2024 წლის 22 თებერვალს, სასამართლომ გადაწყვიტა, რომ ჟურნალისტი ჯულიან ასანჟი, რომელიც ამჟამად
ბრიტანეთის დაკავებაში იმყოფება, შეერთებულ შტატებს გადაეცეს.
იქ მას 175-წლიანი პატიმრობა ემუქრება.
ასანჟის ერთადერთი დარჩენილი საშუალებაა, შეიტანოს საჩივარი ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში.
ჯულიან ასანჟი შეერთებულ შტატებში სისხლის სამართლის პასუხისგებაშია მიცემული Wikileaks-ის პლატფორმაზე ვიდეოებისა და დოკუმენტების
გამოქვეყნებისთვის, რომლებიც ამერიკის ომის დანაშაულებს ასაბუთებს.
ბოლო წლებში გერმანელი ჟურნალისტი, დოქტორი მილოშ მატუშჩეკი, არაერთ სტატიაში, პოდკასტსა და ვიდეოში არაერთხელ მიაქცევდა
ყურადღებას ასანჟის ბედსა და ჩვენთვის მისი საქმის მნიშვნელობას.
ციტატა: მათ სურთ, ასანჟისგან მაგალითი დაამკვიდრონ:
აი, ძვირფასო ჟურნალისტებო, რა გელით, თუკი გაბედავთ ომის დანაშაულების ან სხვა სისასტიკის გამხელას.
... შემდეგ ანგარიშში დოქტორი მატუშეკი განმარტავს, თუ რატომ გვეხება ჯულიან ასანჟის საქმე ყველას და რატომ შეიძლება ის, კერძოდ,
ჟურნალისტებისთვის მთელი მსოფლიოს მასშტაბით სამაგალითო იყოს.
დღეს, უიკილიქსის დამფუძნებელი ჯულიან ასანჟი წარმოსადგენია, როგორც გატეხილი კაცი:
რამდენიმე წელი ლონდონში ეკვადორის საელჩოში შეზღუდულ პირობებში, რასაც მოჰყვა სამი წელი ბელმარშის ციხის* სათავო
საკანში, რაც, გაეროს სპეციალური მომხსენებლის ნილს მელცერის თქმით, წარმოადგენდა ფსიქოლოგიურ წამებას;
და ბოლოს, მაგრამ არანაკლებ მნიშვნელოვანი, ამერიკის შეერთებულ შტატებში ექსტრადიციის საქმეზე მიმდინარე
უსასრულო და დამქანცველი სანახაობრივი სასამართლო პროცესი, რომელიც ახლა უკვე წაგებულად უნდა ჩაითვალოს.
იურიდიული თვალსაზრისით, ინგლისში სამართლებრივი დაცვის თითქმის ყველა საშუალება ამოიწურა; საბოლოო სააპელაციო
განხილვის შემდეგ, ერთადერთი დარჩენილი ვარიანტია სტრასბურგში, ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში მიმართვა.
შეერთებულ შტატებში საბოლოო სასამართლო პროცესი უახლოეს მომავალში გაიმართება. ბრალდება მოიცავს ჯაშუშობასა და სხვა
დანაშაულებს, რისთვისაც გათვალისწინებულია 175-წლიანი პატიმრობა.
ეს ასანჟისთვის სასიკვდილო განაჩენი იქნებოდა.
რამდენს გაუძლებს ადამიანი?
მაგრამ ჯულიან ასანჟი ასევე უნდა განვიხილოთ, როგორც სიმბოლო, როგორც თავისუფლების ბარომეტრი დასავლეთში.
და ამ ფუნქციაში, როგორც სიმბოლო, ის უცვლელი რჩება.
ასანჟის მდგომარეობა პრესის თავისუფლების მდგომარეობას ასახავს.
და სწორედ აქ უშვებენ შეერთებული შტატებისა და გაერთიანებული სამეფოს მთავრობები ყველაზე სკანდალურ შეცდომას:
ისინი ამჟამად ასანჟს მოწამედ აქცევენ, თავს კი — მკვლელებად და მკვლელებად.
ის, თუ როგორ ეპყრობიან ჯულიან ასანჟს – მთელი მსოფლიოს თვალწინ – დასავლური ღირებულებების საზოგადოების გაკოტრების დეკლარაციაა:
ჰუმანიზმი, ადამიანის უფლებები და კანონის უზენაესობა ძალაუფლების პოლიტიკის სამსხვერპლოდ იწირება.
და მთავრობები მთელ მსოფლიოში დუმან.
გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრს, ბაერბოკს, რომელსაც საერთაშორისო სამართლის განათლება აქვს და,
შესაბამისად, ნაცნობია წამების კონცეფციასთან, არჩევნებამდე ასანჟის მხარდასაჭერად გამოსვლა სურდა.
ახლა, როცა მთავრობაშია, მოულოდნელად მოქმედების საჭიროებას ვეღარ ხედავს.
ისინი ასანჟის მაგალითზე სხვებს გაფრთხილებას უპირებენ:
აი, ძვირფასო ჟურნალისტებო, რა გელით, თუკი გაბედავთ ომის დანაშაულების ან სხვა სისასტიკეების გამხელას,
რომელთა დამალვასაც ხალხი "არკანა იმპერიის", სახელმწიფო საიდუმლოებების, ბარიერის მიღმა ამჯობინებს.
ავღანეთსა და ერაყში ჩადენილი ომის დამნაშავეები, შეერთებული შტატებისა და დიდი ბრიტანეთის ხელმძღვანელობის
უმაღლესი ეშელონების ჩათვლით, დღემდე დაუსჯელნი რჩებიან.
ინდივიდებისთვის აგრესიული ომები ნაკლებად სახიფათოა, ვიდრე მათზე კრიტიკული რეპორტაჟები.
ნებისმიერი, ვისაც მომავალში ჟურნალისტის საქმიანობის ასავესნაირი რადიკალური გამჭვირვალობით შესრულება სურს,
მზად უნდა იყოს, რომ მას სახელმწიფოს მტრად შერაცხავენ და, ფაქტობრივად, კანონგარეშედ მიიჩნევენ.
ასანჟის საქმე ჩვენი დროის სკანდალია, ინდივიდის მიმართ ჩადენილი ყველაზე თვალსაჩინო სასტიკი უსამართლობა და
საკუთარი ღირებულებებისადმი შესაძლებელი უდიდესი ღალატია.
რაც უფრო მეტად აქცევენ ჯულიან ასანჟს პრესის თავისუფლების მოწამებად, ყველასთვის უფრო ნათელი ხდება, რომ აქ
დემოკრატიისა და კანონის უზენაესობის სფერო მიტოვებულია.
ნამდვილად თავისუფალ დასავლეთში, განმარტებით, დისიდენტები ვერ იქნებიან;
ნებისმიერი, ვინც სიმართლის გამჟღავნებისთვის სხვების დევნას ცდილობს, აშკარად გადმოვიდა მეორე მხარეს და
დემოკრატია ფეოდალური მმართველობის ფორმით ჩაანაცვლა.
ისინი ასე იქცევიან პანიკიდან, უმწეობისა და განმარტებისა და პასუხისმგებლობის წინაშე დგომის შიშით.
ყველამ გაითვალისწინოს ის, რაც ემილ ზოლას უკვე იცოდა, როდესაც თავისი ცნობილი "J'accuse"-* გამოაქვეყნა:
ჭეშმარიტება გზაშია და ვერაფერი შეაჩერებს მას.