2023ko azaroaren 30etik abenduaren 13ra bitartean Dubain ospatutako Nazio Batuen Klima Aldaketari Buruzko 28.
Konferentzian, lehen aldiz ezarri zen norabidea klima-babesaren esparruan elikagaien sektoreari
eta nekazaritzari arreta handiagoa eskaintzeko.
130 herrialde baino gehiagok adierazpen bat sinatu zuten, nekazaritza-sektoreko isuriak ere
klima-helburuetan sartzea beharrezkoa dela adieraziz.
Hau batez ere nekazaritzako abeltzaintzari aplikatzen zaio.
2023ko amaieran, Osasunaren Mundu Erakundeak mundu osoko gobernuei nekazaritzaren eta elikagaien
ekoizpenaren aurka ekintzak hartzeko deia egin zien!
Munduko Osasun Erakundeko zuzendari nagusi Dr. Tedrosen arabera, gure elikagai-sistemak pertsonen eta planetaren osasuna
kaltetzen du eta berotegi-efektuko gasen %30eko emisioetara ekarpen egiten du. Horregatik, eraldaketa bat ezinbestekoa da.
Abeltzaintza, bereziki, klimarentzat bereziki kaltegarria dela sailkatuta dagoenez, Tedrosek munduko
buruzagiei dei egin zien beren herrialdeetan haragi eta esneki kontsumoa zorrotz mugatzeko!
Horren ordez, dieta landare-jatorriko produktuetara eta laborategian hazitako "janari"etara aldatzea
komeni da, hala nola laborategian hazitako haragia eta intsektuetan oinarritutako elikagaiak.
Gauza guztia aurrera bultzatzen ari da, nahiz eta ondo jakina den, besteak beste, AEBetako zientzialari Dr. Frank Mitloehner-ek
(Kaliforniako Unibertsitateko irakaslea eta airearen kalitatearen aditua) eta Oxfordeko Unibertsitateko
ikerketek frogatu dutela abeltzaintzatik datorren metanoa ziklo etengabe batean geratzen dela.
Honek guztiz baliogabetu egiten du klima-aldaketari aurre egiteko abeltzaintza murriztu behar dela dioen argudioa.
Era berean, baztertzen du 2022ko "Dublineko Adierazpenean" mundu osoko 650 zientzialarik 1.000 ikerketa-lan zientifikotan
oinarrituta abeltzaintzari buruz jarrera argia hartu zutela.
Ondorioztatu zuten abeltzaintzak funtsezko papera duela elikagai-sistema jasangarri batean.
Gizartearentzat hain baliotsua da, ezen fanatismoaren biktima izatera utzi ezin den.
Hala ere, oso garrantzitsuak diren ahots hauek, jakina, ez dira entzuten, eta are gutxiago
kontuan hartzen halako erabaki garrantzitsuenetan.
Abeltzaintza da nekazarien askorentzat diru-sarreren iturri nagusia. Beraz, epe luzera, dieta aldaketa
aurreikusitakoak, azken batean, gaur egun ezagutzen dugun nekazaritzaren suntsipenera besterik ez du eramango.
Ernst Wolff, finantza eta ekonomia aditu ospetsua, hurrengo programan agerian uzten du zehazki hori dela plana.
Bere hitzek argi uzten dute diru handia berriro ere honen atzean dagoela, eta orain NBE, Osasunaren Mundu Erakundea eta
menpeko gobernuak erabiliz nekazaritza erasotzen ari dela.
Hau ez da planeta edo ingurumena salbatzeari buruzkoa.
Ez da superaberats batzuek irabazi izugarriak lortzeari buruz bakarrik, askoz gehiago da!
Henry Kissingerrek mundu-mailako estrategialari David Rockefeller-en estrategia honela laburbildu zuen:
Petrolioa kontrolatzen baduzu, nazio osoak kontrolatzen dituzu; janaria kontrolatzen baduzu, jendea kontrolatzen
duzu; dirua kontrolatzen baduzu, mundu osoa kontrolatzen duzu.
Janaria gero eta gehiago nekazarien ordez lantegietan ekoizten bada, Rockefeller-en bigarren
helburua mundu-mailako estrategientzat eskura egongo da.
Janariaren bidez denok kontrolatzea da helburua, eta ez soilik ehunka mila nekazarien
bizibideak kentzeagatik. Gure etorkizuna da jokoan!
youtube.com/watch?v=_zxXdSRF8Mk] Kaixo – hemen Ernst Wolff.
Une honetan, finantza-sistemaren, lanaren eta nekazaritzaren munduan proportzio
historikoko nahasmendu global bat bizi ari gara.
Gaur egun, 130tik gora banku zentralek finantza-sisteman diru zentral digitala sartzeko lanean dihardute.
Etorkizun hurbilean, denok kontu bakarra izango dugu, hain zuzen ere banku zentralarekin.
Lanaren munduan, adimen artifizialaren garapenaren ondorioz, potentzialki are handiagoa den aldaketari aurre egin behar diogu.
Algoritmoek eta industria-robotek, adimen artifizialak kontrolatutako dronek eta 3D inprimagailuek
giza eskuak lehen betetzen zituen industria guztietako zeregin ugari hartuko dituzte.
Hala ere, eragin dramatikoenak nekazaritzan daude.
Aurrerapen teknologikoek orain arte soilik zientzia-fikzioko eleberrietan existitzen ziren aukerak zabaltzen ari dira.
Bi joera bereziki ari dira erdigunean: nekazaritza bertikala eta laborategian hazitako haragia.
Nekazaritza bertikalean, landareak ez dira kanpoan hazten, baizik eta itxita dauden aretoetan edo edukiontzietan.
Apalen gainean pilatuta daude eta argi artifizialaz argiztatuta daude.
Hezetasuna, beroa eta aireztapena ordenagailuek kontrolatzen dituzte.
Landareen sustraiak espumazko xafletan hazten dira edukiontzi edo hodi batzuetan, bertatik
nutrientez aberastutako ura isurtzen den bitartean.
Prozesu osoa guztiz esterileko baldintzetan egiten da.
Landareek ez dute eguzkiarekin, lurrarekin, euriarekin edo haizearekin harremanik izaten,
ezta intsektu, germen edo bakterioekin ere.
Eguneko argien erritmoa ere artifizialki kontrolatzen da uzta optimizatzeko.
Bigarren joera laborategietako zelula-kulturatik ekoizturiko haragi artifiziala da.
Haragi hau publikoari ezaguna egin zitzaion 2013ko abuztuan, Maastricht Unibertsitatean
zelula-kulturako lehen hanburgesa aurkeztu zutenean.
Garai hartan, ekoizpenak 250.000 euro baino gehiago kostatu zuen.
Ekoizpen-kostuak orain hamar dolar inguru dira hanburgesa bakoitzeko, eta jaisten ari dira.
Honek esan nahi du laborategian hazitako haragiak laster benetako haragiarekin lehiatuko dela merkatuan eta,
gainera, etorkizun hurbilean prezioan gaindituko duela.
Landare artifizialen hazkuntza eta haragi artifizialaren ekoizpena mundu osoko inbertitzaile nagusiak erakarri
dituzte, hemen mila milioi libera balio duen negozio-aukera bat sumatzen dutelako. Eta ez arrazoirik gabe.
Nekazaritza bertikala zelaiak, nekazaritza-makineria eta langile-kopuru handia behar izatea ezabatzen du. Ur, intsektizida
eta pestizida kontsumoa murrizten du, eguraldiaren menpekotasunik gabe funtzionatzen du eta, lantegiak edo edukiontziak
biztanle-zentroen ondoan kokatuta badaude, logistika zati handi bat baztertu daiteke. Kostu gehigarri bakarra energia da.
Beraz, zalantzarik gabe ez da kasualitatea orain arte mota honetako handiena den lantegia iaz Dubain
ireki izana, energia ia doakoa dela jakina den lekuan.
Laborategian hazitako haragiaren kasuan, aurrezkiak are handiagoak dira.
Ez duzu gehiago behar animaliak, elikagaiak, belardiak, albaitariak, animalien garraiolariak, hiltegiak, eta
langileen gastuetan diru kopuru handia aurrezten duzu.
Gainera, denbora aurrezten duzu, eta hori da baliotsuena.
Ugaltzen ari den zezen batek 18 eta 20 hilabete behar ditu hiltegi-pisu egokia lortzeko, laborategian
hazitako haragiak, berriz, hiru eta zortzi aste besterik ez ditu behar ontziratu eta saltzeko prest egoteko.
Inbertitzaile nagusien etorkizunerako ikuspegia, tartean BlackRock, Vanguard eta State Street bezalako
aktiboen kudeatzaileak, baita Bill Gates eta Google sortu zuen pertsona bezalako aberats ultra-aberatsak ere.
Sergey Brin edo Richard Branson honelako itxura dute:
Noizbait, haragi hau ekoizten duten 3D inprimagailuen sare globala egongo da.
3D inprimagailu hauek lizentziadunek erabiltzen dituzte, eta laborategian hazitako haragi-pieza
bakoitzeko lizentziatzaileei tas bat ordaindu behar diete.
Ez da harritzekoa, beraz, azken urteotan ehunka milioi bideratu direla haragi artifizialaren eta landare artifizialen garapenera.
2021ean bakarrik, laborategian hazitako haragiak 1.900 milioi dolar izan zituen. Eta
politikariek ere bide beretik jarraitzen dute.
Hiru hilabete baino pixka bat lehenago, adibidez, EBk 1,8 milioi euro eman zituen kultibatutako haragiaren
ekoizpenean kostuak murrizteko aukerak ikertzen jarraitzeko.
Gainera, laborategian hazitako haragiaren lehen onarpen-prozesua abiarazi berri du.
Honek ez du ezer onik iragartzen nekazaritzarako.
Bi joera hauek nagusitzen badira, nekazaritzaren amaiera izango litzateke, guk ezagutzen dugun moduan.
Baina – eta hau funtsezkoa da – guztia soilik funtziona dezake jendeak parte hartzen badu.
Hau da, kontsumitzaileen gehiengoak barazki artifizialak eta haragi artifiziala onartzen baditu.
Hala ere, oraingoz behintzat, ez da horrela. Beraz, zer egin daiteke? Nahiko erraza da.
Hartu klima-aldaketaren ideologia eta guztioi mehatxatzen gaituen eguraldi-apokalipsi hurbila, jendearengan beldurra eta terrorra
eragin, eta aurkeztu haiei barazki artifizialak eta haragi artifiziala konponbide gisa, ura gutxi
kontsumitzen dutelako, metano-isuriak txikiak dituztelako eta CO₂-isuriak murrizten dituztelako.
Hori da zehazki gaur egun gauden egoera.
Denok gaude hedabideek, politikariek eta zientzialariek sortutako presio izugarrien menpe; etengabe klima-belarrietako istorio
beldurgarriak bonbardatzen dizkigute, nekazaritzako egitura-aldaketa hau munduaren
klima-aldaketatik salbamendua dela onar dezagun.
Egoera osoaren absurdoa ere erakusten du Munduko Ekonomia Foroan sortutako korporazioen aliantzak, klima-lider gisa mundu mailan
indarrak batu dituztenek, honako enpresak barne hartzen dituela:
Allianz, AXA, Bank of America, Barclays, Deutsche Bank eta Mastercard. Gainera,
Carlsberg, Coca-Cola, Nestlé, Syngenta eta Unilever.
Halaber, AstraZeneca eta Novartis farmazia-erraldoiak, eta, gainera, glifosatoa ekoizten duen Bayer.
Benetan garaia da hemen jokatzen ari den jokoa zein den aitortzeko.
Ez da planetaren salbamenduari buruz, ezta ingurumena hobetzeari buruz ere, eta hori, egia esan, premiazkoa da.
Dena irabazien ingurukoa da, gutxiengo txiki baten mesedetan.
Eta honek ez du bakarrik ehunka mila nekazarien bizibideak kentzen, baita gure, gure seme-alaben eta
etorkizuneko belaunaldien bizitza-kalitatearen kaltetan ere.