1 00:00:00,426 --> 00:00:09,980 БМО барлык илләрне 2030 елгы көн тәртибен 17 тотрыклы үсеш максаты белән тизрәк һәм амбициозрак тормышка ашырырга чакырды. 2 00:00:09,980 --> 00:00:13,880 Билгеләнгән максат — милләтләрнең комплекслы иминлеге. 3 00:00:13,880 --> 00:00:18,460 Ләкин җентекләп карасаң, анда нәкъ киресенчә нәрсә бар. 4 00:00:18,460 --> 00:00:23,540 Мәгарифне, тотрыклы үсеш максатларының 17сеннән берсе булганны, мисал итеп алыйк. 5 00:00:23,540 --> 00:00:31,086 Мәгариф 2030 еллы Агенданы тулысынча тормышка ашыру өчен төп шартларның берсе дип санала. 6 00:00:31,086 --> 00:00:39,073 Германия һәм башка илләр куелган 17 максатны гамәлгә ашыруда мәгариф системасына хәтта төп роль бирәләр. 7 00:00:39,073 --> 00:00:47,186 Бер юнәлеш – мәктәпләрне цифрлаштыру, чөнки тормышның барлык өлкәләрен глобаль рәвештә цифрлаштыру гамәлгә ашырылырга тиеш. 8 00:00:47,186 --> 00:00:52,819 Үзенең Санлы Мәгариф буенча гамәл планында (2021–2027), Европа Берлеге мәгариф һәм укыту 9 00:00:52,819 --> 00:00:56,760 өлкәсендә санлы үзгәрешләр юнәлешен билгели. 10 00:00:56,760 --> 00:01:05,473 Цифрлаштыру стратегиясендә пионер буларак, Швеция 2017 елда балалар бакчаларында планшетлар куллануны мәҗбүри итте. 11 00:01:05,473 --> 00:01:10,800 Ләкин монда чынлап та балаларның һәм яшьләрнең чын ихтыяҗлары төп игътибар үзәгендәме? 12 00:01:10,800 --> 00:01:20,119 Яки яшьләрне гади генә файдаланып, «Агенда 2030» авторларының үз файдасына эшләүче максатлары өчен җәлеп итәләрме? 13 00:01:20,119 --> 00:01:24,446 Федераль мәгариф һәм фәннәр министрлыгына кем киңәш бирә? 14 00:01:24,446 --> 00:01:31,010 NachDenkSeiten белән әңгәмәдә Оффенбург кулланыш фәннәре университетының укытучысы һәм медиа белгече профессор Ральф 15 00:01:31,010 --> 00:01:37,178 Ланкау болай диде: «40 елдан артык вакыт дәвамында һәр яңа компьютер буыны мәктәпләргә кертелеп килде – шәхси 16 00:01:37,178 --> 00:01:40,880 компьютерлардан ноутбукларга, хәзер планшетларга кадәр.» 17 00:01:40,880 --> 00:01:48,405 Ул өстәп әйтте: «Лоббизм һәм зур реклама бюджетлары аркасында IT сәнәгатенең позицияләре матбугатта күренекле урын 18 00:01:48,405 --> 00:01:53,433 ала, ә тәнкыйтьчел хисаплар легитимлегеннән мәхрүм ителә». 19 00:01:53,433 --> 00:01:58,437 Төрле фәннәр өлкәсендәге 40тан артык алдынгы галим, педиатрлар һәм үсмерләр медицинасы белгечләре 20 00:01:58,437 --> 00:02:02,046 белән берлектә, цифрлаштыруны ялгыш юнәлешле дип саный. 21 00:02:02,046 --> 00:02:08,874 Алар мәгариф буенча дәүләт министрларын мәктәпләрдә һәм мәктәпкәчә белем бирү учреждениеләрендә вакытыннан алда цифрлаштыруга 22 00:02:08,874 --> 00:02:12,866 мораторий, ягъни туктатып тору кертүне таләп итәләр. 23 00:02:12,866 --> 00:02:16,566 Проф. Ральф Ланкау мөрәҗәгатьне башлап йөртүчеләрнең берсе. 24 00:02:16,566 --> 00:02:23,286 Ул ди: "Фәнни консенсус хәзер шундый: планшетлар һәм ноутбуклар белән укыту балаларны 6-нчы 25 00:02:23,286 --> 00:02:27,526 сыйныфка кадәр акыллырак итми, киресенчә, ахмак итә." 26 00:02:27,526 --> 00:02:33,294 Тикшеренүләргә караганда, сыйныфта санлы җайланмаларны күбрәк куллану сәламәтлеккә, психологик 27 00:02:33,294 --> 00:02:36,873 һәм социаль яктан да тискәре йогынтылар тудыра. 28 00:02:36,873 --> 00:02:46,080 Хәзер мәгариф сәясәтчеләренә бу илнең укытучылары һәм педиатрлары сүзен тыңлап, санлы укыту тәҗрибәсеннән баш тартырга вакыт! 29 00:02:46,080 --> 00:02:53,393 Швециядә бу инде булды: Швеция мәгариф министры башлангыч мәктәпләрдә планшетлар куллануны туктатты. 30 00:02:53,393 --> 00:02:58,560 Федератив дәүләтләрдәге мәгариф министрлары хәзер дә шуны эшли ала. 31 00:02:58,560 --> 00:03:01,206 Швециядә кире борылыш ясау сәбәбе: 32 00:03:01,206 --> 00:03:07,200 Фәннәрчеләрнең хәзерге тәкъдимнәренә караганда, кечкенә балаларны экраннар каршында утырудан сакларга кирәк. 33 00:03:07,200 --> 00:03:11,786 Мәктәптә цифрлы уенга караганда физик уен өстенрәк. 34 00:03:11,786 --> 00:03:15,413 Шулай итеп, балалар социаль аралашуны җиңелрәк үзләштерерләр иде. 35 00:03:15,413 --> 00:03:21,926 Моннан тыш, тел күнекмәләре ныгытылачак һәм балалар башкаларга карата нәтиҗәлерәк рәвештә эмпатия күрсәтергә өйрәнәчәкләр. 36 00:03:21,926 --> 00:03:28,506 Даниядә дә мәгариф министры Маттиас Тесфайе мәктәпләрдә цифрлаштыруны кире боруны таләп итте. 37 00:03:28,506 --> 00:03:33,546 Күп урыннарда анда планшетлар һәм ноутбуклар башлангыч мәктәпләрдәге төп җиһазларның бер өлеше булып тора. 38 00:03:33,546 --> 00:03:44,106 2023 елның декабрендә ул мәктәп укучыларыннан санлы тәҗрибәдә «тәҗрибә тычканнары» итеп файдаланылганы өчен гафу үтенде. 39 00:03:44,106 --> 00:03:49,586 Ул әйтүенчә, мәктәпләр озак вакыт зур технология компанияләренең йогынтысында булган. 40 00:03:49,586 --> 00:03:54,653 Җәмгыять буларак без санлы дөньяның могҗизаларына артык гашыйк булган идек. 41 00:03:54,653 --> 00:03:57,633 Шулай итеп, бу зур борылышмы? 42 00:03:57,633 --> 00:04:03,739 Цифрлы медианың куркынычлары күптән билгеле, күп кенә белгечләр кисәтү сигналларын бирә. 43 00:04:03,739 --> 00:04:14,686 Kla.TV 2020 елда «Мәктәпләрдә цифрлаштыру – алга таба адыммы?» программасында цифрлы медианың балаларга йогынтысын тикшерде. 44 00:04:14,686 --> 00:04:22,280 Күзләрнең куркыныч үсеш бозылулары, балачак дәрәҗәсендә өлгерү күрсәткән балалар һәм яшүсмерләр, 45 00:04:22,280 --> 00:04:27,206 Тел үсеше бозылулары һәм игътибар бозылулары – болар бары тик кайбер нәтиҗәләр генә. 46 00:04:27,206 --> 00:04:34,979 Профессор Шпицер әйтүенчә, цифрлы медианы иртә куллану безнең балаларны «цифрлы деменциягә» илтә. 47 00:04:34,979 --> 00:04:39,120 Нигә кисәтү тавышлары даими рәвештә игътибарга алынмады? 48 00:04:39,120 --> 00:04:46,753 Ни өчен Германиядә һәм күп кенә башка илләрдә санлы җайланмаларны көннән-көн яшьрәк яшьтә кулланалар? 49 00:04:46,753 --> 00:04:54,300 Курсны ашыгыч рәвештә үзгәртү кирәк булса да, киңкүләмле цифрлаштыру өзлексез дәвам итә. 50 00:04:54,300 --> 00:05:01,926 Ясалма интеллект (AI) рәвешендәге укытуны автоматлаштыруның киләсе этабы инде безнең алда. 51 00:05:01,926 --> 00:05:08,160 Проф. Ральф Ланкнау кисәтә: «Махсус белемнәре булмаганнар – мәсәлән, яңа темалар белән очрашкан мәктәп укучылары – барысын да 52 00:05:08,160 --> 00:05:12,499 тикшереп-эзләп чыгу өчен күп вакыт сарыф итәргә тиеш, ләкин моны беркем дә эшләми, шуңа 53 00:05:12,499 --> 00:05:15,340 күрә аларга программага ышанырга туры килә.» 54 00:05:15,340 --> 00:05:19,553 «Бу аларны белемле шәхесләр урынына иярүчеләргә һәм ышанучыларга әйләндерә», – дип кисәтә профессор Ланкау. 55 00:05:19,553 --> 00:05:26,211 Apple һәм Google кебек зур цифрлы корпорацияләр Apple Classroom, Google Classroom, Apple School Manager һәм 56 00:05:26,211 --> 00:05:32,826 Google Future Workshop кебек кушымталар һәм уку платформалары аша мәгариф базарына үтеп керәләр. 57 00:05:32,826 --> 00:05:37,972 Үзенең «Die Katastrophe der digitalen Bildung» («Цифрлы белем бирү фаҗигасе») исемле китабында 58 00:05:37,972 --> 00:05:44,799 бизнес-журналист Инго Лейпнер сәяси һәм икътисади мәнфәгатьләрдән һәм аларның социаль нәтиҗәләреннән кисәтә. 59 00:05:44,799 --> 00:05:49,963 Ул аңлата, югары технологияле корпорацияләр диярлек салым түләмиләр, шуның белән хөкүмәтләрне барлык 60 00:05:49,963 --> 00:05:55,033 балаларга тигез сыйфатлы иртә яшьтәге белем бирү өчен кирәкле акчадан мәхрүм итәләр. 61 00:05:55,033 --> 00:05:59,558 Моннан тыш, югары технологияле корпорацияләр иң ярлыларның балаларын алдау өчен кулланыла 62 00:05:59,558 --> 00:06:02,546 торган санлы укыту программаларын базарга чыгара. 63 00:06:02,546 --> 00:06:07,786 Шулай итеп, санлы медиа икътисади һәм социаль бүленешләрне тирәнәйтә. 64 00:06:07,786 --> 00:06:13,442 Лейпнер сүзләренә караганда, нәкъ менә миллиардер компьютер гуруларының балалары смартфоннарга ия түгел – һәм алар 65 00:06:13,442 --> 00:06:17,240 «санлы мәктәпләр» дип аталган уку йортларына да йөрмиләр. 66 00:06:17,240 --> 00:06:21,945 Шул ук кешеләр, миллиардлаган кулланучыны үз товарларына бәйле итәргә теләгәннәр, шуның 67 00:06:21,945 --> 00:06:24,986 белән үз балаларын шул товарлардан саклыйлар. 68 00:06:24,986 --> 00:06:29,895 Бу шулай ук санлылаштыруның драматик нәтиҗәләре очраклы түгеллеген, ә аларның 69 00:06:29,895 --> 00:06:33,773 программистларга баштан ук билгеле булуын күрсәтә. 70 00:06:33,773 --> 00:06:40,936 Лейпнер «яңа өйрәнү мәдәнияте»нә каршы кисәтә: анда балаларны төркемдә социаль интеграциясез һәм ышанычлы 71 00:06:40,936 --> 00:06:46,106 кешесез компьютерларда «индивидуаль» рәвештә укытырга мөмкин. 72 00:06:46,106 --> 00:06:52,855 Ул шулай ук күпчелек белем бирү программалары белән бәйле зур мәгълүматны яклау проблемаларын күрсәтә һәм балаларны 73 00:06:52,855 --> 00:07:01,720 тулысынча үлчәү һәм тикшерүгә нигезләнгән автоматлаштырылган укыту процессларындагы тоталитар тенденцияләрдән кисәтә. 74 00:07:01,720 --> 00:07:09,479 Бу БМОның яхшы ниятле мәгариф планнары вәгъдә иткән нәтиҗәгә тулысынча каршы килмиме? 75 00:07:09,479 --> 00:07:14,588 Балаларны иртә цифрлаштыру нәтиҗәсендә ниятләп акылсызландыралар, технология компанияләре өчен «мәгълүмат 76 00:07:14,588 --> 00:07:19,966 җыючылар» дәрәҗәсенә төшерәләр һәм аларны ясалма интеллект ярдәмендә теләгәнчә контрольдә тота алалар. 77 00:07:19,966 --> 00:07:26,078 Бу ахыр чиктә кешелекнең тулысынча сайлау хокукыннан мәхрүм ителүенә китерә. Бу тулысынча Дөнья икътисади форумга 78 00:07:26,078 --> 00:07:30,160 (WEF) туры килә, дип WEF киңәшчесе Ювал Ноа Харари игълан итте: 79 00:07:30,160 --> 00:07:37,053 Ясалма интеллект революциясе файдасыз катламны барлыкка китерү процессында. 80 00:07:37,053 --> 00:07:44,615 40 югары дәрәҗәле галим кебек кешеләрнең көчләрен берләштереп, яшь буынның иминлеген чын күңелдән кайгыртучы 81 00:07:44,615 --> 00:07:49,526 мәгариф системасын яклап тавышларын күтәрүләре өмет уята. 82 00:07:49,526 --> 00:07:56,644 Ләкин бу борылыш уңышлы булсын өчен зур технология компанияләренең мәнфәгатьләре җентекләп тикшерелергә, сәяси 83 00:07:56,644 --> 00:08:01,885 бәйлелекләр һәм акча агымнары ачыкланырга, шулай ук Дөнья икътисади форумының яки 84 00:08:01,885 --> 00:08:05,820 БМОның төп «Көн тәртибе 2030»ы ачыкланырга тиеш. 85 00:08:05,820 --> 00:08:12,073 Ниһаять, «WEF, Зур Яңадан Көйләү һәм аларның баш мие» фильмыннан өзек карагыз: 86 00:08:12,073 --> 00:08:19,320 Дөнья икътисади форумы — ул гади генә Швейцария фонды түгел, аны мөстәкыйль Клаус Шваб нигезләгән һәм үстергән. 87 00:08:19,320 --> 00:08:25,066 1971 елда нигез салынганда, Дөнья икътисади форумга (WEF) зур глобаль корпорацияләр ярдәмендә Яңа дөнья тәртибе (NWO) 88 00:08:25,066 --> 00:08:29,086 көн тәртибен бөтен дөнья буенча гамәлгә ашыру бурычы йөкләнде. 89 00:08:29,086 --> 00:08:33,640 Бөтендөньяның эре корпорацияләренең бөтен элитасы хәзер монда көчләрен берләштерде. 90 00:08:33,640 --> 00:08:39,703 Дөнья икътисади форум нигезләүчесе игълан иткән «Зур яңадан көйләү» бөтен дөнья гражданнарын ясалма интеллект 91 00:08:39,703 --> 00:08:43,879 контролендә торган яңа санлы гасырга кертүне максат итә. 92 00:08:43,879 --> 00:08:49,192 «Зур яңадан көйләү» дигәндә шундый мәгънә аңлашыла: беркем дә бернәрсәгә дә хуҗа булмаган, һәркем тулысынча күзәтелгән, 93 00:08:49,192 --> 00:08:53,493 тулысынча бәйле һәм шуңа күрә контрольдә тотыла ала торган дөнья. 94 00:08:53,493 --> 00:08:58,702 Трансгуманизм программасы – кеше тәннәрен санлы мохит белән берләштерү – кешелекне 95 00:08:58,702 --> 00:09:03,300 манипуляцияләүгә, контрольдә тотуга һәм идарә итүгә ишек ача. 96 00:09:03,300 --> 00:09:05,820 Үзәкләштерелгән бөтендөнья диктатурасы өчен юл ачык! 97 00:09:05,820 --> 00:09:12,333 Хөрмәтле тамашачылар, хөрмәтле әти-әниләр – зинһар, галимнәрнең мораторий турындагы мөрәҗәгатен җаваплы урыннардагы кешеләргә 98 00:09:12,333 --> 00:09:16,970 җиткерегез, шулай итеп беренче чиратта безнең балаларның ачык зарарлы һәм вакытыннан алда 99 00:09:16,970 --> 00:09:20,740 цифрлаштыруын Бөекбританиядә дә туктатырга мөмкинлек булсын. 100 00:09:20,740 --> 00:09:30,353 Безнең балаларның нык һәм уяу шәхесләргә әверелүенә ярдәм итегез, шуның белән WEFның кешелексез планын кире кагыгыз.