לויט פֿאַרשיידענע באַריכטן, סײַ אין דער פֿרײַער און סײַ אין דער מאַסן־מעדיע, זענען פֿיר אָפֿיצירן פֿון דער דײַטשער
לופֿטפֿלאָט איבערגעכאַפּט געוואָרן דורך רוסלאַנד בעת אַ טעלעפֿאָנישער שמועס דעם 19טן פֿעברואַר 2024.
צווישן אַנדערע זאַכן, האָט די דיסקוסיע זיך קאָנצענטרירט אויף דעם, אַז דייטשלאַנד זאָל צושטעלן
ביז 100 טאָראָס לאַנג-רייַך ראַקעטן צו אוקראַיִנע.
די מיסילן האָבן אַ רייך פֿון 500 קילאָמעטער, וואָס וואָלט דערמעגלעכן אוקראַיִנישע לופט־אַטאַקעס טיף אין רוסישן טעריטאָריע.
שווייצער מיליטערישער עקספּערט ראַלף באָשערד שרײַבט אויף bkostrat.ch אַז אַזעלכע שמועסן קען מען אויך אויפֿפֿירן.
אין דעם איצטיקן פאַל שרייבט דער פֿרילאַנס־זשורנאַליסט פּיטער הײַסענקאָ אויף anderweltonline.com אַז דער
דײַטשער מיניסטעריום פֿאַר פאַרטיידיקונג האָט באַשטעטיקט די אותנטישקייט פֿון דער רעקאָרדירונג.
טאָמאַס רױפּער, דער אָפּעראַטאָר פֿון anti-spiegel.ru, שרייבט אויך אַז די דײַטשישע מעדיע האָבן אין זייערע באריכטן
באַשטעטיקט די אותנטישקייט פֿון דער איבערגעכאַפּטער טעלעפֿאָן־שמועס וואָס איז אין רוסלאַנד פֿאַרעפֿנטלעכט געוואָרן.
אָבער די גאַנצע געשיכטע ברענגט די פֿראַגע, פֿאַרוואָס די דײַטשישע אַרמיי האָט אויסגעטוישט אַזעלכע סענסיטיווע
אינפֿאָרמאַציע אין אַ טעלעפֿאָנישן שמועס, וואָס לכאורה איז נישט געווען זיכער קעגן אָפּהערן.
דער דײַטשער אַדוואָקאַט פּעטער שינדלער האָט געשריבן אַ פּאָזיציע־פּאַפּיר וועגן דעם ענין דעם 4טן מערץ 2024.
לויט זײַן מיינונג, דער טאָראָס־לייק איז נישט געווען אַ "אינדוסטריעלער אַקצידענט", נאָר אַ "סטראַטעגישער לייק", געמאַכט
צו א. פּרוּוון צי די דײַטשישע באַפעלקערונג וואָלט רעאַגירן נעגאַטיוו דערצו, און ב. אין דער זעלביקער צײַט
גײַסטיק צוגרייטן די באַפעלקערונג פֿאַר די לכאורה "אוממעגלעכע" – אָפֿענער קריג מיט רוסלאַנד.
צי די דײַטשישע רעגירונג באַוווסט אָננעמט אַז דאָס וועט ווײַטער אויפֿהייסן דעם קאָנפליקט צווישן רוסלאַנד און אוקראַיִנע?
אין אַ ספּאָנטאַנעם אינטערוויו מיט Kla.TV לעצט יאָר האָט דער דײַטשער זשורנאַליסט קייבאַן סופי-סיאַוואַש – פריער
קען דזשעבסען, גרינדער פֿון KenFM – אויסגעצייכנט דעם הינטערגרונט פֿון דעם רוסלאַנד-אוקראַיִנע קאָנפליקט.
ער האָט דרינגלעך געווארנט נישט ווײַטער צו אָנפֿלען דעם קאָנפליקט.
ער האָט ווײַטער גערעדט וועגן זײַן ריאָריענטאַציע און קורץ פאָרגעשטעלט דעם אינהאַלט פֿון זײַן לעקציע־טור.
ער האָט געוואָלט העלפֿן מענטשן דורכצוקוקן די מורא־פּראָפּאַגאַנדע וואָס באָמבאַרדירט זיי יעדן טאָג דורך די מאַס־מעדיע.
דעם 25סטן מערץ 2024 האָט קאַיוואַן סאָופי-סיאַוואַש געהאַלטן זײַן לעקציע "פֿאָרכט פֿרעסט די פֿרײַהייט" אין ביבעריסט, שווייץ.
די געשעעניש איז אָרגאַניזירט געוואָרן דורך די שווייצער אַסאָציאַציע פֿון
אומאָפּהענגיקע קליינע און מיטלשטייגע אונטערנעמונגען.
אין שווייץ ווערן קליינע און מיטל־גרייס פֿירמעס דעפֿינירט ווי קליינע און מיטל־גרייס אונטערנעמונגען.
פֿאַר ווײַטערדיקע לעקציע־דאַטעס, ביטע באַזוכט די וועבזײַט אונטן:
זע אַ טייל פֿון קלאַ.טעלעוויזיעס ספּאָנטאַנעם אינטערוויו מיט קאַיוואַן סאָופי-סיאַוואַש
העלא קייבן, אַ דאַנק אַז דו האָסט די צײַט גענומען צו רעדן מיט אונדז דאָ בײַ Kla.TV.
יעצט האָבן מיר נאָר געוואָלט אײַך פֿרעגן; מיר פֿירן דאָ אַ ספּאָנטאַנען אינטערוויו מיט אײַך.
וואָס מיינסטו וועגן דעם רוסלאַנד־אוקראַיִנע קאָנפליקט, למשל?
וואָס איז אײַער אָפּשאַצונג?
נו, מיר וואָלטן געווען פֿאַראינטערעסירט צו וויסן.
נו, וואָס זיך אַנטוויקלט צווישן אוקראַיִנע און רוסלאַנד אָדער אייראָפּע איז נישט אַ נײַער קאָנפליקט, נאָר עפּעס וואָס שוין אַ
לאַנגע צײַט פּאַסירט. האַלפֿאָרד מאַקינדער האָט וועגן דעם געשריבן אין זײַן האַרץ־לאַנד־טעאָריע, ווען די דײַטשן האָבן אויפֿגעשטעלט
האַנדל אויפֿן אייראָ־אַזיאַטישן קאָנטינענט מיט דער באַגדאַד־באַן, און די בריטישע אימפּעריע האָט דאָס דערקענט מיט איר
מאַרינע מאַכט. אָקיי, אַ קאָנקורענץ קומט אַרויף, און העלפאָרד מאַקינדער האָט וועגן דעם געשריבן שוין אין 1903 אָדער 1904:
מיר מוזן זיכער מאַכן אַז די צוויי מאַכטן קיינמאָל ניט פֿאַראייניקן זייערע כּוחות.
דאָס בוך איז שפּעטער געלייענט געוואָרן דורך די אַמעריקאַנער אויטאָריטעטן, פֿאַרשטייט זיך.
ברזעזיןסקי האָט עס אויך געלייענט – אַמעריקע ווי די איינציקע וועלט־מאַכט.
און דזשאָרדזש פרידמאַן האָט אויך געזאָגט אין 2015 אַז מיר מוזן זיכער מאַכן אַז אַ קלאַמער ווערט דאָרט אַרײַנגעטריבן.
אָבער מיר האָבן נישט קיין אינטערעס אַז זיי זאָלן מאַכן אַ בונד, ווײַל דאָס איז אַ
געמיינזאַמער עקאָנאָמישער מאַרק, נישט אונדזער מאַרק.
אויסערדעם, ווען צוויי מענטשן קריגן זיך, פֿרייט זיך דער דריטער – דאָס זענען מיר, צעטייל און הערשן, דאָס איז רוים.
אַזוי פֿירט זיך יעדע אימפעריע, און אַזוי איז עס געווען קלאָר פֿון אָנהייב, ווי ער האָט אויך גאַנץ קלאָר געזאָגט, אַז אויב מיר
וואָלטן אַזוי שטאַרק פּראָוואָצירן רוסלאַנד דורך שטעלן אונדזערע ראַקעטן אין אוקראַיִנע, וואָס זיי וואָלטן געווען
נאָר 500 קילאָמעטער פֿון מאָסקווע, וואָלטן זיי געמוזט רעאַגירן, און דאָס איז פּראַקטיש אַ פאַל.
און דאַן קענען מיר אויף זיי ווייזן און זאָגן, אַז... נו, וואָס די אמעריקאנער האָבן פאַרגעסן, אָדער
זענען געווען אַ ביסל צו לאַנגזאַם צו טאָן נאָך 1998.
איצט זענען די בריקס־לענדער.
און איר קענט רוסלאַנד מער נישט פשוט אָפּטיילן, ווײַל זיי האָבן איצט זייער שטאַרק אַלייז, וואָס אויך
האָבן נישט קיין אינטערעס אין אַ אמעריקאַנער אימפעריע.
יאָ, אַזוי האָבן מיר כינע, האָבן מיר רוסלאַנד, האָבן מיר אינדיע, האָבן מיר דרום־אַפֿריקע, און נאָך לענדער קומען צו.
אין דער צײַט ווענדן זיך אפילו פֿריִערדיקע פּאַרטנערס אַוועק פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן. סאַודי־אַראַביע טרעפֿט זיך מיט איראַן
אין בייג'ינג, וואָס איז נישט ממש וואָס מיר ווילן, און, לאָמיר זאָגן, מיר קענען באַלד דאַרפֿן אונדזערע נאַפט אויסער דעם דאָלאַר.
דאָס מיינט אַז דער צוג האָט שוין די סטאַנציע פֿאַרלאָזט, אָבער די אימפעריע האָט דאָס נאָך נישט באַמערקט און פּרוּווט איצט, דורך
צווינגען דעם מערב אין אַן אַרומנעמען און פֿירן נאָך אַ פּראָקסי־מלחמה אין אייראָפּע, צו
מאַכן אונדז באַצאָלן פֿאַר דעם שיט, ווידער אַמאָל.
און דערפֿאַר איז עס שטענדיק דער זעלבער מאַגישער טריק, אָבער דער צוג האָט שוין די סטאַנציע פֿאַרלאָזט אין דעם זינען אַז מען
קען מער נישט אַרויסברעכן די בריקס־לענדער, אַרײַנגערעכנט בראַזיל.
איך וויל אויפמערקזאַם מאַכן אַז ווען נאטאָ נאָך געשטאַנען האָט – נאטאָ עקזיסטירט נאָך הײַנט, זיכער, זי האָט זיך אויסגעברייטערט –
אָבער ווען דער וואַרשעווער פּאַקט נאָך געשטאַנען האָט, האָבן מענטשן שטענדיק געפרעגט: צי זענען זיי איצט
דער וואַרשעווער פּאַקט, אָדער זענען זיי איצט נאטאָ?
און האָבן זיך געטאָן ווי זיי אַלע זײַנען דאָרט.
אין פאַקט, 120 לענדער זענען קיינמאָל נישט געווען אין איינעם אָדער אין דעם אַנדערן.
אַזוי זײַנען מיר טאַקע די מינאָריטעט; אויב מען קוקט אויף די ניט־אַליינדירטע לענדער – גלאָבאַל
געזאָגט – זײַנען די ניט־אַליינדירטע לענדער טאַקע די וואָס בכלל ניט אינטערעסירט זײַנען.
און דאָס איז טאַקע די מערהייט פֿון זיי.
גאַנץ ריכטיק, און איך גלייב אַז די אמעריקאנער, ווי יעדער אימפעריע, מוזן לעסאָף פֿאַרשטיין אַז דער שטערן גייט אונטער און
אַז מיר לעבן שוין לאַנג אין אַ מולטיפּאָלאַרער וועלט, אָבער יעדער אימפעריע קען דאָס נישט זען, און איצט מוזן מיר נאָר
באַטראַכטן דעם שטאַמפּנדיקן ריז, וואָס איז נישט נאָר נאַריש, דאַרף מען זאָגן, נאָר אויך האָט ער פילע גוטע זײַטן.
עס איז נישט נאָר די רעגירונג; עס זענען אויך פילע זאַכן פֿון אַמעריקע וואָס זענען קיל און ווונדערלעך, אַזוי
איז עס אַ גוטע זאַך אַז דאָס פאַלט נאָר אַזוי און נישט ציעט אַלע אַנדערע זאַכן אַראָפּ מיט זיך.
מיר וועלן אויך מצליח זײַן.
און אויב מיר וועלן דורכפֿאַלן, וועלן מיר אַלע אומקומען אין אַ נוקלעאַרן האָלאָקאָסט.
אַזוי פּאַסירט עס.
און וואָס מיר טאָן איצט איז: אויב די דײַטשן זיך באַוואָפֿענען, יאָ, מיט הונדערט ביליאָן און קויפֿן F-35 באָמבערס, וואָס וועלן
שפּעטער אין אַ געוויסן מאָמענט קענען שיסן נוקלעאַר־מיסילן אויף מאָסקווע, וועלן דײַטשישע ערטער ווי ראַמסטײַן באָמבערט
ווערן, אָדער וואָס (איך ווייס נישט) … שטוטגאַרט, און דאַן וועלן מיליאָנען דײַטשן זיך אַרויסצוגעבן, למשל קיין שווייץ.
דאָס פֿירט צו פליטהימישע באַוועגונגען אין אייראָפּע.
קיינער קען נישט האָבן קיין אינטערעס אין דעם, נאָר אַ מיליטעריש-אינדוסטריעלער קאָמפּלעקס וואָס איז אַזוי גרויס געוואָקסן
אַז ער פשוט דאַרף מלחמה צו איבערלעבן, דראָט יעדע דעמאָקראַטיע.
און דאָס איז עפּעס וואָס אַ אמעריקאַנער פּרעזידענט, אייזנהאוער, האָט שוין געזאָגט.
אין קורצן, דאָס איז וואָס מיר האָבן שטענדיק געזען, אָבער מען טאָר עס נישט זאָגן, ווײַל זיי זענען די גוטע.
און די גוטע מענטשן ווילן איצט אָפּשאַפֿן די אינטערנאַציאָנאַלע געזעצן.
האַ? פֿאַר וואָס?
און פֿאַרבײַטן עס מיט אַ ווערט־באַזירטער וועלט־אָרדענונג.
פֿאַרוואָס? ווײַל ווען לענדער פֿאַראייניקן זייערע כּוחות, קענען זיי אויך דורכצוזעצן אינטערנאַציאָנאַלע געזעצן.
און ביז איצט איז דאָס פשוט געווען היפּאָקריטיש.
יאָ, און דער שלייער, אַלץ פֿאַלט איצט אַראָפּ.
מיר האָבן אויף עפּעס אופֿן נאָכגעגאַנגען די פאַלשע גוטע מענטשן.
אין דײַטשלאַנד האָבן מיר למעשה נאָר די פֿירערשאַפֿט געביטן.
פֿאַרשטייסטו?
און ווען איך זאָג, הער, נעם אחריות פֿאַר וואָס דו גלייבסט אַז דו ביסט.
און אויב איר זענט דעמאָקראַטיש, קענט איר נישט זײַן פֿאַר מלחמה.
מיר האָבן דאָס שוין געהאַט אונטער ווילי בראַנדט און עגאָן באַהר, וווּ מיר פשוט האָבן געזאָגט: גיי אַריבער און רעד
מיט די וואָס דו פֿאַרשטייסט נישט, ווײַל מען קען פיל טוישן אין פּאָליטיק, אָבער נישט געאָגראַפֿיע.
און מלחמה איז נישט קיין אָפּציע; גוואַלד איז נישט קיין לייזונג.
דו זאָגסט דײַן קינד דאָס אויך נישט, ווען עס קומט היים פֿאַרוווּנדעט.
צי האָט דער צווייטער מענטש געהאַט אַ קעשענע־מעסער?
דאַן וועסטו הײַנט־נאַכט באַקומען אַ געווער. – מיר וועלן דאָס אויך נישט טאָן.
פֿאַרוואָס געלט דאָס אין אינטערנאַציאָנאַלע פּאָליטיק?
דאָס וועט אויך נישט אַרבעטן.
און אויב דאָס זענען אונדזערע געוויילטע רעפּרעזענטאַנטן, דאַן רעפּרעזענטירן זיי עפּעס גאָר אַנדערש.
אָבער נישט שלום און נישט אונדזער לעבן.
דאַן איז אונדזער אַרבעט צו זאָגן "אַנטשולדיקט… מיר מוזן זיי אונטערברעכן, מיר מוזן זיי אָפּזאָגן, מיר ווילן דאָס נישט."
און דו מוזט זיך שטאַרק מאַכן.
יאָ, איך געפֿין עס אויך אינטערעסאַנט אַז אויב צוויי פֿרײַנד זאָלן זיך קריגן, וואָלטסטו נישט געגעבן איינעם פֿון זיי מער וואַפֿנס.
איינער וואָלט אַרײַנגעמישט, איינער וואָלט פֿאַרמיטלען.
און דו וואָלטסט נישט געגעבן איין מענטש מער וואַפֿן, אַזוי אַז ער קען דעם אַנדערן טויטן.
דאָס האָט נישט קיין זין.
איך יאָנען אין עס, אָבער איך בין אויך נישט אַזוי שוואַך.
לאָמיר זען ווי דאָס וועט אויסקומען.
אַזוי איז עס, דו ווייסט, מיר זיצן אין אַ שיף, און אין דער שיף אַליין צוויי מענטשן דראָען צו טונקען די שיף.
לאָמיר זען ווי דאָס וועט אויסקומען.
לאָז זײַן, איך גיי אַראָפּ דאָרט.
אָדער האָב איך אויסגעקליבן אַ אַנדערע מעטאַפֿאָר.
קיינער פֿון אונדז וואָלט זיך נישט אַרויפֿגעשטעלט אויף אַ שווייצער בוס און פאָרן דורך די שווייצער
באַרגפּאַסן, נאָר צו אַנטדעקן אַז דער פֿאָרער איז גאָר שיכור.
און דו מיינסט, האָפֿנטלעך וועט ער מאַכן דעם קומענדיקן עק.
ווייל אין אַ געוויסן מאָמענט זאָגט עמעצער: "עס איז געפערלעך," גרייפט זײַן אָרעם און זאָגט: "איך וואָלט געוואָלט אַרויסגיין."
ווײַל ער ווייסט ... עס איז נישט קיין נוץ
… אָדער עמעצער אַנדערער מוז נעמען דאָס ראָד.
יאָ, ווײַל איך וועל אַראָפּפֿאָרן מיטן אויטאָ.
אָבער מיר זעען אַז מיר האָבן צו טאָן מיט משוגעים און טראַכטן, האָפֿנטלעך וועט דאָס נישט ענדיקן שלעכט.
אָדער האָפֿנטלעך וועלן זיי מסכים זײַן, וואָס עס זאָל זײַן.
יאָ, די פּאַסיוויטעט איז נישט קיין שלעכט זאַך.
איך גיי אַרויף דאָרט צו זאָגן העלא צו דיין געזונטן זינען.
מיטן באַס־פֿאָרער וואָלט געווען, מיר דאַרפֿן רעדן.
דו טוסט עס פשוט, כאָטש דו ביסט נישט קיין בוס־פֿאָרער.
און דאָ מיינסטו, איך בין נישט קיין מומחה. וואָס איז דאָס?
פֿאַרשטייט זיך, האָבן זיי אונדז דאָס געלערנט. פֿאַר דעם זענען דאָ עקספּערטן.
וווּ מיר זענען הײַנט. ווער האָט אונדז דאָ געבראַכט?
עקספּערטן
דו האָסט שוין אַ סך געזאָגט.
דו האָסט דערמאָנט די לעקציע־סעריע וואָס דו היינט אָנהייבסט.
אָדער וואָס קענען מיר דערוואַרטן פֿון אײַך אין דער צוקונפֿט?
צי וועלן מיר דיך ווידער ערגעץ זען?
איך מיין, דו ביסט, איך גלייב, KenFM עקזיסטירט ניט מער, יענע וועבזײַט.
יאָ.
אַזוי איצט האָסטו אַ נײַע וועבזײַט.
מיר האָבן געהערט אַז דו האָסט דייטשלאַנד פֿאַרלאָזט.
יאָ.
וואָס האָסטו, איך מײן, דו האָסט געזאָגט אַז דו האָסט איצט נישט קיין פּלאַנען, אָבער איז דאָ עפּעס וואָס דו
קענסט שוין זען וואָס וועלן זײַן דײַנע קומענדיקע שריט?
נו, איך האָב אין 2001 אָנגעהויבן מיט KenFM אויף דער ראַדיאָ.
דאָס איז געווען אַ ראַדיאָ־פּראָגראַם אויף RBB.
דאָס איז געווען עפֿנטלעכע בראָדקאַסטינג.
דאָס איז געווען אַ מוזיק־פּראָגראַם, . ניין. KenFM איז לעצטנס געבוליעט געוואָרן פֿון RBB.
דערנאָך איז עס אָנליין געגאַנגען און האָט געטאָן וואָס רוב מענטשן זענען באַקאַנט מיט.
אַזוי האָסטו געמאַכט פּאָליטישע פּראָגראַמען. יאָ.
ריכטיק. און געטאָן אינטערוויועס. פּונקט.
אינטערוויוען און פֿאַרשיידענע פֿאָרמאַטן: די קרעאַטאָרס, טוויט־טיווי, פּאָזיציע און אַזוי ווײַטער, זייער געניט דורכגעפֿירט,
אַ סך, אַ סך פֿאָרמאַטן, אַרײַנגערעכנט אַ סך פּאָדקאַסטן.
און דאַן איז דאָס אויך אַטאַקירט געוואָרן, אַזוי האָב איך געזאָגט, איך מאַך אַ סוף דערצו, און עס וועט ווערן apolut.net.
apolut.net איז אַ פּאָרטאַל וואָס האָט איבערגענומען אַ גרויסן טייל פֿון KenFM'ס אינהאַלט.
אויך, אַ סך גרויסע טיילן פֿון דער רעדאַקציע־מאַנשאַפֿט און אַנדערע, ווי אויך אַ סך פּאָדקאַסטן און אַזוי ווײַטער.
אָבער איך בין דאָרט נישט באַטייליקט אין רעדאַקטאָרישער אַרבעט.
איך שרײַב דאָרט גאָרנישט.
אויב איך טו עפּעס, קענען זיי עס פֿאַרבינדן.
זיי פֿאַרבינדן זיך אויך מיט אַנדערע זאַכן.
איך גיב נאָר טעכנישע עצות.
און בינתיים וועל איך פֿון סוף מײַ אָנהייבן טאָן סאָופיסטיקייטעד.
איך האָב געזאָגט אַז איך וויל צוריקקומען, אָבער נישט ווי קען יעבזן, נאָר אונטער מײַן אמתן נאָמען.
און איך וויל אַז – ווי איך האָב שוין געזאָגט – איך בין אינטערעסירט אין אַנדערע זאַכן, איך בין
אינטערעסירט אין נשמה, איך טו סאָפיסטיקירטע זאַכן.
און דאָס קומט צוריק, און עס זענען פילע פֿאָרמאַטן, אָבער די הויפּט זאַך איז אַז איך געפֿין טאָג־טעגלעכע
העלדן און אינטערוויו זיי, ווײַל איך וויל זיי פאָרשטעלן.
און דער soufisticated.net וועט זיין בנימצא פֿון סוף מײַ, און איך בין איצט אויך אויף אַ טור מיט אַ לעקציע, וואָס
וועט אויך ווערן אַנאָנסירט ווען די טור־דאַטעס זענען בנימצא.
דאָס איז אַ קלאַסישער אַקאַדעמישער לעקציע וואָס אויך ניצט סליידס, ממש ווי אַ גאַנסער־לעקציע, אָבער מיר טוען דאָס שוין אין
"Fear Eats Freedom"; עס גייט וועגן פּראָפּאַגאַנדע־טעכניקן.
עס גייט וועגן ווי מענטשן זענען געזעלשאַפֿטלעך פּאָזיציאָנירט.
וואָס איז זײַן געזעלשאַפֿטלעכער דנ״א?
פֿאַרוואָס איז דאָס אַלץ מעגלעך?
ווען איר פֿאַרשטייט פֿאַר וואָס דער פּראָפּאַגאַנדע־טריק אַרבעט מאָל נאָך מאָל, איז עס ווי ווען איר גייט אַרײַן אין אַ
קראָם און זאָגט: "מר אַזוי־און־אַזוי קומט אין אַ רגע אַרײַן; ער וויל טאָן אַ מאַגישן טריק; ער זאָגט: 'דאָ איז די טאָוו'."
קוק וואָס ער טוט, און דערנאָך וועט ער קיינמאָל מער נישט קענען טאָן דעם טריק.
און איך וויל אַז מענטשן זאָלן לאַכן ווען זיי זעען נאָך אַזאַ טריק, לאַכן און זאָגן: "איך ווייס דעם."
און דאַן קענען מיר סוף־כּל־סוף אָנהייבן און איר פֿרעגן, ווי האָט ער דאָס געטאָן?
ווײַל פּראָפּאַגאַנדע איז איין־זייטיקע אינפֿאָרמאַציע, איין־זייטיקע אינפֿאָרמאַציע ווײַל איר פֿאַרפירט מענטשן.
אָבער דער טריק איז פּשוט, ער איז דורכזיכטיק.
אונדזער היים־אַרבעט איז סוף־כּל־סוף זיך דערצו נעמען און זאָגן: הער, עס איז נישט אַזוי שווער.
די ביכער זענען געשריבן, אַזוי איז עס.
און דאָס איז אַזוי קלאָר ווי אויב אַ הונט וואָלט איצט קומען און איך האָב אַ ווורשט, וואָלט ער זיך אָפּשטעלן.
קענט איר זיך? ניין. הינט רעאַגירן אויף ווורשט.
איז דאָס אַזוי? יאָ.
צי געלט דאָס אויך פֿאַר פּודלן פֿון אַפֿגהאַניסטאַן? יאָ.
שאָף־הינט אין דרום־שווייץ.
איך מיין אַזוי.
ווייסטו ווי צו זיך אָריענטירן? ניין. איך ווייס ווי הינט גיין.
דער הונט ווייסט דאָס פשוט נישט. פֿאַרשטייסטו?
און זיי ווייסן ווי מיר גייען.
ווײַל זיי האָבן אונדז יאָרן לאַנג דורכגעפֿאָרשט מיט זייערע געזעלשאַפֿטלעכע וויסנשאַפֿטן און נוצן פּשוט דאָס וויסן.
און איצט שולדסטו מיר אַ דערקלערונג און זאָגסט, קען איך דאָס אויך וויסן? יאָ.
עס איז ווי פֿאָרן־לעקציעס.
לערן צו אויספֿאָרשן זיך.
און דאַן זאָגסטו, אָ, אַזוי אַרבעט עס נאָר ווײַל איך פשוט וויל נישט לערנען עס – פּונקט –
און איצט האָסטו אַ חוב צו זיך צו לערנען עס.
און אַמאָל דו האָסט אָנגעהויבן דאָס צו טאָן, וועסטו דערגרייכן דײַן ציל שנעלער ווי דו מיינסט. מיר
דאַרפֿן אַ אַנדערש בילדונג־סיסטעם, מיר דאַרפֿן געלט.
אָבער דו קענסט גלייך אָנהייבן.
עס גייט דערפֿון אַז מען זאָל אַליין אָנהייבן דעם פּערספּעקטיוו־טויש, און דאָס איז זייער פּשוט.
איך וויל נאָר ווײַזן דאָס.
דאַן קען יעדער עס טאָן. פּונקט.
דו דאַרפֿסט נאָר אַרײַנקומען אין דעם ריטם פֿון די זאַכן.
דו דאַרפֿסט אַ נאָכמיטאָג, דו לייענסט דרײַ ביכער, דו זאָגסט, עס איז טאַקע גאַנץ פּשוט.
פארוואס האָב איך דאָס קיינמאָל נישט באַמערקט? ווייל עס איז גוט געטאָן. עס איז גוט געטאָן.
יאָ.
עס איז ווי, ווייסטו דעם פֿילם "די זעקסטע זינען"?
יאָ.
גאַנץ ריכטיק. ביים לעצטן מאָמענט פֿאַרשטייסטו, גאָט אין הימל, אַז יענער טיפּ, ברוס וויליס, איז טויט.
דו וועסט עס באַמערקן ביים גאַנץ סוף.
ווײַל אין דעם פֿילם האָבן זיי פשוט געלערנט צו וואַרטן ביזן סוף...
דאָס איז בריליאַנט געטאָן, און דאָס איז דער מאָמענט וואָס איך האָב דיר צוגעזאָגט בעת דער לעקציע. גוט געט, דאָס איז גוט געטאָן.
יאָ, עס איז גוט געטאָן, אָבער דאַן אַרבעט עס מער נישט.
דו קענסט נישט צווייט מאָל קוקן "די זעקסטע זינען" און זײַן איבערראַשט.
אַזוי איז עס, יאָ.
דאָס איז פֿאַר מיר אַלץ. אויפֿלייזן מיט איבערראַשונג. אַנטוישונג. אויפֿלייזן די באַטרוג.
יאָ, אַ גרויסן דאַנק פֿאַרן אינטערוויו.
דאָס איז געווען זייער ספּאָנטאַן, און מיר ווינטשן אײַך אַלעס גוטס מיט אײַערע צוקונפֿטיקע פּראָיעקטן.
מיר מיינען אַז וואָס איר טוט איז אויך גרויס, און ווי איר גייט פאָרויס אין דער גאַנצער באַוווסטזייַן־באַוועגונג און אַזוי
ווייטער, און איך מיינ אויך וואָס איר האָט געזאָגט וועגן דערוואַקסנקייט, אַז מענטשן זאָלן טאַקע אָנהייבן מיט זיך אַליין.
די נײַע וועלט הייבט זיך אָן אין שטוב, טאַקע הייבט זיך אָן מיט מיר.
איך מיין אַז דאָס איז אַ וויכטיקער אָנזאָג.
פּונקט. און דערפֿאַר גראַטולאַציע צו kla.tv.
איך מיין אַז יעדער אַלטערנאַטיווער מיטל, ווער האָט דיר דערלויבט דאָס צו טאָן?
איך וועל עס איצט פשוט טאָן.
דאָס איז אַ באַרײַכערונג.
איך גלייב אַז פֿאַר אונדז אַלעמען איז דער וויכטיקסטער באָטשאַפֿט אין דעם גאַנצן פשוט אַז די לייזונגען זענען דעצענטראַליזירט.
דעצענטראַליזירטע מעדיע, דעצענטראַליזירטע געלט, אַלץ איז דעצענטראַליזירט.
אַ סך גוטע געדאַנקען זענען אומעטום, אַזוי דו קענסט קיינער פֿון זיי נישט פֿאַרדאָרבן.
מיר דאַרפֿן נישט אויסטוישן איין פּיראַמיד־סכעמע מיט אַ צווייטע.
מיר מוזן נעמען אונדזער סימן פֿון דער נאַטור, וווּ בכלל זענען נישטאָ קיין פּיראַמידן.
פּונקט.
עס איז נישט. זיי זענען צעלן, פילע איינצעלנע צעלן.
וואָס קענען מיר דערפֿון לערנען?
נעצווערקט ווי אַ אָרגאַניזם.
טראַכט, טראַכט פאָרויס, און דאַן האַנדל.
יאָ.
עס איז פּשוט און גלייך, אָבער דו מוזסט זיך אַרײַנברענגען אין דעם ראַס, אַנדערש וועט עס נישט אַרבעטן.
זייער גוט. גוט. אַ דאַנק.
אויך אַ דאַנק. אַ גרויסן דאַנק. גוט גליק.