၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် တရားရုံးတစ်ခုက လက်ရှိတွင် ဗြိတိသျှထိန်းသိမ်းခံထားရသည့် သတင်းထောက် ဂျူလီယန် အာဆန့်ကို
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ထုတ်ပေးပို့နိုင်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
သူသည် အဲဒီမှာ ထောင်ဒဏ် ၁၇၅ နှစ် ခံရနိုင်သည်။
အာဆန့်အတွက် ကျန်ရှိနေသေးသော တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းမှာ ဥရောပ လူ့အခွင့်အရေး တရားရုံးတွင် တိုင်ကြားချက် တင်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
ဂျူလီယန် အာဆန့်ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အမေရိကန်စစ်ရာဇဝတ်မှုများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည့်
ဗီဒီယိုများနှင့် စာရွက်စာတမ်းများကို Wikileaks ပလက်ဖောင်းပေါ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည့်အတွက် တရားစွဲဆိုခံနေရသည်။
နောက်နှစ်များအတွင်း ဂျာမန်သတင်းထောက် ဒေါက်တာ မီလို့စ် မာတုရှက်က ဆောင်းပါးများ၊ ပေါ့ဒ်ကတ်များနှင့် ဗီဒီယိုများစွာတွင်
အက်ဆန့်၏ ကံကြမ္မာနှင့် ၎င်း၏ အမှုသည် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးအတွက် အရေးပါမှုကို မကြာခဏ အာရုံစိုက်ပြောကြားခဲ့သည်။
သူတို့က အက်ဆန့်ကို နမူနာတစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်ချင်ကြသည်။
သတင်းထောက်များခင်ဗျား၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုများ သို့မဟုတ် အခြားအကြမ်းဖက်မှုများကို ဖော်ထုတ်ရန် ရဲရဲတင်းတင်း
ကြိုးစားခဲ့ပါက သင့်ရှေ့တွင် ဒီလိုအရာတွေကို ကြုံတွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။
အောက်ပါအစီရင်ခံစာတွင် ဒေါက်တာ မာတုရှက်က ဂျူလီယန် အာဆန့်စ်ကိစ္စသည် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးကို
ဘယ်လိုထိခိုက်သက်ရောက်စေပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ သတင်းထောက်များအတွက် နမူနာတစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်မည်ကို ရှင်းပြထားသည်။
ယနေ့တွင် Wikileaks တည်ထောင်သူ ဂျူလီယန် အာဆန့်ကို ချို့ယွင်းနေသော လူတစ်ဦးအဖြစ် စိတ်ကူးမြင်ရမည်။
လန်ဒန်မြို့ရှိ အီကွေဒေါ့ သံရုံး၌ နေရာကျဉ်းထဲတွင် နှစ်ပေါင်းအနည်းငယ် နေထိုင်ခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် Belmarsh ထောင်တွင်
တစ်ဦးတည်း ထောင်ဒဏ် ခံခဲ့ရသည့် သုံးနှစ်ကာလသည် ကုလသမဂ္ဂ အထူးအစီရင်ခံတင်ပြသူ Nils Melzer အဆိုအရ
စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှိပ်စက်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးပေမယ့် အရေးမလျော့တာကတော့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ထုတ်ပို့ရေးအတွက် အဆုံးမဲ့ပြီး ခက်ခဲစွာ
စမ်းသပ်ခံရတဲ့ ပြသမှုတရားစွဲမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ယခုအခါမှာတော့ အရှုံးဖြစ်သွားပြီလို့ သတ်မှတ်ရပါပြီ။
ဥပဒေအရ ပြောရမယ်ဆိုရင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ဥပဒေရေးရာ ကူညီမှုလမ်းကြောင်းများ မကျန်တော့အောင် ဖြစ်နေပြီး နောက်ဆုံးအဆင့်
အယူခံပြီးနောက် ကျန်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော ရွေးချယ်စရာမှာ စထရပ်ဘတ်မြို့ရှိ ဥရောပ
လူ့အခွင့်အရေး တရားရုံးသို့ သွားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နောက်ဆုံးတရားစွဲဆိုမှုကို မကြာမီ ကျင်းပတော့မည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုစွဲချက်အရ စုံစမ်းထောက်လှမ်းမှုအပါအဝင်
အပြစ်အမျိုးမျိုးအတွက် ၁၇၅ နှစ်ထောင်ဒဏ် ခံရနိုင်သည်။
အဲဆန့်အတွက် သေဒဏ်ချမှတ်ခြင်းတစ်ခု ဖြစ်မည်။
လူတစ်ယောက် ဘယ်လောက်ထိ ခံနိုင်မလဲ?
သို့သော် Julian Assange ကို အနောက်တိုင်းလွတ်လပ်ခွင့်၏ သင်္ကေတတစ်ခု၊ လွတ်လပ်ခွင့်အခြေအနေကို
တိုင်းတာသည့် ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ်လည်း တွေးရမည်။
ဒီလုပ်ဆောင်ချက်မှာ သင်္ကေတအဖြစ် အသုံးပြုတဲ့အခါ မပျက်စီးဘဲ ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
အက်ဆန့်၏အခြေအနေသည် သတင်းမီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်၏အခြေအနေကို ပြသသည်။
ဒီမှာပဲ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနဲ့ ယူနိုက်တက်ကင်းနိုင်ငံအစိုးရတွေက အံ့ဩဖွယ်အကြီးဆုံးအမှားကို ကျူးလွန်နေကြတာပါ။
သူတို့သည် လောလောဆယ် အက်ဆန့်ကို သေဆုံးသူအဖြစ် မြှင့်တင်ကာ ကိုယ်တိုင်ကို သေဒဏ်ပေးသူများအဖြစ် ပြောင်းလဲနေကြသည်။
သူတို့က Julian Assange ကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမြင်သာအောင် ဆက်ဆံနေခြင်းဟာ အနောက်တိုင်းတန်ဖိုးအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့
တန်ဖိုးပျက်ကွက်မှုကို ကြေညာလိုက်တာပဲ။
လူသားချင်းစာနာမှု၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ဥပဒေအုပ်ချုပ်မှုတို့ကို အာဏာနိုင်ငံရေးအတွက် စွန့်လွှတ်ခံနေရသည်။
ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ အစိုးရများက ဆိတ်ငြိမ်နေဆဲဖြစ်သည်။
ဂျာမနီနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘာအာဘော့ခ်သည် နိုင်ငံတကာဥပဒေကို နောက်ခံယူထားပြီး ထို့ကြောင့်
အကြမ်းဖက်စစ်ဆေးခြင်းဆိုသည့် အယူအဆကို ကောင်းစွာနားလည်သူဖြစ်ကာ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် အက်ဆန့်ကို ထောက်ခံပြောဆိုလိုခဲ့သည်။
အခုအစိုးရထဲဝင်လာတာနဲ့ တပြိုင်နက် လှုပ်ရှားဖို့ လိုအပ်ချက် မရှိတော့ဘူးလို့ တွေးနေတယ်။
သူတို့က အက်ဆန့်ကို နမူနာတစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်ချင်ကြသည်။
သတင်းထောက်ချင်းတို့ရေ၊ Arcana Imperii ဟုခေါ်သော နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်များနောက်ကွယ်တွင် ဖုံးကွယ်ထားလိုသော
စစ်ရာဇဝတ်မှုများ သို့မဟုတ် အခြားမကောင်းဆိုးဝါးမှုများကို ထုတ်ဖော်ရန် သတ္တိရှိခဲ့ပါက
သင့်တို့ကို စောင့်ဆိုင်းနေမည့် အရာမှာ ဒါပဲဖြစ်ပါသည်။
အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် အီရတ်ရှိ စစ်ရာဇဝတ်သမားများသည် အမေရိကန်နှင့် ဗြိတိသျှနိုင်ငံများ၏
အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်အဆင့်ထိ ယနေ့ထိ ပြစ်ဒဏ်မခံရသေးပါ။
တိုက်ခိုက်ရေးစစ်ပွဲများသည် ကိုယ်တိုင်အတွက် ထိုစစ်ပွဲများကို ဝေဖန်သတင်းထုတ်ခြင်းထက် ပိုမိုအန္တရာယ်နည်းပါးသည်။
အနာဂတ်တွင် အက်ဆန့်ကဲ့သို့ အပြည့်အစုံ ထင်ရှားမြင်သာမှုဖြင့် သတင်းထောက်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လိုသူ မည်သူမဆို
ကိုယ်တော်တော်အစိုးရ၏ ရန်သူအဖြစ် တံဆိပ်တပ်ခံရပြီး တရားမဝင်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရရန် ပြင်ဆင်ထားရမည်။
အက်ဆန့်စ်ကိစ္စသည် ကျွန်ုပ်တို့ခေတ်၏ အရှက်တရားဖြစ်ပြီး တစ်ဦးချင်းအား ဆောင်ရွက်ထားသည့် အကြမ်းဖက်ဆုံး မတရားမှုဖြစ်ကာ
ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးများကို အကြီးဆုံး သစ္စာဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဂျူလီယန် အာဆန့်ကို သတင်းမီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်အတွက် သေဆုံးသူတစ်ဦးအဖြစ် ပိုမိုတင်စားပြသလာသမျှ၊ ဒီမှာ
ဒီမိုကရေစီနိယာမများနဲ့ ဥပဒေအုပ်ချုပ်မှုကို လုံးဝစွန့်ပစ်ထားကြောင်း လူတိုင်းအတွက် ပိုမိုရှင်းလင်းသွားပါသည်။
အမှန်တကယ် လွတ်လပ်သော အနောက်တိုင်းတွင် သတ်မှတ်ချက်အရ ဆန့်ကျင်သူများ မရှိနိုင်ပါ။
အမှန်တရားများကို ထုတ်ဖော်ကြေညာသူများကို တရားစွဲဆိုရန် ကြိုးစားသူတိုင်းသည် ရှင်းရှင်းလင်းလင်းဘက်ပြောင်းကာ ဒီမိုကရေစီကို
ဖီယူဒယ်အုပ်ချုပ်မှုပုံစံတစ်ခုဖြင့် လဲလှယ်ထားသူဖြစ်သည်။
ဒီလိုပြုမူသူများသည် စိုးရိမ်ထိတ်လန့်ခြင်း၊ အကူအညီမဲ့ခြင်းနှင့် ရှင်းလင်းခြင်းနှင့်
တာဝန်ခံခြင်းကို ကြောက်ရွံ့၍ ထိုအပြုအမူများကို ပြုလုပ်ကြသည်။
သူတို့အားလုံးသည် အဲမီးလ် ဇိုလာက သူ၏ နာမည်ကျော် "J'accuse" ကို ထုတ်ဝေချိန်ကတည်းက သိရှိထားခဲ့သည့် အချက်ကို သတိပြုကြပါစေ။
အမှန်တရားက လာနေပြီ၊ ဘာမှ မရပ်တန့်နိုင်ဘူး။