WEBVTT

00:00.426 --> 00:05.913
ملګرو ملتونو له ټولو هېوادونو غوښتي چې د
خپلې ۲۰۳۰ اجنډا او د هغې ۱۷ پایښت لرونکي

00:05.913 --> 00:09.980
پرمختیایي اهداف په ډېر چټکۍ او پراخې کچې پلي کړي.

00:09.980 --> 00:13.880
اعلام شوی هدف د ملتونو هر اړخیزه هوساینه ده.

00:13.880 --> 00:18.460
خو په نږدې کتنه کې، په دې کې بلکل برعکس شی دی.

00:18.460 --> 00:23.540
راځئ چې زده کړه، چې د ۱۷ پایښت لرونکو
پرمختیایي موخو څخه یوه ده، د بېلګې په توګه واخلو.

00:23.540 --> 00:31.086
تعلیم د ۲۰۳۰ کال د بشپړې اجنډا د پوره کولو
لپاره یو له اړینو مخکینیو شرطونو څخه ګڼل کیږي.

00:31.086 --> 00:39.073
جرمني او نور هیوادونه حتی د ټاکل شویو ۱۷ موخو په
پلي کولو کې د تعلیمي سیسټم ته یوه کلیدي ونډه ورکوي.

00:39.073 --> 00:47.186
یو تمرکز د ښوونځیو پر ډیجیټل کولو دی، ځکه چې د
ژوند د ټولو برخو نړیوال ډیجیټل کول باید پلي شي.

00:47.186 --> 00:52.762
د اروپايي اتحادیې د ډیجیټل زده کړو په عمل پلان
(۲۰۲۱-۲۰۲۷) کې، د اروپايي اتحادیې لپاره په زده

00:52.762 --> 00:56.760
کړه او روزنه کې د ډیجیټل بدلون لوری ټاکل شوی دی.

00:56.760 --> 01:01.862
سوېډن د ډیجیټل کولو په ستراتیژۍ کې د مخکښ په
توګه، لا دمخه په ۲۰۱۷ کال کې د ماشومانو په

01:01.862 --> 01:05.473
پالنځایونو کې د ټابلیټونو کارول لازمي کړي وو.

01:05.473 --> 01:10.800
خو ایا دلته د ماشومانو او ځوانانو
اصلي اړتیاوې واقعاً اصلي تمرکز دی؟

01:10.800 --> 01:20.119
او که ځوانان یوازې د ۲۰۳۰ اجنډا د لیکوالانو
د ځاني ګټو لپاره استثمار او استخدام کیږي؟

01:20.119 --> 01:24.446
د پوهنې او څېړنو فدرالي وزارت ته څوک مشوره ورکوي؟

01:24.446 --> 01:30.916
۱۲۳۴۳۲۱۱۲۳۴۳۲۱ په ناخډنکسایتن (NachDenkSeiten) سره په یوه مرکه
کې، د اپفنبورګ تطبیقي علومو پوهنتون استاد او د رسنیو پوه،

01:30.916 --> 01:37.117
پروفیسور رالف لانکاو وویل: "له ۴۰ کلونو څخه د زیاتې مودې
راهیسې، د کمپیوټرونو هر نوی نسل ښوونځیو ته ورټېلې شوی دی –

01:37.117 --> 01:40.880
له پي سي (PCs) څخه نیولې تر لپټاپونو او اوس ټابلیټونو پورې."

01:40.880 --> 01:48.533
هغه زیاته کړه: "د لابي کولو او د اعلاناتو د لویو بودیجو له برکته،
د معلوماتي ټکنالوژۍ د صنعت دریځونه په مطبوعاتو کې په څرګنده توګه

01:48.533 --> 01:53.433
ښودل کیږي، په داسې حال کې چې انتقادي راپورونه بې اعتباره کیږي."

01:53.433 --> 01:58.659
۱۲۳۴۳۲۱۱۲۳۴۳۲۱ د بېلابېلو څانګو له ۴۰ څخه ډېر
مخکښ ساینس پوهان، د ماشومانو او تنکیو ځوانانو د طب

01:58.659 --> 02:02.046
متخصصینو سره یوځای، ډیجیټل کول یو ناسم لوری ګڼي.

02:02.046 --> 02:08.549
دوی د فدرالي ایالتونو د پوهنې له وزیرانو غواړي چې په
ښوونځیو او له ښوونځي څخه مخکې تعلیمي ادارو کې له وخته

02:08.549 --> 02:12.866
مخکې ډیجیټل کولو باندې ځنډ ولګوي، یعنې دا کار ودروي.

02:12.866 --> 02:16.566
۱۲۳۴۳۲۱۱۲۳۴۳۲۱ پروفیسور رالف
لانکاو د استغاثې له بنسټګرو څخه یو دی.

02:16.566 --> 02:23.650
هغه وايي: ۱۲۳۴۳۲۱ "اوس علمي اجماع دا ده چې
په ټابلیټونو او لپ ټاپونو کې تدریس ماشومان تر

02:23.650 --> 02:27.526
شپږم ټولګي پورې هوښیار نه، بلکې کم عقل کوي."

02:27.526 --> 02:36.873
د څېړنو له مخې، په ټولګي کې د ډیجیټل وسیلو د ډېرې کارونې له
امله منفي روغتیایي، رواني او ټولنیزې اغېزې هم رامنځته کیږي.

02:36.873 --> 02:42.597
اوس د دې وخت دی چې د پوهنې پالیسي جوړونکي د دې
هېواد د ښوونکو او د ماشومانو د ډاکټرانو خبرو ته

02:42.597 --> 02:46.080
غوږ ونیسي او له ډیجیټل تدریس سره تجربه بند کړي!

02:46.080 --> 02:53.393
په سویډن کې دا کار لا دمخه شوی دی: د سویډن د پوهنې
وزیر په لومړنیو ښوونځیو کې د ټابلیټونو کارول بند کړي دي.

02:53.393 --> 02:58.560
د فدرالي ایالتونو د پوهنې وزیران اوس هم همدا کار کولی شي.

02:58.560 --> 03:01.206
په سویډن کې د پرېکړې د بدلون لامل:

03:01.206 --> 03:07.200
د ساینس پوهانو د اوسنیو سپارښتنو له مخې،
کوچني ماشومان باید له سکرینونو سره مخ نه شي.

03:07.200 --> 03:11.786
په ښوونځي کې، فزیکي لوبې له ډیجیټلي لوبو غوره دي.

03:11.786 --> 03:15.413
په دې توګه به ماشومان ډېر احتمال ولري چې ټولنیز تعامل زده کړي.

03:15.413 --> 03:21.926
سربېره پر دې، د ژبې مهارتونه به پیاوړي شي او ماشومان
به له نورو سره په ډېر اغېزناک ډول خواخوږي کول زده کړي.

03:21.926 --> 03:28.506
په ډنمارک کې هم د پوهنې وزیر ماتیاس تسفای د
ښوونځیو کې د ډیجیټل کولو د بیرته اړولو غوښتنه وکړه.

03:28.506 --> 03:33.546
هلته په ډېرو ځایونو کې، ټابلیټونه او لپټاپونه په
لومړنیو ښوونځیو کې د بنسټیزو وسایلو یوه برخه ده.

03:33.546 --> 03:39.660
د ۲۰۲۳ کال په دسمبر کې، هغه د ښوونځي له زده
کوونکو څخه بخښنه وغوښته چې د "ډیجیټل تجربې لپاره د

03:39.660 --> 03:44.106
ازمایښتي موږکانو" په توګه یې ناوړه ګټه اخیستل شوې وه.

03:44.106 --> 03:49.586
هغه زیاتوي چې ښوونځي له ډېرې مودې
راهیسې د لویو ټیک شرکتونو تر واک لاندې دي.

03:49.586 --> 03:54.653
د یوې ټولنې په توګه، موږ د ډیجیټل نړۍ
له عجایبو سره ډېر زیات مینه ناک شوي وو.

03:54.653 --> 03:57.633
نو ایا دا لوی بدلون دی؟

03:57.633 --> 04:03.739
د ډیجیټل رسنیو خطرونه له ډېرې مودې راهیسې
معلوم دي، او ډېرو کارپوهانو د خطر زنګ وهلی دی.

04:03.739 --> 04:10.287
کلا.ټي وي په ۲۰۲۰ کال کې په خپل پروګرام "په
ښوونځیو کې ډیجیټل کول – یو ګام مخکې؟" کې پر

04:10.287 --> 04:14.686
ماشومانو د ډیجیټل رسنیو د اغېزو په اړه بحث وکړ.

04:14.686 --> 04:22.280
د سترګو د وېروونکو پرمختیایي اختلالاتو لرونکي
ماشومان او ځوانان چې د کوچنیانو د بلوغت کچه ښیي،

04:22.280 --> 04:27.206
د ژبې پراختیا او د پاملرنې اختلالات یوازې ځینې اغېزې دي.

04:27.206 --> 04:34.979
د پروفیسور سپیتزر په وینا، د ډیجیټل میډیا
لومړنی کارول زموږ ماشومان "ډیجیټل ډیمنشیا" ته بیايي.

04:34.979 --> 04:39.120
ولې د خبرداري غږونه په پرله پسې توګه له پامه غورځول کېدل؟

04:39.120 --> 04:46.753
ولې په جرمني او ډېرو نورو هېوادونو کې ډیجیټلي
وسایل په مخ پر زیاتیدونکي ډول په کم عمر کې کارول کیږي؟

04:46.753 --> 04:54.300
که څه هم د لوري په اړتیا بدلون ته ښه راغلاست
ویل کیږي، خو جامع ډیجیټل کول بې له ځنډه دوام لري.

04:54.300 --> 05:01.926
د مصنوعي ځيرکتيا (AI) په بڼه د ښوونې
اتومات کولو راتلونکی پړاو لا دمخه را رسېدلی دی.

05:01.926 --> 05:08.246
پروفیسور رالف لانکنو خبرداری ورکوي: "هغه کسان چې د تخصصي پوهې څخه
محروم دي – لکه د ښوونځي زده کوونکي چې له نویو

05:08.246 --> 05:15.340
موضوعاتو سره مخ کیږي – باید یا پراخه څیړنه او تایید ترسره
کړي، چې هیڅوک یې نه کوي، او یا هم پر سافټویر باور وکړي."

05:15.340 --> 05:19.553
"دا کار هغوی د پوهو کسانو پر ځای په پیروانو او
باوريانو بدلوي،" پروفیسور لانکاو خبرداری ورکوي.

05:19.553 --> 05:27.847
لوی ډیجیټلي شرکتونه لکه اپل او ګوګل د اپلیکېشنونو او زده
کړې پلیټ فارمونو لکه اپل کلاس روم، ګوګل کلاس روم، اپل سکول

05:27.847 --> 05:32.826
مدیر او ګوګل فیوچر ورکشاپ په مرسته د زده کړې بازار ته ننوځي.

05:32.826 --> 05:40.293
۱۲۳۴۳۲۱۱۲۳۴۳۲۱ په خپل کتاب "ډای کاتاستروفه ډیر ډیجیټالر بیلډونګ"
(د ډیجیټل زده کړو ناورین) کې، سوداګریز خبریال انګو لیپنر د سیاسي

05:40.293 --> 05:44.799
او اقتصادي ګټو او د هغوی د ټولنیزو پایلو په اړه خبرداری ورکوي.

05:44.799 --> 05:49.689
هغه تشریح کوي چې لوړې ټیکنالوژۍ شرکتونه تقریباً هیڅ مالیه نه
ورکوي، او په دې توګه حکومتونه د هغو پیسو څخه بې

05:49.689 --> 05:55.033
برخې کوي چې د ټولو ماشومانو لپاره د ماشومتوب په
لومړیو کې د عادلانه زده کړو د برابرولو لپاره اړینې دي.

05:55.033 --> 05:59.686
سربېره پر دې، لوړې ټکنالوژۍ شرکتونه ډیجیټل
زده‌کړیز پروګرامونه بازار ته وړاندې کوي چې د تر ټولو

05:59.686 --> 06:02.546
بې وزلو ماشومانو د بېکاره کولو لپاره کارول کېږي.

06:02.546 --> 06:07.786
ډیجیټل رسنۍ په دې توګه اقتصادي او ټولنیزې وېرې ژوروي.

06:07.786 --> 06:13.399
د لایپنر په وینا، دا په حقیقت کې د کمپیوټر ملیاردر
ماهرینو هغه ماشومان دي چې سمارټ فونونه نه لري –

06:13.399 --> 06:17.240
او دوی په تش په نامه "ډیجیټل ښوونځیو" کې هم نه ځي.

06:17.240 --> 06:24.986
هغه ورته خلک چې غواړي ملیاردونه مصرف کوونکي خپلو محصولاتو
ته روږدي کړي، له همدې امله خپل ماشومان له هغوی څخه ساتي.

06:24.986 --> 06:33.773
دا هم دا په ډاګه کوي چې د ډیجیټل کولو ډراماتیکې پایلې
"تصادفي" نه دي، بلکې پراختیا ورکوونکي له پیل څخه پرې پوه وو.

06:33.773 --> 06:39.695
۱۲۳۴۳۲۱۱۲۳۴۳۲۱ لیپنر د "نوي زده کړې کلتور" په وړاندې خبرداری
ورکوي، چې له مخې یې ماشومان په کمپیوټرونو کې

06:39.695 --> 06:46.106
"په انفرادي ډول" روزل کېدای شي، پرته له دې چې په
ډله کې ټولنیز یووالی او د لارښود شخص شتون ولري.

06:46.106 --> 06:53.058
هغه د تعلیمي سافټویرونو په ډېری ډولونو کې د معلوماتو د ساتنې له
سترو ستونزو هم پرده پورته کوي او د اتومات ښوونیزو پروسو د

06:53.058 --> 07:01.720
استبدادي تمایلاتو په اړه خبرداری ورکوي، چې په هغو کې
ماشومان په بشپړه توګه سنجول کیږي او تر ځیرکتیا لاندې نیول کیږي.

07:01.720 --> 07:09.479
ایا دا د هغه څه د کره برعکس نه دی چې ملګري ملتونه یې
د خپلو ښو نیت لرونکو تعلیمي پلانونو له لارې ژمنه کوي؟

07:09.479 --> 07:16.209
ماشومان د لومړنۍ ډیجیټل کولو له لارې په قصدي توګه کم عقل کیږي، د
ټیکنالوژۍ شرکتونو لپاره "د معلوماتو راټولوونکو" ته ټیټیږي او د

07:16.209 --> 07:19.966
مصنوعي ځیرکتیا (AI) له لارې د خپلې خوښې سره سم کنټرول کیدای شي.

07:19.966 --> 07:26.288
دا په پای کې د بشریت د بشپړ بې حقۍ لامل کیږي. دا په
بشپړه توګه د نړیوال اقتصادي فورم (WEF) سره سمون خوري،

07:26.288 --> 07:30.160
لکه څنګه چې د WEF سلاکار یووال نووا هاراري اعلان وکړ:

07:30.160 --> 07:37.053
د مصنوعي ځيرکتيا انقلاب د بېکاره
طبقې د رامنځته کولو په حال کې دی.

07:37.053 --> 07:44.650
دا د هڅونې وړ خبره ده چې د یاد شویو ۴۰ لوړپوړو ساینس پوهانو
په څېر خلک سره یو موټی کیږي او د داسې تعلیمي سیسټم په ملاتړ

07:44.650 --> 07:49.526
خپل غږونه پورته کوي چې په رښتیا د ځوان نسل هوساینې ته پام کوي.

07:49.526 --> 07:57.156
خو د دې بدلون د بریالي کېدو لپاره، باید د لویو ټیکنالوژیکي
شرکتونو ګټې تر سختې څارنې لاندې ونیول شي، سیاسي متقابلې

07:57.156 --> 08:05.820
اړیکې او د نغدو پیسو جریان باید افشا شي، او د نړیوال اقتصاد
فورم (WEF) یا ملګرو ملتونو پټه اجنډا ۲۰۳۰ باید په ډاګه شي.

08:05.820 --> 08:12.073
بالاخره، د «WEF، لوی ری سیټ او د هغوی
د پلان جوړونکو» څخه یوه برخه وګورئ:

08:12.073 --> 08:19.320
د نړیوالو اقتصادي فورم (WEF) یوازې یوه سویسي بنسټ نه
ده چې د خپلواک کلاوس شواب لخوا تاسیس او جوړ شوی وي.

08:19.320 --> 08:25.037
کله چې په ۱۹۷۱ کال کې تاسیس شو، د نړیوالو اقتصادي فورم
(WEF) ته دنده وسپارل شوه چې د لویو نړیوالو شرکتونو په

08:25.037 --> 08:29.086
مرسته په ټوله نړۍ کې د نوي نړیوال نظم (NWO) اجنډا پلي کړي.

08:29.086 --> 08:33.640
د نړیوالو شرکتونو ټول اشرافیت اوس دلته سره یو ځای شوی دی.

08:33.640 --> 08:39.511
د نړیوال اقتصادي فورم (WEF) د بنسټ ایښودونکي له خوا اعلان
شوی "لوی ری سیټ" موخه لري چې د نړۍ ټول وګړي یوې نوې،

08:39.511 --> 08:43.879
ډیجیټلي دورې ته ننباسي چې د مصنوعي ځیرکتیا له خوا کنټرول کیږي.

08:43.879 --> 08:49.314
"لوی ری سیټ" د دې په څېر مانا لري: یوه داسې نړۍ چې په هغې کې نور
هیڅوک د هیڅ شي مالک نه وي، هر څوک په بشپړه توګه تر څارنې لاندې

08:49.314 --> 08:53.493
وي او همدارنګه په بشپړه توګه متکي او له همدې امله د کنټرول وړ وي.

08:53.493 --> 08:59.591
۱۲۳۴۳۲۱۱۲۳۴۳۲۱ د ترانس هیومنزم پروګرام – د
انساني بدنونو ډیجیټلي نړۍ سره یوځای کول – د بشریت

08:59.591 --> 09:03.300
د لاسوهنې، کنټرول او حکومتولۍ دروازه پرانیزي.

09:03.300 --> 09:05.820
د یوې متمرکزې نړیوالې دیکتاتورۍ لپاره لاره هواره ده!

09:05.820 --> 09:13.071
ګرانو لیدونکو، ګرانو والدینو – مهرباني وکړئ د ساینس پوهانو د دې
ځنډولو غوښتنې په اړه په مسؤلیت لرونکو کسانو کې خبر خپور

09:13.071 --> 09:20.740
کړئ، ترڅو د لومړي ګام په توګه زموږ د ماشومانو ښکاره زیان
رسوونکې او له وخته مخکې ډیجیټل کول په انګلستان کې هم ودروي.

09:20.740 --> 09:27.104
زموږ له ماشومانو سره مرسته وکړئ چې په قوي او
هوښیارو شخصیتونو وده وکړي، او په دې توګه د نړیوال

09:27.104 --> 09:30.353
اقتصادي فورم (WEF) غیر انساني اجنډا ناکامه کړي.