2023 оны 11-р сарын 30-наас 12-р сарын 13-ны хооронд Дубайд зохион байгуулагдсан НҮБ-ын Уур амьсгалын өөрчлөлтийн 28 дахь
бага хурлын үеэр уур амьсгалыг хамгаалахад хүнсний салбар болон хөдөө аж ахуйг илүү ихээр
харгалзан үзэх шинэ чиглэлийг анх удаа тогтоосон.
130 гаруй улс гаралтай хөдөө аж ахуйн салбарын ялгарлыг одоо уур амьсгалын зорилтод мөн оруулах
ёстой гэж заасан тунхаглалд гарын үсэг зурсан.
Энэ нь ялангуяа хөдөө аж ахуйн маллагаанд хамаатай.
2023 оны эцэст ДЭМБ дэлхийн бүх засгийн газруудад хөдөө аж ахуй, хүнсний үйлдвэрлэлийн эсрэг арга хэмжээ авахыг уриалсан!
ДЭМБ-ын Ерөнхий захирал доктор Тедросын хэлснээр манай хүнсний систем хүмүүсийн эрүүл мэнд болон дэлхийд
хохирол учруулж, хүлэмжийн хийн ялгарлын 30 хувийг бүрдүүлдэг. Тиймээс өөрчлөлт зайлшгүй шаардлагатай.
Малын аж ахуйг ялангуяа уур амьсгалд онцгой хортой гэж ангилсан тул Тедрос дэлхийн удирдагчдыг өөрсдийн улсад мах,
сүүн бүтээгдэхүүний хэрэглээг хатуу хязгаарлахыг уриалсан!
Үүний оронд хоолны дэглэмээ ургамал гаралтай бүтээгдэхүүн болон лабораторид ургуулсан мах, шавьж гаралтай хүнс зэрэг лабораторийн
аргаар үйлдвэрлэсэн хоол хүнс рүү шилжүүлэх хэрэгтэй.
Энэ бүхнийг урагшлуулж байгаа ч, АНУ-ын эрдэмтэн, Калифорнийн Их Сургуулийн агаарын чанарын мэргэжилтэн профессор Фрэнк Митлоэнер
болон Оксфордын Их Сургуулийн судалгаагаар мал аж ахуйгаас ялгарах метан хийн тойрогт үргэлжлэн
оршдог болох нь нотлогдсон нь мэдэгдэж байгаа.
Энэ нь уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэхийн тулд мал аж ахуйг бууруулах ёстой гэсэн аргументыг бүрэн няцааж байна.
Мөн энэ нь 2022 онд нэрлэгдсэн "Дублины тунхаглал"-д дэлхийн өнцөг булан бүрээс ирсэн 650 эрдэмтэн 1,000 шинжлэх
ухааны өгүүлэлд тулгуурлан мал аж ахуйн талаар тодорхой байр суурь илэрхийлсэн гэдгийг үл тоомсорлож байна.
Тэд мал аж ахуй тогтвортой хүнсний тогтолцоонд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн.
Тэр нийгэмд хэтэрхий үнэ цэнэтэй тул фанатизмын хохирогч болохыг зөвшөөрч болохгүй.
Гэсэн хэдий ч эдгээр маш чухал дуу хоолойнууд илт сонсогдож байгаа ч үгүй бөгөөд ийм чухал
шийдвэрүүдэд тэдгээрийг огт харгалзан үзэхгүй байна.
Малын аж ахуй нь олон тариаланчдын орлогын гол эх үүсвэр юм. Иймээс урт хугацаанд хооллолтын төлөвлөсөн өөрчлөлт эцэстээ
өнөөгийн бидний мэдэх хөдөө аж ахуйг бүрмөсөн устгахад хүргэнэ.
Эрнст Вольф, нэр хүндтэй санхүү, эдийн засгийн мэргэжилтэн, дараах хөтөлбөрт яг энэ л төлөвлөгөө гэдгийг илчилж байна.
Түүний үгсээс харахад энэ удаад ч бас их хэмжээний мөнгө үүний ард байгаа бөгөөд одоо тэд НҮБ, ДЭМБ болон захирагдах
засгийн газруудыг ашиглан хөдөө аж ахуйг довтлож байна.
Энэ нь дэлхийг эсвэл байгаль орчныг аврах тухай биш юм.
Энэ нь зөвхөн хэдхэн супер баян хүмүүсийн асар их ашиг олох тухай биш, энэ нь үүнээс ч илүү өргөн агуулгатай!
Генри Киссинджер дэлхийн стратегийн судлаач Дэвид Рокфеллерийн стратегийг дараах байдлаар товчлон дүгнэжээ:
Хэрвээ та газрын тосыг хянавал бүх улс орныг хянана; хэрвээ та хүнс хянавал ард түмнийг
хянана; хэрвээ та мөнгийг хянавал бүх дэлхийг хянана.
Хэрвээ хүнс улам бүр фермерүүдийн оронд үйлдвэрт үйлдвэрлэгдэх болвол, Рокфеллерийн хоёр дахь
зорилго дэлхийн стратегчидэд биелэх боломжтой болно.
Энэ нь биднийг хоол хүнсээр дамжуулан хянах тухай юм, зөвхөн амьжиргаагаа алдсан хэдэн зуун мянган тариаланчдын
хохирлоор хязгаарлагдахгүй. Энэ нь бидний ирээдүйтэй холбоотой!
youtube.com/watch?v=_zxXdSRF8Mk] Сайн байна уу – Эрнст Вольф байна.
Бид одоогоор санхүүгийн систем, ажлын ертөнц болон хөдөө аж ахуйн салбарт түүхэн хэмжээний
дэлхийн хэмжээний үймээн самуунтай тулгарч байна.
Одоогоор 130 гаруй төв банк санхүүгийн системд дижитал төв банкны мөнгө нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна.
Ирээдүйд бид бүгд зөвхөн нэг л данстай байх болно, тэр нь төв банкны данс байх болно.
Ажил хөдөлмөрийн ертөнцөд хиймэл оюун ухааны хөгжлийн ачаар бид илүү их өөрчлөлттэй тулгарч магадгүй.
Алгоритм, үйлдвэрийн робот, хиймэл оюун ухаанаар удирддаг нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмжүүд болон 3D
принтерүүд өмнө нь хүмүүс гүйцэтгэж байсан бүх салбарын тоо томшгүй олон ажлыг гүйцэтгэх болно.
Гэсэн хэдий ч хамгийн сүрлэг үр нөлөө нь хөдөө аж ахуйд илэрч байна.
Технологийн дэвшил саяхан хүртэл зөвхөн шинжлэх ухааны уран зөгнөлт романуудад л оршиж байсан боломжуудыг нээж байна.
Ялангуяа хоёр чиг хандлага гол байр суурийг эзэлж байна: босоо фермийн аж ахуй болон лабораторийн аргаар ургуулсан мах.
Босоо фермерийн аргаар ургамлуудыг гадаа биш, харин хаалттай заал эсвэл савнд ургуулдаг.
Тэдгээрийг тавиуруудад эгнүүлэн байрлуулж, хиймэл гэрэлд ил гаргасан байна.
Чийгшил, халаалт болон агааржуулалтыг компьютерууд хянадаг.
Ургамлын үндэс нь шим тэжээлээр баялаг ус урсдаг сав эсвэл хоолойн доторх хөөсний хавтан дээр ургадаг.
Бүх үйл явц бүрэн ариутгасан нөхцөлд явагддаг.
Эдгээр ургамлууд нар, хөрс, бороо эсвэл салхитай, мөн шавьж, нян эсвэл бактеритай огт харилцдаггүй.
Ургацыг оновчтой болгохын тулд өдрийн гэрлийн хэмнэл хүртэл хиймэл байдлаар хянагддаг.
Хоёр дахь чиг хандлага нь лабораторийн эсний соёлд суурилсан хиймэл махтай холбоотой.
Энэхүү мах 2013 оны наймдугаар сард олон нийтэд танил болсон бөгөөд тэр үед Маастрихтийн их сургуульд
эсээр ургуулсан анхны гамбургерыг танилцуулсан юм.
Тэр үед түүний үйлдвэрлэлийн зардал 250,000 еврогоос давсан.
Үйлдвэрлэлийн зардал одоо нэг гамбургер тутамд ойролцоогоор 10 ам.доллар байгаа бөгөөд буурсаар байна.
Энэ нь лабораторид ургуулсан мах удахгүй жинхэнэ махтай зах зээл дээр өрсөлдөж, ойрын ирээдүйд
үнийн хувьд ч илүү хямд болох боломжтой гэсэн үг юм.
Мэдээж ургамал ургуулах болон мах үйлдвэрлэх хоёр хиймэл арга дэлхийн өнцөг булан бүрээс тэрбум фунтын
бизнесийн боломж байгааг мэдэрсэн томоохон хөрөнгө оруулагчдыг татсан. Мэдээж үүнд шалтгаан бий.
Босоо фермийн арга нь талбай, хөдөө аж ахуйн техник болон ажиллах хүчний ихэнхийг арилгадаг. Энэ нь ус, шавьж устгагч болон
пестицидийн хэрэглээг хэмнэдэг, цаг агаарт хамааралгүй бөгөөд үйлдвэр эсвэл контейнеруудыг хүн амын
төвлөрсөн газарт байрлуулснаар логистикийн ихэнхийг хасч болно. Нэмэлт зардал нь зөвхөн эрчим хүч юм.
Тиймээс өнөөдрийг хүртэлх хамгийн том ийм төрлийн үйлдвэр өнгөрсөн жил Дубайд нээгдсэн нь ямар ч тохиолдол биш
юм, учир нь тэнд эрчим хүч бараг үнэ төлбөргүй байдаг.
Лабораторийн аргаар ургуулсан махны хувьд хэмнэлт нь бүр ч их байна.
Та одоо амьтад, тэжээл, бэлчээр, малын эмч, амьтан тээвэрлэгчид, мах боловсруулах үйлдвэрүүдэд зарцуулах шаардлагагүй
болж, ажиллах хүчний зардлыг асар их хэмжээгээр хэмнэнэ.
Үүнээс гадна та хамгийн үнэ цэнэтэй нөөц болох цагийг хэмнэнэ.
Ногоон малыг махны жин рүү хүргэхэд 18–20 сар шаарддаг бол лабораторийн аргаар ургуулсан мах нь савлах, борлуулахад
бэлэн болоход ердөө гурваас найман долоо хоног л хангалттай.
BlackRock, Vanguard, State Street зэрэг хөрөнгө удирдлагын компаниуд болон Билл Гейтс, Google-ийн үүсгэн
байгуулагч зэрэг асар баян хувь хүмүүсийг багтаасан томоохон хөрөнгө оруулагчдын ирээдүйн тухай үзэл баримтлал
Сергей Брин эсвэл Ричард Брэнсон нь иймэрхүү харагддаг:
Нэгэн цагт энэ махыг үйлдвэрлэх 3D принтерүүдийн дэлхий даяар сүлжээ бий болно.
Эдгээр 3D принтерүүдийг лиценз эзэмшигчид ажиллуулдаг бөгөөд лабораторид ургуулсан махны нэгж
бүрийнхээ төлөө лиценз олгогчдод төлбөр төлөх ёстой.
Сүүлийн жилүүдэд хиймэл мах, хиймэл ургамлын хөгжүүлэлтэд хэдэн зуун сая доллар зарцуулагдсан нь гайхах зүйлгүй.
Зөвхөн 2021 онд лабораторид ургуулсан мах 1.9 тэрбум ам.долларын үнэлгээтэй байв. Мөн улс төрчид ч мөн адил дагаж байна.
Жишээлбэл, гурван сарын өмнө Европын Холбоо лабораторийн нөхцөлд ургуулсан махны үйлдвэрлэлийн зардлыг бууруулах
боломжуудыг цаашид судлахад зориулж 1.8 сая евро олгосон.
Үүнээс гадна, лабораторид ургуулсан махны анхны баталгаажуулалтын үйл явцыг саяхан эхлүүлсэн.
Энэ бүгд хөдөө аж ахуйд сайн шинж тэмдэг биш.
Хэрвээ эдгээр хоёр хандлага давамгайлбал, энэ нь бидний мэдэх хөдөө аж ахуй дуусахтай яг адил утгатай.
Гэхдээ – энэ нь хамгийн чухал – бүх зүйл зөвхөн хүмүүс оролцсон тохиолдолд л ажиллана.
Өөрөөр хэлбэл, хэрэв хэрэглэгчдийн олонх нь хиймэл ногоо болон хиймэл махыг хүлээн зөвшөөрвөл.
Гэсэн хэдий ч одоогоор энэ тийм биш байна. Тэгвэл юу хийж болох вэ? Энэ нь тун энгийн.
Цаг уурын өөрчлөлтийн үзэл суртал болон бид бүгдийг заналхийлж буй ирэх цаг агаарын апокалипсийг ашиглан хүмүүст айдас, аймшиг
төрүүлж, бага ус хэрэглэдэг, бага метан ялгаруулдаг, CO₂ ялгаруулалт буурдаг гэх шалтгаанаар хиймэл
хүнсний ногоо, хиймэл махыг шийдэл болгон санал болго.
Яг одоо бид яг энэ нөхцөл байдалд орчихсон байна.
Бид бүгд хэвлэл мэдээлэл, улс төрчид, эрдэмтдээс асар их дарамт дор байна. Тэд уур амьсгалын талаар аймшигт түүхүүдээр биднийг
байнга бөмбөгдөж, хөдөө аж ахуйн энэ бүтцийн өөрчлөлтийг уур амьсгалын өөрчлөлтөөс дэлхийг
аварна гэж үзэн хүлээн зөвшөөрүүлэхийг оролдож байна.
Энэ бүх нөхцөл байдлын утгагүйг Дэлхийн Эдийн Засгийн Форумд байгуулагдсан, дэлхий даяар уур амьсгалын
манлайлагчид болгон нэгдсэн корпорациудын эвсэлд дараах компаниуд багтсанаар ч харуулж байна:
Allianz, AXA, Bank of America, Barclays, Deutsche Bank болон Mastercard. Мөн Carlsberg,
Coca-Cola, Nestlé, Syngenta болон Unilever.
Эмийн аварга компаниуд болох AstraZeneca, Novartis, түүнээс ч дээгүүр глифосатын үйлдвэрлэгч Байер ч мөн адил.
Энд ямар тоглоом явагдаж байгааг ойлгох цаг нь үнэхээр болжээ.
Энэ нь дэлхийг аврах тухай ч биш, яаралтай шаардлагатай байгаа орчныг сайжруулах тухай ч биш юм.
Энэ бүгд нь цөөнхийн ашиг тусын төлөө ашиг олох тухай юм.
Мөн энэ нь зөвхөн амьжиргаагаа алдсан хэдэн зуун мянган тариаланчдын хохирол төдийгүй бидний, манай хүүхдүүдийн болон
ирээдүйн бүх үеийн амьдралын чанар, ирээдүйг ч хохироож байна.