2024-yil 22-fevral kuni sud hozirda Britaniya hibsida bo'lgan jurnalist Julian Assange'ni Qo'shma Shtatlarga
ekstraditsiya qilish mumkinligi haqida qaror chiqardi.
U yerda 175 yilga qamoq jazosiga hukm qilinishi mumkin.
Assanjning yagona qolgan chorasi Inson huquqlari bo'yicha Yevropa sudiga shikoyat qilishdir.
Julian Assange AQShda Wikileaks platformasida amerikaliklarning urush jinoyatlarini hujjatlashtiruvchi
videolar va hujjatlarni e'lon qilgani uchun sudga tortilmoqda.
So'nggi yillarda nemis jurnalisti Dr Milosz Matuschek ko'plab maqolalar, podkastlar va videolarda
Assanjning taqdiri va uning ishi hammamiz uchun qanchalik muhim ekanligiga takroran e'tibor qaratdi.
Iqtibos: Ular Assanjni misol qilib ko'rsatmoqchi:
Mana, aziz jurnalistlar, agar urush jinoyatlari yoki boshqa shafqatsizliklarni fosh qilishga
jur'at etsangiz, sizni shunday narsa kutmoqda.
... Quyidagi hisobotda Dr. Matuschek Julian Assange ishi nega hammamizga ta'sir qilishini va butun dunyo bo'ylab jurnalistlar
uchun namuna bo'lib xizmat qilishi mumkinligini tushuntiradi.
Bugun Wikileaks asoschisi Julian Assange'ni sinib ketgan inson sifatida tasavvur qilish kerak:
Londondagi Ekvador elchixonasida tor sharoitda bir necha yil yashagach, BMTning maxsus raportori Nils Melzer
fikricha psixologik qiynoq sanalgan Belmarsh qamoqxonasida uch yil yakka tartibda saqlanish*;
Va nihoyat, eng muhimi, AQShga ekstraditsiya bo'yicha cheksiz, mashaqqatli sahnali sud
jarayoni, endi u yutqazilgan deb hisoblanishi kerak.
Huquqiy nuqtai nazardan, Angliyada huquqiy choralar deyarli tugadi; oxirgi apellyatsiyadan so'ng yagona
qolgan imkoniyat Strasburgga, Inson huquqlari bo'yicha Yevropa sudiga murojaat qilishdir.
AQShda yakuniy sud jarayoni yaqinlashmoqda; josuslik va boshqa jinoyatlar bo'yicha ayblovlar 175
yilgacha qamoq jazosi bilan jazolanishni nazarda tutadi.
Bu Assange uchun o'lim hukmi bo'lardi.
Inson qancha azob-uqubatlarga chiday oladi?
Ammo Julian Assange'ni G'arbdagi erkinlik barometri, ramz sifatida ham ko'rish kerak.
Va bu funksiyada ramz sifatida u buzilmay qoladi.
Assanjning holati matbuot erkinligining holatini aks ettiradi.
Va aynan shu yerda Qo'shma Shtatlar va Birlashgan Qirollik hukumatlari eng hayratlanarli xatoni qilmoqda:
Ular hozirda Assanjni shahidga aylantirmoqda va o'zlarini qatl qiluvchilar va qatl qiluvchilar qilmoqda.
Ular Julian Assange'ga qanday munosabatda bo'lishyapti – butun dunyo ko'rib turibdi – bu G'arbiy
qadriyatlar hamjamiyati bankrotligini e'lon qilishdir:
Gumanizm, inson huquqlari va qonun ustuvorligi hokimiyat siyosati manfaatlari uchun qurbon qilinmoqda.
Va butun dunyo bo'ylab hukumatlar sukut saqlamoqda.
Xalqaro huquq sohasida tajribaga ega va shuning uchun qiynoq tushunchasi bilan tanish bo'lgan Germaniyaning
tashqi ishlar vaziri Baerbok saylovdan oldin Assanjni himoya qilish uchun ochiq bayonot bermoqchi edi.
Hukumatga kelgach, u birdaniga hech qanday chora ko'rishga ehtiyoj sezmayapti.
Ular Assanjni misol qilib ko'rsatmoqchi:
Mana, aziz jurnalistlar, agar urush jinoyatlari yoki boshqa iflos ishlarni, odamlar Arcana Imperii — davlat sirlarining
pardasi ortida yashirin bo'lishini afzal ko'radigan voqealarni fosh etishga jur'at etsangiz, sizni shunday taqdir kutmoqda.
Afg'oniston va Iroqdagi urush jinoyatchilari, AQSh va Buyuk Britaniyaning eng yuqori
rahbariyatgacha, bugungi kungacha jazolanmagan.
Aggressiv urushlar shaxslar uchun ular haqidagi tanqidiy xabar berishga qaraganda kamroq xavfli.
Kelajakda Assanj kabi radikal shaffoflik bilan jurnalistlik vazifalarini bajarishni istagan har kim davlat
dushmani deb tamg'alanishga va amalda qonunbuzar sifatida qaralishga tayyor bo'lishi kerak.
Assange ishi bizning davrimizning eng katta skandali, bir shaxsga qarshi sodir etilgan eng ko'zga ko'ringan shafqatsiz
adolatsizlik va o'z qadriyatlariga bo'lgan eng ulkan xiyonatdir.
Julian Assange matbuot erkinligi uchun shahidga aylantirilsa, bu yerda demokratiya va qonun ustuvorligi
maydoni tark etilgani hammaga tobora ravshanlashadi.
Haqiqatan ham erkin G'arbda ta'rifga ko'ra dissidentlar bo'lishi mumkin emas;
Haqiqiy faktlarni e'lon qilgani uchun boshqalarni sudga berishga uringan har kim aniq tomonini o'zgartirgan va
demokratiyani feodal hukmronlik shakliga almashtirgan.
Bunday harakat qiladiganlar buni vahima, ojizlik va tushuntirish hamda mas'uliyatdan qo'rqish tufayli qiladilar.
Ularning barchasi Emil Zola mashhur "J'accuse"*ni nashr etganda allaqachon nimani bilganini e'tiborga olsinlar:
Haqiqat yo'lda, va hech narsa uni to'xtata olmaydi.