WEBVTT

00:00.000 --> 00:09.860
Onn chalè, sechrès, dife ki dire lontan, tranbleman tè, tornad,
tsunami ak anpil lòt dezas meteyo ap tòti limanite plis an plis.

00:09.860 --> 00:13.420
Èske n ap fè fas ak chanjman klimatik ki fèt pa moun?

00:13.420 --> 00:18.739
Pandan medya yo pa janm fatige blame sitwayen
òdinè pou sa, plis ak plis prèv sou

00:18.739 --> 00:22.220
manipilasyon tan ki fèt entansyonèlman ap vin parèt.

00:22.220 --> 00:31.880
Nou ap pale de teknoloji modifikasyon tan ki
kontwole pa moun e ki ijan bezwen atire atansyon piblik la.

00:31.880 --> 00:38.836
Nan sa k ap swiv la, Kla.TV pran rapò nan medya
prensipal yo ki pwouve klèman ke rechèch sou zam klimatik

00:38.836 --> 00:43.540
ak itilizasyon yo se reyèl e yo gen yon istwa ki long.

00:44.360 --> 00:52.510
1. Nan dat 14 Mas 2019, Minis Anviwònman Swis la,
Simonetta Sommaruga, te deklare sa ki annapre yo nan yon

00:52.510 --> 00:57.260
entèvyou sou bò teren 4yèm Asanble Anviwònman Nasyonzini an:

00:57.260 --> 01:10.352
Wi, Swis la te eseye mete sijè jeo-enjeneri a,
sètadi espre patikil nan atmosfè a, sou tab la, pou

01:10.352 --> 01:18.060
ranmase enfòmasyon, pou egzamine opòtinite ak risk yo.

01:18.060 --> 01:23.840
Sa yo se eksperyans ki fèt san okenn konesans sou konsekans yo.

01:23.840 --> 01:26.080
Men nou pral kontinye goumen pou li.

01:26.080 --> 01:31.300
Pafwa nou jis bezwen eseye de fwa, e sa ap definitivman kontinye.

01:31.300 --> 01:38.380
Kesyon an twò enpòtan e, nan kèk ka,
twò pwoblèm pou nou jis fè je fèmen.

01:38.960 --> 01:46.425
2. Nan dat 14 janvye 2009, meteyològ sètifye
Gunther Tiersch te fè kèk remak ki te bay kè sote pandan

01:46.425 --> 01:50.360
previzyon meteyo a sou chèn televizyon Alman ZDF.

01:50.360 --> 01:54.700
Li te dekri tan an sou kat la ki te parèt konsa:

01:54.700 --> 01:58.960
Epi la a nou gen yon lòt bagay ankò ke
nou pa ka idantifye kòm nèj oswa lapli.

01:58.960 --> 02:06.667
Isit nan lwès la, liy serpante sa yo te pwobableman koze pa
kèk avyon militè k ap vole sou Lanmè Nò a nan apremidi a nan yon

02:06.667 --> 02:10.940
altitid apeprè 5–6 kilomèt. Sa pa gen anyen pou wè ak tan an.

02:10.940 --> 02:16.665
... Kèk tan apre, akoz anpil kesyon telespektatè yo
te poze sou rapò meteyo sa a, ZDF te fè yon

02:16.665 --> 02:20.160
entèvyou ak Karsten Brandt, yon ekspè nan sèvis meteyo a.

02:20.160 --> 02:24.800
Men vèsyon anpil redwi a nan tèks orijinal la.

02:24.800 --> 02:31.520
Prezantatè: Yon fenomèn ke Karsten Brandt
nan sèvis meteyo 'Donnerwetter' konnen byen.

02:31.520 --> 02:38.620
Metewològ yo te premye remake nyaj fantom etranj sa yo an 2005.

02:38.620 --> 02:42.780
Bato de gè yo itilize tou nyaj atifisyèl konsa pou kamouflaj.

02:42.780 --> 03:04.140
Chaff, sa vle di ny atifisyèl yo itilize pou bloke ekipman
rada, pa egzanp, te devlope depi nan Dezyèm Gè Mondyal la ...

03:04.140 --> 03:12.120
Anpil ton sibstans dwe desann plizyè fwa sou Repiblik
Federal la soti nan gwo nyaj fantom k ap sòti sou kòt Olandè a.

03:12.120 --> 03:14.360
Meteorolojis Karsten Brandt: N ap
etabli zòn anviwònman ak mezi ki sanble.

03:14.360 --> 03:18.980
E aparaman, zòn emisyon redwi a
ap aplike nan kat ou senk kilomèt.

03:18.980 --> 03:22.160
Pa anlè Lanmè Nò a e pa anlè Almay.

03:22.160 --> 03:23.860
Sa pa gen pwoblèm sa ki gaye la.

03:23.860 --> 03:25.160
Mwen jwenn sa enkwayab!

03:25.160 --> 03:32.443
... Prezantatè: Menm si nyaj sa yo pa soti nan Fòs Lame Alman yo,
meteyològ yo konsidere li senpleman absid ke

03:32.443 --> 03:40.580
pèsonn pa santi yo responsab pou sibstans ki
regilyèman desann sou Almay e ki aktyèlman entèdi.

03:40.580 --> 03:42.640
Konklizyon prezantatè a: Absid se toujou yon bèl fason pou di sa.

03:42.640 --> 03:48.153
Piblik la ap twonpe isit la!

03:48.153 --> 03:55.649
3. Fizisyen Alman ak prezantatè televizyon Joachim
Bublath te fè deklarasyon trè detaye sou sijè

03:55.649 --> 04:00.380
manipilasyon tan pa militè yo nan yon dokimantè pou ZDF.

04:00.380 --> 04:07.740
Jiska 2008, Bublath te konsevwa pwogram syantifik yo
pou Abenteuer Forschung (Rechèch Aventure) sou ZDF.

04:07.740 --> 04:16.940
Nan li, li diskite sou manipilasyon tan an pa lame a lè
l sèvi ak gwo sistèm antèn ak kreyasyon nyaj atifisyèl.

04:16.940 --> 04:25.262
Men tou yon ekstrè nan tèks orijinal la. Joachim
Bublath: Gen sispèk ke transmetè pwisan HAARP yo ak gwo sistèm

04:25.262 --> 04:30.510
antèn li yo ap itilize tou pou eksperyans militè sa yo.

04:30.510 --> 04:40.160
Gakona, Alaska: Byen lwen sivilizasyon, militè ameriken an
ap opere yon enstalasyon isit la pou manipile iyonosfè a.

04:40.160 --> 04:44.880
Non pwojè misterye a se HAARP.

04:46.740 --> 04:51.910
Yon gwo forè antèn ka transmèt ond radyo nan iyonosfè a.

04:51.910 --> 04:57.050
... Yo itilize ond radyo pou eseye modifye iyonosfè a.

04:57.050 --> 05:01.920
Ond radyo yo ponpe enèji nan kouch
sa a ki gen patikil chaje elektrik.

05:01.920 --> 05:06.760
Ionosfè a vin chaje, li elaji nan
zòn sa yo epi li montre deranjman.

05:06.760 --> 05:10.900
Yon fason pou koze difikilte pou advèsè militè a

05:10.900 --> 05:16.900
Sepandan, ofisyèlman HAARP la fèt
sèlman pou rechèch sou iyonosfè a.

05:16.900 --> 05:23.020
Bublath rapòte tou sou yon
enstalasyon ki sanble toupre Tromsø nan Nòvèj.

05:23.020 --> 05:31.080
Sa a swiv pa yon seksyon ki soti nan BBC k ap
rapòte sou kreyasyon nyaj atifisyèl pa NASA.

05:31.080 --> 05:41.402
Konklizyon entèrimè brèf: Plis pase dis ane de sa, chèn televizyon
Alman ZDF te rapòte sou efò militè pou enfliyanse tan an

05:41.402 --> 05:47.660
pou rezon militè pa lage patikil epi itilize gwo sistèm antèn.

05:47.660 --> 05:55.600
Men koute yon lòt vwa ki rapòte an detay
sou nati ak objektif manipilasyon tan an.

05:55.600 --> 06:06.117
4. Nan dat 19 Oktòb 2017, chèn televizyon panyòl La 8
Zamora TV te fè yon entèvyou ak Josefina Fraile ki soti

06:06.117 --> 06:11.600
nan Asociacion Tierra SOS-Tenible sou tit: Jeo-enjeneri

06:11.600 --> 06:14.620
‒ Pak sekrè.

06:14.620 --> 06:18.680
Isit la ou ka tande kèk ekstrè.

06:18.680 --> 06:23.840
Okòmansman, konsantrasyon an se sou
entèdi sa yo rele zam klimatik yo.

06:23.840 --> 06:31.742
Josefina Fraile fè referans ak Konvansyon ENMOD la
(Konvansyon sou Entèdiksyon Itilizasyon Teknik Modifikasyon

06:31.742 --> 06:37.140
Anviwònman pou Rezon Militè oswa Nenpòt Lòt Itilizasyon Ostil).

06:37.140 --> 06:50.200
Sa a se yon trete entènasyonal ke Nasyonzini
(ONU) te adopte kòm Rezolisyon 31/72 an 1976.

06:50.200 --> 06:54.860
Yo mansyone klèman entèvansyon ki gen efè sa yo:

06:54.860 --> 07:03.588
- Tranbleman tè oswa chanjman nan kwout Latè - Tsunami - Fenomèn
meteyo tankou siklòn, tònad, fòmasyon nyaj,

07:03.588 --> 07:14.340
presipitasyon/laj - Deranjman balans ekolojik yon rejyon -
Enfliyans sou kouran oseyan, elatriye Josefina Fraile:

07:14.340 --> 07:22.680
Yo rive jwenn yon akò ki di yo pa dwe
itilize zam klimatik nan konfli ame.

07:22.680 --> 07:26.000
Men an reyalite, li toujou an itilizasyon.

07:26.000 --> 07:29.120
Kisa ou ka fè ak zam sa a, e kisa ou fè avè l?

07:29.120 --> 07:41.820
Avèk zam sa a, ou ka kreye lapli, tanpèt,
nyaj, zèklè ak loray nenpòt kote nan mond lan.

07:41.820 --> 07:43.360
Oswa opoze a:

07:43.360 --> 07:58.520
Ou ka dispèse fwon lapli yo, kanpe grèl ak
tonbe nèj, epi natirèlman lakoz sechrès.

07:58.520 --> 08:04.875
Egzanp sa yo ki soti nan medya mas yo e ki te koule
reprezante sèlman yon ti fraksyon nan prèv ki egziste pou

08:04.875 --> 08:08.280
egzistans ak itilizasyon teknoloji modifikasyon tan an.

08:08.280 --> 08:16.740
Ansyen Prezidan Ameriken Lyndon B. Johnson te fè remake gwo
enfliyans sa a depi 1962 nan yon konferans, kote li te di:

08:16.740 --> 08:25.988
"Kèlkeswa moun ki kontwole tan an, se li ki kontwole mond lan."
Yon dokiman ofisyèl Fòs Ayeryèn Ameriken an ki soti nan lane 1996

08:25.988 --> 08:34.877
gen pou tit "Tan an kòm yon Miltiplikatè Fòs," epi sou-tit la di
"N ap metrize tan an rive 2025." Chè telespektatè, lè medya

08:34.877 --> 08:42.907
prensipal yo inyore pwoblèm sa a epi mete fòt la ak chay
ki asosye ak chanjman klimatik la sou do sitwayen òdinè

08:42.907 --> 08:47.800
yo, li pi enpòtan pase tout tan pou nou tout pran aksyon.

08:47.800 --> 08:53.100
Ede nou mete limyè sou vrè koupab ki
dèyè chanjman klimatik ki fèt pa moun.

08:53.100 --> 08:58.840
Ivo Sasek, fondatè Kla.TV, esplike kijan sa
ka fèt yon fason pratik nan dènye diskou li a:

08:58.840 --> 09:01.600
Mizajou pou Greta! – Vrè asasen klima yo
