2023-cü ilin 30 noyabrından 13 dekabrına qədər Dubayda keçirilən BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə 28-ci Konfransında ilk dəfə
olaraq iqlim mühafizəsində qida sektoru və kənd təsərrüfatına daha çox diqqət yetirilməsi istiqaməti müəyyən edildi.
130-dan çox ölkə kənd təsərrüfatı sektorundan gələn emissiyaların da indi iqlim hədəflərinə daxil
edilməli olduğunu bildirən bir bəyannamə imzaladı.
Bu, ilk növbədə kənd təsərrüfatı heyvandarlığına aiddir.
2023-cü ilin sonunda ÜST dünya hökumətlərini kənd təsərrüfatına və qida istehsalına qarşı tədbir görməyə çağırdı!
ÜST-ün Baş Direktoru Dr Tedrosun sözlərinə görə, qida sistemimiz insanların və planetin sağlamlığına zərər
verir və istixana qazlarının 30%-nə səbəb olur. Buna görə də transformasiya vacibdir.
Xüsusilə heyvandarlıq iqlim üçün xüsusilə zərərli hesab olunduğundan, Tedros dünya liderlərini ölkələrində ət və süd
məhsullarının istehlakını ciddi şəkildə məhdudlaşdırmağa çağırdı!
Bunun əvəzinə pəhriz bitki mənşəli məhsullar və laboratoriyada yetişdirilmiş ət, həşərat əsaslı qidalar
kimi laboratoriyada hazırlanmış "yeməklərə" keçməlidir.
Bütün bunlar irəli aparılır, baxmayaraq ki, digərləri ilə yanaşı ABŞ alimi, Kaliforniya Universitetinin professoru və hava
keyfiyyəti üzrə mütəxəssis Dr Frank Mitloehner və həmçinin Oksford Universitetinin elmi tədqiqatları sübut edib ki,
heyvandarlıqdan yaranan metan davamlı bir dövrədə qalır.
Bu, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə aparmaq üçün heyvandarlığın azaldılmalı olduğu arqumentini tamamilə etibarsız edir.
Bu, həmçinin 2022-ci ildə "Dublin Bəyannaməsi" adlanan sənəddə dünyanın 650 aliminin 1 000 elmi məqaləyə əsaslanaraq heyvandarlıq
sahəsi ilə bağlı aydın mövqe tutduğunu da nəzərə almır.
Onlar qənaətinə gəldilər ki, heyvandarlıq davamlı qida sistemində mühüm rol oynayır.
O, fanatizmin qurbanı olmağa imkan verilməyəcək qədər cəmiyyət üçün çox dəyərlidir.
Lakin bu son dərəcə vacib səslər açıq-aydın eşidilmir, belə mühüm qərarlarda nəzərə alınmaları isə bir yana qalsın.
Heyvandarlıq bir çox fermer üçün əsas gəlir mənbəyidir. Buna görə də uzun müddətdə planlaşdırılan pəhriz dəyişikliyi nəhayət
bu gün bildiyimiz kənd təsərrüfatının məhvinə gətirib çıxaracaq.
Ernst Wolff, tanınmış maliyyə və iqtisadiyyat eksperti, aşağıdakı proqramda məhz bunun plan olduğunu açıqlayır.
Onun sözləri açıq göstərir ki, böyük pullar bir daha bunun arxasında durur, indi isə kənd təsərrüfatına hücum etmək
üçün BMT-dən, ÜST-dən və itaətkar hökumətlərdən istifadə edir.
Bu planetin və ya ətraf mühitin xilas edilməsi ilə bağlı deyil.
Bu, yalnız bir neçə super-zəngin şəxsin böyük qazancı ilə bağlı deyil, bu, bundan qat-qat daha çoxdur!
Henry Kissinger qlobal strateq David Rockefeller-in strategiyasını belə xülasə etdi:
Əgər neftə nəzarət edirsinizsə, bütün ölkələrə nəzarət edirsiniz; əgər qidaya nəzarət edirsinizsə, insanlara nəzarət edirsiniz;
əgər pula nəzarət edirsinizsə, bütün dünyaya nəzarət edirsiniz.
Əgər qida getdikcə fermerlər tərəfindən deyil, fabriklərdə istehsal olunarsa, Rockefelərin ikinci
məqsədi qlobal strategistlər üçün əlçatan olacaq.
Bu, yalnız yüz minlərlə fermerin dolanışığından məhrum edilməsi hesabına deyil, həm də qida vasitəsilə
hamımızı nəzarətdə saxlamaqdır. Bu, gələcəyimizlə bağlıdır!
youtube.com/watch?v=_zxXdSRF8Mk] Salam – mən Ernst Wolff.
Biz hazırda maliyyə sistemində, iş dünyasında və kənd təsərrüfatında tarixi miqyasda qlobal sarsıntı yaşayırıq.
Hazırda 130-dan çox mərkəzi bank maliyyə sistemində rəqəmsal mərkəzi bank pulunun tətbiqi üzərində işləyir.
Gələcəkdə hamımızın yalnız bir hesabı olacaq, yəni mərkəzi bankdakı hesab.
İş dünyasında süni intellektin inkişafı nəticəsində potensial olaraq daha böyük dəyişikliklərlə üzləşirik.
Alqoritmlər və sənaye robotları, süni intellektlə idarə olunan dronlar və 3D printerlər əvvəllər insanlar
tərəfindən yerinə yetirilən saysız-hesabsız tapşırıqları bütün sənayelərdə öz üzərinə götürəcək.
Lakin ən dramatik təsirlər kənd təsərrüfatına aiddir.
Texnoloji irəliləyişlər son vaxtlara qədər yalnız elmi fantastika romanlarında mövcud olan imkanları açır.
Xüsusilə iki meyl mərkəzi rol oynayır: vertikal kənd təsərrüfatı və laboratoriyada yetişdirilmiş ət.
Vertikal kənd təsərrüfatında bitkilər artıq açıq havada deyil, qapalı zallarda və ya konteynerlərdə yetişdirilir.
Onlar rəflərə yığılmış və süni işığa məruz qalmışdır.
Nəmlik, istilik və ventilyasiya kompüterlər tərəfindən tənzimlənir.
Bitkilərin kökləri qida maddələri ilə zənginləşdirilmiş suyun axdığı konteynerlərdə və ya
borularda yerləşən köpük lövhələrində böyüyür.
Bütün proses tamamilə steril şəraitdə baş verir.
Bitkilər günəş, torpaq, yağış və ya küləklə, həmçinin həşəratlar, mikroblar və ya bakteriyalarla təmasda olmurlar.
Hətta gündüz ritmi belə məhsul yığımını optimallaşdırmaq üçün süni şəkildə tənzimlənir.
İkinci tendensiya laboratoriyalarda hüceyrə kulturalarından hazırlanmış süni ətlə bağlıdır.
Bu ət 2013-cü ilin avqustunda Maastrix Universitetində ilk hüceyrə kulturasında yetişdirilmiş
hamburger təqdim olunduqda ictimaiyyətə məlum oldu.
O vaxt onun istehsalı 250,000 avrodan çox başa gəlmişdi.
İstehsal xərcləri indi hər bir hamburger üçün təxminən 10 dollardır və azalır.
Bu o deməkdir ki, laboratoriyada yetişdirilmiş ət tezliklə bazarda real ətlə rəqabət aparacaq və
yaxın gələcəkdə qiymət baxımından onu üstələyə biləcək.
Həm süni bitkiçilik, həm də süni ət istehsalı bütün dünyadan böyük investorları cəlb edib; onlar burada milyard
funtluq biznes fürsəti görürlər. Və bu, əsassız deyil.
Vertikal kənd təsərrüfatı sahələrə, kənd təsərrüfatı texnikasına və işçi qüvvəsinin əksər hissəsinə ehtiyacı aradan qaldırır. Bu,
su, insektisidlər və pestisidlərə qənaət edir, hava şəraitindən asılı deyil və fabriklər və ya konteynerlər əhali mərkəzlərinə
yaxın yerləşdirildikdə logistikanın böyük hissəsindən imtina etməyə imkan verir. Yeganə əlavə xərc enerji xərcləridir.
Buna görə də bu günə qədər bu cür ən böyük zavodun keçən il Dubayda açılması heç də təsadüfi deyil, çünki
orada enerjinin demək olar ki, heç bir xərci yoxdur.
Laboratoriyada yetişdirilmiş ət baxımından qənaət daha da böyükdür.
Artıq heyvanlara, yemə, otlaqlara, baytar həkimlərə, heyvan daşıyıcılarına, kəsimxanələrə ehtiyacınız
yoxdur və kadr xərclərinə böyük qənaət edirsiniz.
Üstəlik, siz ən dəyərli əmtəəni – vaxtı – qənaət edirsiniz.
Kəsim çəkisinə çatması üçün yağlanan öküzə 18–20 ay lazımdır, laboratoriyada yetişdirilmiş ət isə qablaşdırılıb
satılmağa hazır olması üçün cəmi üç–səkkiz həftə tələb edir.
BlackRock, Vanguard və State Street kimi aktiv menecerləri, eləcə də Bill Gates və Google-un təsisçisi kimi son dərəcə
varlı şəxsləri əhatə edən iri investorların gələcəyə baxışı
Sergey Brin və ya Richard Branson təxminən belə görünür:
Bir vaxt gələcək ki, bu ətin istehsalı üçün qlobal 3D printer şəbəkəsi yaranacaq.
Bu 3D printerlər daha sonra lisenziya sahibləri tərəfindən işlədilir; onlar laboratoriyada yetişdirilmiş hər bir
ət parçası üçün lisenziya verənlərə ödəniş etməlidirlər.
Beləliklə, son illərdə süni ət və süni bitkilərin inkişafına yüz milyonlarla dollar yatırılması təəccüblü deyil.
Yalnız 2021-ci ildə laboratoriyada yetişdirilmiş ət 1,9 milyard dolları təşkil edib. Və siyasətçilər də onların ardınca gedirlər.
Məsələn, cəmi üç aydan bir qədər çox əvvəl Avropa İttifaqı kultivə olunmuş ət istehsalında potensial xərc
azaldılmalarını daha da araşdırmaq üçün 1,8 milyon avro ayırdı.
Bundan əlavə, o, laboratoriyada yetişdirilmiş ət üçün ilk təsdiq prosesini yeni başlayıb.
Bunların heç biri kənd təsərrüfatı üçün yaxşı əlamət deyil.
Əgər bu iki meyl üstün gələrsə, bu, bildiyimiz kənd təsərrüfatının sonu demək olardı.
Amma – və bu vacibdir – bütün bunlar yalnız insanların iştirak etməsi ilə işləyə bilər.
Yəni, əgər istehlakçıların əksəriyyəti süni tərəvəzləri və süni ətləri qəbul edərsə.
Lakin vəziyyət belə deyil, ən azı hazırda. Bəs nə etmək olar? Bu olduqca sadədir.
İqlim dəyişikliyi ideologiyasını və hamımızı təhdid edən yaxınlaşan hava apokalipsisini götürün, insanlara qorxu və dəhşət
salın və onlara süni tərəvəzlər və süni ət həll yolu kimi təqdim edin, çünki onların su sərfiyyatı azdır,
metan emissiyaları azdır və CO₂ emissiyaları azalır.
Bu məhz hazırda özümüzü tapdığımız vəziyyətdir.
Biz hamımız media, siyasətçilər və alimlərin yaratdığı böyük təzyiq altındayıq; onlar iqlimlə bağlı dəhşətli hekayələrlə bizi
daim bombalayaraq kənd təsərrüfatındakı bu struktur dəyişikliyini iqlim dəyişikliyindən dünyanı xilas edəcək
yeganə çarə kimi qəbul etməyimizə məcbur etməyə çalışırlar.
Bütün vəziyyətin absurdluğu həmçinin Dünya İqtisadi Forumunda təsis edilmiş və qlobal miqyasda iqlim liderləri
kimi birləşən korporasiyalar ittifaqının aşağıdakı şirkətləri əhatə etməsi ilə də nümayiş olunur:
Allianz, AXA, Bank of America, Barclays, Deutsche Bank və Mastercard. Üstəlik
Carlsberg, Coca-Cola, Nestlé, Syngenta və Unilever.
Eləcə də farmasevtika nəhəngləri AstraZeneca, Novartis və bunların hamısından da üstün olan qlifosat istehsalçısı Bayer.
Burada hansı oyunun oynandığını dərk etməyin vaxtı artıq çoxdan çatıb.
Bu, nə planetin xilas edilməsi, nə də əslində təcili ehtiyac duyulan ətraf mühitin yaxşılaşdırılması ilə bağlıdır.
Bütün bunlar yalnız kiçik bir azlıq üçün gəlir əldə etmək üçündür.
Və bu, yalnız yüz minlərlə fermerin dolanışığından məhrum edilməsi hesabına deyil, həm də bizim, övladlarımızın və gələcək
nəsillərin gələcəyi və həyat keyfiyyəti hesabına başa gəlir.