1
00:00:00,000 --> 00:00:04,664
Esontweni lamaKatolika, kuvamile ukuthi
ababishobhi banikele ngokuzithoba kwabo

2
00:00:04,664 --> 00:00:07,640
ngosuku lwabo lokuzalwa lwama-75 ngenxa yokuguga.

3
00:00:07,640 --> 00:00:13,174
Ngokuvamile bavunyelwa ukuhlala esikhundleni
iminyaka emibili kuya kwemithathu njengophawu lokubonga

4
00:00:13,174 --> 00:00:16,020
ngaphambi kokuba uPapa amukele ukuzikhandla kwabo.

5
00:00:16,020 --> 00:00:26,020
Nokho, ngomhlaka 11 Novemba 2023, uBhishobhi odumile
uJoseph Strickland waxoshwa eneminyaka engu-65 kuphela.

6
00:00:26,020 --> 00:00:32,802
Ngokungafani nezinye izifunda zobufundisi zaseMelika,
isifunda sakhe sobufundisi saseTyler eTexas asinalo ikweletu

7
00:00:32,802 --> 00:00:36,300
futhi sinenani elikhulu ngokulinganisela labapristi abasha.

8
00:00:36,300 --> 00:00:40,423
Ngakho-ke, kwakungani okwamenza waphoqeleka
ukuthatha umhlalaphansi eminyakeni eyishumi

9
00:00:40,423 --> 00:00:42,580
ngaphambi kokufinyelela umkhawulo weminyaka?

10
00:00:42,580 --> 00:00:50,040
Omunye wemisebenzi eyinhloko kaPapa
ukubeka noma ukuxosha izikhulu ezibalulekile.

11
00:00:50,040 --> 00:00:59,234
Ngaphezu kwazo zonke izimpawu, imibiko
nezithembiso, kungabonakala isimo sangempela sikaPapa Francis

12
00:00:59,234 --> 00:01:03,940
mayelana nezindaba eziku-ajenda yeZizwe Ezihlangene.

13
00:01:03,940 --> 00:01:09,096
Lokhu kuyabonakala hhayi kuphela ezinqumweni
zakhe zabasebenzi – njengoba sizobona

14
00:01:09,096 --> 00:01:14,340
ngezansi – kodwa futhi nasemazwini akhe alandela.

15
00:01:14,340 --> 00:01:19,996
• Ukukhishwa kwesisu: Akudingeki
ukukhuluma ngakho ngokungapheli. (2013)

16
00:01:19,996 --> 00:01:26,293
• Ubufanasini: Ngingubani mina ukuba ngahlulele? (2013)

17
00:01:26,293 --> 00:01:32,855
• Ukuguquka kwesimo sezulu okubangelwa abantu:
Singathemba kuphela izindlela ezibophezela

18
00:01:32,855 --> 00:01:36,640
zokushintsha kwamandla ezingabhekwa kalula. (2023)

19
00:01:36,640 --> 00:01:48,900
• Ukufuduka: Izimpendulo (zingaba) umphumela kuphela wemizamo
ehlangene yokudala umthetho womhlaba wonke wokufuduka. (2020)

20
00:01:48,900 --> 00:01:55,200
• Ukulwa nobhubhane: Ukweseka ukuqinisekisa ukuthi
iningi labantu selithole umjovo kuwumsebenzi wothando. (2021)

21
00:01:55,200 --> 00:02:01,600
UPapa Francis uqhubeka ngokuzinzile efaka
abakhuthazi balo hlelo, ngenkathi exosha abagxeki

22
00:02:01,600 --> 00:02:05,140
balo abakhuluma ngokuzwakalayo ngabanye ngabanye.

23
00:02:05,140 --> 00:02:10,015
Omunye walaba bagxeki nguStrickland, okhuluma
ngokumelene nokuqeda ukukhulelwa nokwamukelwa

24
00:02:10,015 --> 00:02:13,200
kwemiphakathi yabantu abathandana nabesilisa nabesifazane.

25
00:02:13,200 --> 00:02:19,259
Ngezansi kunochungechunge lwezinqumo zabasebenzi
ezenziwe nguPapa eziveza ngokusobala ukuthi

26
00:02:19,259 --> 00:02:22,840
uyakhuthaza kangakanani uhlelo lwe-UN lomhlaba wonke.

27
00:02:22,840 --> 00:02:28,080
1. uPapa uFrancis I mayelana
nokuqeda ukukhulelwa nokuvikelwa kwempilo

28
00:02:28,080 --> 00:02:37,506
Yize uPapa Francis ememezela obala ukuthi ungumphikisi
wokukhishwa kwesisu futhi wake wachaza ukukhishwa kwesisu

29
00:02:37,506 --> 00:02:44,502
njengokubulala, ngo-2016 waxosha wonke
amalungu e-Pontifical Academy for Life, eyasungulwa

30
00:02:44,502 --> 00:02:48,180
ukuvikela impilo yomuntu kuwo wonke amazinga.

31
00:02:48,180 --> 00:02:52,180
Okwamanje, uFrancis wamukele abameli
ababili abacacile bokukhishwa kwesisu lapho:

32
00:02:52,180 --> 00:02:59,260
uMariana Mazzucato ongakholelwa kuNkulunkulu kanye noNigel
Biggar, isazi sezimfundiso zokuziphatha

33
00:02:59,260 --> 00:03:06,220
nomfundisi we-Anglican, othi ukukhishwa kwesisu
kuvunyelwe kuze kube isonto le-18 lokukhulelwa.

34
00:03:06,220 --> 00:03:12,580
Ngokwenza kanjalo, uPapa usekela uhlelo lwe-UN
lokulawula nokunciphisa inani labantu emhlabeni.

35
00:03:12,580 --> 00:03:19,532
Ngaphansi kwegama elithi "ilungelo lezempilo yokuzala", i-UN
ifuna ukuphoqa lokhu emhlabeni wonke, phakathi kwezinye izinto,

36
00:03:19,532 --> 00:03:23,200
ngokuvumela ukufinyelela ekuqothulweni kokukhulelwa okuphephile.

37
00:03:23,200 --> 00:03:29,398
Bheka futhi: Ukuncishiswa kwenani labantu
okuhlelwe kahle kusengaphambili noma Ukukhishwa

38
00:03:29,398 --> 00:03:33,600
kokukhulelwa – ingxenye yohlelo lokunciphisa inani labantu?

39
00:03:33,600 --> 00:03:40,200
2. uPapa Francis I mayelana nemfundiso yobulili nobufanasini

40
00:03:40,200 --> 00:03:46,676
Ngokukhuthaza umbono wobulili, uhlelo lwe-UN luphinde
lufinyelele umgomo wokunciphisa inani labantu

41
00:03:46,676 --> 00:03:50,560
ngokubhubhisa umndeni njengesisekelo somphakathi onempilo.

42
00:03:50,560 --> 00:03:58,820
Ngakho-ke, ubulili obufanayo kanye nokwehlukahlukana
kobulili kuyakhuthazwa ngobuningi ngumkhankaso we-LGBT*Q.

43
00:03:58,820 --> 00:04:06,967
Ulwazi olwengeziwe ngemvelaphi luyatholakala kudokhumentari ethi
The Hidden Roots of Modern Sex Education .

44
00:04:06,967 --> 00:04:13,920
Ngisho noPapa uyazivumelanisa nalolu hlelo
ngokuvulela iSonto abantu abangama-transgender.

45
00:04:13,920 --> 00:04:19,640
Isimilo sikaPapa ngobufanasini sibonakala
ezinqumweni zakhe zokuqasha abasebenzi.

46
00:04:19,640 --> 00:04:25,692
Labo abasekela ukuziphatha kwezocansi phakathi kwabantu bobulili
obufanayo noma abahileleka ekuxhatshazweni ngokocansi

47
00:04:25,692 --> 00:04:31,460
kwabantu bobulili obufanayo bayakhushulelwa nguPapa
Francis futhi baxoshwa kuphela lapho kungekho enye inketho:

48
00:04:31,460 --> 00:04:36,718
• OoBishopu Jozef De Kesel noMatteo Maria
Zuppi bobabili bakhulume besekela ukuthi

49
00:04:36,718 --> 00:04:39,820
iSonto LamaKatolika limukele ubulili obufanayo.

50
00:04:39,820 --> 00:04:45,840
Bobabili bagqokwa ezikhundleni ezibalulekile
nguFrancis futhi baphakanyiswa baba amakhadinali.

51
00:04:45,840 --> 00:04:52,981
• Ngo-2017, uFrancis wamqoka uGustavo Óscar Zanchetta, uBhishobhi
wase-Oran, njengomholi woMphathiswa woBupostoli weFa

52
00:04:52,981 --> 00:04:59,360
leSonto likaPetru eVatican, nakuba wayazi ukuthi
uZanchetta wayehlukumeze abafundi bezinkonzo ezintathu.

53
00:04:59,360 --> 00:05:07,240
Ngo-2019, uZanchetta wabekwa icala futhi ekugcineni wagwetshwa
iminyaka emine nengxenye ejele ngenxa yokuhlukunyezwa.

54
00:05:07,240 --> 00:05:13,708
• Ngo-2015, uPapa wamqoka uJuan Barros Madrid njengomfundisi
omkhulu, nakuba isisulu simtshele mathupha ngonyaka

55
00:05:13,708 --> 00:05:17,140
ofanayo ukuthi besihlukunyezwa ngesikhathi ekhona uBarros.

56
00:05:17,140 --> 00:05:22,615
Akamkhiphanga kuze kube ngo-2018, lapho ababishobhi abangu-34
baseChile bamcindezela ukuthi enze kanjalo

57
00:05:22,615 --> 00:05:27,640
ngesinyathelo esingakaze sibonwe emlandweni
webandla ngokunikeza bonke izicelo zabo zokurhoxa.

58
00:05:27,640 --> 00:05:32,820
EChile, ihhovisi lommeli womphakathi kamuva laqalisa uphenyo.

59
00:05:32,820 --> 00:05:39,604
• Ngo-2013, uPapa Francis osanda kukhethwa wamqoka uKhadinala
Theodore McCarrick njengomeluleki wakhe ekubekweni kwamaBhishobhi

60
00:05:39,604 --> 00:05:45,160
e-United States, nakuba uMcCarrick wayesuswe esikhundleni
soMbhishobhi Omkhulu waseWashington eminyakeni

61
00:05:45,160 --> 00:05:51,220
embalwa ngaphambilini ngenxa yezinsolo zokuhlukunyezwa
ngokocansi futhi wavinjwa kuzo zonke izenzo zomphakathi.

62
00:05:51,220 --> 00:05:56,887
Maduzane ngaphambi kokuba uFrancis amvuselele
uMcCarrick, ngisho nomnuntshisi waseMelika uCarlos

63
00:05:56,887 --> 00:05:59,980
Maria Vigano waqinisekisa izinsolo zokuhlukunyezwa.

64
00:05:59,980 --> 00:06:06,397
Kodwa kwaba kuphela lapho i-New York Times iveza
ukuthi uMcCarrick wayehlukumeza ngokocansi abafundi

65
00:06:06,397 --> 00:06:09,950
bezinkonzo, lapho uFrancis emxosha eneminyaka engu-88.

66
00:06:09,950 --> 00:06:14,630
Icala lokuhlukunyezwa elalibhekiswe
kuMcCarrick laqedwa ngenxa yobudala.

67
00:06:14,630 --> 00:06:22,185
Ngokuphambene nazo zonke lezi zinqumo zabasebenzi zikaPapa
Francis, uKhadinala Sarah, ofana noStrickland ekuvikeleni

68
00:06:22,185 --> 00:06:27,395
imfundiso yeSonto ngobulili obufanayo
nomndeni wendabuko, wathatha umhlalaphansi

69
00:06:27,395 --> 00:06:30,740
ngumPapa lapho efinyelela emkhawulweni weminyaka.

70
00:06:30,740 --> 00:06:36,034
Kuyafana nakuCarlos Maria Vigano, osebesaba
ngokuphila kwakhe selokhu eshicilela

71
00:06:36,034 --> 00:06:39,300
izinsolo zakhe ngakuPapa futhi manje uyazifihla.

72
00:06:39,300 --> 00:06:46,511
3. UPapa Francis I ku-Kla.TV uphindaphindile ukugcizelela
izinhlelo zomhlaba wonke ezisemva kwalesi

73
00:06:46,511 --> 00:06:54,040
sibhubhane esibizwa ngokuthi iCorona nokuthi ukugonywa
okuphoqelekile okuhambisana nakho kuholela kuphi.

74
00:06:54,040 --> 00:07:00,060
Njengomholi weSifundazwe seDolobha laseVatican
esizimele, uFrancis wayenkululeko yokubeka izinyathelo.

75
00:07:00,060 --> 00:07:05,480
Isifunda sakhe sobufundisi saseRoma saba sokuqala
emhlabeni wonke ukuvimba zonke izinkonzo zesonto.

76
00:07:05,480 --> 00:07:10,155
Wenza iVatican yaba yisifundazwe sodwa
emhlabeni elivimbela bonke abantu

77
00:07:10,155 --> 00:07:14,140
abangagonyelwanga futhi elinqaba ukubakhokhela imiholo yabo.

78
00:07:14,140 --> 00:07:21,874
UFrancis wavalile ikhonventi lamaBenedictine ngoba
ama-nun lapho benqaba ukugonywa, futhi waxosha uBhishobhi

79
00:07:21,874 --> 00:07:25,980
Daniel Fernández Torres wase-Arecibo eneminyaka engu-57.

80
00:07:25,980 --> 00:07:35,140
Wayengumbhishobhi oyedwa ePuerto Rico owayenqaba
ukuvimba abakhonzi abangagonyelwanga ezinkolweni zakhe.

81
00:07:35,140 --> 00:07:41,594
Ngokuphambene nalokho, uFrancis uvumela uKhadinali Schönborn
oneminyaka engu-79, owaguqula iKhathedrali kaSant Stephen eVienna

82
00:07:41,594 --> 00:07:48,020
yaba isikhungo sokugoma, ukuthi ahlale esikhundleni iminyaka
emine ngemva kokufinyelela eminyakeni yokuthatha umhlalaphansi.

83
00:07:48,020 --> 00:07:58,168
4. uPapa Francis I nokuguquka kwesimo sezulu Incwadi yesibili
ye-encyclical yemvelo, i-LAUDATE DEUM, eyashicilelwa

84
00:07:58,168 --> 00:08:08,510
emasontweni ambalwa edlule, igxile ngokuphelele ekuguqukeni
kwesimo sezulu okubangelwa abantu okuthiwa akunakuphikwa.

85
00:08:08,510 --> 00:08:16,020
Ukuze alwe nalokhu, uPapa Francis ubiza ngokungangabazi
ukungenelela okukhulu ekukhululekeni kwezizwe nabantu ngabanye.

86
00:08:16,020 --> 00:08:26,255
UKhadinali Müller, owayengumgcini wenkolo, owayevimbe umqulu
wesigaba sokuqala se-encyclical yemvelo njengokungamukeleki,

87
00:08:26,255 --> 00:08:30,040
wasuswa esikhundleni sakhe eneminyaka engu-69.

88
00:08:30,040 --> 00:08:37,646
Hans Joachim Schellnhuber, ongazibizi njengomKristu futhi
ongumhlanganyeli wePhaneli Yeziphakamiso Zikahulumeni

89
00:08:37,646 --> 00:08:44,720
Ye-UN Ngokushintsha Kwezulu (IPCC), wethulwa
njengelungu lobuPhilo Bonke le-Pontifical Academy of Sciences.

90
00:08:44,720 --> 00:08:54,020
Ngo-2015, wabhala ngokubambisana incwadi ye-encyclical
yokuqala emlandweni weSonto lamaKatolika egxile emvelweni.

91
00:08:54,020 --> 00:09:02,260
Ngaye, ithiyori yokushintsha kwesimo sezulu
okubangelwa abantu yathola ukuvunywa kwephapa okokuqala.

92
00:09:02,260 --> 00:09:06,810
Lokhu kwakuyingxenye kuphela yezinqumo
zabasebenzi ezenziwe nguPapa Francis.

93
00:09:06,810 --> 00:09:13,920
Kuyabonakala ukuthi noma ubani onikela ekufezeni
uhlelo lwe-UN uzogcinwa esikhundleni nguPapa Francis.

94
00:09:13,920 --> 00:09:18,127
Ngisho nasezigamekweni ezihilela izenzo
zobugebengu, uPapa uqhubeka emvikela ngesandla sakhe

95
00:09:18,127 --> 00:09:20,300
sokuvikela isikhathi eside ngangokunokwenzeka.

96
00:09:20,300 --> 00:09:29,880
Ngenxa yohlelo lwe-UN, kubonakala uFrancis elungele ukukhipha
izimpande zakhe ngokuxosha ababishobhi abathandwa ngabakholwa.

97
00:09:29,880 --> 00:09:35,520
Kulesi simo, kubaluleke kakhulu
ukucabangela imvelaphi nezinjongo zoHlelo lwe-UN.

98
00:09:35,520 --> 00:09:42,140
Ohlelweni "Was ALLE betrifft: Top UNO-Beamter enthüllt dunkle
Geheimnisse der UNO" (Okuthinta BONKE: Isikhulu esiphezulu se-UN

99
00:09:42,140 --> 00:09:47,289
siveza izimfihlo ezimnyama ze-UN), i-Kla.TV ibike
ukuthi inhloso enkulu ye-Agenda 2030 ukusungulwa

100
00:09:47,289 --> 00:09:50,360
kukahulumeni womhlaba owodwa onabaholi abangakhethwanga.

101
00:09:50,360 --> 00:09:56,972
Ngokusho kukaCalin Georgescu, isikhulu esiphezulu seZizwe
Ezihlangene, iZizwe Ezihlangene kanye neNhlangano

102
00:09:56,972 --> 00:10:03,360
Yezempilo Yomhlaba (WHO) kanye neForamu Yezomnotho
Yomhlaba (WEF) zakha inhliziyo kahulumeni womhlaba.

103
00:10:03,360 --> 00:10:10,027
Ngaphezulu kwalokhu kumi i-oligarqui yezimali yamazwe
ngamazwe, elawula ngokuphelele lezo zinhlangano ezishiwo

104
00:10:10,027 --> 00:10:13,060
ngenhla, ngaleyo ndlela isebenza ngasemva kwezithunzi.

105
00:10:13,060 --> 00:10:20,745
Iqiniso lokuthi uPapa ubeka engcupheni ubuqotho bakhe
kanye nobuqotho bebandla ngenxa yalo hlelo lisho ukuthi

106
00:10:20,745 --> 00:10:24,940
uyithuluzi nomsekeli wama-oligarci wezezimali wamazwe ngamazwe.

107
00:10:24,940 --> 00:10:29,680
Lokhu futhi kubonisa ukuthi bona bangimbangela
eyinhloko yazo zonke izinguquko ezimbi emhlabeni wonke.

108
00:10:29,680 --> 00:10:35,515
Ukudalula labo abaphethe izintambo kuzo zonke
izindawo ngakho-ke kuyinto ebaluleke

109
00:10:35,515 --> 00:10:39,240
kakhulu, ngoba kumele bavinjwe futhi babophezeleke.

110
00:10:39,240 --> 00:10:46,370
Ngemva kokuxoshwa kwakhe, uJoseph Strickland
wathi: Manje sekuyisikhathi sokudalula konke

111
00:10:46,370 --> 00:10:50,160
okwamanje okufihliwe nokuveza konke okufihlwe.

112
00:10:50,160 --> 00:10:55,459
Isono sami esikhulu, esikhathini esedlule
nakwanamuhla, kubonakala kube njalo ukuthi ngiveza

113
00:10:55,459 --> 00:10:58,420
obala lokho abanye abafuna ukukugcina kufihlakele.

114
00:10:58,420 --> 00:11:04,020
Babukeli abathandekayo, lesi sicelo siyacacisa
ngokuphelele: manje sekuyisikhathi sokukhanyiselwa.

115
00:11:04,020 --> 00:11:13,100
Abaxhasi bomhlaba wonke abesaba kakhulu iqiniso.
Ngakho-ke, sicela usize ukusabalalisa iqiniso!

116
00:11:13,100 --> 00:11:19,540
ISITHO: I-Basilica kaNkosikazi Wethu weRosari
itholakala e-Archidiocese yaseBuenos Aires.

117
00:11:19,540 --> 00:11:24,320
Emnyango waseceleni kwakho
kusekhona isithombe sikaPhostoli Petru.

118
00:11:24,320 --> 00:11:31,039
Ngemva kokuba i-halo seyilahlekile ngo-2018,
ukuqhuma kwentula kwenzeka ngomhlaka 17 Disemba

119
00:11:31,039 --> 00:11:34,860
2023 – naphezu kokuba bekukhona izihambisi zentula.

120
00:11:34,860 --> 00:11:40,400
Phakathi nenqubo, isandla sokudla
somphostoli, ayephethe ukhiye, sahlukana nomzimba.

121
00:11:40,400 --> 00:11:42,380
Okuthakazelisayo ngalokhu ukuthi:

122
00:11:42,380 --> 00:11:48,687
Ukuqhuma kwentula kwenzeka hhayi kuphela ngosuku lokuzalwa
lukaPapa Francis wamanje, kodwa futhi endaweni yakhe

123
00:11:48,687 --> 00:11:54,620
yokuzalwa nase-diocese yakhe yangaphambilini, lapho
ayesebenza khona njengompristi omkhulu nekhadinali.

124
00:11:54,620 --> 00:12:00,880
Ngaphezu kwalokho, ukhiye kaSant Peter
kubhekwa njengesibonakaliso samandla kapapa.

125
00:12:00,880 --> 00:12:03,140
Ingabe isibhakabhaka sizama ukusitshela okuthile?

