58.420 --> 11:04.020
Babukeli abathandekayo, esi sibongozo
siyicacisa gca: ngoku lixesha lokukhanyiselwa.

11:04.020 --> 11:13.100
Into abayoyikayo kakhulu abaxhasi bomanyano
lwehlabathi yinyaniso. Ngoko ke, nceda uncede ukuyisasaza!

11:13.100 --> 11:19.540
IBasilica kaNkosikazi wethu weRosari
ifumaneka kwi-Archdiocese yaseBuenos Aires.

11:19.540 --> 11:24.320
Kwisango laso elisecaleni kumi
umfanekiso oqingqiweyo kaPetros uMpostile.

11:24.320 --> 11:31.247
Emva kokuba i-halo sele ilahlekile
ngo-2018, umbane wabetha ngomhla we-17 kuDisemba

11:31.247 --> 11:34.860
2023 – nangona bekukho izikhokeli zombane.

11:34.860 --> 11:40.400
Kule nkqubo, isandla sasekunene sompostile,
esasiphethe isitshixo, satsalwa sahlukana nomzimba.

11:40.400 --> 11:42.380
Into enomdla ngale nto yile:

11:42.380 --> 11:48.716
Oku kwenzeka ngokungalindelekanga kungekuphela nje ngomhla
wokuzalwa kukaPopu Francis wangoku, kodwa nakwindawo

11:48.716 --> 11:54.620
yakhe yokuzalwa nelayayiyidiyosisi yakhe
yangaphambili, apho wayekhonza njengo-archbishop nekhadinali.

11:54.620 --> 12:00.880
Ukongeza, isitshixo sikaSt. Peter
sithathwa njengophawu lwamandla obupapa...

12:00.880 --> 12:03.140
Ingaba isibhakabhaka sizama ukusixelela into ethile?
