WEBVTT

00:00.000 --> 00:06.377
Amaza obushushu, iimbalela, iimlilo ezingapheliyo, ukuqhushumba
komhlaba, izaqhwithi, iitsunami kunye nezinye iintlekele

00:06.377 --> 00:09.860
zemozulu ezininzi ziya zibhlokisa uluntu ngokunyukayo.

00:09.860 --> 00:13.420
Ingaba sijongene notshintsho lwemozulu olwenziwe ngabantu?

00:13.420 --> 00:18.944
Ngelixa amajelo eendaba engadinwa kukutyhola
abemi abaqhelekileyo ngale nto, ubungqina

00:18.944 --> 00:22.220
obuninzi bokulawulwa kwemozulu ngabom buya buvela.

00:22.220 --> 00:31.880
Sithetha ngeetekhnoloji zokulungisa imozulu ezilawulwa ngabantu
kwaye kufuneka ngokungxamisekileyo ukuba zaziwe luluntu.

00:31.880 --> 00:39.214
Okulandelayo, i-Kla.TV ithatha iingxelo ezivela kumajelo eendaba
aphambili ezingqina ngokucacileyo ukuba uphando nokusetyenziswa

00:39.214 --> 00:43.540
kwezixhobo zemozulu yinto yokwenene kwaye inembali ende.

00:44.360 --> 00:50.994
1. Ngomhla we-14 Matshi 2019, uMphathiswa wezeNdalo
waseSwitzerland uSimonetta Sommaruga uthe

00:50.994 --> 00:57.260
oku kulandelayo kudliwanondlebe ecaleni
kweNkomfa ye-4 yeZizwe eziManyeneyo yezeNdalo:

00:57.260 --> 01:10.500
Ewe, iSwitzerland izamile ukuzisa ingxoxo nge-geoengineering,
oko kukuthi ukutshiza amaqhekeza emoyeni, etafileni,

01:10.500 --> 01:18.060
ukuze iqokelele ulwazi, kwaye ijonge amathuba kunye neengozi.

01:18.060 --> 01:23.840
La ngamavavanyo enziwayo ngaphandle kolwazi lweziphumo.

01:23.840 --> 01:26.080
Kodwa siya kuqhubeka silwela yona.

01:26.080 --> 01:31.300
Ngamanye amaxesha kufuneka nje sizame kabini,
kwaye oko kuza kuqhubeka ngokuqinisekileyo.

01:31.300 --> 01:38.380
Lo mcimbi ubaluleke kakhulu, yaye kwezinye iimeko
unengxaki enkulu, ukuba singawujongela phantsi.

01:38.960 --> 01:46.400
2. Ngomhla we-14 kuJanuwari 2009, ingcali yemozulu eqinisekisiweyo
uGunther Tiersch wenza amagqabaza acaphukisayo ngexesha

01:46.400 --> 01:50.360
lengxelo yemozulu kwitshaneli kamabonakude waseJamani i-ZDF.

01:50.360 --> 01:54.700
Uchaze imozulu ekwimephu ebonisiweyo ngolu hlobo lulandelayo:

01:54.700 --> 01:58.960
Kwaye ke sinento apha esingakwaziyo
ukuyichonga njengekhephu okanye imvula,

01:58.960 --> 02:04.812
Apha entshona, ezi migca zifana neenyoka mhlawumbi zibangelwe
ziinqwelo-moya ezimbalwa, iinqwelo-moya zemikhosi, ezibhabha

02:04.812 --> 02:08.409
phezu koLwandle lwaseMntla emva kwemini
kumphakamo ongangeekhilomitha ezi-5

02:08.409 --> 02:10.940
ukuya kwezi-6. Akunanto yakwenza nemozulu.

02:10.940 --> 02:17.373
... Kungekudala emva koko, ngenxa yemibuzo emininzi yababukeli
malunga nesi sibiko semozulu, i-ZDF yenza udliwano-ndlebe

02:17.373 --> 02:20.160
noKarsten Brandt, ingcali evela kwinkonzo yemozulu.

02:20.160 --> 02:24.800
Nantsi inguqulelo emfutshane kakhulu ngamazwi ayo oqobo.

02:24.800 --> 02:31.520
Umnikezeli: Yinto uKarsten Brandt
we-arhente yemozulu 'Donnerwetter' ayazi kakuhle.

02:31.520 --> 02:38.620
Iingcali zemozulu zaqala ukuqaphela ezi lifu
zingaqhelekanga ezifana neziporho ngonyaka ka-2005.

02:38.620 --> 02:42.780
Nangeenqanawa zemfazwe
zikwasebenzisa la mawufu enziweyo ukuzifihla.

02:42.780 --> 02:55.937
I-chaff, oko kukuthi, amafu enziweyo asetyenziselwa
ukuphazamisa izixhobo zerada, umzekelo, yaqalwa

02:55.937 --> 03:04.140
ukwenziwa kwangethuba kwiMfazwe yesiBini yeHlabathi ...

03:04.140 --> 03:09.371
Kufuneka iitoni zesi sithako zihlale zisihla ngokuphindaphindiweyo
phezu kweRiphabliki yeFederal yaseJamani, zisuka kwiilifu

03:09.371 --> 03:12.120
ezinkulu ezingathi ziziporho ezivela kunxweme lwaseDatshi.

03:12.120 --> 03:14.360
Ingcali yemozulu uKarsten Brandt: Simisela
iindawo zokusingqongileyo kunye namanyathelo afanayo.

03:14.360 --> 03:18.980
kwaye kubonakala ngathi indawo yokukhutshwa kwezinto ezingcolisayo
eziphantsi iqala kwiikhilomitha ezine okanye ezintlanu.

03:18.980 --> 03:22.160
Ayiphezulu kwiLwandle laseMntla kwaye ayiphezulu kwiJamani.

03:22.160 --> 03:23.860
Akukhathaliseki ukuba kuxhatshazwa ntoni apho.

03:23.860 --> 03:25.160
Ndifumanisa oko kungakholeleki!

03:25.160 --> 03:31.702
... Umbhali: Nokuba ezi lifti aziveli kwiMikhosi yoMkhosi
yaseJamani, iingcali zemozulu zithatha njengento

03:31.702 --> 03:40.580
engenangqondo ukuba akukho mntu uziva unoxanduva lwezinto
ezihlala zisihla phezu kweJamani kwaye eneneni zivaliwe.

03:40.580 --> 03:42.640
Isishwankathelo somnxibelelisi:
Ukuphambana kusengayindlela entle yokuyibeka.

03:42.640 --> 03:48.153
‒ Uluntu luyalahlekiswa apha!

03:48.153 --> 03:53.999
3. Isazi se-fiziksi saseJamani nomnxibelelanisi kamabonakude
uJoachim Bublath wenze iingxelo

03:53.999 --> 04:00.380
ezicacileyo kakhulu malunga nomcimbi wokulawulwa
kwemozulu ngumkhosi kumboniso obhalelwe i-ZDF.

04:00.380 --> 04:07.740
Kude kube ngo-2008, uBublath wayecwangcisa
iinkqubo zenzululwazi ze-Adventure Research ye-ZDF.

04:07.740 --> 04:16.940
Kuyo, uxoxa ngokulawulwa kwemozulu ngomkhosi kusetyenziswa
iinkqubo ezinkulu zee-antenna kunye nokudalwa kwamafu enziweyo.

04:16.940 --> 04:23.012
Nanku, kananjalo, umxholo ovela kumbhalo wokuqala. Joachim
Bublath: Kukho urhano lokuba izisasazi

04:23.012 --> 04:30.510
ezinamandla ze-HAARP kunye neenkqubo zee-antena
ezinkulu nazo ziyasetyenziswa kule mivavanyo yomkhosi.

04:30.510 --> 04:40.160
Gakona, Alaska: Kude kakhulu nentlalo-ntle, umkhosi
waseMelika usebenzisa iziko apha lokulawula i-ionosphere.

04:40.160 --> 04:44.880
Igama leprojekthi eyimfihlakalo yi-HAARP.

04:46.740 --> 04:51.910
Ihlathi elikhulu lee-antena
lingadlulisa amaza unomathotholo kwi-ionosphere.

04:51.910 --> 04:57.050
... Amaza kunomathotholo
ayasetyenziswa ukuzama ukuguqula i-ionosphere.

04:57.050 --> 05:01.920
Amaza kunomathotholo afaka amandla kolu
lwelo lwamaqhekezana anomhlaza wombane.

05:01.920 --> 05:06.760
I-ionosphere ifumanisa iitshaji, iyanda
kwezi ndawo kwaye ibonisa ukuphazamiseka.

05:06.760 --> 05:10.900
Indlela enye yokubangela iingxaki kumchasi wemikhosi

05:10.900 --> 05:16.900
Nangona kunjalo, ngokusesikweni i-HAARP ijolise
kuphela ekusetyenziselweni kuphando malunga ne-ionosphere.

05:16.900 --> 05:23.020
UBublath ukwabika ngendawo efanayo ekufuphi neTromsø eNorway.

05:23.020 --> 05:31.080
Oku kulandelwa licandelo elisuka kwi-BBC
elixela ngokudalwa kwamafu enziwe ngabantu yiNASA.

05:31.080 --> 05:38.800
Isishwankathelo sesikhashana: Ngaphezu kweminyaka elishumi
eyadlulayo, umsakazo waseJamani i-ZDF wanika ingxelo ngemizamo

05:38.800 --> 05:47.660
yomkhosi yokuphembelela imozulu ngeenjongo zomkhosi ngokukhulula
iipartikheli nokusebenzisa iinkqubo ze-antenna ezinkulu kakhulu.

05:47.660 --> 05:55.600
Kodwa mamela elinye ilizwi elixela ngokweenkcukacha
ezipheleleyo ngendalo neenjongo zokuguqulwa kwemozulu.

05:55.600 --> 06:04.112
4. Ngomhla we-19 ku-Okthobha 2017, isikhululo sikamabonakude
saseSpain iLa 8 Zamora TV senze udliwano-ndlebe

06:04.112 --> 06:11.600
noJosefina Fraile we-Asociacion Tierra
SOS-Tenible phantsi kwesihloko esithi: Geoengineering.

06:11.600 --> 06:14.620
Isivumelwano sokugcina imfihlo.

06:14.620 --> 06:18.680
Apha unokuphulaphula iingxelo ezimfutshane.

06:18.680 --> 06:23.840
Ekuqaleni, kugxilwe ekwaleni
izixhobo ekuthiwa zezokulawula imozulu.

06:23.840 --> 06:32.218
UJosefina Fraile ubhekisa kwiSivumelwano se-ENMOD (iSivumelwano
esingekuThintelweni kokuSetyenziswa kwezoMkhosi okanye kokunye

06:32.218 --> 06:37.140
ukuSetyenziswa okuNobungozi kweeNdlela zokuGuqula iMekobume).

06:37.140 --> 06:50.200
Le yisivumelwano samazwe ngamazwe esamkelwa yiZizwe
eziManyeneyo (UN) njengeSigqibo 31/72 ngonyaka ka-1976.

06:50.200 --> 06:54.860
Kukhankanywa ngokukodwa
iingxilongo ezinenezi ziphumo zilandelayo:

06:54.860 --> 07:03.302
- Ukuqhushumba komhlaba okanye utshintsho kulusu lomhlaba -
Iitsunami - Iimeko zemozulu ezifana neenkanyamba, iitornado,

07:03.302 --> 07:08.860
ukubunjwa kwamafu, imvula - Ukuphazamiseka
kolungelelwano lwendalo lwengingqi -

07:08.860 --> 07:14.340
Impembelelo kumaza olwandle, njl.njl. Josefina Fraile:

07:14.340 --> 07:22.680
Kufikelelwe kwisivumelwano sokuba izixhobo
zemozulu azinakusetyenziswa kwiingxabano ezixhobileyo.

07:22.680 --> 07:26.000
Kodwa eneneni, isasetyenziswa.

07:26.000 --> 07:29.120
Yintoni onokuyenza ngesi sixhobo, kwaye wenza ntoni ngaso?

07:29.120 --> 07:41.820
Ngale ntetha, ungadala imvula, izaqhwithi, amafu,
umbane kunye neengxangxasi naphi na ehlabathini.

07:41.820 --> 07:43.360
Okanye okuphikisanayo:

07:43.360 --> 07:58.520
Ungahlakaza amafu emvula, umise
imikhenkce nekhephu, kwaye ke ubangele iimbalela.

07:58.520 --> 08:04.540
La mizekelo iphume ngaphandle evela kumajelo eendaba
amakhulu imele inxalenjana encinci nje yobungqina

08:04.540 --> 08:08.280
bokubakho nokusetyenziswa kweetekhnoloji zokuguqula imozulu.

08:08.280 --> 08:16.323
Owayesakuba nguMongameli wase-US uLyndon B. Johnson wabonisa
impembelelo yabo enkulu kwasekuqaleni ngo-1962 kwinkomfa, esithi:

08:16.323 --> 08:23.854
"Nabani na olawula imozulu ulawula ihlabathi." Uxwebhu
olusemthethweni loMkhosi woMoya wase-US lowama-1996 lunesihloko

08:23.854 --> 08:31.578
esithi "Imozulu njengeNguquko yamandla," kwaye isihlokwana sithi:
"Siza kuba yimizuzwana yemozulu ngo-2025." Baphulaphuli

08:31.578 --> 08:39.493
abathandekayo, xa amajelo eendaba aphambili engayihoyi le ngxaki
aze atshintshe isohlwayo nomthwalo onxulumene nokutshintsha

08:39.493 --> 08:47.800
kwemozulu ayibeke kubemi abaqhelekileyo, kubaluleke ngakumbi
kunanini na ngaphambili ukuba sonke sithathe amanyathelo.

08:47.800 --> 08:53.100
Sincede sikhanyise abangela bokwenene
abangemva kotshintsho lwemozulu olwenziwe ngabantu.

08:53.100 --> 08:58.840
U-Ivo Sasek, umseki we-Kla.TV, ucacisa ukuba oku kunokwenziwa
njani ngendlela esebenzayo kwintetho yakhe yamva nje:

08:58.840 --> 09:01.600
Uhlaziyo lukaGreta! – Ababulali bokwenene bemozulu
