WEBVTT

00:00.426 --> 00:05.156
Mokgatlo wa Machaba a Kopaneng o kopile ditjhaba tsohle hore di
kenye tshebetsong Ajenda ya ona ya 2030 e

00:05.156 --> 00:09.980
nang le Maikemisetso a Ntshetsopele e
Tsheparellang a 17 ka potlako le ka tjheseho e kgolo.

00:09.980 --> 00:13.880
Sepheo se boletsweng ke boiketlo bo akaretsang ba ditjhaba.

00:13.880 --> 00:18.460
Empa ha o shebisisa, e na le se fapaneng hantle.

00:18.460 --> 00:23.540
Ha re nke thuto, e leng e 'ngoe ea Lipakane tse
17 tsa Nts'etsopele e Tšoarellang, e le mohlala.

00:23.540 --> 00:31.086
Thuto e nkuoa e le e 'ngoe ea litlhokahalo tsa
bohlokoahali bakeng sa ho phethahatsa Leano lohle la 2030.

00:31.086 --> 00:39.073
Jeremane le dinaha tse ding di bile di abela tsamaiso ya thuto
karolo ya bohlokwa ho phethahatseng dipheo tse 17 tse behilweng.

00:39.073 --> 00:43.925
Ntlha e 'ngoe ea bohlokoa ke ho kenya sekolo
marang-rang, kaha ho kenya marang-rang libakeng tsohle

00:43.925 --> 00:47.186
tsa bophelo lefatšeng ka bophara ho tla phethahatsoa.

00:47.186 --> 00:52.682
Morerong oa eona oa Ts'ebetso bakeng sa Thuto ea
Dijithale (2021-2027), EU e hlahisa tataiso bakeng sa

00:52.682 --> 00:56.760
phetoho ea dijithale thutong le koetlisong ka har'a EU.

00:56.760 --> 01:05.473
E le pula-maliboho leqhekeng la dijithale, Sweden e se e entse
hore ho be tlamo hore dikereche di sebedise ditheblete ka 2017.

01:05.473 --> 01:10.800
Empa na litlhoko tsa sebele tsa bana le
bacha ke tsona tse shebilweng haholo mona?

01:10.800 --> 01:20.119
Kapa na batjha ba mpa feela ba sebediswa hampe le ho ngodiswa
bakeng sa dipheo tsa boithati tsa baqapi ba Agenda 2030?

01:20.119 --> 01:24.446
Ke mang ea eletsang Lekala la Naha la Thuto le Lipatlisiso?

01:24.446 --> 01:31.219
Puisanong le NachDenkSeiten, Moprofesa Ralf Lankau, morupeli le
setsebi sa mecha ea litaba Univesithing ea Offenburg ea Mahlale a

01:31.219 --> 01:37.310
Tšebetso, o itse: "Ka lilemo tse fetang 40, moloko o mong
le o mong o mocha oa likhomphutha o qobelloa likolong – ho

01:37.310 --> 01:40.880
tloha ho li-PC ho ea ho li-laptop 'me joale ke li-tablet."

01:40.880 --> 01:46.301
O ile a tswela pele ho re: "Ka lebaka la ho susumetsa le
ditjhelete tse kgolo tsa dipapatso, maikutlo a

01:46.301 --> 01:53.433
indasteri ya IT a hlahelletswe haholo mecheng ya
phatlalatso, ha di tlaleho tse nyatsang di nkuwa e se na nnete."

01:53.433 --> 01:57.418
Borasaense ba ka holimo ho 40 ba tsoang makaleng a fapaneng,
hammoho le lingaka tsa bana le lingaka tse

01:57.418 --> 02:02.046
ikhethileng tsa bongwana, ba nka hore ho fetolela
lintho ho ba tsa dijithale ke tsela e fosahetseng.

02:02.046 --> 02:07.272
Ba ipiletsa ho matona a thuto a linaha tsa kopanelo hore a emise
ka nakwana, ke hore, ho kenngwa tshebetsong

02:07.272 --> 02:12.866
kapele ho nako ha thekenoloji ya dijithale
dikolong le ditsing tsa thuto tsa bana ba banyenyane.

02:12.866 --> 02:16.566
Prof. Ralf Lankau ke e mong oa ba qalileng boipiletso.

02:16.566 --> 02:23.509
O re: "Tumellano ya saense hona jwale ke hore ho ruta
ka matlapa le dilaptop ha ho etse bana ba be bohlale,

02:23.509 --> 02:27.526
empa ho ba etsa ba be dithoto, ho fihlela Selemong sa 6."

02:27.526 --> 02:32.129
Ho latela diphuputso, ho na le ditlamorao tse mpe tsa bophelo bo
botle, tsa kelello le tsa setjhaba tse

02:32.129 --> 02:36.873
bakwang ke tshebediso e eketsehileng ya
disebediswa tsa dijithale ka phaposing ya borutelo.

02:36.873 --> 02:42.412
Hona joale ke nako ea hore baetsi ba melaoana ea
thuto ba mamele matichere le lingaka tsa bana tsa

02:42.412 --> 02:46.080
naha ena, 'me ba tlohele teko ea ho ruta ka dijithale!

02:46.080 --> 02:53.393
Naheng ea Sweden, sena se se se etsahetse: Letona la Thuto la
Sweden le emesitse tšebeliso ea li-tablet likolong tsa mathomo.

02:53.393 --> 02:58.560
Matona a thuto a dinaha tsa
kopanelo jwale a ka etsa se tshwanang.

02:58.560 --> 03:01.206
Lebaka la phetoho ea maikutlo naheng ea Sweden:

03:01.206 --> 03:07.200
Ho ya ka ditlhahiso tsa ha jwale tsa borasaense, bana
ba banyenyane ha ba a lokela ho shebella disekerine.

03:07.200 --> 03:11.786
Sekolong, ho bapala ka 'mele ho
molemo ho feta ho bapala ka dijithale.

03:11.786 --> 03:15.413
Ka hona, bana ba ne ba tla ba le monyetla o
moholo oa ho ithuta tšebelisano ea sechaba.

03:15.413 --> 03:21.926
Ho feta moo, bokgoni ba puo bo tla matlafala mme bana ba
tla ithuta ho utlwela ba bang bohloko ka katleho e kgolo.

03:21.926 --> 03:26.100
Le naheng ea Denmark, Letona la Thuto Mattias
Tesfaye o ile a kopa hore ho phetloe morao

03:26.100 --> 03:28.506
tšebeliso ea theknoloji ea dijithale likolong.

03:28.506 --> 03:33.546
Libakeng tse ngata, matlapa le lilaptop ke karolo
ea lisebelisoa tsa motheo likolong tsa mathomo.

03:33.546 --> 03:44.106
Ka Tšitoe 2023, o ile a kopa tšoarelo ho bana ba sekolo ka ho
sebelisoa hampe ha bona e le "mekhoto tekong ea dijithale".

03:44.106 --> 03:49.586
O tswela pele ho bolela hore dikolo di bile tlasa taolo ya
dikhamphani tse kgolo tsa thekenoloji ka nako e telele haholo.

03:49.586 --> 03:54.653
Re le sechaba, re ne re se re khahliloe
haholo ke mehlolo ea lefatše la dijithale.

03:54.653 --> 03:57.633
Joale na ena ke phetoho e kholo?

03:57.633 --> 04:03.739
Likotsi tsa mecha ea litaba ea dijithale li tsebahalitsoe
ka nako e telele, 'me litsebi tse ngata li ntse li lemosa.

04:03.739 --> 04:10.360
Kla.TV e ile ya buisana ka tshusumetso ya mecha ya
phatlalatso ya dijithale ho bana ka 2020 lenaneong

04:10.360 --> 04:14.686
la yona "Digitalisation in schools – a step forward?"

04:14.686 --> 04:22.280
Mekgwa e tshosang ya kgolo e sa tsamaeeng hantle ya mahlo, bana
le batjha ba bontshang boemo ba kgolo ba bana ba banyenyane.

04:22.280 --> 04:27.206
Tsoelo-pele ea puo le mathata a ho ela
hloko ke tse ling feela tsa litlamorao.

04:27.206 --> 04:31.484
Ho ya ka Moprofesa Spitzer, tshebediso ya
pele ya mecha ya phatlalatso ya dijithale e

04:31.484 --> 04:34.979
lebisa bana ba rona ho "dementia ya dijithale".

04:34.979 --> 04:39.120
Hobaneng mantswe a temoso a ne a dula a hlokomolohuwa?

04:39.120 --> 04:43.362
Hobaneng ha lisebelisoa tsa dijithale li
sebelisoa ho tloha lilemong tse nyenyane haholo

04:43.362 --> 04:46.753
naheng ea Jeremane le linaheng tse ling tse ngata?

04:46.753 --> 04:54.300
Leha phetoho e potlakileng e ka amoheleha,
dijithale e ntse e phalla pele ka botlalo.

04:54.300 --> 05:01.926
Mokhahlelo o latelang oa boiketsetso thutong, ka
sebopeho sa bohlale ba maiketsetso (AI), o se o le mona.

05:01.926 --> 05:08.465
Prof. Ralf Lanknau o lemosa: "Ba se nang tsebo e khethehileng –
joalo ka baithuti ba sekolo ba kopanang le lihlooho tse ncha

05:08.465 --> 05:15.340
– ba tlameha ho etsa lipatlisiso tse pharalletseng le netefatso,
eo ho seng motho ea e etsang, kapa ba tšepe software."

05:15.340 --> 05:19.553
"Sena se ba fetola balatedi le badumedi ho ena le ho ba
batho ba nang le tsebo," ho hlokomedisa Prof. Lankau.

05:19.553 --> 05:25.899
Lik'hamphani tse kholo tsa dijithale tse kang Apple le Google li
ntse li kena ka matla 'marakeng oa thuto ka li-app le

05:25.899 --> 05:32.826
li-platform tsa ho ithuta tse kang Apple Classroom, Google
Classroom, Apple School Manager le Google Future Workshop.

05:32.826 --> 05:38.504
Bukeng ea hae ea Die Katastrophe der digitalen Bildung (Koloto ea
Thuto ea Dijithale), moqolotsi oa litaba tsa khoebo

05:38.504 --> 05:44.799
Ingo Leipner o lemosa khahlanong le lithahasello tsa
lipolotiki le tsa moruo le litlamorao tsa tsona sechabeng.

05:44.799 --> 05:49.936
O hlalosa hore dikhamphani tsa theknoloji e phahameng di lefa
makgetho a batlang a le fela, ka hoo di amoha

05:49.936 --> 05:55.033
mebuso tjhelete e hlokehang ho fana ka thuto
e lekanang ya bongoaneng bakeng sa bana bohle.

05:55.033 --> 05:59.339
Ho feta moo, lik'hamphani tsa theknoloji e
phahameng li bapatsa mananeo a ho ithuta a

05:59.339 --> 06:02.546
dijithale a sebelisoang ho qhekella bana ba mafutsana.

06:02.546 --> 06:07.786
Ka hona, mecha ea phatlalatso ea dijithale e
tebisa likarohano tsa moruo le tsa sechaba.

06:07.786 --> 06:13.302
Ho latela Leipner, ke bana ba litsebi tsa likhomphutha
tse ruileng haholo ba sa sebeliseng li-smartphone –

06:13.302 --> 06:17.240
'me le bona ha ba kene sekolo se bitsoang "sa dijithale".

06:17.240 --> 06:21.846
Ke batho baona bao ba batlang ho etsa hore
dibilione tsa bareki ba lemalle dihlahiswa tsa

06:21.846 --> 06:24.986
bona, ka hona ba sireletsa bana ba bona ho tsona.

06:24.986 --> 06:30.445
Sena se boetse se bontsha hore ditlamorao tse
kgolo tsa dijithale ha se "kotsi", empa di ne di se

06:30.445 --> 06:33.773
di ntse di tsejwa ke bahlahisi ho tloha qalong.

06:33.773 --> 06:41.323
Leipner o lemosa khahlanong le "setso se secha sa ho
ithuta" moo bana ba ka rutoang "ka bonngoe" likhomphutheng,

06:41.323 --> 06:46.106
ntle le ho kopanngoa le sehlopha le ntle le mohlokomeli.

06:46.106 --> 06:53.105
O boetse o supa mathata a maholo a tshireletso ya data a amanang
le mefuta e mengata ya software ya thuto, mme o lemosa kgahlanong

06:53.105 --> 07:01.720
le mekgwa ya puso e hatellang e teng mekgweng ya ho ruta e
itirisang, moo bana ba lekanyetswang le ho hlahlojwa ka botlalo.

07:01.720 --> 07:09.479
Na sena ha se fihlelle se fapaneng hantle le seo UN e se
tšepisang ka merero ea eona ea thuto e nang le sepheo se setle?

07:09.479 --> 07:14.159
Bana ba etswa dithoto ka boomo ke ho qala ho sebedisa thekenoloji
ya dijithale esale ba le banyenyane, ba theolelwa boemong ba ho

07:14.159 --> 07:17.750
ba "bahlokomedi ba data" bakeng sa dikhamphani tsa
thekenoloji, mme ba ka laolwa ka nako e nngwe le

07:17.750 --> 07:19.966
e nngwe ka mekgwa ya Bohlale ba Maiketsetso (AI).

07:19.966 --> 07:24.688
Sena qetellong se lebisa ho amohueng botho bohle litokelo tsa
bona ka ho feletseng. Sena se tsamaellana ka ho

07:24.688 --> 07:30.160
feletseng le Foramo ea Moruo ea Lefatše (WEF), joalo ka ha
moeletsi oa WEF, Yuval Noah Harari, a phatlalalitse:

07:30.160 --> 07:37.053
Phetohelo ea bohlale ba maiketsetso e ntse
e theha sehlopha sa batho ba se nang thuso.

07:37.053 --> 07:43.001
Hoa khothatsa hore batho ba kang bo-ramahlale ba maemo a holimo
ba 40 ba boletsoeng ba kopanela 'moho le ho

07:43.001 --> 07:49.526
phahamisa mantsoe a bona ba tšehetsa tsamaiso ea thuto
e hlileng e tsotellang boiketlo ba moloko o mocha.

07:49.526 --> 07:56.241
Leha ho le joalo, hore phetoho e atlehileng e etsahale,
lithahasello tsa lik'hamphani tse kholo tsa theknoloji li tlameha

07:56.241 --> 08:02.012
ho hlahlojoa ka hloko, ho itšetleha ha lipolotiki le
phallo ea chelete li tlameha ho senoloa, 'me Morero

08:02.012 --> 08:05.820
oa motheo oa 2030 oa WEF kapa UN o tlameha ho senoloa.

08:05.820 --> 08:12.073
Qetellong, shebella karoloana e tsoang ho:
"WEF, Great Reset le baqapi ba bona ba likelello":

08:12.073 --> 08:19.320
WEF ha se feela motheo oa Switzerland o
thehiloeng le ho holisoa ke Klaus Schwab ea ikemetseng.

08:19.320 --> 08:24.175
Ha e ne e thehwa ka 1971, WEF e ile ya fuwa mosebetsi wa ho kenya
tshebetsong lenaneo la Tshebetso e Ntjha

08:24.175 --> 08:29.086
ya Lefatshe (NWO) lefatsheng ka bophara ka
thuso ya dikoporasi tse kgolo tsa lefatshe.

08:29.086 --> 08:33.640
Bohle ba maemo a phahameng ba dikgwebo tse
kgolo tsa lefatshe ka bophara jwale ba kopane mona.

08:33.640 --> 08:39.664
"Great Reset" e phatlalalitsoeng ke mothehi oa WEF e
ikemiselitse ho kenya baahi bohle ba lefatše mehleng e

08:39.664 --> 08:43.879
mecha ea dijithale e laoloang ke bohlale ba maiketsetso.

08:43.879 --> 08:48.327
"Great Reset" e bolela ho hong ho tshwanang le: lefatshe leo ho
lona ho seng ya nang le letho, leo ho lona motho

08:48.327 --> 08:53.493
e mong le e mong a laolwang ka botlalo mme hape
a itshetlehile ka botlalo, ka hona a ka laolwa.

08:53.493 --> 08:59.419
Lenaneo la transhumanism – ho kopanngoa ha
'mele ea batho le lefats'e la dijithale – le bula

08:59.419 --> 09:03.300
monyako oa ho laola le ho tsamaisa batho ka mano.

09:03.300 --> 09:05.820
Tsela e bulehile bakeng sa puso ea
bohatelli ea lefats'e e bohareng!

09:05.820 --> 09:11.613
Bashebelli ba ratehang, batsoali ba ratehang – ka kopo
phatlalatsang taba ea khefu eo saense e e kopanetseng ho ba

09:11.613 --> 09:17.151
maemong a boikarabello, e le hore, e le mohato oa pele,
phetoho ea dijithale e kotsi le e potlakileng ho feta

09:17.151 --> 09:20.740
tekano ea bana ba rona le eona e ka emisoa United Kingdom.

09:20.740 --> 09:30.353
Thusa bana ba rona ho hola e be batho ba matla le ba
falimehileng, ka hona ho sitisa morero o se nang botho oa WEF.
