He aha te tino mōrearea e kitea ana e te UN, te WHO, te EU, me te WEF i tēnei wā?
Tika: I roto i te whakamārama hē.
Me whawhai wawe tēnei. I te waenganui o Whiringa-ā-nuku 2023, i arotake te Seneti o Wīwī i
tētahi pire ture hei aukati i te whakamārama hē.
Nā reira, ka pā ki ngā tāngata e whakahe ana i te umanga rongoā ngā whiunga moni taumaha me ngā whiunga whare herehere.
Ko te hunga e māia ana ki te whakakritiki i ngā kōrero hauora a te kāwanatanga, tērā pea ka taupatupatu ki tēnei ture.
I te waenganui o Tihema 2023, i whai i taua ara ano te rōpū paremata CDU/CSU i te Bundestag o Tiamana.
I tuku ia i tētahi tono e kīia nei: "Mō ngā whakawhitinga kōrero mārama mō te whakaaetanga ā-ao mō te mate urutā a te
WHO – Hei whawhai i ngā pārongo hē me ngā ariā whakararu"
I te hui ā-tau a te WEF i Davos i waenganui o Hānuere 2024, i whakawhiwhia hoki te pakanga ki
te whakapae kōrero teka ki te taumata tuatahi.
He aha?
Mai i te panuitanga o te mate urutā o te huaketo korona, te
Kua tino heke te whakawhirinaki a te iwi ki te tōrangapū, ki ngā pāpāho me ngā mana hauora.
He tokomaha ngā tāngata e pāngia ana e ngā pānga taha o te werohanga.
He nui hoki te nui ake o ngā mate i waenga i ngā tāngata nohinohi.
Heoi anō, kei te haere tonu ngā pānui mō te werohanga COVID, pēnei kāore he mea i tupu.
Hei tauira, e kī tonu ana te Pokapū ā-Motu mō te Mātauranga Hauora, he whai hua, he haumaru hoki te werohanga COVID-19.
Ahakoa kua roa e whakaatu ana ngā reo maha-kore-tau o ngā hunga i pāngia e ngā werohanga, ngā tākuta, ngā kai-tauanga, ngā kaihanga
werohanga, ngā kairangahau mate, me ērā atu, i te hē o tēnei.
He tino whakakatakata tēnei mō ngā hunga whara kino katoa kua mahue.
Ko te whakamutu i ēnei reo whakahē tonu te whāinga o te whawhai ki te kīia nei he 'mōhiohio teka'.
Kei te kaha haere ngā karanga kia whakatū ture anake mō ngā hara e pā ana ki te huaketo korona.
Kei raro nei ka kitea e koe te kaiwhakahaere tangihanga a Marlies Spuhler nō te tonga o Tiamana.
E pūrongo ana a Ms Spuhler mō āna wheako mai i te tīmatanga o te mate urutā o te huaketo korona. Ka whakapuaki ia:
Kua rerekē katoa ngā mea mai i te tau rua mano tekau mā tahi.
ā, ka mutu: "Kāore ā mātou kai-tōrangapū e taea te karo i tēnei haepapa."
Kāo, ki taku whakaaro me kawe rātou ki te kōti ināianei.
Ki taku whakaaro, he patunga tangata whānui ā rātou e mahi ana!
Tirohia konei te uiui kua whakaiti iti e Sören Schumann ki a Marlies Spuhler, te kaiwhakarite urupā.
Horapa tēnei mōhiohio i ngā wā e piki haere ana te aukatinga, ā, āwhina kia puta ngā rongo pāpāho kāore i aukatia!
Nau mai ki te uiui o tēnei rā. Ko Sören Schumann tōku ingoa, ā, i tēnei rā ka uiui ahau ki a Marlies Spuhler.
Āe, kei te kōrero mātou mō ngā wheako kua pā ki a ia i ngā tau e toru, e whā rānei kua pahure.
Ko Marlies te kaiwhakahaere tangihanga.
rānei, āe, i roto i tētahi whare tangihanga
Ā, he tino whakaihiihi tērā, nā te mea ka kite koe, me kī, i te rārangi tuatahi, e hia ngā tāngata
e mate ana, ā, tērā pea ka mōhio koe nō hea rānei.
He tino, tino hihiri ki ahau te tohatoha i āna tirohanga, āna wheako, me āna haerenga ki a koutou i konei.
Āe, Marlies, kei te hiahia koe ki te kī atu i tētahi atu mea mōu anō me tō mahi?
Āpiti atu, i pēhea koe i aro atu ai ki ēnei take?
Āe, he tika: Āe, ko Marlies Spuhler ahau, he tika, e 42 ōku tau.
I whakatūria e taku hoa rangatira rāua ko au he pakihi hanga rakau taiao me ngā ratonga tangihanga i te tau 2007.
Ā, pērā taku whai wāhi.
He rangatira kaihanga rākau taku tāne, ā, he rangatira kaiwhakarite urupā ahau.
Tika tonu. Āe, ā, nō taua wā mai nei kua whakahaere tonu mātou i tā mātou pakihi iti ā-whānau.
Mai i te tau 2007, arā, tata ki te 16 tau.
Tika tonu, āe.
Nō reira, kua nui kē tō wheako.
Ka taea e koe te kite he aha kei te tupu i waho mā te nui o ngā mahi hei mahi māu.
Āe, tino.
Nō reira, pēhea i tīmata ai ngā mea māu?
He aha ō wheako tuatahi, ō tūtakitanga rānei ki tēnei mate urutā kua whakamaheretia, me kī pēnei?
He aha āu wheako tuatahi ki a ia?
Āe, i mōhio mātou ki te katoa o te take mā ngā rongo pāpāho, pērā i te katoa.
Me mōhio kāore he mea mō te tangata kua mate i te tīmatanga.
Inā hoki, i iti ake ngā tāngata i mate i te tau 2020 i te tau o mua, i ngā tau i mua atu rānei.
Nō reira, he tau pōuri ake tērā.
Āe, ahakoa i runga i te ture i te mutunga o te tau 2019, kua tīmata kē.
Nā rātou i kī, "E hoa, kua tino kino ināianei!"
Tika tonu.
I mea koe i te tau 2020 he iti ake āu mahi, kia pērā ai te kī.
Tika tonu, āe.
He rerekē ia tau te maha o ngā mate i pā mai ki a mātou.
Ā, kei konei mātou i te kāinga e noho ana tata ki te waru mano ki te iwa mano tāngata.
Ā, e ai ki a rātou – i mua i te tau 2019 rānei – kotahi ōrau o te taupori ka mate ia tau.
Ka whakaatu tēnei ki a koe te reiti mate tata.
Ā, koia noa iho tērā.
ā, ka noho tahi mātou ki tēnei wāhi me tētahi atu kaiwhakarite tangihanga kua roa ake ia i a mātou.
Ā, i te tau 2019, e whakapono ana au i whai mātou i ngā tangihanga e 45, e 46 rānei.
He nui rawa tēnei mō tātou, he kaiwhakarite tangihanga iti.
Ā, i te tau i muri mai, arā, i te tau 2020, e 35 anake ā mātou.
Āe rā, ehara tērā i te nui rawa.
Ā, he tau marino tērā.
Nā reira, i taea hoki e koe te whakahaere i ngā take whaiaro maha.
Tika tonu. Āe, kāore i hāngai ki ngā mea e kīia ana e rātou i te pouaka whakaata.
I whakaaro tonu au: Āe, kei hea rātou?
Kei hea rātou katoa?
Ā tētahi wā, i ngā hōhipera, i kī tonu ai 'mate me te C'.
Tika tonu. I tuhia tonu tērā i runga i te tiwhikete mate.
Ā tētahi wā, ka mōhio mātou he mea tēnei i ngā hōhipera anake.
Kāore rawa i pērā mātou ki ngā kohinga ā-whare.
Ā, kei konei anō tētahi kaiwhakahaere urupā i tō tātou rohe, ā, he tangata mataara hoki ia.
Mai i taua wā, kua kōrero mātou i te waea; i te tīmatanga, i kōrero mātou tata ia rā, āe, ā, i
whakawhitia noa e mātou ēnei pātai i kukume i tō mātou aro.
Tuatahi, ko te take o ngā tiwhikete mate i te hōhipera.
Ki tā mātou whakaaro, he mea matua anō tērā. He moni anō nōna, āe.
Mēnā koia tāna e kī ana, kia pērā ai te kī.
Tika tonu, āe, ehara mō mātou, engari mō te hōhipera.
Tika tonu, āe, kāore noa iho i te kāinga.
I mate ngā tāngata i reira i runga i te āhua tino noa.
Ā, ko ēnā ngā mea tuatahi i kukume i tō mātou aro, ā, i whakapae ai mātou.
Ehara i a koe anake i mahi i tērā, engari i whakawhiti kōrero koe ki ō hoa mahi.
Tika tonu. Ā, i mahia e rātou ētahi kitenga ōrite.
I kite hoki rātou i tērā, āe. Tika tonu.
Āe.
Nō reira, ko te tau 2019, kia whakauruhia ki te horopaki, he tau noa iho; ā, kāore hoki he nui ngā mahi i te tau 2020,
ahakoa i kīia kua tino whanake kē tētahi raru hauora tino kino.
Ā, tērā pea i tīmata te upoko e whai ake nei i te tau 2021, nē rā?
Ko tērā te wā i tino kite ai mātou.
I tīmata tēnei i te mutunga o te tau rua mano tekau.
Kua hē ahau i te "Fakten Frieden Freiheit" (Ngā Mōhiohio, Rangimārie, Rangatōpū) i roto i ngā tau.
He māmā kia pōraruraru i ētahi wā.
Āe, tērā tonu, i tīmata rātou ki te whakatohu i te mutunga o te tau 2020.
Ā, e toru, e whā, e rima rā anake i toe kia mutu te tau.
Kāore au e maumahara i te tokomaha o ngā wā i toro ai mātou ki ngā whare tiaki kaumātua.
Nō reira, kei ngā whare tiaki kaumātua anake, kāore rawa i te kāinga.
Engari kāore mātou i whakaaro tonu ka taea pea te werohanga.
Tika tonu. Āe, pērā tonu te āhua.
Ā, i Hānuere me Pēpuere, he tino kaha rawa.
He kaiāwhina rangahau anō āku, he tākuta tiaki whakamāmā ia, engari i hiahia ia ki te huri i tōna huarahi nā
te mea i pā ki a ia ētahi mea rerekē i tōna hōhipera.
Ā, ka mea au, "Engari kāore au i te mōhio anō e hia ngā mate ka pā mai ki a tātou. Kāore e taea te mōhio i mua."
Ā, i tino pā mai ki ahau. I tino koa ahau nōna i reira. Nō te mea kua pakeke kē ia, ā, he raihana taraiwa tōna. I te
tuatahi, i haere tahi ia ki ngā mana whakahaere ki ahau. Ā muri ake, ka tīmata ia ki te taraiwa māna anō.
Kua whakawhānui ia i tana wā mahi akoranga kia āwhina ai ia i ahau.
I mea ia kāore ia e wehe i tana mahi whakangungu kia mutu rā mātou i te tukatuka katoa i a rātou, nā te nui rawa o rātou.
Ā, i tino riro e waru, e iwa rānei ngā mate i te tīmatanga o te tau, i taua wiki.
He tino kaha rawa tērā.
He tino rerekē tērā.
Kāore anō mātou kia whai i tērā i mua.
I whai mātou i ngā wā e whā, e rima rānei ia wiki, engari kāore i ngā wā e waru, e iwa rānei.
He tino pono tērā; me tino whakarite koe kia kaua e wareware i tētahi mea, ā, me tuhi tika i ngā mea katoa.
Kaore rawa koe i taea te whai ake, kia pērā ai te kī.
Tika rawa, āe. He tino whakaihiihi tērā.
Ā muri iho, he mārie noa iho te puna.
I te wāhi e mate ana te nuinga o te tangata, he mārie noa iho.
Kāore he mea e tupu ana ināianei, āe.
He kōanga tēnei o te tau rua mano mā rua tekau mā tahi ināianei, nē rā?
Tika tonu.
Ohorere, ka noho puku katoa ngā mea.
He tino, tino iti rawa atu.
Tahi, rua, he tino iti rawa.
Ki taku whakaaro, i ngā wiki e toru tonu i muri i a rātou, kāore he mea rawa i puta mai.
Ā, he tino rerekē tērā.
Ā, e whakaaro noa ana mātou ko te hunga e mau ana i ngā mate i mua, ngā kaumātua, me te hunga i mate
noa iho i taua wā, i mate wawe noa iho rātou, āe.
Mā te werohanga
Āe, i te tīmatanga o te rongoā mō te hunga i whai āhuatanga hauora i mua, i kite anō mātou i tērā.
Nō reira i puta mai ai ngā mate katoa kāore i te noa.
Kei te takoto mate noa iho i te moenga, ae.
Ka mutu te manawa.
Āe, he mea tino rerekē noa iho.
I mate hoki mātou.
I kitea e au he tino whakamataku tērā.
I tino rere te toto i ia poro o ō rātou kiri, āe.
Ehara i te mea pai tērā.
Kāore mātou i whai i tērā kotahi i roto i ngā tekau mā ono tau.
Nō reira, he mea noa iho ngā mea rerekē i tupu, kāore i reira i mua.
Ka tīmata āhea te mahi a te kaiwhakarite urupā?
Nō reira, kua pūrongo tētahi mate. He mea pea kei ētahi atu take e hiahiatia ana kia whakamāramahia.
Ā, āhea koe e uru mai ai ki te tākaro?
Nō reira, kei runga i te wāhi i mate ai te tangata.
I te hōhipera, ka tuku e te tākuta te tiwhikete mate.
Mēnā ka mate koe i tō kāinga, me karanga koe i te tākuta ki tō whare.
Ka hoatu e ētahi tākuta whānau ā rātou nama waea, ā, ka tae mai rātou.
Rānei, i ngā haora whakamutunga o ngā tari rata, ka waea koe ki te ratonga ā-karanga.
Ā, ka tukuna e rātou tētahi rata i tētahi wā.
Mēnā kei te wātea te ratonga karanga.
Kāore au e mōhio mēnā ka puta he rongoā hou. Nā te mea kei te whakaitia tō mātou ratonga wā-karanga.
Āe.
Āe, ehara i te mea tino pai.
Āe.
Tika tonu. Āe, i te wā i reira te tākuta
ā, mēnā kāore i tuhia i te tiwhikete mate: "Kāore i mōhiotia te take o te mate", ka whakaaetia mātou kia tae mai.
Āe. Nō te wā pēhea tērā, kia mōhio ai ngā kaimātakitaki?
Ka matapakihia e mātou tēnei ki ngā whanaunga.
Ka taea e te tangata kua mate te noho ki te kāinga mō te 36 haora.
Ā, pai.
Nō te mea ka whakamahia hoki e te tokomaha o ngā whānau hei poroporoaki.
Whai muri i tērā, ka puta tonu ngā panonitanga.
Ā, kāore hoki rātou e hiahia kia kite i te kōfina tuwhera.
Ka taea te mārama. He pai tērā.
He rerekē te āhua i te kāinga.
Heoi, i mea hoki ki a mātou kia tae wawe mai.
Ahakoa he toru karaka i te ata, i tētahi atu wā rānei, kei te wātea hoki.
Engari he iti ake te auau.
Ko te nuinga o te tangata e tatari ana kia tae ki te ata i mua i tō rātou waea.
Āe, engari ko tērā e tohu ana i kī hoki koe i kite koe i ngā rerekētanga mārama. I te
āhua i kitea ai e koe te tangata kua mate.
Āe, kua pā mai ki a mātou i ngā wā maha ināianei, he tino rerekē rawa atu.
me tērā toto katoa
Mai i te mutunga o te tau 2020, te tīmatanga rānei o te tau 2021, kia pērā ai te kī.
Ko tērā i te tau 2021.
Ka pērā anō i te tau 2022.
Ko tērā te mea kua pā ki a mātou, neke atu rānei, i ngā rua tau kua pahure, engari ināianei e toru tau kē. Āe.
Ā, ko tā mātou e kite tonu nei, i ētahi wā, ka toro mātou ki ngā whare tangi,
Kua uiui kē au ki ētahi atu kaiwhakarite tangihanga e pāngia ana e te āhuatanga kotahi.
I ētahi wā ka toro mātou ki ngā whare tangi, ā, i reira ka rongo mātou
pērā i te mea kāore he mārō mate o te tangata kua mate, kāore rānei e roa, ā, ka tīmata wawe te koroheketanga.
Me tino tūpato koe ki ngā tirohanga.
Āe mārika, kāore e taea te whakarite i tēnei mō te roa pēnei i mua.
E hia te roa o te mārō mate i te nuinga o te wā?
E whā tekau mā waru haora, tūturu.
Ka mau tonu rātou i te rima tohu, ko ngā mate.
Nō reira, he rua rā tūturu.
Ā, ināianei he tino poto ake. Ko te tikanga
Ka taea hoki pea nā ngā werohanga rongoā ira i whakamahia, i hua ai tētahi panoni, kia pēnei ai te kī.
Ae, kei te whakapā hoki mātou ki tētahi rōpū tākuta me ētahi atu tāngata.
Ā, kei reira hoki ētahi e mahi nui ana ki te mīkroskopi ā-pāpaku pōuri.
Ka taea e au te tūtohu tūturu i tēnei ki te katoa.
Mēnā e mōhio ana koe ki tētahi naturopata, ki tētahi rānei e mahi ana me te mīkroskopi ā-papa pōuri, tonoa rātou kia mahia.
He tino whakamīharo tērā.
I mahia hoki e mātou tērā.
Ā, i ohorere mātou i te kite i te kī o tō mātou toto ki ngā metara taumaha.
Ā, ināianei kua roa mātou e whakakore pūhuka ana i tō mātou tinana, e tango ana i ngā huāora ia rā, me ērā atu.
Ā, he tino pai ake tātou i mua.
Tika tonu. Āe, kua tino whakahaere kē rātou i ngā whakamātautau maha, mā rātou ake toto, mā ngā kohinga rerekē, me ērā atu.
Ā, i kite hoki rātou i te pakarutanga tino tere o te toto.
Ā, kāore e kore, e hāngai ana tēnei ki tā mātou kitenga.
Nō reira ka whakamārama rātou i tērā āhua, ā, tērā pea koia tonu te āhua.
Āe.
Ki taku whakaaro, he mea whakamīharo anō hoki kua mahi koe i tēnei umanga mō te 16 tau pea.
Ā, i muri iho, i puta tētahi, i puta rānei e rua ngā mate urutā, hei kī, i rere puta noa i te motu.
Te mate urutā poaka, te mate urutā manu, me ērā atu.
i reira i whakaarihia ai ngā āhuatanga ōrite. Me pēhea tō urupare i te tīmatanga, tata ki te toru, ki te whā tau ki muri?
He aha ngā kare ā-roto i a koe i taua wā? Ranei, i tō hinengaro kē ētahi whakaaro mō tērā pea?
I tino rerekē ki ahau mai i te tīmatanga. Ko te āhua anake i whakaaturia ai i runga i te pouaka whakaata.
I rongo hoki mātou mō tērā i ngā rongo pāpāho. Ā, i ngā wā katoa he wā tina mātou.
Nō reira, i te nuinga o te wā ka mātakitaki tonu mātou i ngā rongo pāpāho i a mātou e kai ana.
Tērā pea ehara i te whakaaro pai rawa atu.
Kāo.
Kua roa mātou e kore e mahi ana i tērā.
Āe, ā, i tino rongo mātou i te āwangawanga i te tīmatanga, nā te mea kāore mātou i mōhio he aha tā mātou e tūmanako ai.
Engari i tere te heke iho, nā ngā wheako anake i puta i a mātou i roto i tō mātou umanga.
I kite mātou i te mea i hiahia noa ngā hōhipera ki te whai moni, nā te mea i reira i tupu ai. Ā, he
mea whakamīharo, kāore he tangata i mate i te kāinga.
Ā, ko ngā mate urutā i mua i tērā, kāore rawa i pā ki tō mātou rohe.
Āe, nō reira, kāore he mea i reira anō.
Ki taku whakaaro, he whakamātautau i hē aua, kāore au e mōhio.
Ināianei kāore rātou i taea te whakatinana i tēnei kaupapa. Kāore au e mōhio.
Āe, i tō mātou take, i tīmata noa iho i te wā i tīmata ai te werohanga.
Nō tērā i mua, i noho mārie, i noho noa ngā mea katoa.
I ētahi wā he nui ake, i ētahi wā he iti ake.
Āe.
He tino whakamīharo hoki kua kī kē koe i ngā wā e rua kāore koe i kite i tētahi mea i te tuatahi, ā, ko te hunga i mate i te
hōhipera anake i whakawhiwhia ki tēnei tā, kia pērā ai te kī. E whakapae ana tērā pea he painga pūtea kei muri i tēnei.
Ehara i te wā tuatahi, kia pērā ai te kī.
Kua rongo mātou i ngā kōrero a ngā whānau, kāore au e hiahia ki te kī i ngā ingoa, engari i tuku moni tūturu atu ki a
rātou e ngā wāhanga hauora me te tākuta, mēnā ka whakaae rātou kia tuhia te Covid ki ngā pūrongo hauora.
Ka tino ohorere ahau ki tērā.
Ki taku whakaaro, he hara tēnei i konei.
Me haere tūturu ki hea?
Arā, āe, he whakahaere, he tuku moni ki ngā tāngata.
Ka taea e au te whakaaro ka whakaae te tokomaha, mēnā kāore āu penapena, tērā pea.
Ki taku tino whakaaro he tino whakamataku kāore he tangata i kōrero, kāore he tangata i mahi hei aukati i tēnei.
Āe, tēnei, me kī, ka whakamāramahia nuitia te anga i runga i te huarahi e hāngai ana.
Nō reira, rānei, kei reira ētahi painga motuhake mō te tangata e mahi ana.
Hei tauira, mēnā kua whiwhi tētahi tangata i tētahi werohanga rongoā ira pēnei, ā, tērā pea kua pā he kino ki a
ia, he tino uaua kia whakaaetia tēnei, nā te mea kāore he tangata e hiahia ki te kawe kawenga mō tēnei.
Rānei ka rongo hoki te tākuta he kawenga mō tērā.
Heoi anō, mēnā ka taea e au te tā i ngā tāngata ki te tapanga 'koronavīrusi' i muri i tō rātou matenga, ā,
ka whiwhi moni au i tēnei mahi, ka hiahia tonu ētahi ki te whai painga i tēnei āhuatanga.
Ā, kua tino mārama kē, i te tīmatanga, ahakoa he raru hauora nui, he iti ake ngā tāngata i mate.
Kāore anō ināianei.
Ā, i muri iho, nā te rongoā nui i whakatairangahia, i whakamanahia mā tētahi tukanga motuhake, ahakoa i tangi kē ngā
karanga whakatūpato katoa, i piki ake te tatau o ngā mate.
He mea whakahē, nā te mea me tiaki, me āwhina rānei.
I tūturu, i whai mātou i tētahi take i kī ai: "i mate i C".
Ā, kua 14 ngā rā i muri i tana tuatoru o ngā werohanga, nō reira me haere anō ia mō te tuatoru, kia pērā ai – āe –, i muri iho ka
mate ia, ā, kua neke atu i te 80 ōna tau. Nō reira, i tino māuiui ia, i whakamātauria ka kitea
he huaketo, ā, i muri iho ka mate ia i taua mate.
Ā, koia anake tērā i reira me te "an C", āe, hei take.
Ehara i te mea me tuhi tūturu e rātou.
Kua ranea tērā mēnā ka tohu rātou i te pouaka mō te pāwera.
Engari kāore i mahia tērā i konei.
I konei, e kitea ana i whakanohoia te hiranga ki te kī tonu he aha tērā.
Āe. Kāore au e mōhio. Āe.
He tino whakaihiihi.
Nō reira, kei te kōrero koe mō ngā tākuta e haere ana ki ngā kāinga o te hunga kua mate, arā. Āe, he tika tērā.
Āe rā.
Engari i noho hoki taua tangata ki te hōhipera i taua wā.
Kei runga tonu ia i te pūhāora me ērā atu mea. Kāore ia i ora.
Āe.
Ā, he aha ngā mea kua kite koe i te ao pāpori?
Arā, tērā pea kei te whakapā koe ki ngā whānau me te hunga kua pāngia.
Ka tino kitea e koe ētahi mea i reira.
Nō mua, pēnei te āhua: i mate ētahi. I hiahia hoki rātou kia kite i te taunakitanga nāku.
Ā, kei a au he taunakitanga o taku ārai mate. Kua oti i a mātou tērā.
I tino pā mai te mate korona ki a mātou i te tīmatanga o te tau rua mano tekau, engari kāore mātou i mōhio.
I muri i te kotahi tau me te haurua, i whakauhia e mātou mā te whakamātautau toto i mahia e mātou.
ā, kātahi ka whiwhi i tēnei tiwhikete ārai mā te "Evidence of Reason" .
I roto i ngā take maha, i mōhiotia hoki tēnei.
Kei te whakamātautau tonu, ā, pērā tonu.
I mahia tonu e mātou tērā hei āta tiaki i mua i te toro atu ki ngā kiritaki, kia mārama ai rātou, kia noho
haumaru ai rātou mēnā e hiahia ana rātou ki te kite.
Kua riro mai i a mātou te tuhipoka, ā, koia tērā.
Tika tonu. Nō reira, ko tērā tētahi mea.
Me kī atu, i tēnei kaupapa, i kite mātou i te wehenga e pā ana ki te hapori, i puta i te tēpu o ngā manuhiri auau, i te tēpu whānau
rānei, ā, i kitea anō hoki i roto i ngā whānau e tangi ana.
Kātahi ka puta ngā whakapae pēnei: "…nā te mea kāore ia i whiwhi i te werohanga, i mate ia. He hē
nāu, nā te mea kāore koutou i whiwhi i te werohanga."
Ā, kāore hoki ngā mema o te whānau i tae ki te tangihanga.
Ā, i kitea e au he tino pouri katoa ēnā.
He pēhea rā i ohorere ai tēnei kaupapa, ā, i pēnei ai ka hono atu ki ngā mea katoa.
Ko te mea kotahi anake i whai take, ko mēnā kua werohia koe, kāore rānei.
Kei te kōrero au i tēnei āhua rerekē ināianei, nā te mea ka ngana ngā tāngata o konei ki te karo i te tātari kupu.
Āe. Kei te mārama tonu koe ki tāku e kōrero nei.
Tika tonu. Ā, ki taku whakaaro he tino pouri tērā, nā te mea ka taea tonu e koe te rongo.
Kāore ngā tāngata e kitea ana he huarahi kia noho pai tahi, nō reira, ina tae ki te wehe i
te taonga tuku iho, tērā pea ka pakanga rātou.
Kua kite mātou i tēnei i ngā wā maha.
Ināianei anake, kua oti kē i mua.
I ngā wā katoa e taea ana, ka aukatia ngā tāngata kia kore rātou e uru ki ngā tangihanga,
kia kore rānei rātou e mōhio kua mate tētahi.
Engari, mēnā ka ngaro tō whaea, tō pāpā rānei i tētahi tangata, me kī atu au.
Kaore au e waea atu ki a ia, engari mēnā ka waea mai ia ki ahau ka pātai, ka mea au, 'Āe, tērā rawa.'
Kāore e taea e au te kī: kāore au e whakaaetia kia kī i tētahi mea nā te mea kāore taku
tuahine e hiahia kia kaua au e kī, rānei he pērā.
Ki taku tūturu, ko tērā te mea kino rawa atu.
Nā, i kite hoki koe i ēnei panonitanga? I te tīmatanga, tērā pea i tino whakawāia koe, i kī
rānei ngā tāngata: "Āe, he tino kino tēnei huaketo."
Ā, i mataku mātou ki tērā, ā, tērā pea kua rerekē ētahi mea, ā, tērā pea nā te werohanga hoki i mate ai ngā tāngata.
Kei a mātou ināianei.
Kāore ngā tāngata e kōrero tika mai ki ahau i te wā o te wānanga tautoko tangi, engari he wā noa iho i
te wā ka whai tō mātou tuarua, tuatoru rānei whakapā.
Nō reira, ko te uiui mō te tangihanga te uiui tuatahi tonu?
Ko te whakapā tuatahi, kia pērā ai, āe.
Nō reira, ehara i te whakapā tuatahi, engari āe, tino tika, ko te kōrero tuatahi ka whai koe, kei reira ka
matapaki koe i ngā mea katoa, kia tae rā anō ki tō kaha.
Me whakaaro tonu koe ki te āhuatanga o ngā whanaunga ināianei.
Kua taea e koe te kōrero ki a rātou mō ngā mea katoa ināianei?
Ka waiho tonu ahau i tētahi poraka pepa ki reira, ā, kua tuhia e au ētahi mea ki runga, kia whai rātou he mea hei whakaaro.
Ko ēnei ngā whakarite, ngā ratonga tangihanga me ērā atu.
Tika tonu. Nō reira, kāore anō kia kōrerotia mai ki ahau.
Engari he maha ngā wā kua tae atu au ki reira mō te tuarua, mō te tuatoru rānei, ā, ka mea rātou, "Aue, e te Kuia Spuhler."
Ā, kātahi rānei ka mōhio rātou ki āku ataata me āku uiuitanga. Ka kōrero mai rātou ki ahau mō tēnei, ā, ka mea
rātou he tino whakamīharo nāku i māia ki te kōrero pono.
Ā muri ake, kōrero mai ki ahau he aha tāu e whakaaro ana.
He maha ngā wā ka rongo au i te tangata e kī ana, "Mēnā kāore taku wahine i whiwhi i te kano ārai mate, kei ora tonu ia."
Rānei: "Mai i te wā tuarua, kua kino ake te āhua o Māmā."
Rānei: "Mai i te wā tuatoru, i taea te matapae me Pāpā."
Āe, kei te rongo au i tēnei kōrero ia rā, ia rā.
Ā, inā koa ki ngā tāngata pakeke waenga, hei tauira, he uaua ki te aromatawai, kei waenga katoa rātou
i te 40 me te 60 tau. Kei te kite rātou ināianei.
Ā, ka mea hoki rātou i te tino mārama: "Nō mātou – kāore anō kia puta anō."
Ā, ka rongo koe he tokomaha ngā whānau kāore rawa te whānau katoa i whiwhi i te kano.
Nō reira, ko tērā anō tētahi mea.
Rānei, kei ia whānau tētahi tangata kua tino whai wheako i tēnei, ā, kua kī ia, "Kāore koe e mau i ahau!"
Nō reira, he nui ake rātou i tāu i whakaaro ai.
Ahakoa ka kōrerotia mai ki a mātou he tiketike rawa te reiti whakawhāngai, kāore au e whakapono.
Āe, ki taku whakaaro he tokomaha ake tātou.
Kāore mātou i mōhio ki a tētahi i te tīmatanga.
I tino mokemoke hoki mātou.
I whakaaro hoki mātou, āue, kei a mātou anake rānei i konei ināianei?
I ngana katoa mātou ki te whakatūpato i a koe i te tīmatanga.
Kua whai wheako mātou i tēnei i te tīmatanga o Hānuere me Pepuere.
Ā, ka mea mātou, "E hoa mā, kaua e haere ki reira. He tokomaha o mātou e mate ana."
Nō reira, ahakoa tērā me ngā kōrero pono... – kua kite tātou.
Kei hea rā rātou katoa, ngā hunga i pāngia e te huaketo korona?
Kāore he mea i reira.
Kāore i taea anō te whakamarie i a rātou mā ngā kōrero pono.
I tono rātou kia whakaaetia aua para katoa.
I tino harikoa rātou.
hei rongoā, hei rongoā mīharo, i te tūturu
Ā, ki taku whakaaro he mea pouri kua kore e pātai ana te tokomaha o te tangata mō tēnei.
Kua haere a hea te mōhio ki te hauora?
He awheawhe mahi rākau āta tiaki taiao tā mātou. Ko te nuinga o ā mātou kiritaki he hunga āta
tiaki taiao, he kai-vegan rānei, he aha atu rānei.
Ka noho hauora rātou i te nuinga o te wā.
Ka whakakikorua e mātou ngā kāpata ki te hinu māori.
Engari, nā te nui o te paru, kei te oma rātou ki te tākuta.
Kāore mātou e mārama ana ki tēnei.
Ka kai rātou i tērā.
Ki te pā ki te kai, ka whakarite rātou kia kaua e whakarerekētia ā-ira i raro i ngā āhuatanga katoa.
Kei te whakaae rātou kia whai rongoā ira...
Kāore au e mōhio.
Āe, he mea anō tēnei kāore mātou i tino mārama ki a ia.
Ko te mea kua puta i roto i ngā hinengaro o te tangata, kua whakarere noa iho rātou i te whakaaro tātari, ā, e whakawhirinaki
pōrearea ana rātou ki ngā mea katoa e tupu ana ināianei.
Kua ngaro katoa rānei ā rātou kare ā-roto?
Ehara i te mea kei te mahi mātou i tētahi mahi e tino kitea ana huri noa.
Tūturu? Mēnā ka whakatūpato koe e te kaiwhakatā, me whakaarohia e koe kia tino nui.
Kāore au i mārama he aha i pērā tonu ai ngā tāngata...
He pēhea ngā urupare?
Nō reira, i tō kī, "E ai ki a rātou, pēnei, pēnei rānei, engari kua wheako mātou i te huarahi tino
rerekē." I tō kī atu ki tētahi, pēhea te urupare a te hunga?
Āe, i whakarongo rātou ki tērā, ā, i tō tūtaki anō ki a rātou i te wā i muri mai, kua werohia rātou.
Kua tupu kē. Ahakoa i whakatūpato koe i a ia i mua, ahakoa iti noa.
I mea koe, āianei kua tīmata kē ētahi tāngata ki te mōhio, tērā pea kāore i tika te kōwhiringa i
mahia e rātou. Kei te hanga kē rātou i ētahi hononga.
I tērā pea anō he whanaketanga mai i te: I te tīmatanga, kāore rawa...
Ā, ināianei kei te kī koe tērā pea kei te hanga hononga ētahi tāngata ki reira, tērā pea he maha ngā wā.
He whanaketanga motuhake anō tērā i te roanga o te wā?
Āe, tino. Tino.
I te tuatahi, kāore rātou i kite i tērā.
Kua mate kē ētahi. He tino māia hoki ētahi tākuta.
Ka tuhi rātou i muri mai i te mate nā tētahi atu (whakatohu). Ā, ka mahia hoki e te pirihimana tētahi tirotiro tinana.
Mēnā kei reira i tuhia, ka tū he tirotiro tinana?
Āe, ka tangohia tērā. He mate kāore i te taiao tērā.
Mēnā ka kīia he mate nā te werohanga, nō reira
Āe, ehara i te mea taiao. Tika tonu.
Ā muri ake, ka mahia he tirotiro tinana, engari mā te Tari Uiuitanga Hara a te Pirihimana.
Ā, i taua take motuhake, i whakaritea ngā whanaunga kia haere ki te tākuta i te Paraire mō te werohanga whakakaha.
Tika tonu. I mahia te tirotiro tinana i te Rāapa.
Ā muri iho, ka tatari noa rātou mō te hua.
Ā, ko te mea i puta mai ko te tūpono ohorere o te manawa.
Kāore anō kia rangahauhia te hononga.
Āe, i reira rātou i te Paraire (mō te werohanga) ā, i whiwhi rātou i tā rātou werohanga e whai ake nei. Koia noa iho tērā.
Āe, ā, i te tīmatanga he pērā ake, i whakawhirinaki rātou ki te katoa, āe mārika.
Ā, mēnā ka kī koe i te mea kē, ā, nō reira, 'āe rā'.
Ā, tērā pea kua rongo koe i tētahi, i ngā rua rānei o ngā kōrero i waenga i ō hoa.
Kua rongo au i ngā wā maha i ngā tāngata e kī ana: "E whakawhirinaki ana au ki te kāwanatanga; nā
te iwi i pōti." Āe, ā, kāore rātou e whakapono ka mahia e te kāwanatanga he kino ki te iwi.
He aha tāu e hiahia ana? Kāore koe e kawe mai i tētahi atu mea. Āe,
Kāore e taea e mātou te whakahē i ngā tākuta e tautoko ana i tēnei kaupapa katoa.
Kāore he tūmanako ā tātou. Hei tūroro, ka whakawhirinaki koe ki tō tākuta.
Āe, ā, e ai ki ngā āhua, kei runga tonu rātou i a tātou.
I puta rānei ētahi āhuatanga i whakawhanakehia ki tētahi atu huarahi? He tukanga āta haere rānei i tīmata i te "Āe, e
whakawhirinaki ana au ki tērā, ā, kāore e ruarua kua mate ia i te huaketo," tae noa ki te "Āe, tērā pea ka
taea e tēnei rongoā ira te… koia pea te take," nē rā?
E ai ki tāku i kī ai, ka mātakitaki mātou i ngā mea katoa e utua ana e te GEZ; kāore mātou e mātakitaki i ētahi atu mea anō.
Ka karo tonu mātou i tēnei, nā te mea kāore mātou e hiahia kia pāngia e ngā kōrero koretake.
Engari ka taea e koe te mōhio he aha i tupu ina kōrero koe ki ngā tāngata i te tiriti. Nā te mea ka kōrero tonu rātou mō
tērā, ka whakaata rānei i ngā mea i rongo ai rātou i reira.
Ā, kei te whakawhiti kōrero hoki ngā tāngata.
Āianei, mēnā ka kī tētahi, "E hoa, kua tino pōuri ahau mai i taua wā," ka māia hoki te tangata e whai ake ki te kī pēnei.
Ā, he tukanga anō hoki tērā.
Kua mōhio koe ināianei.
Kei te piki haere te tokomaha o te hunga e māia ana ki te puta mai, ki te kī, "Āe, kāore au i te harikoa ki tērā."
Hei tāpiri, ko ngā wheako a ngā whānau ki ngā matenga. He maha ngā whānau ka pā atu ki a rātou neke atu i te kotahi.
Āe, kua tanumia e rātou ngā mema e rima o tō rātou whānau i roto i ngā rua tau kua pahure.
Ki te kore rātou e mārama ināianei, kāore au e mōhio he aha taku kōrero.
Engari, tērā pea ka kī tonu ētahi, "Āe, kei te pai."
Ehara i ēnā.
Ka mea te wahine, "Kāhore rawa anō." Nō reira, e tino whakapono ana ia koinei te hua o te katoa.
Nā te mea kāore rawa e taea, āe.
Ā, ko ōna tuākana e rua, kāore anō kia eketia e rātou te 70 tau, āe.
Ko tētahi kāore i te 60 tau, ko tētahi kāore i te 70 tau, ā, kei te timatanga o ngā tau waru tekau ō rāua mātua. Nō
reira, i tētahi wāhi… Āe, otirā, ina kōrero koe mō te roa o te oranga, kāore au e mōhio, e ai ki ngā kōrero, āe.
Ā, ohorere, ka mate katoa te tangata. Kāore e taea tērā kia pono, nē rā?
Ā, ka kite rātou i tērā ināianei.
E ai ki tāku i kī ai, e rongo ana au i tērā āhua ake ake.
Ki te kore taku wahine i whiwhi i te werohanga, ka ora tonu ia, āe.
Rānei, mai i te tuatoru, te tuawhā, te tuarima rānei, i runga i te tokomaha, kua heke iho, nē rā?
Ahakoa e kī ana te nuinga: mai i te tuatoru, kua heke haere ngā āhuatanga.
Ki taku whakaaro, mēnā ka haere koe i ngā wā kē atu ināianei, he whakaaro whaiaro noa iho tēnei, āe rā. Ka kino ake tō āhua.
Me kōrero anō tātou mō te rārangi wā me ngā tauanga.
Nō reira, kia whakarāpopoto poto.
He tino mārie te tau 2020, he iti ake i mua.
I tīmata i te mutunga o te tau 2020. Ka taea e koe te kite i tētahi hononga wā ki ngā hōtaka werohanga.
I te tau 2021, he tino nui ake rawa atu i te...
He tino ngahau tērā. Aroha mai?
Ko tērā te wā i tino rere ai ngā mea i te tau 2021.
He tau tino whakaihiihi a 2021.
Ā, he aha i tupu i ngā tau i muri mai? 2022, 2023?
Nō reira, i tino kaha tonu te tau 2022.
Tae noa ki te tau 2022, arā, ko ngā tau 2021 me 2022, i kite tonu mātou i te hononga.
Āe. Nō reira, i muri i te rua wiki pea, ka tukuna te pou. Ā, ināianei, ko te tau 2023...
Nō reira, i muri i te rua wiki i muri i te whakaritenga werohanga...
Tika tonu, āe, tika tonu.
Āianei kua tau te tau 2023 e āhua taurite anō ana.
I tino riro mā mātou anō te tokomaha rawa o ngā mate i tēnei tau, i te puna me te ngahuru.
Ahakoa me kī atu au, mō mātou i tino rere anō ngā mea i tēnei tau i te 28 o Mahuru, i te wā i mate ai te tokomaha o te tangata.
Ā, i te 18 o Mahuru, i tīmata anō, nē rā? I tīmata anō rātou.
I tīmata i runga i tētahi taunakitanga ā-ture, kia pēnei ai, nā ...
Tika tonu, ā, e mōhio ana hoki mātou i ētahi hoa, arā, i ētahi hoa mōhio e mahi ana mō ngā tākuta, hei kaiāwhina
hauora rānei, ā, kī tonu ana ā rātou pukapuka whakaritenga. Āe,
Kua roa ngā tāngata e tatari ana mō te whai wāhi ki te whakahou i ō rātou mōhiotanga.
Ā, i reira tonu, pēnei tonu i taku kī, tekau rā anō, pēnei tonu i tōna tīmatanga mō mātou.
Ā, ko te mea e miharo ana ināianei, ko te hunga pakeke e whai ake anō ana.
Ka mōhio au i muri mai ko tērā te aronga matua.
Nō te mea he tokomaha ā mātou ināianei kei roto i ā rātou toru tekau tau, i whānau mai i ngā tau toru tekau, ā, ināianei
kua… Ehara tēnei i te mea ohorere i te tirohanga tuatahi.
Ka mate ngā kaumātua, koia noa iho te āhua o te ao, otirā mēnā e iwa tekau ō tau.
Tēnā, kaua e hē tō whakaaro ki tēnei.
Engari, pēnei i taku kī, he tino kitea noa iho:
18. (Mahuru) ko te tīmatanga.
28 (Mahuru) – ko tērā te wā i tīmata ai ngā mea katoa.
Ā, ināianei, kei te mārie haere ngā mea.
Ka taea pea e koe te mōhio i te āhua o te tangata kua mate, pēnei i tāu i kī ai i te tīmatanga.
Aroha mai, engari ka kitea e koe.
He maha rawa o rātou he kanohi kerei, tino kerei, kōwhai.
Nō reira, ehara i te mea tōrite ki te taiao.
Ehara i te āhua noa o tētahi tangata kua mate.
Ā, ko ērā atu, he kōwhai kanapa hoki.
Nō reira, he maha rawa ā mātou kōwhai, āe.
Kōwhai, he mea pā tēnei ki te ate anō hoki?
I roto i te rōpū tākuta e noho nei mātou, kua kī kē te tokomaha kei te kohi haere tēnei pūmua pikinga ki roto i te ate.
Ā, mā tērā ka puta tēnei āhua kōwhai.
Ka taea noa e au te whakahoki i ngā mea kua rongo au.
Kua puta anō au i reira.
Ehara tērā i taku rohe mōhiotanga ināianei.
Engari kei a au tonu te matapae me te pakaru.
Ka tīmata tēnei autolysis i te wā tino wawe ake.
Ka tiki mātou i te tokomaha o ngā tāngata kua mate noa iho mō tētahi rā.
Kāore e taea e koe te pa atu ki a rātou, nā te mea tērā pea ka toia e koe tō rātou kiri, ka puta rānei he aha.
Kāore e tika ana kia pēnei. Ehara i te mea i muri noa iho i te kotahi rā.
Ā, kāore rātou katoa e whiwhi cortisone me te kemotherapi, me ērā atu rongoā pēnei. Ko tērā tētahi take.
Kāo, i mate rātou i raro i ngā āhuatanga noa; ka kī au he āhuatanga noa ēnei.
Engari koia tonu te āhua o ngā mea. Ehara i te mea pērā rawa. Ehara i te mea pērā i ngā wā maha.
E ai ki tāku i kī ai, kua pērā tonu tērā.
Ka tīmata tonu te tangata kua whai kemotherapi mō te toru marama, neke atu rānei, ā, kua mate nā reira, ki te pakaru.
Kāore e hiahiatia kia kōrero tātou mō tērā. He tino ngenge mō te tinana.
Engari ka mate ngā tāngata ahakoa kāore rātou i whai kemorapia. Rānei kāore rātou i whiwhi i ngā rahinga tiketike o te kortisone,
o ētahi atu rongoā rānei. Rānei kāore rātou i whiwhi i te morāpini. Me pēhea ahau e mōhio
ai he aha ngā rongoā ka whiwhi rātou i reira?
Āe, ā, he tino kitea tērā. Ā, kei te kite tonu mātou i tērā.
Ā, ko te mea pōrangi, kei a rātou te tangihanga, he mea pōrangi, kāore au i te mōhio mēnā he pai, he kino rānei.
Kua whakanuia e rātou te wā tangihanga kia tekau ngā rā. I mua, he whitu ngā rā. Mai i te tīmatanga o te mate urutā.
Ā, he raru tēnei mā mātou, arā. Ina koa mō ngā tangihanga, ā, ka tū anake te tangihanga i te wiki kotahi i muri mai.
Ā, kei reira tonu te tinana kua whakatakotoria. Me tirotiro koe mēnā ka katia te kōpaki i mua ake.
He momo whakawhitiwhiti kōrero rerekē noa iho kei te tū ināianei, kāore i pērā i mua.
Nō te āhua o te tangata kua mate.
Āe, tino tika. Kāore e taea e koe te tūmanako kia manawanui tonu ngā whanaunga ki tērā.
Āe, arā, kei te whakamōhio hoki koe: "E hoa, mēnā e hiahia ana koe ki te kite anō i taua tangata, me mahi koe i mua
i tēnei wā, nā te mea, ki te kore, kāore e tika ana," arā.
Tika tonu, āe.
He kakara anō hoki, me ērā atu.
Ka taea e mātou te aukati i a rātou i te taumata whānui, ka mea au, āe. Engari, i tētahi wā ka puta anō rātou.
Kāore e taea te aukati i te pakaru o te tinana, engari mā te rongoā thanatopraxy anake.
Engari kāore he tangata e pērā.
Ka mahia tērā mō ngā whakawhitinga ā-ao anake. Rānei mō Michael Jackson, mō tētahi atu
rānei kua whakatakotoria mō tētahi wā roa ake.
Tika tonu. Ki te kore, kāore e whai tikanga.
I mea koe i ētahi marama ki muri, i te wā i tukuna anō ai ngā taunakitanga ā-ture, kia pērā ai te kī, ka tīmata anō katoa.
Ki hea koe e whakaaro ana ka kawea mātou e te haerenga?
Nā, i kī koe i tētahi wā kua oho ake ētahi tāngata, ā, kei te pātai rātou mō tēnei. Engari, kei te kite tonu koe i
tētahi tauira mārama, arā, ka tukuna ngā tūtohutanga kia whiwhi kano, ā, ka piki ake te maha o ngā mate i muri iho.
Ki hea koe e whakaaro ana e anga ana te haerenga? He aha hoki āu e whakarite ana i tō mahi?
Nō reira, kua hokona e mātou he iti noa hei whakakī i ngā pūrua, kia haumaru ai, nā te mea kāore e taea e
koe te matapae kei hea rānei tēnei katoa e anga ana.
E tūmanako ana au, āe rānei, ka mutu ā muri ake nei te oma tonu a te hunga ki reira.
Ko tērā tētahi pea.
Ko tāku e kite nei he mea pouri, ko tō tātou hapori pakeke kāore e taea e ia te tiaki i a ia anō.
Inā koa ko ngā tāngata kei ngā whare tiaki kaumātua.
Ki te kore āu tamariki e mataara, kei raro koe i te mana katoa o te mea katoa. Kāore he mea e taea e koe mō tērā.
Ā, ki taku whakaaro he mea pouri tērā. Nō nāianei, ina kite koe, hei tauira, e tono ana ngā tāngata kia
arohia ngā take o mua, ahakoa kāore te taha kē e pērā.
Rānei, i te Rātū kua pahure, i whai hōtaka pērā i te MDR he hōtaka mō ngā pānga taha o
ngā werohanga. I whakaaro au he tino māia tērā.
Āe mārika, kāore i kīia katoatia ngā mea katoa; he nui rawa tērā mō ngā tāngata noa.
Engari kua tangohia kē i te whare pukapuka pāpāho.
Kāore e taea e koe te mātakitaki i tērā ināianei. Ki taku whakaaro he mea pouri tērā.
Kei hea te tīmatanga o te mātauranga? He aha rānei, he aha rānei tā rātou e mataku ana?
Āe, i hē rātou.
Engari me tū tonu rātou ki tēnei, kaua e ngana ki te puta i a ia, ā, kia haere tonu pēnei i mua,
nā te mea kua mau rātou ki te tokomaha o ngā ipu.
Āe, kua pau kē ngā piriona e hia ana ki ētahi atu mea.
Nō reira, kāore he take mēnā pērā anō hoki ki a ia. He aha te take?
Āe, he tino hira kia whakaae ki tērā.
He nui rawa atu taku kino i te pōuritanga.
Aue, me pēhea e taea ai e tētahi te whakahoki ki ngā tāngata i te poroporoaki i kore ai i rātou?
Rānei ko ngā tohutohu āwhina mō te tangi, kāore rātou i whakaaetia kia noho?
Āe, ahakoa te mihi poroporoaki i te whare tahuna tinana, te haere tahi rānei ki te tahuna tinana? I aukatia katoa ēnei.
Rānei kāore i whakaaetia tōna hoa pai kia tae atu ki te tangihanga nā te mea i wehehia ia.
Kei te pātai koe mō te nuinga, mō ngā tāngata kāore i whai tūnga motuhake rānei?
Ae, me noho koe hei mema o te porowhita whānau tata kia taea ai e koe te haere ki te tangihanga. Ā, kāore i taea tērā.
I taua wā anake, i te whai mana o ngā whakaritenga whakamātautau me ērā atu, ka tau te 3G,
te 2G rānei i te urupā, i runga i te āhuatanga.
Āe, he mea nui kia aro atu ki tēnei take.
Kua tangohia noa iho i te hunga he wāhanga tino hira.
Ā, inā koa ka kaha te hononga.
Nō reira, kāore i whakaaetia te mokopuna tāne tuarua kia haere ki te tangihanga o tōna kuia koro.
Engari, ka taea hoki te mea i whakapau te mokopuna-tua i ngā tau tuatahi e toru, e whā
rānei o tōna oranga ki tōna kuia-tua anake.
Ā, kātahi ka tū he hononga kaha i reira.
Kāore au e taea te kī atu ki a ia, 'Kāore, kāore koe e taea te haere mai.'
Āe, me pēhea rā e taea ai e te tamaiti te whakawhiti tika i tēnei pōuritanga, kia
whakawhanake rānei i tētahi tukanga tangi hauora?
Arā, kāore e kore ka pā mai te pōuritanga ki a koe i tētahi wā.
He mātau mātou ki te kī 'ora ora'. Ka kī mātou 'ora ora' ia rā.
Me kaua e wareware tērā.
Engari he mea tino rerekē tēnei poroporoaki.
Ki taku whakaaro he mea pouri tērā.
Ā, ki taku whakaaro he mea pouri kei te huna tonu ngā tāngata i te pono.
Ā, kei te tino tupu he mea.
Kua rerekē ngā mea katoa mai i te tau 2021. Koia noa iho.
He rerekē ngā mea katoa. He aha te mea rerekē? Kotahi anake te mea kua whakaurua he rerekē.
Ehara i te mea tino uaua ki te whakatau i te tauanga, kia kī ai.
Āe, tērā tonu.
He tatauranga noa, he māmā hoki tēnei. Ki te kore koe e taea te whakatau, ā, kāore au e mōhio. Arā, he āta haere, he pūmau...
Ā, e whakaaro ana ahau kāore ā tātou kai-tōrangapū e taea te karo i tēnei haepapa.
Ā, kāore hoki tērā e āwhina, ahakoa te heke iho, ahakoa he aha atu.
Kāo, ki taku whakaaro me toia rātou ki mua i ngā kōti. Ko tā rātou e mahi nei, he patunga tangata maha, ki taku whakaaro!
Me kī tūturu e koe te kupu nei i te reo teitei ināianei.
He kupu kaha tērā, he whakapae tino taumaha.
Engari, mēnā ka tirohia e koe i te taipitopito, me whakaaro hoki koe ki tērā.
Āe, ki taku whakaaro, pēnei i taku kī, engari ehara tērā i te take whakapae. Engari mō te tokomaha, nā tēnei i
whakamua noa iho te matenga (i mate wawe). Tērā pea ka mate rātou i te wā tata nei ahakoa pēnei.
Inā koa i waenga i ngā kaumātua.
He maha ngā mate ā rātou i ngā wā maha.
Ā, nā tērā i kino ake ai.
Ehara tēnei i te take hei whakapae mā te hunga i meinga kia wehe wawe.
Engari, ki taku whakaaro, ka ora tonu te tokomaha o ētahi atu mēnā kāore rātou i tuku kia mau ki ēnā mea. Āe, tūturu.
Ā, kāore au e whakaaro he tika tērā.
Ā, me whakamārama noa iho rātou mō tērā.
Nō reira, i tuku hoki mātou i tētahi amuamu hara ki Karlsruhe. I whai wāhi mātou ki tērā.
Ā, ka tino taunaki au i tēnei ki te katoa.
He pānui iti noa iho i te taha.
I ZAAVV, Z-A-A-V-V, ka taea e koe te tikiake i te kāri. Ka taea e koe te whakakī. Ka taea e
koe te tuku mā te pouaka poutāpeta ki te BGH.
Nō reira, ka mea noa atu au ki a koutou katoa, me mahi he mea mō tēnei! Ā, ki taku whakaaro, me whakapae hara rātou.
Ā, ko Mr Lauterbach rā, e kōrero ana i ngā kōrero para maha, āe, hei minita hauora, tūturu.
Kāore he pānga o tēnei ki te hauora. Ki ahau nei, he minita mate tēnei.
Āe, kāore koe e mōhio mēnā me katakata, me tangi rānei. Tērā pea me tangi, koia pea te mea pea ake.
Āe, arā, kāore au anō kia toro atu ki ngā kai-tōrangapū. Kua noho puku tonu ahau i taua āhuatanga.
Engari āe, ina kite koe i ngā mea e tupu ana i konei. Āe, me pono tātou. Nā, me mahi koe i tētahi mea.
Kāore e tika kia whakaae noa ngā tāngata ki ngā mea katoa. Kāore e taea tērā! Kāore au i te mārama ki tērā.
Kua haere kea te wairua pakanga katoa?
Tērā pea mōu ake. He pēhea ngā tau e toru kua pahure?
He aha ngā mea i ako koe mōu ake? I hea koe i whai ai i tētahi atu wā i whiti ai tō hinengaro? Ranei, he aha tāu i
mōhio ai i mea ai koe, "Āe, kua tino mārama ki ahau ināianei"?
Nō reira, koinei taku āhua ināianei, ā, koinei hoki te āhua whānui o tō mātou whānau. Kua ako mātou kia tātari i ngā mea katoa.
Me kaua hoki e whakawhirinaki ki ngā kōrero a ētahi tāngata. Me whakapūmau tonu i a mātou anō i te tuatahi. Nō reira, i te
nuinga, ko ngā mea anake e whakapono ana au, ko ngā mea e kite ana au i te ao tūturu. Ehara i te mea ka whakapono au ahakoa i
konei i runga i te pouaka whakaata, i ētahi atu mea pēnei rānei.
E mōhio ana tātou i ēnei rā ka taea te hanga teka i ngā mea katoa.
Āe, nō reira whakaarohia anō e koe, ā, rangahaua anō e koe. He aha pea kei muri i ēnei mea katoa?
Hei whakahua i ētahi āhuatanga pai: Kāore mātou i raru ki te herekore nekehanga, ki tētahi mea rānei. I kite tonu
mātou i ngā mea katoa i te tirohanga pai. He tino pai rawa atu.
Kāore he mea i puta i ngā tiriti. I te wā e hokohoko ana, me noho tawhiti ngā tāngata. Mēnā he
whakaritenga āu ki te tākuta, me waea koe, ā, ka uru tonu koe.
Kāore koe i hiahiatia kia tatari. Nō reira, me arotahi koe ki ngā mea pai i puta mai i te āhuatanga katoa.
Ko ngā tāngata katoa i tūtaki au ki a rātou i roto i ngā toru tau kua pahure ake nei, kāore au e hiahia kia ngaro atu i ahau.
Āe, ki taku whakaaro, ahakoa i mua i te taenga mai o te rongoā mīharo, i tino mārama kē kua whakaatu noa
iho te C (koronavīrusi) i te āhua tūturu o te tangata.
Ā, kātahi ka kite hoki koe i te tokomaha o ngā tāngata i hē tō whakataunga ki a rātou.
E hia ngā tāngata e whakaatu ana i tētahi āhua ki te ao o waho, kāore e whakaata ana i tō rātou tūturu i roto?
Ā, i roto i ngā toru tau kua pahure, āe, nā te whakarerekētanga, ko ngā tāngata kua tutaki koe ki a rātou ināianei, ā, koia noa
iho tērā. He tino pai ake ahau ināianei i taku tū i te tīmatanga.
Āe rawa. Kāore mātou e mataku anō. Kua tino tuku katoa mātou i taua mataku.
Nō reira, kāore mātou e tuku kia whakararuraru mai he mea hei whakawhē i a mātou i tō mātou ara.
Ki te kore he tangata e whakaeke tika ana i te whānau, rānei. Tika rawa.
Engari ko ngā tāngata anake e mōhio ana mātou ināianei, e tino whakapehapeha ana au ki a rātou.
He aha atu āu e hiahia ana ki te kī atu ki te hunga i mua i tō tātou whakamutunga?
Āe, e hiahia ana ahau ki te akiaki i te katoa kia pērā.
Kaua e whakapono tonu ki ngā mea katoa e rongo ana koe i waho. Tirohia māu anō.
Kaua e wareware kia arotake i a koe anō. Āe, me arotake whānui i ngā mea katoa.
Ā, rapua noa ō hoa taurite.
Mēnā ka kaha tātou, ka ū tahi tātou, kāore he mea ka pā ki a tātou.
E tino whakapono ana ahau ki tērā.
Āe, he kupu whakamutunga pai, ā, ngā mihi mō ōu kaha, e te Marlies.
Ko taku tūmanako ka tae tātou ki te tokomaha o ngā tāngata.
He maha ngā mea whakamīharo i reira.
I ako hoki au i te nui mai i tēnei. Ngā mihi mō tō māia me tō ū ki ngā mahi.