1 00:00:00,000 --> 00:00:03,842 Li byen konnen ke chif ak estatistik pa bagay tout moun. 2 00:00:03,842 --> 00:00:10,390 Anpil moun kontan kite koleksyon ak evalyasyon done yo bay ekspè yo epi fè konfyans rezilta yo prezante. 3 00:00:10,390 --> 00:00:13,503 Sepandan, sa pa toujou pi bon aksyon pou pran. 4 00:00:13,503 --> 00:00:20,076 Se te ka a, pa egzanp, ak chif lanmò Biwo Federal Estatistik la te pibliye pandan pandemi kowonaviris la. 5 00:00:20,076 --> 00:00:28,110 Nou tout te temwen kijan Biwo a te anonse yon to mòtalite sipèplis enpòtan apre epidemi kriz la te eklate an 2020. 6 00:00:28,110 --> 00:00:32,743 Lè medya yo t ap atize bagay yo, sa te klè pou pifò moun: pandemi an t ap fè viktim, e 7 00:00:32,743 --> 00:00:36,030 nenpòt moun ki vle pwoteje tèt li dwe pran vaksen. 8 00:00:36,030 --> 00:00:38,756 Pè ki te pwodui a te gen yon efè! 9 00:00:38,756 --> 00:00:43,769 Sepandan, sitiyasyon an pral diferan an 2021 ak 2022. 10 00:00:43,769 --> 00:00:46,583 Kanpay a gwo echèl la te reyalize objektif li. 11 00:00:46,583 --> 00:00:49,783 Gwo majorite popilasyon an te vaksinen. 12 00:00:49,783 --> 00:00:56,556 Dapre deklarasyon ofisyèl yo, kidonk pa t gen okenn lòt iregilarite konsènan to mòtalite yo. 13 00:00:56,556 --> 00:01:01,936 Sepandan, jan syantis enfòmasyon biznis Marcel Barz te note, sa a se yon manti evidan. 14 00:01:01,936 --> 00:01:11,383 "Sa m wè nan done brit sou lanmò yo se totalman opoze ak sa piblik la panse," di Barz. 15 00:01:11,383 --> 00:01:16,543 Avèk anpil detay, li konpare done brit yo epi li rive nan konklizyon etonan. 16 00:01:16,543 --> 00:01:23,963 Li dekouvri ke, kontrèman ak deklarasyon ofisyèl yo, pa t gen okenn mortalite sipèfl nan lane 2020. 17 00:01:23,963 --> 00:01:29,426 Se pa sèlman ke yon kantite moun ki mouri nan de ane ki vin apre yo te etonanman pi wo, men tou yon kantite 18 00:01:29,426 --> 00:01:33,196 remakab fanm ak gason nan gwoup laj mwayen ak jèn yo te mouri. 19 00:01:33,196 --> 00:01:40,876 Pou premye fwa, modèl mòtalite yo te montre tou yon tandans totalman atipik an rapò ak sezon yo. 20 00:01:40,876 --> 00:01:47,486 Marcel Barz revele erè etranj otorite yo te fè nan jere chif ofisyèl yo. 21 00:01:47,486 --> 00:01:54,152 Kijan sa posib, otè a te mande tèt li, ke kominikasyon piblik la devye tèlman lwen de done brit yo? 22 00:01:54,152 --> 00:02:05,830 Gade kounye a yon konpilasyon prezantasyon videyo a: To mòtalite nan done brit yo. Sou videyo sa a... Done ofisyèl Biwo Estatistik 23 00:02:05,830 --> 00:02:17,419 Federal la montre klèman ke te gen plizyè milye lanmò anplis an Almay an 2021 ak 2022. Pi mal toujou, pou premye fwa, ogmantasyon 24 00:02:17,419 --> 00:02:24,570 ki parèt klè nan mòtalite a afekte tou gwoup laj ki pi jèn yo. 25 00:02:24,570 --> 00:02:32,096 Poukisa nou pa wè, tande, ni li anyen sou sa nan medya yo? Ki danje mòtèl ki tonbe sou popilasyon nou an? Ki wòl Biwo 26 00:02:32,096 --> 00:02:40,522 Estatistik Federal la nan Wiesbaden jwe? Nan konferans sa a, m ap montre chif ofisyèl lanmò yo ak erè etranj otorite nou yo fè lè y 27 00:02:40,522 --> 00:02:45,732 ap pibliye chif sa yo. Nou menm sitwayen yo, yo pa ban nou enfòmasyon ki onèt sou 28 00:02:45,732 --> 00:02:50,063 mortalite. (Marcel Barz (Jüterbog, 20 Novanm 2023)) 29 00:02:50,063 --> 00:02:58,416 Non mwen se Marcel Barz, mwen gen 48 an. Mwen soti nan zòn Bèlen, oswa pou m pi presi, nan ti vil Jüterbog. 30 00:02:58,416 --> 00:03:04,476 Epi mwen se yon espesyalis IT biznis ki fòme, sa vle di mwen okipe done ak chif. 31 00:03:04,476 --> 00:03:10,989 E paske mwen toujou fè bagay yo ak presizyon epi verifye tout bagay de fwa, mwen te vin jwenn 32 00:03:10,989 --> 00:03:14,943 tit kontab – yon bagay mwen vrèman fyè de li. 33 00:03:14,943 --> 00:03:19,496 Kidonk, sijè a se: Lanmò nan done brit yo. 34 00:03:19,496 --> 00:03:23,323 Pa done brit, mwen vle di done ki pa modifye. 35 00:03:23,323 --> 00:03:32,505 Kidonk, mwen pa gade kominike pou laprès fini oswa grafik, men pito mwen jwenn pake done ki pi detaye posib epi 36 00:03:32,505 --> 00:03:40,920 mwen kòmanse konpile rezime epi kreye grafik poukont mwen, elatriye. Se sa mwen vle di pa done brit. 37 00:03:40,920 --> 00:03:48,529 E lè li rive sou lanmò, kesyon an se: èske anpil oswa kèk moun mouri an Almay? 38 00:03:48,529 --> 00:03:54,730 Kidonk, se pa sèlman kantite moun yo, men tou yon evalyasyon pou konnen si te gen plis pase nòmal oswa mwens. 39 00:03:54,730 --> 00:03:56,536 Anyen plis – se kesyon an. 40 00:03:56,536 --> 00:04:07,795 Sa m wè nan done brit sou to lanmò yo se totalman opoze ak sa piblik la kwè. 41 00:04:07,795 --> 00:04:15,645 Epi espesyalman, se ka sa a – an tèm de lanmò nan lane 2020 – opinyon piblik la se ke nou te genyen yon ogmantasyon 42 00:04:15,645 --> 00:04:19,849 ki te remakab nan kantite moun ki mouri akoz pandemi an. 43 00:04:19,849 --> 00:04:32,216 E mwen menm te konvenki ke sa t ap rive an 2020. Konpòtman moun yo te reflete sa – mwen menm te pè mouri, pè viris la. 44 00:04:32,216 --> 00:04:36,669 Men lè m gade done brit yo, mwen wè egzakteman opoze a. 45 00:04:36,669 --> 00:04:49,230 Non sèlman mwen pa wè okenn anomali an 2020, menm mwen wè pi ba to mòtalite istorik an 2020. 46 00:04:49,230 --> 00:04:58,523 E kesyon an se: kijan li posib gen yon gwo diferans konsa ant sa done yo montre ak sa piblik la panse sou sa? 47 00:04:58,523 --> 00:05:00,663 Sa se reklamasyon mwen. 48 00:05:00,663 --> 00:05:05,516 Men m ap esplike yo an detay nan prezantasyon mwen. 49 00:05:05,516 --> 00:05:13,099 Se pa sèlman sa ki te ka a an 2020, men an 2022, ke m ap pran kounye a kòm yon dezyèm egzanp, li 50 00:05:13,099 --> 00:05:17,136 ankò egzakteman lekontrè de sa piblik la panse. 51 00:05:17,136 --> 00:05:25,708 Pandan opinyon piblik la se ke pa gen okenn anomali ankò nan kantite moun ki mouri yo, konpòtman moun yo reflete sa: tout 52 00:05:25,708 --> 00:05:32,934 bagay nòmal, pèsonn pa pale de kantite moun ki mouri ankò, nou pale de Ikrèn, nou pale de Izrayèl, gen 53 00:05:32,934 --> 00:05:37,636 sijè ki totalman diferan, Corona se yon bagay demode. 54 00:05:37,636 --> 00:05:44,918 Men lè m gade chif lanmò yo, kounye a mwen wè anomali sa yo anpil moun te kwè yo te wè an 55 00:05:44,918 --> 00:05:49,196 2020, e kounye a mwen wè yo nan chif lanmò yo. 56 00:05:49,196 --> 00:05:55,183 Epi sa ki dramatik la se ke mwen wè tou anomali sa yo nan jenerasyon ki pi jèn yo. 57 00:05:55,183 --> 00:06:01,490 Mwen pa t janm gen modèl konsa nan tan pase. 58 00:06:01,490 --> 00:06:05,236 Men kounye a mwen wè yon ogmantasyon ki remakab nan mòtalite pami jenerasyon ki pi jèn yo. 59 00:06:05,236 --> 00:06:06,536 E sa vrèman dramatik. 60 00:06:06,536 --> 00:06:13,103 Epi li enteresan lè nou gade sou yon baz chak semèn, sa tablo sa a montre. 61 00:06:13,103 --> 00:06:22,303 Bon, mwen pa t mete "spaghetti" yo youn sou lòt, pou nou di, men pito youn apre lòt, soti 2011 rive 2023, pou nou di. 62 00:06:22,303 --> 00:06:26,463 Epi mwen menm gade pi lwen dèyè, men mwen koupe sa pou kounye a pou ou ka wè yon bagay. 63 00:06:26,463 --> 00:06:36,850 Epi liy zigzag ble sa a reprezante to mòtalite a, espesyalman pou gwoup laj 45 a 50 an, ki se gwoup laj mwen. 64 00:06:36,850 --> 00:06:41,403 E nou wè yon modèl ki byen konsistan. 65 00:06:41,403 --> 00:06:48,823 Wi, li pete nan tèt ak anba, pou di konsa, men li konpòte l relativman egal. 66 00:06:48,823 --> 00:06:49,748 Wi, toujou menm modèl la: 67 00:06:49,748 --> 00:06:54,663 Nan sezon fredi li yon ti kras pi wo, nan sezon lete li desann yon ti kras, epi li monte ankò nan sezon fredi kap vini an. 68 00:06:54,663 --> 00:07:00,983 E si nou ta pwolonje sa sou bò gòch la, li ta toujou bay menm modèl sa a. 69 00:07:00,983 --> 00:07:05,543 Epi kounye a, pi move pandemi nan tout tan rive. 70 00:07:05,543 --> 00:07:07,490 Epi se konsa li parèt. 71 00:07:07,490 --> 00:07:11,790 Epi lè w gade l pou premye fwa, ou di: Se menm jan ak toujou. 72 00:07:11,790 --> 00:07:15,056 Liy nwa a se, pou nou di konsa, tandans sezonye a. 73 00:07:15,056 --> 00:07:20,336 Epi n ap avanse nan lane 2020 menm jan nou te fè sa nan ane ki te pase yo. 74 00:07:20,336 --> 00:07:26,023 Nou menm te gen yon eksepsyon ki desann, ki istorik, pou nou di konsa. 75 00:07:26,023 --> 00:07:29,310 Men mwen pa wè okenn modèl ki parèt klè. 76 00:07:29,310 --> 00:07:35,670 Epi kounye a yo ajoute ane 21 ak 22 sou sa. 77 00:07:35,670 --> 00:07:44,150 E sa se yon modèl ki pa janm te wè anvan nan gwoup laj sa a nan tout ane ki te pase yo. 78 00:07:44,150 --> 00:07:57,023 Kidonk nou ka wè klèman ke liy ble a rete byen anlè liy nwa a, li prèske pa rive travèse l, epi gen gwo zòn k ap parèt. 79 00:07:57,023 --> 00:08:12,576 E sa senpleman vle di ke anpil jèn moun mouri isit la akoz yon danje ki egziste deyò a, e kounye a fòk yo mennen ankèt sou sa. 80 00:08:12,576 --> 00:08:16,896 Nou pa t janm wè nivo mòtalite sa a nan gwoup laj sa a anvan. 81 00:08:16,896 --> 00:08:20,290 Kidonk, yon siyal avètisman ki trè klè. 82 00:08:20,290 --> 00:08:29,396 Epi mwen sezi ke anyen pa rive, paske modèl sa a pa t egziste anvan. Epi li sèlman montre nan yon sèl direksyon, sètadi anlè. 83 00:08:29,396 --> 00:08:33,563 Epi mwen ta renmen pran yon lòt gwoup laj. 84 00:08:33,563 --> 00:08:38,623 Ann gade moun ki gen ant 50 ak 55 an. 85 00:08:38,623 --> 00:08:41,543 E nou vrèman wè menm imaj la. 86 00:08:41,543 --> 00:08:45,330 Toujou gen fluktuasyon ki sanble nan to mòtalite a. 87 00:08:45,330 --> 00:08:50,576 Epi kounye a, an 2020, nou gen pandemi an anplis de sa. 88 00:08:50,576 --> 00:08:59,020 E nou aktyèlman ap wè yon to mòtalite ki pi ba pase mwayèn nan gwoup laj 50 a 55. 89 00:08:59,020 --> 00:09:03,810 Wi, lòt ane yo te siyifikativman pi wo. 90 00:09:03,810 --> 00:09:10,536 Epi kounye a, m ap montre nou ane 2021 ak 2022. 91 00:09:10,536 --> 00:09:16,343 Epi nou wè menm bagay la tankou nan lòt gwoup laj la: 92 00:09:16,343 --> 00:09:23,150 Yon modèl ki trè klè e ki byen pi wo pase tandans sezonye a. 93 00:09:23,150 --> 00:09:33,443 Nan lòt mo, dè milye moun nan gwoup laj ki pi jèn yo, ki, dapre estatistik, pa ta dwe toujou an danje, mouri isit la. 94 00:09:33,443 --> 00:09:41,136 Se yon siy avètisman ki trè klè, e mwen pa tande anyen sou sa. 95 00:09:41,136 --> 00:09:49,835 E pwoblèm nan se ke si ou gade sèlman tout popilasyon an, siyal alèt sa a kache pa lanmò moun ki pi 96 00:09:49,835 --> 00:09:54,796 gran yo, paske to mòtalite yo senpleman pi wo anpil la. 97 00:09:54,796 --> 00:09:56,189 Lè sa a, ou pa ka wè li ditou. 98 00:09:56,189 --> 00:10:06,209 Ou dwe gade to mòtalite yo, epi ou dwe gade yo chak semèn, epi ou dwe gade yo pa gwoup laj oswa an ti gwoup laj. 99 00:10:06,209 --> 00:10:09,729 Epi siyal sa a pa ka neglije. 100 00:10:09,729 --> 00:10:18,141 Epi depi Biwo Estatistik Federal la ap fè sa – gade to mòtalite chak semèn, jan mwen te montre nan 101 00:10:18,141 --> 00:10:28,416 piblikasyon an – mwen sezi ke yo pa pibliye siyal alèt sa a e ke yo kenbe li kache pou piblik la. 102 00:10:28,416 --> 00:10:30,800 Kounye a, mwen rive nan konklizyon mwen: 103 00:10:30,800 --> 00:10:40,184 Mwen panse mwen te kapab montre poukisa to mòtalite yo apwopriye pou evalye mòtalite, paske yo fasil pou tout moun 104 00:10:40,184 --> 00:10:45,023 konprann e konsa yo byen adapte pou kominikasyon piblik. 105 00:10:45,023 --> 00:10:52,883 Paske nou gen yon sansasyon sou sa pousantaj yo vle di: 2%, 5% – nou konnen yo nan lavi chak jou. 106 00:10:52,883 --> 00:10:56,509 E se poutèt sa mwen panse nou ta dwe gade to mòtalite yo. 107 00:10:56,509 --> 00:11:02,523 To mòtalite yo se done objektif, sa vle di reyalite, pou nou di konsa. 108 00:11:02,523 --> 00:11:08,323 Pa gen okenn kalkil dèyè sa, pa gen okenn modèl, men se konsa nou te mezire li, se konsa nou te obsève li. 109 00:11:08,323 --> 00:11:11,716 Epi to mòtalite yo disponib nan Biwo Estatistik Federal la. 110 00:11:11,716 --> 00:11:15,903 Epi jis paske yo pa pibliye, sa pa vle di yo pa la. 111 00:11:15,903 --> 00:11:21,823 Kidonk nou ta dwe mande to mòtalite yo nan Biwo Estatistik Federal la. 112 00:11:21,823 --> 00:11:30,945 Epi rezon ki fè piblik la te gen yon move enpresyon sou mortalite an 2020 la, se senpleman paske Biwo Estatistik 113 00:11:30,945 --> 00:11:40,376 Federal la te chwazi itilize chif ki pa kòrèk pou kominikasyon piblik, sètadi to lanmò ak to mortalite anplis yo. 114 00:11:40,376 --> 00:11:46,944 Wi, mwen panse mwen te byen esplike l: to lanmò yo defòme imaj la lè popilasyon an chanje, sètadi 115 00:11:46,944 --> 00:11:50,796 lè popilasyon an ogmante ak lè popilasyon an aje. 116 00:11:50,796 --> 00:11:58,657 E lè li rive nan to mòtalite sipèfl, si yo kalkile yo ak yon metòd medyan ki konsa dout, lè sa a, nan yon 117 00:11:58,657 --> 00:12:02,609 popilasyon k ap aje, sa mennen tou nan valè gonfle. 118 00:12:02,609 --> 00:12:11,496 E si nou sèlman janm kominike de chif sa yo, jan Biwo Estatistik Federal la fè, se pa etonan ke yon enpresyon fo konsa kreye. 119 00:12:11,496 --> 00:12:18,001 Wi, e sa poukont li se vrèman eskandalye, ke yo ap voye yon peyi antye nan panik san 120 00:12:18,001 --> 00:12:22,770 okenn baz, san okenn fondasyon nan done brit yo. 121 00:12:22,770 --> 00:12:31,328 Men sa n ap viv kounye a an 2022, lefètke nou pa tande anyen menm sou modèl frapan sa a pami jenerasyon ki pi jèn yo bò kote 122 00:12:31,328 --> 00:12:36,136 Biwo Federal Estatistik la, mwen konsidere sa prèske kriminèl. 123 00:12:36,136 --> 00:12:41,563 Paske lè mwen wè anomali sa yo, Lè sa a Biwo Estatistik Federal la wè yo tou. 124 00:12:41,563 --> 00:12:46,363 E lefèt ke ou pa ka tande anyen la a soulve anpil kesyon. 125 00:12:46,363 --> 00:12:54,083 Paske si Biwo Estatistik Federal la ta di, "Bonjou, gen yon anomali enpòtan isit la!", sa ta gen yon enpak sou politik. 126 00:12:54,083 --> 00:12:57,456 Mwen pa konprann poukisa ou pa ka tande anyen. 127 00:12:57,456 --> 00:13:05,525 Paske travay relasyon piblik biwo a te fè an 2020, wi, ak konferans pou laprès ak tout rès la, ak tout alaramis 128 00:13:05,525 --> 00:13:13,736 sa a, ta kounye a gen yon baz reyèl nan done yo, epi nou pa tande anyen nan men Biwo Estatistik Federal la. 129 00:13:13,736 --> 00:13:17,256 Kidonk, gen yon bezwen ijan pou klarifikasyon isit la. 130 00:13:17,256 --> 00:13:27,930 E jan m te di, mwen mande sipò nou pou asire ke moun ki responsab yo rann kont pou sa epi pou nou ka wè to mòtalite pami jèn yo. 131 00:13:27,930 --> 00:13:31,240 Bon, sa fini remak mwen yo. 132 00:13:31,240 --> 00:13:35,270 Mèsi pou atansyon ou, e mwen swete ou tout pi bon bagay. 133 00:13:35,270 --> 00:13:39,593 Pran swen, Marcel Barz. 134 00:14:32,840 --> 00:14:36,760