I Noema 2023, i whakaputaina tētahi reta pahū nā te Tari Rongoā o Europi.
Ko te reta he whakautu ki tētahi pātai nā ētahi mema o te Pāremata o Europi mō ngā kano ārai mate mRNA me ō rātou pānga taha.
Ngā kupu ā-tuhi a te EMA:
E tino tika ana tō kōrero, kāore ngā werohanga COVID-19 i whakaaetia kia aukati i te
whakawhitinga mai i tētahi tangata ki tētahi atu.
E ai ki te EMA, kāore anō kia whakamātauria, kia whakaaetia rānei ngā werohanga hei tiaki i te pānga me te whakawhitinga.
E ai ki te mema o te Pāremata o Europi nō Nētarāni, a Marcel de Graaff, i kī ia kāore i tika, ā, he whakapohehe ngā
kaupapa ārai mate korona katoa i whakamahia hei pēhi i te taupori puta noa i Europi kia tiaki i a rātou anō me ētahi atu.
Ki te maumahara koe ki te pēhanga kia werohia, me ngā whakatairanga tōrangapū me ngā pāpāho o ngā tau tata
nei, he tino miharo kāore he tangi whānui i puta i ngā pāpāho i muri i tēnei kōrero tautohetohe a te EMA.
Nā te maha o ngā pānga taha o te werohanga, he mea nui ake i ngā wā katoa kia arotakehia ngā mea
kua tupu, kia kore ai e puta anō ēnei nekehanga nui.
Whakarongo māu anō ki te whakarāpopoto a te mema pāremata de Graaff i ngā whakautu tino hira a te EMA.
E ngā wāhine, e ngā tāne. I te marama kua pahure, nā Joachim Koers me ōna hoa mahi e ono i te Pāremata o Europi i tuhi
tētahi reta ki te EMA, te tari o Europi e kawenga ana mō te whakaaetanga o ngā hua rongoā ki te mākete o Europi.
Ā, kua tono mātou kia whakamāramahia ngā take maha e pā ana ki ngā werohanga COVID-19.
Ā, he tino taumaha ēnei raruraru, nō reira kua tono mātou ki te EMA kia whakakore i te whakaaetanga hokohoko.
I tēnei marama, i whiwhi mātou i tētahi whakautu ki tā mātou reta mai i te EMA, ā, kei
roto i tēnei whakautu ētahi kōrero ohorere.
Tuatahi, e kī ana te EMA i runga i te mārama, kua whakaaetia e ia anake, ā, mō te whakamarumaru
ā-tangata takitahi anake, ngā kano ārai mate korona.
ā, ahakoa he aha, mō te whawhai ki ngā huaketo, ā, kāore rawa mō te aukati, te whakaiti rānei i ngā huaketo.
Ā, he tino whakamataku tēnei mō ngā kāwanatanga i uru ki te whakatairanga pōti me te
karere e mea ana kei te mahi rātou mō tētahi atu.
Ehara i te mea tika tērā katoa.
Ehara i te mea kāore anake i whakaae te EMA ki ngā werohanga hei ārai i te pānga mate, engari ka anga whakamua ake anō
te EMA, ā, i roto i tana whakautu, ka kī, ā, ka kī atu au:
Ngā pūrongo aromatawai a te EMA mō te whakaaetanga o ngā kano ārai mate, e whakakī ana
i te kore raraunga mō te tūraru o te pāwera…
Arā, kāore ngā werohanga i hangaia kia aukati i te pānga o te mate, ā, kāore rawa he raraunga e tohu ana ka
āwhina ngā werohanga ki te aukati i te pānga o te mate.
Inā hoki, e whakamārama ana te EMA, mā te whakawhāwhā anō ki te huaketo ka piki ake te tūraru
o te pānga, ahakoa ki ngā tāngata kua werohia.
Ehara i te mea i whakaaetia anake ngā kaupapa whakatairanga nunui a te kāwanatanga kia whiwhi katoa i te werohanga hei tiaki i ō
rātou mātua, hoa noho tata, me ngā mema ngoikore rawa o te hapori, engari he tino koretake, kāore hoki i runga i ngā kōrero pono.
Engari, he pouri, ka kino ake.
E ai ki te EMA: "Ko ngā werohanga hei tiaki anake i te tangata kua werohia, ā, i mua i te werohanga o te tangata, o te tūroro
rānei" — ā, ka kī anō au i ngā kupu a te EMA — "me arotake āta i ngā pārongo haumaru katoa i mua i te
whakahaere, i te tūtohu rānei i tētahi werohanga."
Nō reira, i whai mana koe ki te whiwhi i te werohanga mēnā i whakatau te tākuta he tika mōu.
Ā, i te mea kāore he tūraru nui mō te nuinga o te hunga kāore i te 60 tau te pakeke i te mate huaketo koronā, me ētahi iti noa iho,
kāore e tika kia werohia te hunga kāore i te 60 tau te pakeke.
Nā reira, he tino hē ngā whare hākinakina i kīa ki ngā kaiwhiwhi werohanga, ki te
whakamahinga i whakaaetia ai e te EMA mō ngā werohanga.
Ā, ka tino kino ake ina tae mai ki te aromātai i te haumaru o ngā werohanga.
He mea nui ki te EMA kia tuhia tika ngā pānga taha, ā, e kī ana te EMA:
E tūmanako ana mātou ka whiwhi i ngā pūrongo maha mō ngā pānga taha e puta ana i te wā o te werohanga, i muri tata rānei.
Ko te tikanga me pūrongo ngā pānga kino katoa, otirā i te wā tuatahi o te werohanga.
I tautoko te kāwanatanga i tētahi kaupapa here kia kaua e pūrongo ēnei amuamu i roto i ngā rā tuatahi tekau mā whā i
muri i te werohanga, nā te mea ka roa te wā kia whai hua te werohanga, arā, i waenga i te 10 me te 14 rā.
I whakapae i ngā amuamu katoa i tēnei wā ki te huaketo korona.
Ā, ehara tērā i te taihara anake, engari e whakararuraru ana hoki i ngā oranga tangata.
Ā, e hiahia ana ahau ki te whakamahara anō ki a koutou, kei te pakanga tonu mātou ki tēnei mate nui rawa
atu e kīia nei he mate tāpiri kāore i te whakamāramahia.
Hei poto, he tino kino tēnei pārongo a te EMA mō te rautaki ārai mate a Rutte rāua ko De Jonge.
I mōhio te kāwanatanga kāore ngā werohanga e ārai i te horapa o te huaketo, engari kāore
i tohatoha tēnei mōhiohio ki te iwi whānui.
Heoi anō, kua whakamahia e ia ngā teka hei whakahau i te werohanga ki runga i ā mātou tāngata, kua huna
ngā pānga taha, ā, kua whakararuraru i te hauora o te hunga katoa kua whiwhi i taua werohanga.
Me whakamutu ngā kaupapa ārai mate i te mea e taea ana; kāore ēnei e haumaru ana, ā, kāore
hoki e tutuki ana i ngā whakaritenga a te EMA.
Me whakautua te kāwanatanga me ngā rōpū tōrangapū katoa i tautoko i tēnei mō ā rātou teka me ā rātou whakaparahako.
Ka whakau te EMA i tēnei i roto i tana reta i te 18 o Oketopa 2023.
Kāore ngā kano ārai mate COVID-19 i whakaaetia kia ārai i te whakawhitinga mai i tētahi tangata ki tētahi atu.
Ko te tohu nei e kapi ana anake i te tiaki whaiaro o ngā tāngata kua werohia.
E kōrero ana te rōia a Markus Haintz:
E ai ki te EMA, kua whakamārama mārika tēnei i ngā tuhinga whakaaetanga.
Heoi, i whakamanahia ngā whakaritenga ā-tūāpapa (D) me te whakaritenga ā-whānui (A) mō te kano ārai mate a te Bundeswehr i
runga i te take kia tiakina ngā rōpū ngoikore i te pānga mate.
Nā reira, i hāngai te whakamārama ki tētahi tohu kāore i whakaaetia, ā, nā reira, ko te werohanga herea he pēhanga.
Ko te whakatairanga ā-ture ā-motu me te whakatairanga e ārahi ana e ngā pāpāho mō te werohanga kua
whakamanapā i te tokomaha kia werohia ahakoa kāore i hiahia.
He tokomaha ngā tāngata kua whakarongo ki te karanga rangatira, ā, e āhua tika ana, kia 'tiaki i a koe anō
me ētahi atu', nā te ngākau pono, nā te mataku rānei.
Ā, ko ēnei tūturu ngā tāngata e noho ana ināianei me ngā hua o ētahi wā he tino kino ngā pānga taha o te werohanga.
Kaua hoki e wareware ki te pikinga ohorere o te tokomaha o ngā tāngata kua werohia kua mate
ohorere, kāore i tūmanakohia, nā te werohanga.
I wātea ngā kōrero a te EMA ki ngā kāwanatanga, ki te WHO me ngā mana teitei rawa o te EU mai i te tīmatanga,
nō reira kāore e taea e tātou te kōrero mō te kore mōhio.
He take o te hiahia.
Ka maumahara mātou ki te pēhanga nui rawa i tukuna ki te iwi Tiamana anake: *
Te Minita Hauora o mua, a Jens Spahn (CDU):
Mēnā e hiahia ana koe ki te mahi i ētahi atu mea atu i te toro noa ki tō whare taone, ki te hokomaha rānei, me kanohi koe.
* Te Minita Hauora Karl Lauterbach (SPD):
Ko te hunga kāore i whiwhi i te werohanga te kawenga mō te kore e anga whakamua ana tātou
... Ka mauherea te motu katoa e ēnei tāngata.
Kāore e taea e mātou te utu i tērā ināianei.
* Ka whakaeke te Minita Hauora Karl Lauterbach (SPD) i ngā kaimahi nēhi kāore i whiwhi kanohi i tētahi whakaaturanga, e kī ana:
Kāore koe i whai wāhi ki te tuku koha, ā, e tino riri ana ahau kei a koe tonu te māia ki te whakamahi hē i tētahi
whakaaturanga i whakaritea e te hunga kua whakapau kaha!
Kāore tō mahi i whai wāhi ahakoa he aha; kia tino mārama ai koe.
* Te Kāwana Pūtea ā-Motu Olaf Scholz (SPD):
He whai wāhi tō ia tangata ki te huri i te āhuatanga mā te whiwhi i te kano ā-tinana.
Ko te whakamarumaru me ngā werohanga whakakaha te huarahi ki waho o te raru.
‒ ā, ka haere tonu: "Aroha mai, kāore i nui ngā tāngata kua werohia. Ā, e pā ana ki tērā
ngā mea katoa e pā ana ki a tātou ināianei."
kotahi, rua, e toru, e whā, e rima, e ono, e whitu, e waru, e iwa, tekau mā tahi, tekau mā rua,
tekau mā toru, tekau mā whā, tekau mā rima, tek
Te rangatira o te CDU, a Friedrich Merz:
Kāore he tangata kāore i whiwhi i te kano ārai mate e noho ana i te tari, kāore he kaitākaro whutupōro kāore i whiwhi i te kano
ārai mate e takaro ana i te papa tākaro, kāore he mema pāremata kāore i whiwhi i te kano ārai mate e noho ana i te
Whare Pāremata, kāore he ākonga kāore i whiwhi i te kano ārai mate e noho ana i te whare akoranga.
Tekau mā rua, toru, whā, toru, rua, kotahi *
Te Pirimia Markus Söder (CSU):
Me whakauru mutunga kore i te werohanga ā-ture ki Tiamana ... Ehara te werohanga ā-ture i te takahi i ngā here ā-tangata.
Engari, koinei te whakaritenga kia whakahokia mai tō tātou rangatiratanga.
* Dorothee Bär, Tiamana Tuarua o te rōpū paremata CDU/CSU i te Bundestag mō te Whānau me te Ahurea:
Ka whakaora te kano i ngā oranga – koinei tō tātou taputapu tino nui hei whawhai ki te mate urutā.
Koia te take e tautoko ana ahau i te whakauru i tētahi here ā-whānui mō te werohanga.
Me whakapiki ake i te pēhanga kia whakawhānuihia ngā werohanga mā te herenga ā-ture, kia
tere ai te kati i te āputa werohanga o nāianei.
* I tūtohu a Boris Palmer, he mema pāremata o mua nō te Pāti Kākāriki:
Ka taea te whakarite kia whakawhiwhia ngā utu penihana, ngā utu reti, me te uru ki te wāhi mahi, i
runga i te whakaaturanga o te taunakitanga kua werohia.
* Tobias Hans, CDU, te Pirimia o mua o Saarland:
Kua aukatia koe ināianei i te ao pāpori. Koia te take e ū tonu ana mātou ki te whakatinana i te 2G.
E whakapono ana mātou mā tēnei ka taea e mātou te pakaru i te ngaru.
* Perehitini ā-Motu Frank-Walter Steinmeier:
Ko te nuinga o ngā tāngata i tō tātou whenua e whiwhi ana i te werohanga kia tiakina ai rātou anō me ētahi atu.
Ko te hunga kāore i whiwhi i te werohanga, kei te whakatakoto i tō rātou ake hauora ki te mōrearea, ā,
kei te whakatakoto hoki i a tātou katoa ki te mōrearea.
* Te Perehitini ā-Motu o mua, a Joachim Gauck, ki ngā tāngata kāore i whiwhi kano:
He tino kino hoki kei te noho tātou i tētahi whenua kāore i reira he tāngata anake e hiahia ana kia
mātauranga, engari he tokomaha hoki ngā pōrangi.
* Te mema o te Pāti FDP, Rainer Stinner:
Kāore he tangata e whakahē ana i te werohanga e whakaarohia ana he hoariri o te kāwanatanga.
Me mutu noa iho tana puta ki te marea, ā, ko te tūmanako ka tere, nā te mea he tūraru ā-pāpori ia.
Engari he herekore tōna kia kaua e whiwhi i te werohanga. Heoi, kāore tōna herekore ki te whakatakoto i ahau ki te mōrearea.
* Te mema pāremata o te FDP, a Strack-Zimmermann:
Kāore e tika kia tukuna ngā kāore i whiwhi i te werohanga kia whakamataku i te nuinga hei rōpū iti.
ā, ka haere tonu: "I ēnei wā, he iti rawa ngā mea ka taea te whakakore."
…". * Jessica Rosenthal (Rōpū Rangatahi SPD):
Ehara i te mea e here ana te whakaritenga whānui mō te werohanga i tō tātou rangatiratanga, engari ka whakahokia mai ki a tātou.
* Kaiwhakaatu o ZDF a Sarah Bosetti:
Ka tino kino rawa rānei te wehenga o te hapori?
Kāo, kāore te hapori e wehenga i waenganui.
Nō te mea, ko te hunga e hiahia ana ki te wehe i te hapori, he tino tika rawa, he tino raro rawa hoki.
Ā, i te tino tikanga, ehara te puku tāpiri i te mea hira mō te oranga o te kararehe katoa.
* Perehitini o te Rōpū Hauora ā-Ao, a Frank Ulrich Montgomery:
Nō te mea i tēnei wā kei te tino wheako mātou i te rangatiratanga o te hunga kāore i whiwhi kano, e whakahau ana ki
te rua hautoru o mātou kua whiwhi kano, ā, e whakamanahia ana ēnei tikanga katoa ki runga ki a mātou ...
Āe, i whakamahia e au te kupu 'tirani' i runga i te whakaaro.
He tokomaha atu ngā tangata rongonui i whakamahi hoki i tēnei whai wāhi ki te whakaparahako i te hunga kāore i whiwhi i te
kano, ā, ki te whakapae i a rātou mō te horapa o te huaketo:
Heoi, kāore te hunga e whakahē ana i te werohanga e kite ana i a rātou anō hei kaiwhakatū hara, engari hei hunga whara.
E mōhio ana tātou katoa ko wai te tangata hei hē mō tēnei hurihanga tuawhā.
Nō reira, ngā mihi nui ki te hunga kāore anō kia whiwhi i te kano.
E ai ki ngā ture, kāore e tika kia whakanui ngā tāngata kāore i whiwhi i te kano.
Te rangatiratanga o te hunga kāore i werohia
Ngā kaiwhakatumatuma taha-matau
He tokoiti, arā ko te hunga kāore i werohia.
He urutā mō te hunga kāore i whiwhi i te kano.
Ngā kōrero whakaritenga huna
Ngā tāngata e kore e hiahia kia werohia.
Āe, ngā tāngata pōrangi
me ngā kaiwhakatēre Hūrae
Me patua ēnei tāngata.
He aha ai me whai tika rite rātou ki a mātou?
Nāu, kei te tata mai te paki anō mō te here ā-rohe.
He raru tō te tangata kāore e hiahia kia werohia.
Me utu noa e mātou te utu mō tērā.
Kua puta koe i te hapori ināianei.
Nō reira, ehara tēnei i te mea mō te werohanga ā-ture i te mutunga iho.
Ngā whiunga, te karanti, te wāhi mahi paruparu
Ā muri ake rānei, ka whakatinanahia ēnei ture tonu mō te hunga kāore i werohia.
E mārama ana kāore ngā tōrangapū me ngā pāpāho e hiahia ana ki tētahi uiuitanga ture hōhonu mō ngā mea i tupu.
Ka ara ake tonu te pātai he aha ngā hikoinga ā-ture e hiahiatia ana kia whakahaepapa i te hunga e kawenga ana.
te rōia Tiamana a Ralf Ludwig, me tana kaupapa ZAAVV ā, me te tautoko a ētahi atu rōia maha, kua tuku tata ki te 600 amuamu
hara ki te Tari Kaiwhakawā ā-Motu o Karlsruhe, ā, e rite ana ia ki te haere ki te Kōti Hara ā-Ao o The Hague kia
aukati i ngā hara ki te tangata nā ngā tikanga coronavirus.
Ka whai ake te uiui ki te rōia a Ralf Ludwig, ā, ka whakarato pārongo mō te āhuatanga ture.
Ka taea hoki e koe te āwhina i runga i te huarahi whaihua mā te hora i tēnei me ētahi atu hōtaka mātauranga
mō te whakahaere i ngā hara o te mate urutā coronavirus.
Ko te hunga māramatanga te rongoā tino whaihua ki ngā kaiwhakamanamana i
whakaohooho i te hunga maha i te mate urutā o mua.
Ko ngā tāngata māramatanga te taurite tino whaihua ki te hunga e tīmata ana i ngā mate
urutā me ērā atu ohorere i whakatupu mā te hiahia.