ONU esengi na bikolo nyonso ete bákokisa Programme na yango ya 2030, elongo na Mikano na yango 17 ya
Bokoli ya Koumela, na lombangu mpe na molende monene.
Mokano oyo balobi ezali bolamu mobimba ya bikolo.
Kasi soki otali malamu, ezali na eloko ekeseni mpenza.
Tózwa kelasi ndakisa, moko ya Mikano 17 ya Bokoli ya Kowelana.
Mateya etangami lokola moko ya makambo ya ntina mingi oyo esengeli kosalema liboso mpo na kokokisa Programme mobimba ya 2030.
Allemagne mpe bikolo mosusu bapesaka ata ntina monene na système ya kelasi mpo na kosalela mikano zomi na nsambo oyo etiami.
Moko ya makanisi ya ntina ezali ya kotia biteyelo na numérque, lokola kotia na numérque biloko
nyonso ya bomoi na mokili mobimba esengeli kosalema.
Na kati ya Plan na yango ya Misala mpo na Mateya ya Numérique (2021-2027), Lisanga ya Mpoto (UE) elakisi nzela mpo na mbongwana
ya numérique na mateya mpe na formasyo na kati na yango.
Lokola mobandisi na mayele ya kokotisa teknoloji ya sika, Suède esalaki ete banda na mobu 2017, ezala
likambo ya kotosa mpo na ba crèches kosalela ba tablettes.
Kasi bamposa ya solo ya bana mpe ya bilenge nde ezali mpenza likambo ya liboso awa?
To nde bilenge bazali kaka kosalelama mpe kobendama mpo na mikano ya bamalamu ya bakeli ya Agenda 2030?
Nani apesaka toli na Ministère Fédéral ya Education mpe Recherche?
Na interview moko na NachDenkSeiten, Prof. Ralf Lankau, molakisi mpe moto ya siansi ya media na Université ya Sciences Appliquées
ya Offenburg, alobaki: "Eleki sikoyo mbula koleka 40, génération nionso ya sika ya ba ordinatere etindamaki na kati ya biteyelo
– kobanda na ba PC kino na ba laptop mpe sikoyo ba tablette."
Abakisaki ete: "Na nzela ya lobbying mpe ya ba budgets ya minene ya publicité, makanisi ya industrie ya IT emonanaka mingi na
bapanzi sango, nzokande balapolo ya botɛmɔli ekitisamaka motuya."
Bato ya siansi koleka 40 oyo bayebani mingi, bauta na bitape ndenge na ndenge ya boyebi, elongo na
minganga ya bana mpe minganga ya bilenge, bamonaka ete digitalisation ezali likambo ya libunga.
Bazali kosenga na ba ministres ya Leta ya mateya ete batia moratoire, elingi koloba kotelamisa, na digitalisation ya liboso
ya ntango na biteyelo mpe na bisika ya mateya ya bana mike.
Prof. Ralf Lankau azali moko ya babandisi ya libiangi.
Alobi: "Boyokani ya bato ya siansi sikoyo ezali ete kotangisa na ba tablettes mpe ba laptops ekomisaka bana
mayele mingi te, kasi nde ezalaka nde ekitisaka mayele na bango, kino na kelasi ya motoba."
Kolanda na bolukiluki, ezali mpe na makambo ya mabe na kolongono ya nzoto, na makanisi mpe na bomoi ya bato, oyo
ewutaka na bosaleli ebele ya biloko ya numériki na kelasi.
Sikawa nde tango mpo bakonzi ya mateya báyoka baprofɛlɛrɛ mpe minganga ya bana ya
mboka oyo mpe bátika komeka mateya ya numérike!
Na Suède, likambo oyo esili kosalema: Ministre ya Mateya ya Suède apekisi kosalela ba tablettes na biteyelo ya ebandeli.
Ba ministres ya kelasi na ba états fédéraux bakoki sikoyo kosala lolenge moko.
Ntina ya mbongwana ya makanisi na Suède:
Kolanda toli ya sika ya bato ya siansi, esengeli te kotika bana mike bamona ba écrans.
Na kelasi, masano ya nzoto eleki malamu koleka masano ya numériki.
Na boye, bana bakoyekola kosolola na bato na pɛtɛɛ mingi.
Lisusu, mayele ya kosolola ekokóma makasi mpe bana bakoyekola koyokela basusu mawa malamu koleka.
Na Danemark mpe, Ministre ya Education Mattias Tesfaye asengaki ete bázongisa makambo ya kala na biteyelo.
Na bisika mingi kuna, ba tablettes na ba laptops ezali na kati ya biloko ya moboko na ba kelasi ya ebandeli.
Na sanza ya zomi na mibale 2023, asɛngaki bolimbisi na bana-kelasi mpo basalelaki ye mabe
lokola "bampɛmbɛni na komekama ya numériki".
Abakisi ete biteyelo bizalaki na nsé ya bokonzi ya ba kompani ya minene ya tekinoloji banda kala mingi.
Lokola bato, tolingaki makamwisi ya mokili ya numériki koleka ndelo.
Bongo oyo nde mbongwana monene?
Makama ya media ya numérike eyebani banda kala, mpe bato mingi ya mayele bazali kobelisa likebisi.
Kla.TV elobelaki bopusi ya media ya numérike likolo ya bana na mobu 2020 na émission na yango
"Numérisation na biteyelo – litambe ya liboso?"
Mikakatano ya nsɔ́kí ya kobangisa na bokoli ya bana mpe bilenge, baye bazali komonisa bizaleli ya bokoli lokola ya bana mike.
Bokoli ya lokota mpe mikakatano ya kotalela ezali kaka mwa ndambo ya bilembo na yango.
Kolanda Prof. Spitzer, kosalela biloko ya numériki banda na bomwana ezali komema bana na biso na "dementia ya numériki".
Mpo na nini bazalaki ntango nyonso koboya koyoka mingongo ya likebisi?
Mpo na nini bazali kosalela biloko ya numériki na Allemagne mpe na mikili misusu ebele banda na mibu ya mike mpenza?
Ata soki mbongwana ya nzela oyo esengeli na lombangu ekoyambama malamu, numérisation mobimba ezali kokoba kaka kozanga kokita.
Etápe elandi ya kotia mateya na lolenge ya automatique, na nzela ya intelligence artificielle (AI), ekómi déjà.
Prof. Ralf Lanknau akebisi: "Bato oyo bazangi boyebi ya mozindo – lokola bana-kelasi oyo bakutani na makambo ya sika – basengeli
kobungisa ntango mingi mpo na kolukaluka mpe kotala soki nyonso ezali malamu, likambo oyo moto
moko te asalaka, to mpe kotia motema na logiciel."
"Yango ekómisaka bango balandi mpe bandimi na esika ya bato ya mayele," Prof. Lankau akebisi.
Ba kompani ya minene ya digital lokola Apple na Google bazali kokota makasi na zando ya mateya na nzela ya ba applications
mpe ba plateformes ya boyekoli lokola Apple Classroom, Google Classroom, Apple School Manager mpe Google Future Workshop.
Na buku na ye Die Katastrophe der digitalen Bildung (Likama ya Mateya ya Numérique), mopanzi-sango ya makambo ya
mombongo Ingo Leipner akebisi na ntina ya matomba ya politiki mpe ya nkita mpe makama na yango na bomoi ya bato.
Alimboli ete ba kompani ya tekinoloji ya likolo bafutaka mpako pene na eloko te, mpe na ndenge wana, bakangaka ba
guvernema mbongo oyo esengeli mpo na kopesa mateya ya malamu mpe ya sembo na bomwana mpo na bana nyonso.
Lisusu, ba kompani ya tekiniki ya likolo batekaka ba programme ya boyekoli ya numériki oyo
basalelaka mpo na kobwaka bana ya mabota ya babola koleka.
Na boye, media ya numérike ezali kokomisa makasi bokeseni ya nkita mpe ya bomoi ya bato.
Kolanda Leipner, ezali mpenza bana ya ba milliardaires, ba génies ya ordinatɛrɛ, nde bazangi ba smartphones – mpe bakendeke
mpe te na bitelelo oyo babengaka "bitelelo ya numériki".
Bato yango moko oyo balingi kokómisa bamilio na bamilio ya basombi ba-addict ya biloko na bango,
bazali nde kobatela bana na bango moko na biloko yango.
Yango emonisi mpe ete makama ya minene ya numérisation ezali "accident" te, kasi babongisi bayebaki yango banda na ebandeli.
Leipner akebisi na "ezaleli ya sika ya koyekola" epai wapi bana bakoki koteyama "moko na moko" na ordinatere,
kozanga kosangana na baninga na kati ya etuluku mpe kozanga moto ya kolakisa bango nzela.
Alakisi mpe mikakatano ya minene ya kobatela ba données oyo ezali na mitindo mingi ya ba logiciels ya kelasi mpe akebisi na bizaleli
ya bokonzi ya makasi oyo ezali na kati ya mateya ya automatique, epai wapi bamekaka mpe batalelaka bana na mozindo mobimba.
Oyo ezali te kosala ete likambo ebima mpenza ndenge mosusu na oyo ONU elakisi na ba programɛ na yango ya malamu mpo na mateya?
Bana bazali kokitisama mayele na nko na nzela ya kosalela ba aparɛyi ya tekiniki banda bomwana, bakitisami na lokumu ya
"basangisi ya ba données" mpo na ba kompanyi ya tekiniki, mpe bakoki kokambama ndenge
balingi na nzela ya mayele ya مصنوعی (AI).
Na suka, yango ememaka na kolongolama mobimba ya lotomo ya bato. Yango eyokani mpenza na makanisi ya Forum Économique Mondial
(WEF), ndenge mopesi-toli na yango Yuval Noah Harari asakolaki:
Révolution ya intelligence artificielle ezali na nzela ya kokela kelasi ya bato ya mpamba.
Ezali kolendisa komona ete bato lokola ba savants 40 ya lokumu oyo tolobeli likolo bazali kosangana mpe
kotombola mongongo na bango mpo na kosunga système ya kelasi oyo etyaka mpenza bolamu ya bilenge na motema.
Kasi, mpo na kozongisa makambo na nzela ya malamu, esengeli kotuna mituna na ntina ya matomba ya ba kompani ya minene ya
tekinoloji, kofungola polele makambo ya politiki mpe ndenge mbongo etambolaka, mpe komonisa
polele Agenda 2030 ya WEF to ya ONU oyo ezali na nse.
Na suka, tala eteni moke ya: "WEF, Great Reset mpe bakambi-makanisi na bango":
WEF ezali te kaka fondation moko ya Suisse oyo esalemaki mpe ekolisamaki na Klaus Schwab ye moko.
Ntango esalemaki na 1971, WEF epesamaki mokumba ya kosalela programɛ ya Mibeko ya Sika ya Mokili Mobimba (NWO) na mokili
mobimba na lisalisi ya ba kompani ya minene ya mokili mobimba.
Bakonzi nyonso ya likolo ya ba kompani minene ya mokili mobimba basangani sikoyo awa.
"Great Reset" oyo mobandisi ya WEF asakoli elingi komema bana mboka nyonso ya mokili na eleko ya sika ya numériki oyo
ekokambama na mayele ya kosala (intelligence artificielle).
"Great Reset" elingi koloba eloko moko lokola: mokili oyo moto moko te akozala lisusu na eloko, oyo moto nyonso bakozala na
nse ya bokengi ya mobimba mpe bakozala na mposa ya biloko nyonso epai ya basusu, mpe na yango, bakozala na nse ya bokonzi.
Programme ya transhumanisme – kosangisa nzoto ya bato na mokili ya numérike – efungoli ekuke mpo
na manipulation, contrôle mpe boyangeli ya bato.
Nzela efungwami mpo na boyangeli ya mokili mobimba na esika moko!
Batelemisi ya bolingo, baboti ya bolingo – tosengi bino bóyebisa likambo oyo ya moratoire ya bato ya siansi na bakonzi, mpo ete,
lokola eteni ya liboso, bákanga mpe digitalisation ya bana na biso oyo emonani ete ezali na
mabe mpe esalemi liboso ya ntango na Royaume-Uni.
Salisa bana na biso bákóma bato ya makasi mpe ya ekɛngɛ, mpe na ndenge wana, tóbwaka mwango mabe ya WEF.