WEBVTT

00:00.866 --> 00:06.260
Uhlobo lwabantu luyangcangcazelwa kwaye
luyabethwa ziingxaki ezinzulu zobukho.

00:06.260 --> 00:08.249
Akukho ndawo yobomi esindayo.

00:08.249 --> 00:15.320
Nokuba yeyoqoqosho, yeyemali, yeyopolitiko, yeyesimilo,
yeyezonyango okanye nantoni na ofuna ukuyibiza ngayo:

00:15.320 --> 00:18.847
Kuyathi akukho litye eliza kushiywa lingajikanga.

00:18.847 --> 00:20.520
Kodwa oku kwenzeka njani?

00:20.520 --> 00:24.426
Yintoni, okanye ngubani, ongemva kwayo?

00:24.426 --> 00:30.596
Lapha kufuneka iliso lophando nokucinga okunzulu
okungaguquguqukiyo, ukuba umntu akafuni

00:30.596 --> 00:35.580
ukukhukuliswa ngamaza okhula ngokuqhubekayo uxinaniso.

00:35.580 --> 00:40.855
Le documentary ilandelayo yemizuzu
engama-30 yombutho waseSwitzerland i-WIR

00:40.855 --> 00:45.013
ikhanyisa kule mfazwe isanda ngokumangalisayo:

00:45.013 --> 00:53.614
Izigebenga ezibi kakhulu ziye zangena ngokunyonyoba ezikhundleni
zobunkokeli kuzo zonke iinkalo zoluntu lwethu

00:53.614 --> 01:00.853
kwaye zicwangcisa i-Agenda yazo
yaseHlabathini eliNye enganyanyisayo nengcinezayo ka-2030.

01:00.853 --> 01:09.010
I-Agenda 2030, eyabhengezwa kwintlanganiso yezizwe ezimanyeneyo
eNew York ngo-2015, sisivumelwano sehlabathi solokuhlala

01:09.010 --> 01:13.920
esizayo ekulindeleke ukuba oorhulumente bezizwe bazithobe kuso.

01:13.920 --> 01:22.049
Le ajenda iqulathe iinjongo ezili-17 ekuthiwa zezolondolozo,
ezibonakala zintle kuphela xa uzijonga okokuqala. Ukuba uzijonga

01:22.049 --> 01:29.072
nzulu, uhlala ubuya kubadlali abafanayo, abathi eneneni bafuna
ukulawula ngokupheleleyo izibonelelo zomhlaba

01:29.072 --> 01:36.820
wethu – urhulumente omnye wehlabathi ophakathi kwaye
ngaloo ndlela ukwenziwa kwabantu bonke amakhoboka.

01:36.820 --> 01:44.333
Ukuze kube nefuthe kuzo zonke iinkalo zobomi nakwizakhiwo, le
njongo azikhuthazwa kuphela yiZizwe eziManyeneyo ngokwayo,

01:44.333 --> 01:52.113
kodwa zikwakhuthazwa ngooqhagamshelwano abanempembelelo
abanjengeWorld Economic Forum kunye neGreat Reset yayo.

01:52.113 --> 01:58.635
Kangangeminyaka engaphezu kwama-50, i-WEF ibisoloko idibanisa
abona bantu banempembelelo kwezopolitiko, kwezoshishino,

01:58.635 --> 02:03.940
kwisayensi, kumajelo eendaba, kwimibutho
yabasebenzi, kwii-NGO, kwinkcubeko nakwizindlu zeecawa,

02:03.940 --> 02:07.106
ibadibanisa nabona bantu bazizityebi ehlabathini.

02:07.106 --> 02:13.513
Ukongeza, sele ineminyaka engaphezu kwama-30
ifundisa iinkokheli zezoshishino nezopolitiko zehlabathi.

02:13.513 --> 02:22.420
Nokuba nguBill Gates, Jeff Bezos, Angela Merkel,
Emmanuel Macron, Viktor Orban okanye uVladimir Putin.

02:22.420 --> 02:28.113
Bonke badlule kwisikolo se-WEF
njengeenkokeli eziselula zehlabathi.

02:28.113 --> 02:33.379
Akumangalisi ke ngoko, ukuba umseki wale foramu,
unjingalwazi waseJamani uKlaus Schwab, uthathwa

02:33.379 --> 02:37.113
njengomnye wabantu abanempembelelo enkulu kwixesha lethu.

02:37.113 --> 02:42.331
I-Agenda 2030 yeZizwe eziManyeneyo – inkqubo
enamanqaku ali-17 yokulawula ihlabathi

02:42.331 --> 02:45.826
nokuthabathela bonke abantu ukuba babe ngamakhonzi.

02:45.826 --> 02:53.707
1. Lwa ubuhlwempu kuzo zonke iindlela zawo. Abantu bonke kunye
noqoqosho lwabo buyatshatyalaliswa ngabom kwaye

02:53.707 --> 03:02.846
bayenziwa baxhomekeke kurhulumente ukuze abaxhaphakileyo
bakhokelwe kumxube wesoshiyalizim yedijithali nekomanisi.

03:02.846 --> 03:09.936
Injongo kukudibanisa zonke i-asethi nezibonelelo
endaweni enye, ukuzirekhoda ngedijithali, kwaye ukuzisasaza

03:09.936 --> 03:14.900
okanye ukwenza zifumaneke kuphela phantsi kweemeko ezithile.

03:14.900 --> 03:21.906
Kodwa ukuze kwenziwe oko, abantu kufuneka balungele
ukuzinikela ngokupheleleyo kwinkqubo yoshishino lwedijithali.

03:21.906 --> 03:27.615
2. Kupheliswe indlala, kufikelelwe
kukhuseleko lokutya kunye nokutya okunempilo

03:27.615 --> 03:31.960
okungcono, kwaye kukhuthazwe ezolimo ezizinzileyo.

03:31.960 --> 03:34.260
Ezolimo ziza kutshabalaliswa.

03:34.260 --> 03:40.286
Kuba amafama enziwe axhomekeke kwinkxaso-mali,
abaxhasi bebhunga lehlabathi ngoku banomsebenzi olula.

03:40.286 --> 03:46.214
Kusoloko kusungulwa iimfuno ezintsha abalimi
abangakwaziyo ukuzifezekisa, nto leyo ebashiya

03:46.214 --> 03:49.556
bengenayo indlela yokuqhuba amashishini abo.

03:49.556 --> 03:52.273
Ngenxa yoko, amashishini amaninzi ngakumbi ayaqhubeka ebaleka.

03:52.273 --> 03:57.261
Injongo kukwenza lula iinkampani ezinkulu
zamazwe ngamazwe kunye nabatyali-mali ukuba

03:57.261 --> 04:00.783
bathathe ulawulo lwecandelo lonke lezolimo lelizwe.

04:00.783 --> 04:07.022
Banganokuthambekela kwinjineli yemfuza nezinye iindlela
eziyingozi, okanye bavele bavelise ukutya

04:07.022 --> 04:13.433
okungaphantsi komgangatho, okanye bahlale nje
umhlaba untyalwanga ukuze badale intswela-kutya.

04:13.433 --> 04:19.193
Nabani na olawula ukutya ulawula uluntu.

04:19.193 --> 04:27.090
3. Ukuqinisekisa ubomi obusempilweni nokukhuthaza impilontle kubo
bonke abantu kuwo onke amaxesha obudala.

04:27.090 --> 04:34.380
Ugxininiso lukwi-digitisation nokudityaniswa
kwayo yonke imigangatho yezonyango yi-WHO.

04:34.380 --> 04:39.664
Umbutho wezeMpilo weHlabathi unokuyalela ukuba
kuthathwe amanyathelo onyango kwihlabathi

04:39.664 --> 04:43.046
jikelele, phantsi kwesoyikiso sezohlwayo nezohlwayo.

04:43.046 --> 04:49.686
Ngenxa yale nto, uxanduva lwazo zonke iintlobo
zamanyathelo ezonyango luya kususwa kurhulumente bezizwe.

04:49.686 --> 04:56.398
I-WHO iza kugqiba kwihlabathi jikelele, ngokusebenzisa
isivumelwano esibizwa ngokuba seso-bhubhane, ukuba ziza

04:56.398 --> 05:04.233
kubekwa nini kwaye phi amanyathelo okunyanzelisa afana
neemaskhi, ukugonywa, iimvavanyo, iilockdown kunye nokuzahlula.

05:04.233 --> 05:09.750
Ukongeza, yonke idatha yezempilo iza kugcinwa
kwidathabheyisi yamazwe ngamazwe kwaye

05:09.750 --> 05:13.686
idityaniswe nesazisi sedijithali sabo bonke abemi.

05:13.686 --> 05:18.073
Ushishino lwezempilo luza kumiselwa
imigangatho kwihlabathi jikelele.

05:18.073 --> 05:24.737
Zonke izimvo neziphumo zophando kwezonyango
eziphambuka kwi-WHO ziyacinezelwa ngokucwangcisiweyo,

05:24.737 --> 05:27.587
zixhatshazwe kwaye zenziwe ulwaphulo-mthetho.

05:27.587 --> 05:34.806
Unyango lwe-naturopathic luza kwalelwa kwicandelo lezempilo,
luze endaweni yalo kufakwe iinkqubo zemfundo, iimveliso

05:34.806 --> 05:39.286
neenkonzo ezinikezelwa ngamashishini ezamayeza nezekhemikhali.

05:39.286 --> 05:45.141
Impilo yabantu iya kuba ngoko ngokupheleleyo ezandleni ze-WHO,
njengoko iya kukwazi ukungenelela ngendlela

05:45.141 --> 05:51.480
yokulawula xa kukho ukuziphatha okungahambisaniyo
kwabantu, ngenxa yedatha yezempilo efumaneka elubala.

05:51.480 --> 05:59.980
Oku kunokubangela ukuba umntu ocatshukiswayo
anqatshelwe ukufikelela ekutyeni nakwamayeza ayimfuneko.

05:59.980 --> 06:06.625
4. Ukuqinisekisa imfundo esemgangathweni
ebandakanyayo nelungileyo, nokukhuthaza

06:06.625 --> 06:10.906
amathuba okufunda ubomi bonke kubo bonke.

06:10.906 --> 06:18.138
Ukuhlengahlengiswa kweenkqubo zemfundo kwihlabathi jikelele kunye
nokumanyaniswa kwe-propaganda ukuqinisekisa ukufakwa kweengqondo

06:18.138 --> 06:21.573
okufanayo kubantwana nabantu abatsha kuyo yonke indawo.

06:21.573 --> 06:26.886
Ngenxa yoko, kufuneka kubekho inkqubo yemfundo esisiseko efanayo.

06:26.886 --> 06:33.200
Ngamanye amazwi, ummiselo onomxholo weengcinga
ekunyanzelekileyo ukuba ufakwe kuwo wonke umntu.

06:33.200 --> 06:37.949
Oku kukhokelela kwimfundiso entsha
yobuzwilakhe enika umdla kwiziphathamandla, apho

06:37.949 --> 06:41.153
kungabikho kwaphela iinqobo ezimiswe yinkcubeko.

06:41.153 --> 06:48.631
Iingcinga ezingokwesini ezifana ne-LGBTQ, ubunqolobi bemozulu,
kunye neenzuzo zempilo ekuthiwa zifumaneka ekusebenziseni

06:48.631 --> 06:56.545
iikhemikhali zamachiza, ziza kusetyenziselwa ukwahlula abantu
ngokuphumelelayo nangakumbi, nokubalawula nokubaphatha ngaphantsi

06:56.545 --> 07:04.085
kwegama likarhulumente omtsha wehlabathi, inkundla yehlabathi,
umbutho wamapolisa wehlabathi, ibhanki yehlabathi, umbutho

07:04.085 --> 07:08.799
wezempilo wehlabathi, kunye nemali yedijithali yehlabathi.

07:08.799 --> 07:15.664
5. Ukuxhobisa onke amabhinqa namantombazana ukuba afikelele
ukulingana nokuzilawula ngokwabo ngokulinganisa ngokwesini.

07:15.664 --> 07:22.760
I-Gender diversity kunye ne-LGBTQ zenzelwe ukwenza zibe yinto
eqhelekileyo zonke izinto ezingaqhelekanga ezenziwe ngabantu,

07:22.760 --> 07:29.394
kuquka imikhwa yokuthanda abantwana, kungekuphela nje
ukutshabalalisa usapho lwemveli kwaye ngaloo ndlela kubangele

07:29.394 --> 07:36.073
ukwahlukana nokudilika kwezizwe, kodwa kananjalo ukubangela
ukwahlukana okukhulu kunye nemingxwabangxwaba phakathi kwabantu.

07:36.073 --> 07:43.289
Oku kuvumela abafazi abasebenza ngomvuzo ukuba bacoqwe ngakumbi
nangempumelelo ziinkampani zehlabathi jikelele, ngelixa abantwana

07:43.289 --> 07:47.560
babo bekhuliswa ngurhulumente kumaziko
okhathalelo losuku lonke, kwaye ngaloo ndlela

07:47.560 --> 07:51.253
banokufakwa iingcinga ezithile kwingqondo kusasa kakhulu.

07:51.253 --> 07:57.484
Ngokutshabalalisa ubudlelwane bosapho, urhulumente wedijithali
uza kuthatha indawo ephambili, enikezela

07:57.484 --> 08:04.540
ngokutya nendawo yokuhlala phantsi kweemeko
ezithile, ngaloo ndlela ethatha indawo yendima yosapho.

08:04.540 --> 08:13.380
6. Qinisekisa ukufumaneka nolawulo
oluzinzileyo lwamanzi nococeko kubo bonke

08:13.380 --> 08:16.900
Ubutyebi bamanzi kufuneka bulawulwe kwiziko elinye.

08:16.900 --> 08:24.319
Amazwe atyhalelwa ekubeni athengise iziseko zawo zokuhambisa
amanzi abucala aze axhomekeke kwiinkampani, ezinokuthi

08:24.319 --> 08:28.673
ke zithengise amanzi ebantwini ngamaxabiso anyuswe kakhulu.

08:28.673 --> 08:36.106
Ngokulawula amanzi, ube nolawulo olupheleleyo phezu
kwempilo yabantu. Oku kungenxa yokuba amanzi etephu kwiindawo

08:36.106 --> 08:39.680
ezininzi sele enyusiwe iikhemikhali ezifana nefluoride.

08:39.680 --> 08:46.942
Oku kunokuba mandundu, kukhokelele kwiimpawu ezininzi zesigulo
esinganyangekiyo nobutyhefu, nto leyo engenela ngqo

08:46.942 --> 08:55.173
ezandleni zeshishini lamachiza, njengoko ilivumela ukuba
lithengise ngenzuzo izinto zalo ezithomalalisa iimpawu.

08:55.173 --> 09:01.168
Ngenxa yokuba baya kuxela ukunqongophala kwamanzi okwenziweyo
ngokutshintsha kwemozulu okubangelwe ngabantu, baya

09:01.168 --> 09:08.480
kuthatha amanyathelo okunciphisa ukusetyenziswa kwamanzi kuye
kwinqanaba eliphantsi kakhulu, ingakumbi kwicandelo lezempilo.

09:08.480 --> 09:13.737
Oku kuza kwenza kwakhona ukuba kubenakho ukuvalwa
kwezindlu zangasese eziqhelekileyo, zize zithathelwe

09:13.737 --> 09:17.560
indawo zezinye ezinokusebenza ngaphandle kwamanzi.

09:17.560 --> 09:23.119
Nabani na onamandla phezu kwamanzi ekugqibeleni
ulawula indlela akwabiwa ngayo, egqiba ukuba ngubani

09:23.119 --> 09:27.473
onokuwasebenzisa, kangakanani na, kwaye ngenjongo yantoni na.

09:27.473 --> 09:34.786
7. Qinisekisa ukufikeleleka kwamandla axabisekileyo,
athembekileyo, azinzileyo kwaye anamhlanje kubo bonke

09:34.786 --> 09:40.585
La magunya athi ayavuseleleka, adla ngokungakhuli, aza kuxhaswa
ngemali yabahlawuli berhafu ngenxa yezizathu

09:40.585 --> 09:46.033
zeengcinga ezithile, nto leyo eza kubangela
ukuba amaxabiso ombane anyuke ngokugqithisileyo.

09:46.033 --> 09:51.769
Oku kunyanzela abantu ukuba baxhase ngemali
uphuhliso oluza kubatyhalela nzulu ebuhlweni,

09:51.769 --> 09:56.193
kwaye ngaloo ndlela babe kuxhomekeke kurhulumente.

09:56.193 --> 10:02.946
Abantu baya kunyanzelwa ukuba basebenzise baze
bafake iitekhnoloji ezintsha ezivelisa amandla.

10:02.946 --> 10:09.698
Ngenxa yokuba oku kubiza kakhulu, abantu baya kunyanzeleka ukuba
bathathe iimali-mboleko baze ngaloo ndlela baxhomekeke kwinkqubo

10:09.698 --> 10:14.985
yezemali engunozala-nye, okanye kuya kufuneka bathengise
iipropati zabo ngexabiso elingaphantsi kwelo

10:14.985 --> 10:20.246
lasemarike kwezi zakhiwo zikwihlabathi
jikelele kwaye bafudukele kwizixeko zemizuzu eli-15.

10:20.246 --> 10:28.380
Iinkalo ezipheleleyo zoqoqosho ziya kuwa,
kwaye amashishini amancinci nawo osapho aphunyuke.

10:28.380 --> 10:33.993
Ngale ndlela, ukubusa kweenkampani
ezinkulu kwimarike kunokwandiswa ngakumbi.

10:33.993 --> 10:38.990
Zonke iindlela zokunikezela ngombane ziza
kwenziwa zibe ze-digithi ukuze ukusetyenziswa kombane

10:38.990 --> 10:41.993
kuzo zonke izindlu kuhlalutywe ngexesha lokwenene.

10:41.993 --> 10:49.228
Iimitha ezikrelekrele, iithermomitha ze-IoT nezinye izixhobo
zokulinganisa ezidityaniswe kwinethiwekhi zenzelwe ukwenza kube

10:49.228 --> 10:57.346
nokwenzeka ukubeka iliso kumakhaya apheleleyo nokubeka izohlwayo
ukuba urhulumente okanye ubukrelekrele bokwenziwa bayalela njalo.

10:57.346 --> 11:02.440
Oku kuvumela ukuba amandla anikwe
ngokulinganiselweyo okanye acinywe ukude.

11:02.440 --> 11:07.385
Ukunqongophala akuzukukhokelela kuphela kwiinzuzo ezinkulu
kwiinkampani zamandla, kodwa kuya kwenza

11:07.385 --> 11:12.273
abantu babe sesichengeni ngonaphakade
sokuhlawuliswa imali ngokungekho mthethweni nokulawulwa.

11:12.273 --> 11:18.478
Ukuba iinkampani zeteknoloji noorhulumente baqhubeka nokwandisa
amandla abo nempembelelo yabo, ukuvalwa kombane nokulinganiswa

11:18.478 --> 11:21.746
kwezinto kuya kuba yinxalenye yobomi bemihla ngemihla.

11:21.746 --> 11:29.134
8. Ukukhuthaza ukukhula koqoqosho okuqhubekayo,
kubandakanyayo nokuzinzileyo, ingqesho epheleleyo

11:29.134 --> 11:34.446
neyivelisayo kunye nomsebenzi ofanelekileyo kubo bonke.

11:34.446 --> 11:41.751
Iziphumo ebezingalindelekanga zamaphulo okugonya zibangela
ukunqongophala kwabasebenzi. Amazwe atyebileyo aza kugqibela

11:41.751 --> 11:49.820
ngokuqesha abasebenzi abanezakhono abavela phesheya, ukuba
nje basafuneka, ngaloo ndlela ebangela ukufuduka kwabasebenzi.

11:49.820 --> 11:55.930
Oku kuza kuba nefuthe elibi kumazwe emvelaphi abo bafuduki,
kuba amazwe abo aza kuba buthathaka ngenxa yokunqongophala

11:55.930 --> 11:59.966
kwabasebenzi abanezakhono aze ashiywe ukuba azimele ngokwawo.

11:59.966 --> 12:06.373
Ngoku ekubeni isabelo esikhulu sabasebenzi abathiwa banobuchule
bafudukile, kwaye amazwe abavela kuwo

12:06.373 --> 12:13.006
esongela ukudilika, i-elite yehlabathi iza kuqalisa
ukuphanga nokuthengisa la mazwe abuthathaka.

12:13.006 --> 12:20.193
Nangona kunjalo, ukufuduka kwabasebenzi kunokusetyenziswa
njengesizathu sokutshabalalisa uqoqosho lwelizwe eliyifikelelayo.

12:20.193 --> 12:27.085
Ukuze kufezekiswe oku, konke okufunekayo kukungenisa abasebenzi
abanganamakhono abaneleyo ukuze benze umonakalo omkhulu kangangoko

12:27.085 --> 12:33.900
kunokwenzeka ngenxa yokungabi nabuchule kwabo, kuba abaqhelanga
imigangatho yomgangatho efanelekileyo okanye iinkqubo.

12:33.900 --> 12:40.180
Ukuba kuyafuneka kuqhutywe isiphithiphithi, kwanele
ukuzalisa ilizwe ngabasebenzi abangabaphambukeli.

12:40.180 --> 12:45.420
Oku kuza kukhokelela kwiingxabano phakathi kwabemi
basekuhlaleni nabafuduki, nto leyo eza kubangela

12:45.420 --> 12:48.486
imfazwe zamaKhaya kwaye kuphazamise uzinzo lwelizwe.

12:48.486 --> 12:57.006
Uxinzelelo lwabasebenzi olwenziweyo luza kusetyenziswa
ziinkampani ezinkulu ukunyanzelisa iimeko zokusebenza.

12:57.006 --> 13:02.040
Oku kuvumela abantu ukuba bahluthwe ngakumbi
nangempumelelo ngakumbi, ngemvume karhulumente.

13:02.040 --> 13:07.673
Iinqobo zenkululeko nobu nobuntu
ziya kuba yinto yexesha eladlulayo.

13:07.673 --> 13:15.723
Emva kokutshabalalisa ngokucwangcisiweyo amashishini amancinci
naphakathi asekuhlaleni nokwenza inxalenye enkulu

13:15.723 --> 13:23.213
yoluntu ingasebenzi, kulula ukunyanzelisa
isakhiwo esingathi sisoshalisti nesikomunisi kwizisulu.

13:23.213 --> 13:28.471
Ngale ndlela, iindawo zokuhlala, amandla
okanye ukutya kunokwenziwa kuxhomekeke

13:28.471 --> 13:32.186
ekuthobeleni okanye kuhlahlo lwabiwo lwe-CO2.

13:32.186 --> 13:43.193
9. Yakha iziseko ezingqindilili, ukhuthaze ingcindi
ebandakanyayo nezinzileyo kwaye ukhuthaze izinto ezintsha.

13:43.193 --> 13:46.346
Zonke iintlanga ziya kwenziwa zilingane.

13:46.346 --> 13:52.271
Oku kuza kubangela ukuhla komgangatho wobomi
kumazwe ahambele phambili, kukhokelele zonke

13:52.271 --> 13:56.686
iintlanga kubuhlwempu obungazange bubonwe ngaphambili.

13:56.686 --> 14:02.080
Ubutyebi babantu abasebenzayo
buyatshatyalaliswa kukuthathwa kwempahla ngokucothayo.

14:02.080 --> 14:07.686
Kwangaxeshanye, inzuzo yodidi olulawulayo
lwehlabathi iyenyuka ngokungenakulinganiswa.

14:07.686 --> 14:14.378
Uqoqosho lonke kunye nazo zonke izibonelelo ziya kudityaniswa
zize zibekwe esweni ngokusetyenziswa kweenkqubo

14:14.378 --> 14:21.666
zokulawula nokubeka esweni ezifana nesazisi
sedijithali, uhlahlo-lwabiwo lweCO2 kunye nemali yedijithali.

14:21.666 --> 14:27.400
Zonke iigunya, iiofisi, amapolisa
neenkundla ziya kuthathwa bubukrelekrele bokwenziwa

14:27.400 --> 14:30.473
kunye neenkqubo zedijithali ezenzekelayo.

14:30.473 --> 14:36.308
Uqoqosho lwezizwe luyatshatyalaliswa ngenxa
yezigebenga zamashishini zamazwe ngamazwe ezisebenza

14:36.308 --> 14:40.680
ngokuhambelana nesicwangciso sobukomanisi sexesha elide.

14:40.680 --> 14:47.223
I-automation kunye neerobhothi zibangela ukuba abantu
bahlangabezane nentswela-ngqesho, baze ngaloo ndlela baxhomekeke

14:47.223 --> 14:52.768
koorhulumente, nto leyo ekhokelela ekuphelisweni kwempahla
yabucala kunye namalungelo anqongopheleyo

14:52.768 --> 14:58.666
okusebenzisa nokuba nempahla, kuxhomekeke
kuhlahlo-lwabiwo lwe-CO2 kunye nemali yedijithali.

14:58.666 --> 15:04.360
Iindawo zokusebenzela nezikolo
eziseleyo ziya kufuduselwa kwi-virtual reality.

15:04.360 --> 15:10.234
Ukufikelela kwizakhiwo eziphathekayo okanye
kwiindawo zemizuzu eli-15 kuxhomekeke

15:10.234 --> 15:13.346
kwiinkqubo zokufikelela nezokuchonga zedijithali.

15:13.346 --> 15:20.237
Indawo yokuhlala iza kufuduswa iye kwizixeko zeemodyuli zemizuzu
eli-15 neesixeko ezikhulu ezidijithalisiwe ngokupheleleyo

15:20.237 --> 15:27.354
nezibekwe esweni, ezisekelwe kwimodeli yaseTshayina, apho abantu
abazukukwazi ukuhamba ngokukhululekileyo ngenxa yokuthintelwa

15:27.354 --> 15:34.673
kokukhutshwa kwe-CO2, nto leyo ezenza zifane kakhulu
neentolongo ezivulekileyo kunokuba zibe ziindawo zokuhlala.

15:34.673 --> 15:44.193
10. Nciphisa ukungalingani ngaphakathi nakwamanye amazwe Injongo
kukudiliza yonke inkululeko yezoqoqosho neyemali

15:44.193 --> 15:53.629
ngokutshabalalisa amashishini akhupha kakhulu i-CO2,
ukuphelisa imali engxoweni kunye nokuphelisa zonke izakhiwo

15:53.629 --> 15:59.440
ezingahambisaniyo ne-ajenda yeWorld Economic Forum ne-UN.

15:59.440 --> 16:07.545
Ingeniso esisiseko yomntu ngamnye enezixhobo zokulawula
ezihambelanayo nge-akhawunti ze-CO2 nemali yedijithali iya kukwazi

16:07.545 --> 16:11.506
ukuphembelela ngokuthe ngqo okanye ukuthintela ukusetyenziswa.

16:11.506 --> 16:17.973
Iqela lezizwe ziyaxutywa ukuze kupheliswe
nawuphi na umbhinqo wenkcubeko nonqulo.

16:17.973 --> 16:21.533
Ngenxa yale nto, kuxhaphakiswa
intsebenziswano yamasiko ahlukeneyo.

16:21.533 --> 16:29.113
Ukuqina koongquzulwano bezizwe nezonqulo
kukhokelela kwiimeko ezigqithisileyo ezidala isiseko

16:29.113 --> 16:33.660
sokuba urhulumente afake ezinye iintswelo-lilungelo.

16:33.660 --> 16:39.240
Iinkqubo zemfundo, zezemali nezeempilo ziyenziwa
zibe phantsi kolawulo olunye kwaye zilinganiswe.

16:39.240 --> 16:47.280
Phantsi kwesigqubuthelo soxolo nokuqondana kwamazwe
ngamazwe, kukwaziswa inkolo neenkcubeko zehlabathi jikelele.

16:47.280 --> 16:51.844
Ukuze kubekho amathuba alinganayo, ukhuphiswano
lwezoqoqosho lwenziwa lube lulwaphulo-mthetho

16:51.844 --> 16:54.360
kwaye iimpahla zabucala zithathwa zibe zezazwe.

16:54.360 --> 17:00.260
Amalungelo okufikelela kwizibonelelo anikwa
ngokwemimiselo karhulumente omtsha wehlabathi.

17:00.260 --> 17:09.139
11. Ukwenza izixeko neendawo zokuhlala zibandakanye
wonke umntu, zikhuselekile, zomelele kwaye zizinzile

17:09.139 --> 17:17.143
Iingxabano ezidale ngabom nezivuswe kukufuduka kwabantu abaninzi
nokufuduka kwabasebenzi, azisayi kukhuthaza kuphela ukungaphangeli

17:17.143 --> 17:24.699
nokhuphiswano oluhambelana nako, kodwa ziya kwandisa
nobugebengu lufikelele kumanqanaba angazange abonwe ngaphambili.

17:24.699 --> 17:32.000
Uqhankqalazo lwabemi neemeko ezifana nemfazwe yamakhaya ziya
kusetyenziswa njengesiseko sokuthintela ngakumbi amalungelo

17:32.000 --> 17:37.840
asisiseko abantu nenkululeko yokuhamba kwinqanaba
lasekuhlaleni, nokubagcina bevalelwe kwizixeko

17:37.840 --> 17:41.580
zabo ze-15-yemizuzu ngokungathi bakwiziko lokuvalela.

17:41.580 --> 17:44.300
Akusayi kubakho kwakhona inkululeko yokuhamba.

17:44.300 --> 17:50.529
Kuya kuxhomekeka kwibhajethi ye-CO2 kwaye kuza kuvumela abantu
kuphela ukuba bahlale kwizithili ezithile

17:50.529 --> 17:56.260
zesixeko okanye idolophu ukuze kukhuselwe
imozulu kwaye kuqinisekiswe ukhuseleko lwendawo.

17:56.260 --> 18:01.090
Izixeko nezidolophu ziyaguqulwa zibe
zizixeko ezikhulu kakhulu zemizuzu eli-15 ngenxa

18:01.090 --> 18:03.980
yodijithaliso olugqithisileyo nokubekwa iliso.

18:03.980 --> 18:10.259
Abahlali bahlolwa ngamaxesha onke kwaye ngoko nangoko, kwaye
bayohlwaywa ngenxa yokwaphula imithetho ngeethyala, izithintelo

18:10.259 --> 18:13.866
kuhlahlo lwabiwo lwabo lwe-CO2, okanye ukuvalelwa entolongweni.

18:13.866 --> 18:19.068
Zonke iinzuzo zemali ziya kunikezelwa kuphela ngendlela
yedijithali, kodwa kuphela kubantu abamkela le

18:19.068 --> 18:24.420
nkqubo intsha baze bahlengahlengise indlela
abaziphethe ngayo ukuze ihambelane neenjongo zayo.

18:24.420 --> 18:29.226
Into yokuba kuphela umthetho onelungelo lokusebenzisa amandla
iyandiswa kakhulu kwaye inikwa amalungelo

18:29.226 --> 18:34.040
akhethekileyo ukuze ikwazi ukungenelela kuyo yonke
inkalo yobomi xa kukho ukwaphulwa kwe-ajenda.

18:34.040 --> 18:40.233
Oku kuthetha ukuba nawuphi na ummi ogxeka
urhulumente unokubanjwa ixesha elingapheliyo okanye ade

18:40.233 --> 18:43.646
abulawe engakhange atyholwe okanye athethelelwe.

18:43.646 --> 18:49.818
Ukuhlasela kwerhweba okukhohlakeleyo kunye nee-raid zamapolisa
ziqulunqelwa ukuba zibonwe luluntu ngenjongo yokoyikisa

18:49.818 --> 18:53.780
abagxeki, ukubathulisa nokubenza bangakwazi ukuthatha nyathelo.

18:53.780 --> 18:59.677
Phambi kokuba imeko iphume esandleni ngokupheleleyo, abantu baya
kuxhothwa kwaye imithetho yezibhamu iya

18:59.677 --> 19:05.806
kulungiswa kangangokuba amaxhoba aya kuba nethuba
lokuzikhusela kwizicwangciso zolawulo olupheleleyo.

19:05.806 --> 19:12.393
Urhulumente uza kupasisa imithetho emitsha yokuthathwa kwepropathi
ukuze akwazi ukuthatha ipropathi ngokungekho sikweni.

19:12.393 --> 19:17.574
Kwinqanaba lokuqala lokunyothulwa kwempahla, abantu
bayanyanzelwa ukuba benze zonke iintlobo zomsebenzi

19:17.574 --> 19:20.886
wokulungisa amakhaya abo ukuze kufezekiswe iinjongo zemozulu.

19:20.886 --> 19:26.982
Ukuba abayithobeli iimfuno zegunya kwaye baye bakhaba, isigaba
sesibini sokuthathwa kwempahla siza kuyenza ibe

19:26.982 --> 19:33.206
lulwaphulo-mthetho kwaye sithintele ukuthengiswa,
ukuqeshiswa nokuhlalwa kwezi zakhiwo zokuhlala.

19:33.206 --> 19:39.181
Izigidi zabantu zizakuphulukana namakhaya azo
nomhlaba, zixhomekeke kurhulumente kwaye zingafumani

19:39.181 --> 19:42.846
ezinye iindlela ngaphandle kwezixeko zemizuzu eli-15.

19:42.846 --> 19:48.719
12. Qinisekisa iindlela ezizinzileyo zokusetyenziswa nokuveliswa

19:48.719 --> 19:55.094
Kuza kubakho uhlahlo lwabiwo lwe-CO2 olusekelwe kwinkqubo
yamanqaku okredithi yentlalo esetyenziswa e-China,

19:55.094 --> 20:01.926
apho umntu ngamnye anokohlwaywa okanye avuzwe ngenxa
yokusetyenziswa kwakhe okanye indlela yakhe yokuziphatha.

20:01.926 --> 20:05.586
Isazisi sedijithali siyaziswa kwihlabathi jikelele.

20:05.586 --> 20:12.720
Oku kuyafuneka njengesiseko sokukhupha ii-wallet zedijithali.

20:12.720 --> 20:20.886
Ukongeza, iindlela zokuzazi zedijithali ezifakelwayo ziya kwanikwa
ngexesha lalo cwangciso kanye emva kokuzalwa komntu ngamnye.

20:20.886 --> 20:26.411
Onke amaxwebhu akhutshiweyo ukuza kuthi ga ngoku,
anjengeelayisensi zokuqhuba, amakhadi obuni, iipaspoti,

20:26.411 --> 20:32.673
izatifikethi zokuzalwa, iirekhodi zokubhaliswa komhlaba,
iirekhodi zezigulana, iipatenti kunye neenombolo zerhafu, ziya

20:32.673 --> 20:36.546
kudityaniswa zibe yiseti yedatha yedijithali yobuni bedijithali.

20:36.546 --> 20:42.916
Kuza kudaliswa umzekelo wehlabathi jikelele wekhontrakthi
yedijithali ekrelekrele osekelwe kwi-AI, oza

20:42.916 --> 20:49.153
kulawula onke amalungelo esondlo,
asokusetyenziswa, empilo, ohambo kunye neempahla zexeshana.

20:49.153 --> 20:55.486
Oku kumisela ukuba ngubani onokuba nento okanye
ayisebenzise okwethutyana, nokuba kangaphi ixesha.

20:55.486 --> 21:04.613
Ukunikezelwa kwamalungelo okuhamba, amagqiba ukuba umntu
uyavunyelwa na ukuhamba, ngaphi, kwaye ngazo ziphi izithuthi.

21:04.613 --> 21:10.100
Ukongeza, kukho imigaqo elawula into
avumelekileyo ukuba ayitye neziyobisi ekufuneka azifake.

21:10.100 --> 21:15.900
I-Universal Monetary Unit, imali yedijithali
yehlabathi jikelele esekelwe kwimali yedijithali yebhanki

21:15.900 --> 21:19.086
engundoqo, iza kuba kuphela kwendlela yokuhlawula.

21:19.086 --> 21:26.340
Ikuphambili iqinisekisa iintengiselwano ezingenamiqobo
phakathi koorhulumente, iibhanki kunye neenkampani.

21:26.340 --> 21:32.083
Kwelinye icala, iimali ezifumanekayo kwabo bafumana
inkxaso-mali esisiseko ziya kuba phantsi kweemeko kwaye ziya

21:32.083 --> 21:35.520
kulungiswa rhoqo kuxhomekeke ekubeni bayayithobela na inkqubo.

21:35.520 --> 21:41.073
Iindlela zentlawulo zedijithali ziya kuba nomhla
wokuphelelwa lixesha kwaye ziya kuba zikwazi ukucwangciswa.

21:41.073 --> 21:47.404
Wonke umntu uza kulawulwa ngeepoyinti ze-CO2,
kwaye iZizwe eziManyeneyo ziya kukwazi ukugqiba

21:47.404 --> 21:50.753
ukuba imali yedijithali ingasetyenziselwa ntoni.

21:50.753 --> 21:57.697
Abasemagunyeni berhafu nabalawuli abaphantsi kwe-UN,
abasemagunyeni kwezempilo, oogqirha nezibhedlele kunye namanye

21:57.697 --> 22:03.916
amaziko baya kufumana ufikelelo kwangoko kwaye oluzenzekelayo
ngokuyinxenye kuwo onke iinkcukacha ukuze

22:03.916 --> 22:10.180
bakwazi ukungenelela kwindlela yokusetyenziswa
kwezinto ngabantu bonke ngeelethiso nezohlwayo.

22:10.180 --> 22:17.599
Ukwabiwa kwezitofu zokugonya, amayeza nezinye iindlela
zonyango kuza kudityaniswa nesipaji, ukuze imivuzo nezohlwayo

22:17.599 --> 22:22.313
zikwazi ukusetyenziswa ngokuzenzekelayo njengoko kufuneka.

22:22.313 --> 22:25.020
Zonke izithuthi zibekwe esweni ngexesha lokwenene.

22:25.020 --> 22:31.585
Ukuba abaqhubi bayasilela ukuthobela iindawo nemida evunyiweyo
yesithuthi, baya kufumana isilumkiso ekuqaleni,

22:31.585 --> 22:37.460
kwaye, kwimeko yokwaphula umthetho okwesibini,
baya kuohlwaywa ngokuba isithuthi sabo simiswe.

22:37.460 --> 22:43.460
Zonke iimveliso neenkonzo, kunye
neendlela zokuphila, zinikwa umkhondo wekhabhoni.

22:43.460 --> 22:48.482
Oku kuza kuvavanywa ngedijithali kwaye
umntu aphumelele okanye asilele ngamanqaku, nto

22:48.482 --> 22:51.193
leyo eya kuchaphazela nengeniso esisiseko.

22:51.193 --> 22:58.467
Iinkampani ziya kuba phantsi kolawulo, nto leyo ethetha ukuba
ziya kwalelwa ukwenza iimveliso ezithile okanye ukunikezela

22:58.467 --> 23:02.353
ngeenkonzo ezithile ukuba ezi zaphula iinjongo zemozulu.

23:02.353 --> 23:08.055
Ukuze kuququzelelwe ukuthathwa kwempahla okuza kuza, kuza kwaziswa
imfuneko yobhaliso nokuqinisekiswa kweentsimbi ezixabisekileyo

23:08.055 --> 23:10.633
nezinye izinto ezixabisekileyo zazo zonke iintlobo.

23:10.633 --> 23:17.889
Abantu abanegolide nesilivere abangabhalisanga abayi kuvunyelwa
ukuba bayithengise kumaqumrhu asemthethweni, kuba ukuthengwa

23:17.889 --> 23:21.633
kuya kuba semthethweni kuphela kwizinto ezibhalisiweyo.

23:21.633 --> 23:29.284
Ukuthathwa komhlaba, umzekelo, ukuze kwakhiwe iiturbine
zomoya, iifama zelanga okanye ezinye iinkqubo zamandla

23:29.284 --> 23:33.926
ahlaziyekayo, kuyanceda lula ngokusekelwe kwiinjongo zemozulu.

23:33.926 --> 23:39.515
Abantu abangakwaziyo ukuhlaziya amakhaya abo ukuba
ahambelane nemigangatho yamva nje yemozulu abayi

23:39.515 --> 23:43.046
kuvunyelwa ukuba baqeshe, bathengise, okanye bahlale kuwo.

23:43.046 --> 23:48.480
Kwimeko yokwaphulwa komthetho, amaxhoba anokuba
sengozini yokuba ibhalansi yawo ye-CBDC iye yehle

23:48.480 --> 23:51.980
kakhulu kangangokuba angabi sakwazi nokuthenga ukutya.

23:51.980 --> 23:59.171
Uyilo lwezakhiwo ezijolise kuphela ekuncedeni abantu,
apho abantu balala, besitya, besebenza okanye

23:59.171 --> 24:04.033
bekonwatyiswa, lunceda ekwahluleni abantu ngakumbi omnye komnye.

24:04.033 --> 24:11.926
Usapho lufanele, kangangoko kunokwenzeka, lwahlulwe kwaye
lwahlukaniswe, ukuze kube lula ukulawula abantu ngabanye.

24:11.926 --> 24:16.286
Ngelixa abemi abaqhelekileyo besuswa kwimpahla yabo kwaye
behluthwe zonke iinkululeko zabo, abantu

24:16.286 --> 24:22.453
abakumgangatho ophezulu baya kuqhubeka belawula ngaphandle
kwemiqathango kwaye bonwabele zonke izinto ezitofotofo zobomi.

24:22.453 --> 24:30.580
13. Thatha amanyathelo ngoko nangoko ukulwa
utshintsho lwemozulu kunye neempembelelo zalo.

24:30.580 --> 24:35.748
Inkolo engeyonyani yenzululwazi yokuba utshintsho lwemozulu
lwenziwe ngabantu kunye nokuxhokonxa oluhambelana nayo, ijolise

24:35.748 --> 24:39.865
ekwenzeni ukuba kubekho ukuthotyelwa komgaqo-nkqubo ofanayo
kwihlabathi jikelele kunye nokuthathwa

24:39.865 --> 24:44.353
kwamagunya ngabantu abakumgangatho ophezulu kunye
namaqela enkolo asongela isiphelo sehlabathi.

24:44.353 --> 24:50.182
Leli kuthathwa nokwahlulwa ngokomlinganiselo kwazo zonke
izibonelelo zehlabathi, eziza kunyanzeliswa eluntwini

24:50.182 --> 24:55.110
ngurhulumente wobutshantliziyo obulawula yonke
into, obuyindibanisela yezopolitiko nezemvelo,

24:55.110 --> 24:57.920
ngobuqhetseba, ubundlobongela kunye nokusongela.

24:57.920 --> 25:06.780
Ukuze kuphazanyiswe ngokupheleleyo iinkqubo zendalo,
umoya-mpilo ungcoliswa ngabom ngeekhemikhali eziyityhefu.

25:06.780 --> 25:13.760
Ngokuthi kukho ukunqongophala kokutya, kuya kusetyenziswa ngakumbi
izibulali-zinambuzane, izibulali-zityalo nezibulali-fungus.

25:13.760 --> 25:19.547
Ngenxa yale nto, ukutya kwendalo kuyalinganiswa
nokutya okwenziweyo, kwaye imfuneko yokubhalwa

25:19.547 --> 25:23.166
kweelebhile kukutya okuguqulwe ijenetiki iyasuswa.

25:23.166 --> 25:31.886
Oku kwenziwa phantsi kwegama elithi iCodex Alimentarius, i-World
Health Organisation kunye ne-Food and Agriculture Organisation.

25:31.886 --> 25:38.222
Ukutya okusekelwe kwizityalo kuyalungiswa kwinqanaba lokuba
akusabina zizondlo ezibalulekileyo, ekufuneka ke

25:38.222 --> 25:45.666
zifunyanwe ngaphandle ngokusetyenziswa kwezongezelelo zezondlo
ukuze kuqinise ngakumbi ukuxhomekeka kwishishini lamachiza.

25:45.666 --> 25:50.898
Kuza kubakho inkqubo yokutya enamanqanaba
amabini, kuxhomekeke kuhlahlo-lwabiwo lwe-CO2 kunye

25:50.898 --> 25:53.700
nolawulo lokusetyenziswa ngemali yedijithali.

25:53.700 --> 26:00.339
Iziyobisi ezichaphazela ingqondo ziya kwenziwa zibe
kukutya okanye zifakwe njengezitofu zokugonya ukuze kube

26:00.339 --> 26:03.900
nefuthe elikhulu kulawulo lweengcinga nezenzo zabantu.

26:03.900 --> 26:10.930
Izityalo zonyango ezikhuthaza impilo yethu okanye ezithomalalisa
iintlungu zabantu abagulayo, nezikwanaso ngoku

26:10.930 --> 26:18.280
zikhuphisana neemveliso zeshishini lamachiza, ziyavalwa
kwaye ukusetyenziswa kwazo kwenziwa ulwaphulo-mthetho.

26:18.280 --> 26:25.730
Konke ukutya, amandla, amanzi kunye neemveliso zemihla ngemihla,
kuquka ezokuhamba, kuya kunikwa uphawu

26:25.730 --> 26:34.293
lwekhabhoni, oluya kurekhodwa ngedijithali kwaye
lunxulunyaniswe nesazisi sedijithali esibekwe ngurhulumente.

26:34.293 --> 26:40.540
Ukuze kufikelelwe kwiinjongo zemozulu ezingafikelelekiyo,
ezothutho zabucala ziya kupheliswa zize zithathelwe indawo

26:40.540 --> 26:45.655
zizithuthi ezizimelayo ezizihambisayo, eziya
kufumaneka kuphela njengeemodeli zokuqeshwa okanye

26:45.655 --> 26:49.140
zokubhalisa, kunye nebhalansi yamanqaku e-CO2 ehambelanayo.

26:49.140 --> 26:55.412
Oku kuthunjiswa njengento ekhuselekileyo ngakumbi kwaye
enobuhlobo nokusingqongileyo, kodwa kusebenza kuphela ukuthintela

26:55.412 --> 26:59.073
inkululeko yokuhamba nokwenza ukuba kubekho ulawulo olupheleleyo.

26:59.073 --> 27:08.234
Abagxeki nemibutho yephikiswa abangakholelwayo kutshintsho
lwemozulu olungekho mntu okanye abaphikisayo ngeenjongo

27:08.234 --> 27:13.453
ezili-17 ze-UN Agenda 2030 bayaxhatshazwa baze bathulwe.

27:13.453 --> 27:19.170
14. Londoloza kwaye usebenzise ngendlela
ezinzileyo iilwandle nezibuko kunye nobutyebi

27:19.170 --> 27:23.173
baselwandle ukuze kuphuhliswe ngendlela ezinzileyo.

27:23.173 --> 27:28.593
Amanzi kunye nobutyebi bawo aza kugcinwa iirekhodi
zawo kwindawo enye kwaye alawulwe, kwaye ukufikelela

27:28.593 --> 27:31.034
kuwo kuza kunqunyulelwa kwiinkampani ezikhethiweyo.

27:31.034 --> 27:38.688
Ukuthuthwa kweempahla elwandle ngoko ke ukusetyenziswa ngabucala
nangorhwebo lwamalwandle, amachibi angaphakathi nemilambo kuya

27:38.688 --> 27:46.593
kuqhubekeka kunqunyulwa, kwaye kuza kuvunyelwa kuphela phantsi
kweemeko ezithile, ekunzima kubalobi abancinci ukuzifezekisa.

27:46.593 --> 27:53.140
Nangona kunjalo, iinkampani ezinkulu ziya kusavunyelwa ukuloba
kuba zifumana inkxaso-mali ebonelela ngemali efunekayo ukuze

27:53.140 --> 27:57.718
zithobele imigangatho emitsha efana
nokwenziwa kwe-digitali kweekhwota zokuloba okanye

27:57.718 --> 28:00.720
ukutshintshela kwinkqubo yokuqhuba ngombane.

28:00.720 --> 28:06.025
Oku kwenza ukuloba kungabi namtsalane,
unikezelo luyancipha kwaye abambalwa

28:06.025 --> 28:10.406
abanephepha-mvume elikhulu benza inzuzo enkulu kakhulu.

28:10.406 --> 28:16.624
Ngakolunye uhlangothi, oku kukhokelela kubuhlwempu obukhulu
ngakumbi kumazwe angaphuhlanga kwanakufuduka kwabantu

28:16.624 --> 28:20.453
abaninzi, nto leyo eza kuthi yona ingazinzisi amazwe atyebileyo.

28:20.453 --> 28:26.352
Ukongeza, ukuba liasidi kweelwandle kuyanyanzeliswa
lishishini leekhemikhali, nto leyo enokukhokelela

28:26.352 --> 28:30.113
kwiziphumo ezingenakubalwa, kuquka ukufa kweentlanzi.

28:30.113 --> 28:38.205
15. Khusela, buyisela kwaye ukhuthaze ukusetyenziswa okuzinzileyo
kweenkqubo zendalo zomhlaba, ulawule amahlathi ngendlela

28:38.205 --> 28:44.905
ezinzileyo, ulwe nokuguquka komhlaba ube yintlango,
umise kwaye ubuyisele umva ukonakaliswa komhlaba,

28:44.905 --> 28:49.300
kwaye umise ilahleko yezinto eziphilayo ezahlukeneyo.

28:49.300 --> 28:52.453
Zonke iindawo zomhlaba kunye
nezibonelelo zirekhodwe ngedijithali.

28:52.453 --> 28:58.686
Iindawo zokusingqongileyo nezolondolozo ziyandiswa ukuze
abantu batyhalelwe kwizixeko zemizuzu elishumi elinesihlanu.

28:58.686 --> 29:06.129
Umhlaba wezolimo ulawulwa kwaye unyanzeliswa ngokuphakathi, ukuze
iwalelo zokusetyenziswa kwawo zibekwe nangaliphi na ixesha,

29:06.129 --> 29:10.000
nto leyo eyenza ukuba kube nzima ukuba amafama akhule ukutya.

29:10.000 --> 29:13.720
Oku kubangela ukunqongophala kokutya okwenziweyo.

29:13.720 --> 29:17.600
Abathengisi kuza kufuneka bafumane iilayisensi ezifanelekileyo.

29:17.600 --> 29:23.736
Ukusetyenziswa kweendawo zendalo ezifana namahlathi, iipaki,
iintaba, amadlelo, imigxobhozo kunye nemimandla

29:23.736 --> 29:30.486
eyomileyo kuza kulawulwa ngokuqatha ngakumbi kwaye
kunqandwe, okanye kuvunyelwe kuphela ngemvume ethile ye-CO2.

29:30.486 --> 29:37.633
Ngokutyholwa ukuba kuthintelwe iimbalela nokunwenwa kweendawo
ezomileyo, kusetyenziswa izixhobo zeekhemikhali nezobuchwepheshe

29:37.633 --> 29:41.533
ukuphazamisa imijikelo kunye neenkqubo zendalo zeplanethi yethu.

29:41.533 --> 29:47.320
Oku kuza kuqhubeka nokutshabalalisa
ibhayosifayina, elinye leenjongo zabatekinokhrasi.

29:47.320 --> 29:54.008
Utshabalaliso olujoliswe ngeentlobo zezityalo kusetyenziswa
iikhemikhali, kunye nokuzitshintsha ngezityalo

29:54.008 --> 30:02.393
ezilungisiweyo ngokwemfuza nezingazalwayo, ezingongezi xabiso
kuphela kodwa ziya kutshabalalisa nokulungelelana kwendalo.

30:02.393 --> 30:09.186
16. Ukukhuthaza uluntu oluzolileyo
nolubandakanyayo kuphuhliso oluzinzileyo

30:09.186 --> 30:14.084
Into yokuba kuphela urhulumente onelungelo lokusebenzisa amandla
iyandiswa, ukuze kunyanzelwe iingcinga

30:14.084 --> 30:19.133
zentlalo ezitshabalalisayo neziyingqiyamiso kubantu
balo mhlaba ngamandla nangokurhweba ngokoyikisa.

30:19.133 --> 30:22.419
Oku kuza kukhokelela kubalekelo nemfazwe zamakhaya.

30:22.419 --> 30:30.400
Izithethe nobuqu babantu bayacinezelwa
ukuze kuvele uluntu lwehlabathi olumanyeneyo.

30:30.400 --> 30:34.846
Izikhumbuzo zembali nemisebenzi
yobugcisa ziya kuphela emehlweni oluntu.

30:34.846 --> 30:41.046
Kukwakhuthazwa inkolo yehlabathi jikelele apho
abantu kulindeleke ukuba bazithobe kwizenzo zobusathana.

30:41.046 --> 30:48.620
Ukunyanzeliswa kokuzalana kuyanyanzeliswa ngenjongo yokuphelisa
nawaphi na amahluko phakathi kweqela lezizwe ekuhambeni kwexesha.

30:48.620 --> 30:53.440
Iimitsi ezixubeneyo zivuzwa ngamanqaku
kunye nesikhundla esiphezulu eluntwini.

30:53.440 --> 30:58.180
Abantu abasafanelanga bakwazi
ukuxhomekeka kwiziseko zabo zenkcubeko.

30:58.180 --> 31:04.672
Ukuze kwandiswe ukubhideka, iirobhothi ezinoo-nkululeko-qondo
olwenziweyo kunye neendidi zesini ezenziweyo

31:04.672 --> 31:08.440
zinikwa isikhundla esilinganayo eluntwini kwaye ziyakhuthazwa.

31:08.440 --> 31:14.189
Ngokuzithethelela ngentlalontle yomntwana,
abasemagunyeni abaludwelisweyo bayakwazi ukususa

31:14.189 --> 31:17.206
ngokulula abantwana kwiintsapho ezigxeka urhulumente.

31:17.206 --> 31:26.673
17. Ukomeleza iindlela zokuphunyezwa nokuvuselela
intsebenziswano yehlabathi jikelele yophuhliso oluzinzileyo.

31:26.673 --> 31:34.720
Isakhiwo esingemva kweZizwe eziManyeneyo sisigunya esiphambili
kwaye sibambe onke amagunya okwenza izigqibo nawokuphumeza.

31:34.720 --> 31:41.150
Iizwe ziyanyamalala emva kokuba oorhulumente abangenwe
ngaphakathi basebenze njengezinto ezitsala umbane

31:41.150 --> 31:45.060
ebantwini nanjengabavulindlela, zize zibe yinto endlulweni.

31:45.060 --> 31:51.629
Zonke iimthetho zesizwe kunye namagunya omthetho ziya
kuba zingasasebenzisi, kuba kuza kubakho isakhiwo

31:51.629 --> 31:55.460
esinye esingundoqo esikwimo yobukrelekrele obuyingenzelwano.

31:55.460 --> 31:57.766
Isicwangciso sabaphambili sibonakele.

31:57.766 --> 32:03.160
Bafuna ukusikhokelela kwikamva elibi
apho siza kuhluthwa yonke inkululeko.

32:03.160 --> 32:12.033
Izakhiwo zesizwe, ekufanele ukuba zisikhusele,
aziphikisi le ajenda kwaye ke ngoko ziyabachasa abantu.

32:12.033 --> 32:19.018
Oku akumangalisi kwaphela, xa sithathela ingqalelo ukuba zonke
oorhulumente namhlanje sele zingene ngaphakathi kwaye zixhomekeke

32:19.018 --> 32:23.006
kakhulu kwizakhiwo zehlabathi ezilawula kwakhona nenkqubo yemali.

32:23.006 --> 32:29.258
Bafuna abantu bayeke ngokupheleleyo inkululeko yabo,
kwaye ngokwamkela ucwangciso-mthetho olutsha

32:29.258 --> 32:33.126
lwehlabathi, banikezele ngekamva labo ekutshatyalalisweni.

32:33.126 --> 32:40.800
Kuxhomekeke kuthi, njengoluntu luphela,
ukuchasa le ajenda phambi kokuba kube kade kakhulu.
