די פֿאַראייניקטע נאַציעס האָט גערופֿן אַלע פֿעלקער צו דורכפֿירן איר 2030־אַגענדע מיט אירע 17 צילן
פֿאַר בר־קיימא אַנטוויקלונג גיכער און מיט מער אַמביציע.
דער דערקלערטער ציל איז די האָליסטישע געזונטהייט פֿון די פֿעלקער.
אָבער בײַ אַ נעענטערער איבערזיכט, עס אַנטהאַלט דווקא די פּונקט אומגעקערטע.
לאָמיר נעמען בילדונג, איינער פֿון די 17 צילן פֿאַר נאַכהאַלטיקע אַנטוויקלונג, ווי אַ בײַשפּיל.
בילדונג ווערט אָנגעגעבן ווי איינער פֿון די נויטיקע פֿאָרויסזעצונגען פֿאַרן דערפֿילן די גאַנצע 2030־אַגענדע.
דײַטשלאַנד און אַנדערע לענדער געבן אפילו אַ שליסל־ראָלע דעם בילדונגס־סיסטעם בײַ דער דורכפֿירונג
פֿון די 17 צילן וואָס זענען באַשטימט געוואָרן.
איין פאָקוס איז די דיגיטאַליזאַציע פֿון שולן, ווײַל די גלאבאלע דיגיטאַליזאַציע פֿון אַלע לעבנסגעביטן זאָל דורכגעפֿירט ווערן.
אין איר אַקציע־פּלאַן פֿאַר דיגיטאַלער בילדונג (2021-2027), שטעלט די אי״יו אַרויס די ריכטונג פֿאַר דיגיטאַלער
טראַנספֿאָרמאַציע אין בילדונג און אויסבילדונג אין דער אי״יו.
אלס אַ פּיאָניר אין דער דיגיטאַליזאַציע־סטראַטעגיע, האָט שוועדן שוין אין 2017 פֿאַר
קינדער־קינדערגאַרטנס באַפֿעלן געגעבן צו נוצן טאַבלעטן.
אָבער צי זענען די טאַקע נויטן פֿון קינדער און יונגע מענטשן טאַקע דער הויפּט־פֿאָקוס דאָ?
אָדער ווערן יונגע מענטשן נאָר אויסגענוצט און רעקרוטירט פֿאַר די אייגעננוצישע צילן פֿון די מחברים פֿון אַגענדע 2030?
ווער ראַט דעם פֿעדעראַלן מיניסטעריום פֿאַר בילדונג און פאָרשונג?
אין אַ אינטערוויו מיט נאַכדענקזײַטן האָט פּראָפֿעסאָר ראַלף לאַנקאַו, אַ דערציִער און מעדיע־וויסנשאַפֿטלער בײַ דער
אוניווערסיטעט פֿאַר אַפּליצירטע וויסנשאַפֿטן אין אָפֿענבורג, געזאָגט: "שוין מער ווי 40 יאָר ווערט יעדער נײַער
דור פֿון קאָמפּיוטערס אַרײַנגעדריקט אין שולן – פֿון פּיסיז ביז לאַפּטאַפּס און איצט טאַבלעטן."
ער האָט ווייטער געזאָגט: "דאַנק לאָבייִרונג און גרויסע רעקלאַמע־בודזשעטן, ווערן די שטעלונגען פֿון דער
IT־אינדוסטריע פּראָמינענט פֿאָרגעשטעלט אין דער פּרעסע, בשעת קריטישע באריכטן ווערן דעליגיטימירט."
איבער 40 פֿירערנדיקע וויסנשאַפֿטלער פֿון פֿאַרשיידענע דיסציפּלינען, צוזאַמען מיט פּעדיאַטרישן און ספּעשאַליסטן
פֿון יוגנט־מעדיצין, האַלטן דיגיטאַליזאַציע פֿאַר פֿאַרפירט.
זיי רופן די בילדונגס־מיניסטערן פֿון די פֿעדעראַלע שטאַטן צו אַרײַנפֿירן אַ מאָראַטאָריום, דאָס הייסט אַ
אָפּשטעל, אויף פֿריצײַטיקע דיגיטאַליזאַציע אין שולן און פֿאָר־שול־בילדונגס־אינסטיטוציעס.
פּראָפֿעסאָר ראַלף לאַנקאַו איז איינער פֿון די איניציאַטאָרן פֿון דער אַפּעלירונג.
ער זאָגט: "דער וויסנשאַפֿטלעכער קאָנסענסוס איז איצט אַז לערנען מיט טאַבלעטן און לאַפּטאַפּס מאַכט
קינדער נישט קלוגער, נאָר נאַרישער ביז זעקסטער קלאַס."
לויט שטודיעס, זענען אויך דאָ נעגאַטיווע געזונט־, פּסיכאָלאָגישע און געזעלשאַפֿטלעכע ווירקונגען, וואָס
שטאַמען פֿון דער פֿאַרגרעסערטער באַניצונג פֿון דיגיטאַלע מכשירים אין דער קלאַסצימער.
יעצט איז די צײַט פֿאַר די בילדונג־פּאָליטיקער צו הערן צו די לערערס און פּעדיאַטרישן פֿון דעם לאַנד
און אויפֿהערן דעם עקספּערימענט מיט דיגיטאַלע לערנונג!
אין שוועדן איז דאָס שוין געשען: דער שוועדישער בילדונגסמיניסטער האָט אָפּגעשטעלט די נוצן פֿון טאַבלעטן אין יסודי־שולן.
די בילדונגס־מיניסטערן אין די פֿעדעראַלע שטאַטן קענען איצט טאָן דאָס זעלבע.
דער גרונד פֿאַר דעם יו-טערן אין שוועדן:
לויט די הײַנטיקע רעקאָמענדאַציעס פֿון וויסנשאַפֿטלער, זאָלן יונגע קינדער נישט ווערן אויסגעזעצט צו עקראַנען.
אין שול איז פֿיזישע שפּיל בעסער ווי דיגיטאַלע שפּיל.
די קינדער וואָלטן דעריבער געווען מער מסתּמא צו לערנען געזעלשאַפֿטלעכע אינטעראַקשאַן.
דערצו וואָלטן די שפּראַך־פֿעיִקייטן געשטאַרקט געוואָרן און קינדער וואָלטן געלערנט צו מיטגעפֿילן מיט אַנדערע מער עפֿעקטיוו.
אויך אין דענמאַרק האָט דער בילדונגס־מיניסטער מאַטיאַס טעספֿאַיע גערופֿן צו אומקערן די דיגיטאַליזאַציע אין די שולן.
אין פילע ערטער דאָרט זענען טאַבלעטן און לאַפּטאַפּס טייל פֿון דער גרונט־אויסשטאַטונג אין יסודי־שולן.
אין דעצעמבער 2023 האָט ער זיך אַנטשולדיקט בײַ די שול־קינדער, פֿאַרן געוואָרן מיסברויכט ווי
"פּרוּוו־חיות אין אַ דיגיטאַלן עקספּערימענט".
ער זאָגט ווײַטער, אַז די שולן זײַנען שוין צו לאַנג אונטער דער שליטה פֿון די גרויסע טעכנאָלאָגיע־פֿירמעס.
ווי אַ געזעלשאַפֿט, זענען מיר געוואָרן צו פֿאַרליבט אין די וואונדער פֿון דער דיגיטאַלער וועלט.
איז דאָס דער גרויסער אומקער?
די סכּנות פֿון דיגיטאַלע מעדיע זענען שוין לאַנג באַקאַנט, מיט פילע עקספּערטן וואָס קלינגען אַלאַרם.
קלאַ.טיווי האָט אין איר פּראָגראַם "דיגיטאַליזאַציע אין שולן – אַ שריט פֿאָרויס?" אין יאָר 2020
באַהאַנדלט די ווירקונג פֿון דיגיטאַלער מעדיע אויף קינדער.
אַלאַרמירנדיקע אַנטוויקלונגס־שטערונגען פֿון די אויגן, קינדער און יוגנטלעכע וואָס ווײַזן אַ רײַפֿקייט־ניוואָ פֿון קליינע קינדער,
שפּראַך־אַנטוויקלונג און אויפמערקזאַמקייט־שטערונגען זענען נאָר עטלעכע פֿון די ווירקונגען.
לויט פּראָפֿעסאָר שפּיצער, די פֿריִע באַניצונג פֿון דיגיטאַלע מעדיע פֿירט אונדזערע קינדער אין "דיגיטאַלע דעמענציע".
פארוואס זענען די וואָרענונג־שטימען שטענדיק איגנאָרירט געוואָרן?
פֿאַר וואָס ווערן דיגיטאַלע מיטלען אין דײַטשלאַנד און אין פילע אַנדערע לענדער גענוצט אין אַן אַלץ פֿריערן עלטער?
כאָטש אַ דרינגלעך נויטיקער קורס־ענדערונג וואָלט געווען באַגריסן, גייט די גאַנץ דיגיטאַליזאַציע אָן אָן אויפהערן.
די קומענדיקע שטאַפּל פֿון אָטאָמאַטיזירונג אין דער פאָרעם פֿון קינסטלעכע אינטעליגענץ (AI) איז שוין אויף אונדז.
פּראָפֿעסאָר ראַלף לאַנקנאַו וואָרנט: "די וואָס האָבן נישט ספּעציאַליסטישע וויסן – למשל שול־תלמידים וואָס טרעפֿן נײַע טעמעס
– מוזן אָדער דורכפֿירן אַ ברייטע פאָרשונג און באַשטעטיקונג, וואָס קיינער טוט נישט, אָדער גלייבן דער ווייכווארג."
"דאָס מאַכט זיי צו נאָכפֿאָלגערס און גלויביקע אַנשטאָט וויסנדיקע מענטשן," וואָרנט פּראָפֿעסאָר לאַנקאַו.
גרויסע דיגיטאַלע קאָרפּאָראַציעס ווי Apple און Google דריקן זיך אַרײַן אין דעם בילדונגס־מאַרק מיט אַפּס און
לערנ־פּלאַטפֿאָרמען ווי Apple Classroom, Google Classroom, Apple School Manager און Google Future Workshop.
אין זײַן בוך "די קאַטאַסטראָפֿע דער דיגיטאַלער בילדונג" (די קאַטאַסטראָפֿע פֿון דיגיטאַלער בילדונג), דער
געשעפֿט־זשורנאַליסט אינגאָ לייפּנער וואָרנט קעגן פּאָליטישע און עקאָנאָמישע אינטערעסן און זייערע געזעלשאַפֿטלעכע קאָנסעקווענצן.
ער דערקלערט אַז הויך־טעק־קאָרפּאָראַציעס צאָלן כּמעט קיין שטײַערן, און דערמיט נעמען זיי די רעגירונגען די געלט וואָס זיי דאַרפֿן
צו צושטעלן אַ גלײַכע פרי־קינדער־בילדונג פֿאַר אַלע קינדער.
דערצו מאַרקעטירן הויך־טעק־קאָרפּאָראַציעס דיגיטאַלע לערנ־פּראָגראַמען, וואָס ווערן גענוצט
צו אָפּוואַרפֿן די קינדער פֿון די אָרעמסטע.
דיגיטאַלע מעדיע דערפֿאַר פֿאַרטיפֿן עקאָנאָמישע און געזעלשאַפֿטלעכע צעטיילונגען.
לויט לייפנער, דווקא די קינדער פֿון ביליאָנער־קאָמפּיוטער־גורואים האָבן נישט קיין סמאַרטפֿאָנען – און זיי
גייען אויך נישט אין די אַזוי גערופענע "דיגיטאַלע שולן".
די זעלבע מענטשן וואָס ווילן מאַכן ביליאָנען קאַנסומערס אַדיקט צו זייערע פּראָדוקטן,
באַשיצן דערפֿאַר זייער אייגענע קינדער פֿון זיי.
דאָס ווייזט אויך אַז די דראַמאַטישע קאָנסעקווענצן פֿון דיגיטאַליזאַציע זענען נישט קיין "אַקצידענט", נאָר
זענען שוין פֿון אָנהייב באַקאַנט געווען בײַ די אַנטוויקלער.
לייפּנער וואָרנט קעגן די "נײַע לערנקולטור", אין וועלכער קינדער קענען ווערן "אינדיווידועל" געלערנט אויף
קאָמפּיוטערס, אָן געזעלשאַפֿטלעכע אינטעגראַציע אין דער גרופּע און אָן אַ באַזאָרגער.
ער ווייזט אויך אויף די ריזיקע דאַטן־שוץ־פּראָבלעמען וואָס זענען פֿאַרבונדן מיט רובֿ סאָרטן בילדונג־סאָפֿטוועיר און וואָרנט קעגן
די טאָטאַליטאַרישע נטיות וואָס זענען איינגעבויט אין אויטאָמאַטישע לערנ־פּראָצעסן, אין
וועלכע קינדער ווערן גאָר געמאָסטן און דורכגעקוקט.
צי דערגרייכט דאָס נישט פּונקט דעם אומגעקערט פֿון וואָס די פֿאַראייניקטע נאַציאָנען מיט
זייערע גוט־מיינענדיקע בילדונג־פּלאַנען צוזאָגן?
קינדער ווערן בכיוון דומפּירט דורך פרי דיגיטאַליזאַציע, דעגראַדירט צו "דאַטן־זאַמלערס" פֿאַר טעק־פֿירמעס און קענען
ווערן קאָנטראָלירט לויט ווילן דורך קינסטלעכע אינטעליגענץ.
דאָס פֿירט לעסאָף צו דער גאַנצער אָפּנעמען פֿון מענטשלעכע רעכטן. דאָס שטימט גאָר מיטן וועלט־עקאָנאָמישן פֿאָרום
(WEF), ווי דער WEF־ראַטגעבער יובל נוח הררי האָט אַנאָנסירט:
די רעוואָלוציע פֿון קינסטלעכער אינטעליגענץ איז אין פּראָצעס צו שאַפֿן די אומניצולע קלאַס.
עס איז דערמוטיקנדיק אַז מענטשן ווי די 40 דערמאָנטע הויכראַנגיקע וויסנשאַפֿטלער פֿאַראייניקן זייערע כּוחות און הייבן
זייערע שטימען לטובֿת אַ בילדונג־סיסטעם וואָס טאַקע האָט דאָס וווילזײַן פֿון דער יונגער דורות אין האַרצן.
אָבער, כדי אַז אַ מצליחער אומקער זאל פּאַסירן, מוזן די אינטערעסן פֿון די גרויסע טעק־קאָרפּאָראַציעס ווערן דורכגעקוקט, פּאָליטישע
אָפּהענגיקייטן און געלט־פֿליסן מוזן ווערן אויפֿגעדעקט, און די אונטערליגנדיקע אַגענדע 2030 פֿון דער WEF אָדער
פֿון די פֿאַראייניקטע נאַציאָנען מוזן ווערן אַנטפּלעקט.
לעסאָף, קוקט אַן אויסצוג פֿון: "WEF, גרויסער ריסעט און זייערע מאַסטערמיינדס":
דער WEF איז נישט פשוט אַ שווייצער פֿונדאַציע וואָס איז געגרינדעט און אויפגעבויט געוואָרן דורך דעם זעלבסטשטענדיקן קלאַוס שוואַב.
ווען עס איז געגרינדעט געוואָרן אין 1971, איז דער WEF באַשטימט געוואָרן צו דורכפֿירן די אַגענדע פֿון אַ נײַער וועלט־אָרדענונג
(NWO) וועלטווייט מיט הילף פֿון גרויסע גלאבאַלע קאָרפּאָראַציעס.
די גאַנצע עליטע פֿון גלאבאַלע קאָרפּאָראַציעס האָט זיך דאָ איצט פֿאַראייניקט.
דער "גרויסער ריסעט", דערקלערט פֿון דעם גרינדער פֿון דער וועלט־עקאָנאָמישער פֿאָרום, צילט אַרײַנפֿירן
אַלע בירגער פֿון דער וועלט אין אַ נײַעם דיגיטאַלן צײַט, קאָנטראָלירט דורך קינסטלעכע אינטעליגענץ.
"גרויסער ריסעט" מיינט עפּעס אַזוי: אַ וועלט אין וועלכער קיינער איז שוין מער נישט קיין אייגנטום, אין
וועלכער יעדער איז גאָר איבערוואַכט און אויך גאָר אָפּהענגיק און דערפֿאַר קאָנטראָלירבאַר.
דער טראַנס־הומאַניזם־פּראָגראַם – די פֿאַרמישונג פֿון מענטשלעכע גופֿים מיט דער דיגיטאַלער ספֿערע – עפֿנט די טיר צו
מאַניפּולאַציע, קאָנטראָל און רעגירונג פֿון דער מענטשלעכקייט.
דער וועג איז קלאָר פֿאַר אַ צענטראַליזירטע וועלט־דיקטאַטור!
טײַערע צוקוקער, טײַערע עלטערן – ביטע פֿאַרשפּרייט די ידיעה וועגן דעם מאָראַטאָריום פֿון די וויסנשאַפֿטלער צו די
פֿאַראַנטוואָרטלעכע, כּדי אַז, ווי אַן ערשטער שריט, זאָל מען אויך קענען אָפּשטעלן די דעמאָנסטרירבאַר שעדלעכע
און צו פֿריִיִקע דיגיטאַליזאַציע פֿון אונדזערע קינדער אין דעם פֿאַראייניקטן קעניגרײַך.
העלפֿט אונדזערע קינדער צו ווערן שטאַרקע און וואַכזאַמע פּערזאָנען, און דערמיט אָפּשטעלן די אוממענטשלעכע אַגענדע פֿון דער WEF.