2024 թվականի փետրվարի 22-ին դատարանը որոշեց, որ լրագրող Ջուլիան Ասանժը, ով ներկայումս գտնվում է Մեծ Բրիտանիայի
կալանքի տակ, կարող է արտահանձնվել Միացյալ Նահանգներին։
Նրան այնտեղ սպառնում է 175 տարվա ազատազրկում։
Ասանժի միակ մնացած միջոցը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում բողոք ներկայացնելն է։
Ջուլիան Ասանժը Միացյալ Նահանգներում դատապարտվում է Wikileaks հարթակում ամերիկյան պատերազմական հանցագործությունները
փաստագրող տեսանյութեր և փաստաթղթեր հրապարակելու համար։
Վերջին տարիներին գերմանացի լրագրող դոկտոր Միլոշ Մատուշեկը բազմիցս գրավել է ուշադրությունը Ասանժի ճակատագրին և նրա
գործի նշանակությանը մեզ բոլորիս համար բազմաթիվ հոդվածներում, պոդքաստներում և տեսանյութերում։
Նրանք ուզում են Ասանժին օրինակ ցույց տալ։
Սա, սիրելի լրագրողներ, ձեզ է սպասում, եթե համարձակվեք բացահայտել պատերազմական հանցագործություններ կամ այլ դաժանություններ։
Հաջորդ զեկույցում դոկտոր Մատուշեկը բացատրում է, թե ինչու Ջուլիան Ասանժի գործը մեզ բոլորիս է վերաբերում և, մասնավորապես,
կարող է ծառայել որպես օրինակ ամբողջ աշխարհի լրագրողների համար։
Այսօր պետք է պատկերացնել Վիքիլիքսի հիմնադիր Ջուլիան Ասանժին որպես կոտրված մարդու:
Լոնդոնում Էկվադորի դեսպանատանը սեղմ պայմաններում մի քանի տարի, այնուհետև Բելմարշի բանտում* մեկուսացված երեք
տարի, որը, ըստ ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցող Նիլս Մելզերի, հանդիսանում էր հոգեբանական խոշտանգում։
և վերջապես, ոչ պակաս կարևոր, ԱՄՆ-ին արտահանձման շուրջ անվերջ, հոգնեցուցիչ ցուցադրական
դատավարություն, որը այժմ պետք է համարել ձախողված։
Իրավական առումով Անգլիայում իրավական միջոցները գրեթե սպառված են. վերջին բողոքի քննությունից հետո միակ մնացած տարբերակը
Ստրասբուրգ մեկնելն է՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան։
Միացյալ Նահանգներում վերջնական դատավարությունը մոտ է, մեղադրանքը, բացի այլ հանցագործություններից, ներառում
է լրտեսության համար 175 տարվա ազատազրկման դատապարտում։
Դա Ասանժի համար մահվան դատավճիռ կլիներ։
Մինչև որքան կարող է մարդը դիմանալ?
Բայց պետք է նաև Ջուլիան Ասանժին դիտարկել որպես խորհրդանիշ, որպես Արևմուտքում ազատության բարոմետր։
Եվ որպես խորհրդանիշի այս գործառույթում այն մնում է անխաթար։
Ասանժի վիճակը արտացոլում է մամուլի ազատության վիճակը։
Եվ հենց այստեղ են Միացյալ Նահանգների և Միացյալ Թագավորության կառավարությունները թույլ տալիս բոլոր սխալներից ամենաշքեղը։
Նրանք ներկայումս Ասանժին մարտիրոս են դարձնում, իսկ իրենց՝ մահապատժի կատարողներ։
Ջուլիան Ասանժի նկատմամբ նրանց վերաբերմունքը, որը ամբողջ աշխարհին տեսանելի է, Արևմտյան
արժեքային համայնքի սնանկության հայտարարություն է։
Մարդասիրությունը, մարդու իրավունքները և օրինականության գերակայությունը
զոհաբերվում են քաղաքական իշխանության շահերի համար։
Եվ աշխարհի կառավարությունները լուռ են մնում։
Գերմանիայի արտգործնախարար Բերբոկը, ով ունի միջազգային իրավունքի կրթություն և, հետևաբար, ծանոթ է խոշտանգումների հասկացությանը,
նախընտրական շրջանում ցանկանում էր Ասանժի օգտին խոսել։
Հիմա, երբ այն իշխանության մեջ է, հանկարծ այլևս չի տեսնում որևէ անհրաժեշտություն գործողությունների համար։
Նրանք ուզում են Ասանժին օրինակ ցույց տալ։
Սա, սիրելի լրագրողներ, ձեզ է սպասում, եթե համարձակվեք բացահայտել պատերազմական հանցագործություններ կամ այլ
դաժանություններ, որոնք մարդիկ նախընտրում են թաքցնել «Արկանա Իմպերիի»՝ պետական գաղտնիքների արգելքի ետևում։
Աֆղանստանում և Իրաքում պատերազմական հանցագործները, մինչև ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի ամենաբարձր
ղեկավարության օղակները, մինչ օրս անպատիժ են մնում։
Ագրեսիվ պատերազմները անձամբ ավելի քիչ ռիսկային են, քան դրանց մասին քննադատական հաղորդագրություններ հրապարակելը։
Յուրաքանչյուր ոք, ով ապագայում ցանկանում է լրագրողի պարտականությունները կատարել Ասանժի պես ռադիկալ
թափանցիկությամբ, պետք է պատրաստ լինի, որ նրան պետության թշնամի պիտակավորեն և, փաստացի, հանցագործ համարեն։
Ասանժի գործը մեր ժամանակի սկանդալն է, անհատի նկատմամբ կատարված ամենաակնառու դաժան անարդարությունը և սեփական
արժեքների նկատմամբ հնարավոր ամենամեծ դավաճանությունը։
Քանի ավելի շատ են Ջուլիան Ասանժին ներկայացնում որպես մամուլի ազատության մարտիրոս, այնքան ավելի ակնհայտ է
դառնում բոլորի համար, որ այստեղ հրաժարվել են ժողովրդավարության և օրինականության սկզբունքներից։
Իրականում ազատ Արևմուտքում, սահմանմամբ, անհնազանդներ չեն կարող լինել։
Յուրաքանչյուր ոք, ով փորձում է դատի տալ մյուսներին ճշմարիտ փաստեր հրապարակելու համար, ակնհայտորեն կողմ է փոխել
և ժողովրդավարությունը փոխարինել ֆեոդալ կառավարման ձևով։
Այսպիսի վարքագիծ դրսևորող մարդիկ դա անում են պանիկայի, անօգնականության և պարզաբանման ու հաշվետվողականության վախից։
Թող նրանք բոլորը նկատի ունենան այն, ինչը Էմիլ Զոլան արդեն գիտեր, երբ հրապարակեց իր հայտնի «J'accuse»-ը։
Ճշմարտությունը ճանապարհին է, և ոչինչ չի կարող այն կանգնեցնել։