1
00:00:00,426 --> 00:00:06,122
БҰҰ барлық мемлекеттерді 2030 жылға арналған күн
тәртібін және оның 17 тұрақты даму мақсаттарын

2
00:00:06,122 --> 00:00:09,980
жылдамырақ әрі ауқымды түрде жүзеге асыруға шақырды.

3
00:00:09,980 --> 00:00:13,880
Жартылған мақсат – ұлттардың кешенді әл-ауқаты.

4
00:00:13,880 --> 00:00:18,460
Бірақ мұқият қарасаңыз, оның ішінде мүлдем керісінше нәрсе бар.

5
00:00:18,460 --> 00:00:23,540
Мысалға, 17 Тұрақты даму
мақсаттарының бірі – білім беруді алайық.

6
00:00:23,540 --> 00:00:31,086
Білім беру 2030 жылға дейінгі күн тәртібін толықтай
жүзеге асырудың маңызды алғышарттарының бірі ретінде аталады.

7
00:00:31,086 --> 00:00:39,073
Германия мен басқа елдер белгіленген 17 мақсатты жүзеге
асыруда білім беру жүйесіне тіпті шешуші рөл жүктейді.

8
00:00:39,073 --> 00:00:47,186
Бір бағыт – мектептерді цифрландыру, себебі өмірдің
барлық салаларын жаһандық цифрландыру жүзеге асырылмақ.

9
00:00:47,186 --> 00:00:52,879
2021–2027 жылдарға арналған Сандық білім беру іс-қимыл
жоспарында Еуропалық Одақ білім беру және кәсіптік даярлық

10
00:00:52,879 --> 00:00:56,760
саласындағы сандық трансформацияның бағытын айқындайды.

11
00:00:56,760 --> 00:01:05,473
Цифрлық трансформация стратегиясында алдыңғы қатарда тұрған Швеция
2017 жылы балабақшаларда планшеттерді пайдалануды міндеттеді.

12
00:01:05,473 --> 00:01:10,800
Бірақ балалар мен жасөспірімдердің нақты
қажеттіліктері шынымен де мұнда басты назарда ма?

13
00:01:10,800 --> 00:01:20,119
Немесе жастарды жай ғана «Күн тәртібі 2030»
авторларының өз мүддесі үшін пайдаланып, рекруттеп жатыр ма?

14
00:01:20,119 --> 00:01:24,446
Федералдық білім және ғылым министрлігіне кім кеңес береді?

15
00:01:24,446 --> 00:01:31,078
NachDenkSeiten сайтына берген сұхбатында Оффенбург қолданбалы
ғылымдар университетінің педагог-медиа маманы профессор Ральф

16
00:01:31,078 --> 00:01:37,225
Ланкау былай деді: «40 жылдан астам уақыт бойы мектептерге
компьютерлердің әрбір жаңа буыны – жеке компьютерлерден

17
00:01:37,225 --> 00:01:40,880
ноутбуктерге, енді планшеттерге дейін – енгізіліп келеді.»

18
00:01:40,880 --> 00:01:48,379
Ол әрі қарай былай деді: «Лоббизм мен ірі жарнама
бюджеттерінің арқасында IT саласының ұстанымдары баспасөзде

19
00:01:48,379 --> 00:01:53,433
айқын көрсетіліп, сын есептер легитимдігінен айырылады.»

20
00:01:53,433 --> 00:01:58,083
Әртүрлі салалардың 40-тан астам жетекші
ғалымы, педиатрлар мен жасөспірімдер

21
00:01:58,083 --> 00:02:02,046
медицинасы мамандары цифрландыруды қате деп санайды.

22
00:02:02,046 --> 00:02:08,450
Олар федералдық штаттардың білім министрлерінен мектептер мен
мектепке дейінгі білім беру мекемелеріндегі мерзімінен бұрын

23
00:02:08,450 --> 00:02:12,866
цифрландыруға мораторий, яғни тоқтату енгізуді талап етіп отыр.

24
00:02:12,866 --> 00:02:16,566
Проф. Ральф Ланкау – үндеудің бастамашыларының бірі.

25
00:02:16,566 --> 00:02:23,133
Ол былай дейді: «Ғылыми консенсус қазіргі таңда
планшеттер мен ноутбуктармен оқыту балаларды

26
00:02:23,133 --> 00:02:27,526
6-сыныпқа дейін ақылдырақ емес, керісінше ақымақ қылады».

27
00:02:27,526 --> 00:02:33,293
Зерттеулерге сәйкес, сыныптағы цифрлық
құрылғыларды жиі қолдану денсаулыққа, психологиялық

28
00:02:33,293 --> 00:02:36,873
және әлеуметтік тұрғыдан да теріс әсер етеді.

29
00:02:36,873 --> 00:02:42,334
Қазір білім беру саласының шешім қабылдаушылары осы
елдің мұғалімдері мен педиатрларының пікірін

30
00:02:42,334 --> 00:02:46,080
тыңдап, цифрлық оқыту тәжірибесін тоқтату уақыты келді!

31
00:02:46,080 --> 00:02:53,393
Швецияда бұл әлдеқашан болды: швед Білім министрі
бастауыш мектептерде планшеттерді қолдануды тоқтатты.

32
00:02:53,393 --> 00:02:58,560
Федералдық штаттардың білім
министрлері енді дәл солай істей алады.

33
00:02:58,560 --> 00:03:01,206
Швециядағы U-тұрдың себебі:

34
00:03:01,206 --> 00:03:07,200
Ғалымдардың қазіргі ұсынымдарына сәйкес, кішкентай
балаларды экрандарға ұзақ уақыт қараудан аулақ ұстаған жөн.

35
00:03:07,200 --> 00:03:11,786
Мектепте цифрлық ойынға қарағанда физикалық ойын артық.

36
00:03:11,786 --> 00:03:15,413
Осылайша балалар әлеуметтік өзара
әрекеттесуді үйренуге көбірек ықтималдыққа ие болар еді.

37
00:03:15,413 --> 00:03:21,926
Сонымен қатар, тілдік дағдылар нығаяды және балалар
өзгелерге анағұрлым тиімді эмпатия жасауды үйренеді.

38
00:03:21,926 --> 00:03:28,506
Данияда да Білім министрі Маттиас Тесфайе
мектептердегі цифрландыруды кері қайтаруды талап етті.

39
00:03:28,506 --> 00:03:33,546
Сол жерлерде көптеген бастауыш мектептерде планшеттер мен
ноутбуктар негізгі жабдықтың бір бөлігі болып табылады.

40
00:03:33,546 --> 00:03:44,106
2023 жылғы желтоқсанда ол мектеп оқушыларынан «сандық тәжірибеде
тәжірибелік нысан ретінде» пайдаланылғаны үшін кешірім сұрады.

41
00:03:44,106 --> 00:03:49,586
Ол әрі қарай мектептердің тым ұзақ уақыт бойы ірі
технологиялық компаниялардың ықпалында болғанын айтады.

42
00:03:49,586 --> 00:03:54,653
Қоғам ретінде біз сандық әлемнің
ғажайыптарына тым әуестеніп кеткен едік.

43
00:03:54,653 --> 00:03:57,633
Онда бұл үлкен қайта өрлеу ме?

44
00:03:57,633 --> 00:04:03,739
Сандық медиа қауіптері ұзақ уақыттан бері
белгілі, көптеген сарапшылар дабыл қағуда.

45
00:04:03,739 --> 00:04:14,686
Kla.TV 2020 жылы «Мектептердегі цифрлықтандыру – алға жылжу ма?»
бағдарламасында цифрлық медианың балаларға әсерін талқылады.

46
00:04:14,686 --> 00:04:18,991
Көздердің дамуындағы алаңдатарлық
бұзылыстар, жетілгендік деңгейі кішкентай балалар

47
00:04:18,991 --> 00:04:22,280
деңгейінде болатын балалар мен жасөспірімдерде,

48
00:04:22,280 --> 00:04:27,206
Тілдің дамуы мен назар аудару
бұзылыстары – бұл тек кейбір әсерлер ғана.

49
00:04:27,206 --> 00:04:34,979
Профессор Шпицердің айтуынша, цифрлық медианы ерте жастан
пайдалану балаларымызды «цифрлық деменцияға» әкеліп соғуда.

50
00:04:34,979 --> 00:04:39,120
Ескерту дауыстары неге үнемі елемелді?

51
00:04:39,120 --> 00:04:46,753
Неліктен Германияда және көптеген басқа елдерде сандық
құрылғыларды барған сайын ертерек жастан пайдалануда?

52
00:04:46,753 --> 00:04:54,300
Бағытты шұғыл түрде өзгерту қажет болса
да, кешенді цифрландыру тоқтаусыз жалғасуда.

53
00:04:54,300 --> 00:05:01,926
Жасанды интеллект (AI) түріндегі оқытуды
автоматтандырудың келесі кезеңі қазірдің өзінде алдымызда.

54
00:05:01,926 --> 00:05:08,496
Проф. Ральф Ланкнау ескертеді: «Мамандық білімі жетіспейтіндер –
мысалы, жаңа тақырыптарға тап болған мектеп оқушылары –

55
00:05:08,496 --> 00:05:15,340
немесе жан-жақты зерттеу мен тексеру жүргізуі тиіс, бірақ
оны ешкім жасамайды, немесе бағдарламаға сенуге мәжбүр».

56
00:05:15,340 --> 00:05:19,553
«Бұл оларды білімді адамдардың орнына ізбасарлар мен
сенушілерге айналдырады», – деп ескертеді профессор Ланкау.

57
00:05:19,553 --> 00:05:25,930
Apple мен Google сияқты ірі цифрлық корпорациялар Apple
Classroom, Google Classroom, Apple School Manager

58
00:05:25,930 --> 00:05:32,826
және Google Future Workshop сияқты қосымшалар мен
оқыту платформалары арқылы білім беру нарығына енуде.

59
00:05:32,826 --> 00:05:38,788
«Die Katastrophe der digitalen Bildung» (Цифрлық білім беру
апаты) атты кітабында бизнес-журналист Инго

60
00:05:38,788 --> 00:05:44,799
Лейпнер саяси және экономикалық мүдделер мен
олардың әлеуметтік салдарынан сақтандырады.

61
00:05:44,799 --> 00:05:49,799
Ол түсіндіреді, жоғары технологиялық корпорациялар мүлдем салық
төлемейді, осылайша үкіметтерді барлық балаларға

62
00:05:49,799 --> 00:05:55,033
тең мүмкіндіктермен сапалы ерте балалық шақ білім
беруді қамтамасыз етуге қажетті қаражаттан айырады.

63
00:05:55,033 --> 00:05:59,747
Сонымен қатар, жоғары технологиялы корпорациялар
ең кедейлердің балаларын алдау үшін қолданылатын

64
00:05:59,747 --> 00:06:02,546
цифрлық оқыту бағдарламаларын нарыққа шығарады.

65
00:06:02,546 --> 00:06:07,786
Сандық медиа осылайша экономикалық
және әлеуметтік бөлінулерді тереңдетеді.

66
00:06:07,786 --> 00:06:13,100
Лейпнердің айтуынша, дәл миллиардер компьютерлік
гурулардың балалары смартфонға ие емес – және олар

67
00:06:13,100 --> 00:06:17,240
«сандық мектептер» деп аталатын оқу орындарына да бармайды.

68
00:06:17,240 --> 00:06:24,986
Өз өнімдеріне миллиардтаған тұтынушыларды тәуелді еткісі
келетін сол адамдар өз балаларын сол өнімдерден қорғап отыр.

69
00:06:24,986 --> 00:06:33,773
Бұл сондай-ақ цифрландырудың драмалық салдары «апат» емес екенін,
олар әзірлеушілерге басынан-ақ белгілі болғанын көрсетеді.

70
00:06:33,773 --> 00:06:41,108
Лейпнер «жаңа оқу мәдениетіне» қарсы ескертеді:
онда балаларды топтық әлеуметтік интеграциясыз

71
00:06:41,108 --> 00:06:46,106
және қамқоршысыз компьютерде «жеке» оқытуға болады.

72
00:06:46,106 --> 00:06:52,780
Ол сондай-ақ білім беру бағдарламаларының көпшілігінде кездесетін
аса ауқымды деректерді қорғау мәселелеріне назар аударып,

73
00:06:52,780 --> 00:07:01,720
балаларды толықтай өлшеп, мұқият тексеретін автоматтандырылған
оқыту үдерістеріндегі тоталитарлық бейімділіктерден сақтандырады.

74
00:07:01,720 --> 00:07:09,479
Бұл БҰҰ-ның ізгі ниетпен жасалған білім беру жоспарларының
мақсатына мүлдем қарама-қарсы нәтиже беріп жатқан жоқ па?

75
00:07:09,479 --> 00:07:15,981
Балалар ерте цифрландырудың нәтижесінде әдейі ақымақталып,
технологиялық компаниялар үшін «мәліметтер жинаушыларға»

76
00:07:15,981 --> 00:07:19,966
айналып, жасанды интеллект арқылы қалағандай басқарылуы мүмкін.

77
00:07:19,966 --> 00:07:24,950
Бұл ақыр соңында адамзаттың толықтай дауыссыз қалуына әкеледі.
Бұл толықтай Дүниежүзілік экономикалық

78
00:07:24,950 --> 00:07:30,160
форумның (WEF) ұстанымына сәйкес келеді, себебі
WEF кеңесшісі Ювал Ноа Харари жариялағандай:

79
00:07:30,160 --> 00:07:37,053
Жасанды интеллект революциясы
пайдасыз тапты қалыптастыру үстінде.

80
00:07:37,053 --> 00:07:44,576
Аталған 40 жоғары лауазымды ғалым сияқты адамдардың
жастардың әл-ауқатын шынайы ойлайтын білім беру

81
00:07:44,576 --> 00:07:49,526
жүйесін қолдап, бірлесіп дауыс көтеруі үміттендіреді.

82
00:07:49,526 --> 00:07:56,024
Алайда табысты қайта өрлеу үшін ірі технологиялық
корпорациялардың мүдделеріне сұрақ қойылуы, саяси өзара

83
00:07:56,024 --> 00:08:01,778
тәуелділіктер мен ақша ағындары ашылуы және
Дүниежүзілік экономикалық форумның немесе БҰҰ-ның

84
00:08:01,778 --> 00:08:05,820
негізгі «Күн тәртібі-2030» жоспары әшкереленуі тиіс.

85
00:08:05,820 --> 00:08:12,073
Ақырында, «WEF, Great Reset және олардың
ұйымдастырушылары» атты материалдан үзіндіні қараңыз:

86
00:08:12,073 --> 00:08:19,320
Дүниежүзілік экономикалық форум – бұл тәуелсіз Клаус Шваб
құрған және дамытқан қарапайым швейцариялық қор ғана емес.

87
00:08:19,320 --> 00:08:24,236
1971 жылы құрылған кезде Дүниежүзілік экономикалық форумға (WEF)
ірі ғаламдық корпорациялардың көмегімен Жаңа

88
00:08:24,236 --> 00:08:29,086
Әлемдік Тәртіптің (NWO) күн тәртібін бүкіл
әлем бойынша жүзеге асыру міндеті жүктелді.

89
00:08:29,086 --> 00:08:33,640
Әлемдік корпорациялардың бүкіл
элитасы қазір мұнда күштерін біріктірді.

90
00:08:33,640 --> 00:08:39,968
Дүниежүзілік экономикалық форумның негізін қалаушы жариялаған
«Ұлы қайта жүктеу» барлық әлем азаматтарын жасанды интеллект

91
00:08:39,968 --> 00:08:43,879
бақылайтын жаңа цифрлық дәуірге кіргізуді мақсат етеді.

92
00:08:43,879 --> 00:08:49,339
«Ұлы қайта жүктеу» дегеніміз – ешкімнің ештеңеге иелік
етпейтін, барлығы толық бақылауда, сонымен бірге толық тәуелді

93
00:08:49,339 --> 00:08:53,493
және сондықтан да бақылауға болатын әлем дегенді білдіреді.

94
00:08:53,493 --> 00:08:59,035
Трансгуманизм бағдарламасы – адам денесін
цифрлық кеңістікпен біріктіру – адамзатты

95
00:08:59,035 --> 00:09:03,300
манипуляциялауға, бақылауға және басқаруға жол ашады.

96
00:09:03,300 --> 00:09:05,820
Орталықтандырылған әлемдік диктатураға жол ашық!

97
00:09:05,820 --> 00:09:12,718
Құрметті көрермендер, құрметті ата-аналар – ғалымдардың
мораторийі туралы жауапты тұлғаларға хабар таратыңыз, осылайша

98
00:09:12,718 --> 00:09:20,740
алғашқы қадам ретінде біздің балаларымыздың айқын зиянды және
мерзімінен бұрын цифрландыруын Ұлыбританияда да тоқтатуға болады.

99
00:09:20,740 --> 00:09:26,924
Балаларымыздың мықты әрі сергек тұлғаларға айналуына
көмектесіңіз, осылайша Дүниежүзілік экономикалық форумның

100
00:09:26,924 --> 00:09:30,353
адамгершілікке жат жоспарын жүзеге асыруына кедергі болыңыз.