22 лютага 2024 года суд пастанавіў, што журналіст Джуліян Асанж, які зараз знаходзіцца пад вартай у
Вялікабрытаніі, можа быць экстрадаваны ў Злучаныя Штаты.
Яму там пагражае 175 гадоў пазбаўлення волі.
Адзіным засталым сродкам прававой абароны Ассанжа з'яўляецца падача скаргі ў Еўрапейскі суд па правах чалавека.
Джуліян Асанж пераследуецца ў Злучаных Штатах за публікацыю відэа і дакументаў на платформе
Wikileaks, якія дакументуюць ваенныя злачынствы амерыканцаў.
У апошнія гады нямецкі журналіст доктар Мілаш Матушэк неаднаразова прыцягваў увагу да лёсу Ассанжа і значнасці яго
справы для ўсіх нас у шматлікіх артыкулах, падкастах і відэа.
Цытата: Яны хочуць зрабіць з Ассанжа прыклад:
Вось што, дарагія журналісты, вас чакае, калі вы адважыцеся выкрыць ваенныя злачынствы ці іншыя зверствы.
... У наступным справаздачы доктар Матушэк тлумачыць, чаму справа Джуліана Асанджы закранае ўсіх нас і можа
служыць прыкладам для пераймання для журналістаў па ўсім свеце.
Сёння трэба ўявіць сабе заснавальніка Wikileaks Джуліяна Асанжа як зламанага чалавека:
Некалькі гадоў у цесных умовах у пасольстве Эквадора ў Лондане, за якімі паслявалі тры гады ў адзіночнай камеры турмы
Бэлмарш*, што, паводле словаў спецыяльнага дакладчыка ААН Нільса Мельцэра, уяўляла сабой псіхалагічныя катаванні;
і, нарэшце, не менш важнае, бясконцы, знясільваючы судовы працэс па экстрадыцыі ў
Злучаныя Штаты, які цяпер трэба лічыць прайграным.
Юрыдычна кажучы, юрыдычныя інстанцыі ў Англіі амаль вычарпаны; пасля апошняй апеляцыі адзіны засталыся варыянт —
звярнуцца ў Страсбург, у Еўрапейскі суд па правах чалавека.
У Злучаных Штатах неўзабаве пачнецца канчатковы судовы працэс, паводле абвінавачвання ў шпіянажы і іншых злачынствах
прадугледжана пакаранне ў выглядзе 175 гадоў пазбаўлення волі.
Гэта была б смяротным прысудам для Ассанжа.
Колькі можа вытрымаць чалавек?
Але трэба таксама разглядаць Джуліяна Ассанжа як сімвал, як барометр свабоды на Захадзе.
І ў гэтай функцыі як сімвал, ён застаецца непарушным.
Сітуацыя з Ассанжам адлюстроўвае стан свабоды прэсы.
І менавіта тут урады Злучаных Штатаў і Злучанага Каралеўства робяць самую відовішчную з усіх памылак:
Цяпер яны ператвараюць Ассанжа ў мучаніка, а саміх сябе — у катаў і катаў.
Тое, як абыходзяцца з Джуліянам Асвежам — на вачах усяго свету — гэта дэкларацыя банкруцтва заходняй супольнасці каштоўнасцей:
Гуманізм, правы чалавека і вяршэнства права ахвяруюцца дзеля палітыкі сілы.
І ўрады па ўсім свеце маўчаць.
Нямецкі міністр замежных спраў Баярбек, якая мае досвед у галіне міжнароднага права і таму знаёмая з паняццем
катаванняў, хацела выступіць у падтрымку Ассанжа перад выбарамі.
Цяпер, калі яно прыйшло ва ўладу, яно раптам не бачыць неабходнасці дзейнічаць.
Яны хочуць зрабіць з Ассанжа прыклад:
Вось што, дарагія журналісты, чакае вас, калі вы адважыцеся выкрыць ваенныя злачынствы ці іншыя зверствы, якія людзі хацелі б
бачыць схаванымі за бар'ерам Аркана Імперыі, дзяржаўных таямніц.
Ваенныя злачынцы ў Афганістане і Іраку, аж да самых вышэйшых эшалонаў кіраўніцтва ў Злучаных Штатах і
Вялікабрытаніі, па гэты дзень застаюцца беспакаранымі.
Агрэсіўныя войны менш рызыкоўныя для асобных людзей, чым крытычнае асвятленне іх.
Кожны, хто хоча ў будучыні выконваць працу журналіста з такой жа радыкальнай празрыстасцю, як Ассанж, павінен быць гатовы, што
яго абвесцяць ворагам дзяржавы і фактычна будуць лічыць ізгоем.
Справа Ассанжа — гэта скандал нашага часу, найбольш відавочная жорсткая несправядлівасць, учыненая супраць
чалавека, найвялікшая з магчымых здрад уласных каштоўнасцей.
Чым больш Джуліяна Ассанжа выстаўляюць мучанікам за свабоду прэсы, тым больш відавочным для ўсіх становіцца, што
тут былі пакінуты прынцыпы дэмакратыі і вяршэнства права.
У сапраўды свабодным Захадзе па вызначэнні не можа быць дысідэнтаў;
Кожны, хто спрабуе прыцягнуць да адказнасці іншых за публікацыю праўдзівых фактаў, відавочна, змяніў бок
і абмяняў дэмакратыю на форму феадальнага праўлення.
Тыя, хто паводзіць сябе такім чынам, робяць гэта з-за панікі, бездапаможнасці і страху перад тлумачэннямі і адказнасцю.
Хай усе яны звярнуць увагу на тое, што ўжо ведаў Эміль Заля, калі апублікаваў свой знакаміты «Я абвінавачваю»*:
Праўда на шляху, і нішто яе не спыніць.