WEBVTT

00:03.600 --> 00:11.240
Yonke impahla yangasese isengozini yokuba yimpahla yamabhange
ambalwa amakhulu azimele uma kwenzeka ukuwa kwemali okuzayo.

00:11.240 --> 00:15.459
Njengempendulo kulokhu kuthathwa konke,
imithetho yashintshwa kazwelonke nakwamanye

00:15.459 --> 00:18.480
amazwe ngasese ngaphandle kokwaziswa komphakathi.

00:18.480 --> 00:24.130
Umuntu ongaphakathi kwezezimali osezingeni eliphezulu,
uDavid Webb, uchaza futhi ubhala phansi ukuthi lokhu kwenzeke

00:24.130 --> 00:27.519
kanjani encwadini yakhe esanda kushicilelwa, The Great Taking.

00:27.519 --> 00:33.719
Ngaphezu kwalokho, ukuwa kwezezimali
okubhubhisayo kunawo wonke izikhathi sekuseduze nje.

00:33.719 --> 00:38.479
Ngolimi olulula: wonke umuntu
angalahlekelwa yikho konke kungekudala.

00:38.479 --> 00:43.200
Kodwa uDavid Webb uphinde abone ithuba
futhi anikeze isixazululo esisebenzayo.

00:43.200 --> 00:47.500
Sicela ubheke amazwana akhe angezansi.
Izicucu ezivela ku "The Great Taking" kaDavid

00:50.119 --> 00:52.240
Igama lami nginguDavid Webb.

00:52.240 --> 00:54.920
Ngihlala eStockholm, eSweden.

00:54.920 --> 01:01.120
Ngiphathe izabelo zomphakathi futhi ekugcineni ngaphatha ama-hedge
fund ngesikhathi esalandela ingcindezi yezimali yase-Asia

01:01.120 --> 01:05.620
nangesikhathi sokwanda kwe-dot-com bubble nokudilika kwayo.

01:07.200 --> 01:12.748
Ngesikhathi ngisemfana, ngabona ukuqala
kokudilika kwezimboni eCleveland, futhi ngakhulela

01:12.748 --> 01:17.239
nginesidingo sokuqonda ukuthi yini eyayibhubhisa thina.

01:17.239 --> 01:25.383
Ngoba umndeni wami, owawujabule kakhulu futhi
unomusa, wathinteka kakhulu yilokhu, futhi

01:25.383 --> 01:31.140
ngempela kwabhubhisa indawo engakhulela kuyo.

01:34.359 --> 01:38.680
Ngakho nganquma ukufunda umnotho nezimali.

01:38.680 --> 01:45.560
Ngicabanga ukuthi ngihlukile kwabanye abantu
emhlabeni wezezimali ngoba angikhathaleli ngempela ngemali.

01:45.560 --> 01:51.319
Bengihlale ngithakasile ekuqondeni
izinto, futhi lokho empeleni kunginike inzuzo.

01:51.319 --> 01:55.040
Ngazwisisa izinto abanye abantu abangazange bazwisise.

01:55.040 --> 02:00.879
Ngo-2008, ngabona ukuqothuka kokuqala
kwenkampani yokuhweba yomthengisi .

02:00.879 --> 02:07.408
Okwangimangaza kwakuwukuthi ama-akhawunti amaklayenti
alo mthengisi-mdayisi wezitokwe ahlawulwe esakhiweni

02:07.408 --> 02:11.520
sokubhujiswa komthengisi, okungeke kwenzeke ngaphambili.

02:11.520 --> 02:16.280
Kulo lonke umlando wezibambiso, beziyimpahla yomuntu siqu.

02:16.280 --> 02:21.340
Ngakho-ke ngaqala ukucwaninga ukuthi yini engase yashintsha.

02:27.840 --> 02:34.840
Ngokwenza kanjalo, ngathola ukuthi lokhu kwakubangelwe
izinguquko ku-Uniform Commercial Code e-United States.

02:34.840 --> 02:38.159
Lokhu sekushintshiwe kuzo zonke izifundazwe ezingama-50.

02:38.159 --> 02:43.046
Lokhu kwakusho ukuthi kwakungafezekiswa ngokuthula
isikhathi eside futhi kwakungadingeki kwenziwe

02:43.046 --> 02:47.080
ezingeni likahulumeni kazwelonke, ukuze kungadonsi ukunakwa.

02:47.080 --> 02:53.120
Lokhu kwadala isakhiwo somthetho
esisha sokufaka isimangalo sokuphepha.

02:53.120 --> 03:00.028
Kwathi-ke ngo-2005 kwaba nokushintsha
komthetho wokubhujiswa kwezikweletu e-United States

03:00.028 --> 03:04.159
okwadala into ebizwa ngokuthi 'safe harbour'.

03:04.159 --> 03:05.879
Lokho nakho kuzwakala kuhle.

03:05.879 --> 03:12.661
Kodwa i-Safe Harbor isho ukuthi ababolekisi abaqinisekisiwe
banendawo ephephile yokuthatha impahla yamakhasimende,

03:12.661 --> 03:21.080
futhi ngisho nasezimo zobugebengu bokukhwabanisa, bangaqiniseka
ngokuphelele ukuthi bazothola impahla yamakhasimende.

03:21.080 --> 03:26.740
Amabhange amakhulu kakhulu kuphela
avunyelwe ukwamukela idiphozithi zamakhasimende.

03:29.439 --> 03:33.719
Ngakho awufuni muntu aphazamise noma athathe lutho.

03:33.719 --> 03:37.199
Bona kuphela abazokuthatha.

03:37.199 --> 03:43.523
Uhlelo lulungisiwe ukuze ubunini budluliselwe ezingeni eliphezulu
futhi bugcinwe ngendlela ehlanganisiwe,

03:43.523 --> 03:51.280
ikakhulukazi ngesikhathi senhlekelele, ukuze kuhlangatshezwane
nezimangalo zohlelo lwababolekisi abanokuvikeleka.

03:51.280 --> 03:57.811
Futhi lapho lokho kwenzeka, abantu ababecabanga ukuthi
bazivikele, kuhlanganise nezikhungo eziyinkimbinkimbi

03:57.811 --> 04:03.159
kakhulu kanye nezimali zomhlalaphansi, ngeke babe nasivikelo.

04:03.159 --> 04:09.506
Futhi ababolekisi abaqinisekisiwe bazothatha
zonke izabelo namabhondi ezingaphansi, benikeza

04:09.506 --> 04:13.800
ukulawula kuzo zonke izinkampani zomphakathi.

04:13.800 --> 04:17.800
Bakulungisile ngendlela yokuthi bangazithathela izinto.

04:17.800 --> 04:23.180
Ungamukela zonke izibambiso ezivela kubantu
ngabanye nasezinkampanini ezingenazo izikweletu,

04:23.180 --> 04:27.680
kodwa eziphethe konke ngokusobala nangokungangabazi.

04:27.680 --> 04:34.319
Ake ngikunikeze isibonelo sokuchaza ukwesabeka kwale nqubo:

04:34.319 --> 04:37.279
Ngakho-ke wathenga imoto futhi wakhokha ngemali esandleni.

04:37.279 --> 04:40.160
Ucabanga ukuthi uyinqongophala kakhulu.

04:40.160 --> 04:43.319
Awunazo izikweletu zemoto.

04:43.319 --> 04:48.600
Kodwa ngaphandle kokwazi kwakho, umthengisi
uyaqhubeka nokulawula imoto yakho njengesiqinisekiso.

04:48.600 --> 04:50.759
Awusoze utshelwe lokho.

04:50.759 --> 04:54.420
Umthengisi usebenzisa imoto yakho kanye
neminye imoto yonke ayidayisayo

04:54.420 --> 04:58.759
njengesiqinisekiso sezikweletu zakhe ngebhizinisi lakhe.

04:58.759 --> 05:00.560
Manje umthengisi uyawa.

05:00.560 --> 05:06.576
Futhi abanye kuphela abakweletwayo abanokuvikeleka bagunyaziwe
ukuqoqa ngokushesha imoto yakho kanye nazo zonke izimoto ezake

05:06.576 --> 05:11.060
zathengiswa ngumthengisi ngaphandle kokubuyekezwa yinkantolo.

05:16.240 --> 05:20.680
Uma ngichazela abantu lokhu, bayakhathazeka ngemoto yabo.

05:20.680 --> 05:23.319
Lokhu akukhulumi ngemoto yakho.

05:23.319 --> 05:26.480
Lena yisifaniso salokho okwenzekile.

05:26.480 --> 05:31.633
Kubi kakhulu kunalokho bekungaba khona uma
bekuyimoto yakho kuphela, ngoba empeleni kubandakanya

05:31.633 --> 05:34.839
yonke inkundla yezokutshalwa kwezimali emhlabeni wonke.

05:34.839 --> 05:40.199
Ngakho-ke akusikho ukungakwazi kwakho ukukhokha
izikweletu okubangela ukulahlekelwa yimpahla yakho.

05:40.199 --> 05:50.519
Kuyisibhicongo sabantu abasebenzise ngasese isibambiso sakho
njengempahla yabo ngaphandle kokukutshela noma ukukudalula.

05:50.519 --> 05:52.879
Lena indaba ehlakaniphile.

05:52.879 --> 05:58.920
Ngakho yebo, bashintsha umthetho.
Balungisa i-Uniform Commercial Code.

05:58.920 --> 06:01.519
Lokhu kwenzeka kusukela ngo-1994 kuqhubeke.

06:01.519 --> 06:08.319
Ngakho-ke kwakukhona uhlelo olwafezeka
emashumini eminyaka ukuze lokhu kufezeke.

06:08.319 --> 06:15.639
Kwabe sekuqalwa inqubo yokuvumelanisa ukuze
lo mkhuba ubekwe emthethweni emhlabeni wonke.

06:15.639 --> 06:18.040
Futhi benza kanjalo nge-EU.

06:18.040 --> 06:24.240
Ingxoxo yokuqala ngalesi sihloko
etholakala emibhalweni ye-EU ibuyela ku-2002.

06:24.240 --> 06:27.639
Ngaleso sikhathi, inqubo yaqala
esikhathini esalandela ukuwa kwe-dot-com.

06:27.639 --> 06:32.759
Futhi i-EU yasungula into ebizwa
ngokuthi "Iqembu Lokucaca Kwezomthetho".

06:32.759 --> 06:35.480
Futhi lokho kuzwakala njengento enhle futhi.

06:35.480 --> 06:42.879
Nokho, okusho ukuthile ukuqinisekiswa komthetho kwababolekisi
abaqinisekisiwe ukuze bathathe impahla yamakhasimende.

06:42.879 --> 06:51.040
Kufana nomdlalo weMonopoly lapho yonke imali
yabo bonke abalingiswa ebhodini ibuyiselwa ebhange.

06:51.040 --> 06:54.959
Bese bathi, masiqale umdlalo omusha.

06:54.959 --> 06:59.120
Sisuka emgomeni wokuthi thina
sinakho konke kanti nina aninalutho.

06:59.120 --> 07:00.639
Ngakho-ke, ungathanda ukuboleka okuthile?

07:00.639 --> 07:06.959
Futhi yilokho i-CBDC ezoba yiyo,
imali yedijithali yebhange elikhulu.

07:06.959 --> 07:15.920
Kuzoba nzima kakhulu kubantu ukumelana
nokusebenzisa i-CBDC ngoba ngeke bakwazi ukudla.

07:15.920 --> 07:22.560
Futhi yingakho kubalulekile kakhulu ukuqwashisa
kusengaphambili ukuze abantu baqonde okwenzekayo.

07:22.560 --> 07:29.480
Futhi ukuze abantu bakwazi ukubamba iqhaza kuze
kufike ezingeni eliphezulu kakhulu lesistimu.

07:29.480 --> 07:35.199
Inamandla okuvuselela abantu abanekhono
eliphezulu, kuze kufike phezulu ohlelweni.

07:35.199 --> 07:39.279
Inamandla okuhlanganisa abantu ukuze bamelane nalesi simiso.

07:39.279 --> 07:44.798
Ngakho-ke kunekhanda lenyoka, kodwa alikwazi ukwenza
lutho ngokwalo; esikhundleni salokho, lincike

07:44.798 --> 07:48.839
emisipha engaphansi kwekhanda lenyoka ukwenza konke ngayo.

07:48.839 --> 07:54.819
Futhi ingxenye yomsebenzi ukudonsela lolu qaphela kule misipha.

07:59.399 --> 08:05.600
Ngakho-ke wonke umuntu kumele abhekane nakho, ngisho
nalabo abakholelwa ukuthi banamandla futhi bangenza umehluko.

08:05.600 --> 08:08.160
Futhi lokhu kumele kwenziwe ngokusemthethweni.

08:08.160 --> 08:11.240
Kumele kulwe ngendlela esemthethweni.

08:11.240 --> 08:17.399
Ngisho, cabanga ukuthi kwenzekani uma abahluleli
abasemazikhundleni ababalulekile bethola ngalokhu.

08:17.399 --> 08:24.480
Abamangaleli. Akukaze kube nocwaningo lwangempela
mayelana nokuthi lolu hlelo lobugebengu lungasuswa kanjani.

08:24.480 --> 08:30.139
Futhi kuzoba nezindlela zokwenza lokhu, ngoba kuwukwakhiwa nje.

08:34.919 --> 08:39.436
Incwadi ethi "The Great Taking" ebhalwe
nguDavid Webb kanye nefilimu ende

08:39.436 --> 08:42.840
yedokhumentari ingatholakala lapha: TheGreatTaking.com
