Wikipedia ass déi siwwent am meeschten gesicht Websäit op der Welt a bei wäitem déi bekanntst Online-Enzyklopädie.
Wikipedia huet domat e wesentlechen Afloss op d'Wëssen an d'Weltvisioun vu ville Leit.
Wikipedia gëtt allgemeng als e transparenten an haaptsächlech zouverlässege kollaborativen
Projet ugesinn. Awer ass dat wierklech de Fall?
Wien a wat steet hannert Wikipedia, a wat sinn seng Ziler?
Wikipedia gehéiert der Wikimedia Foundation. All Joer freet Wikipedia seng Lieser ëm Spenden, wat den
Androck erweckt, datt et e Lieserfinanzéierte Medium ass.
Wikimedia, d'Stëftung hannert Wikipedia, hat am Juni 2021 Verméigen, déi iwwer 85 Milliounen £ lagen.
Ënnert dem Titel "Wikipedia an Propaganda" huet Swiss Policy Research am Januar 2024 en Artikel op senger
Heemside aktualiséiert, deen Kla.TV hei ënnen gedeelt a gedeelt awer an eegenen Wierder reproduzéiert huet.
Ass Wikipedia e gemeinsame Wierk vu ville Auteuren?
Fuerschung weist, datt d'Englesch Wikipedia, mat siwe Milliarde Säiteopruff pro Mount, nëmmen
vun 500 aktive Administrateuren verwalt gëtt.
Déi däitsch Wikipedia, mat ronn enger Milliard Säiteopruff pro Mount, gëtt vun nëmmen 30
Beamten an 150 Administrateuren kontrolléiert.
80 % vun allen Wikipedia-Inhalter ginn vun nëmmen 1 % vun allen Auteuren geschriwwen!
Wéi eng Gruppen beaflossen d'Artikelen op Wikipedia?
Afloss vun de Firmen
An engem vun de bekanntste Fäll war e Projetmanager bei der pharmazeutescher Firma Merck och e Administrator
vun der däitscher Wikipedia a huet Artikelen iwwer d'Geschicht an d'Produkter vu Merck manipuléiert.
De Fall gouf 2015 opgedeckt, mee hat keng Konsequenzen fir den Administrator.
2014 D'Fuerschung huet gewisen, wéi Lufthansa Donnéeën iwwer Fligerlärm vun der Wikipedia ewechgeholl huet an wéi de
Gefiererhiersteller MAN Informatiounen iwwer seng Tankproduktioun während dem Zweete Weltkrich ewechgeholl huet.
Daimler-Benz huet d'Referenzen op politescht Lobbying ewechgeholl, an Boehringer Ingelheim huet d'Informatiounen
iwwer de kënschtlech hiergestallten "Agent Orange" ewechgeholl.
Afloss vun de Geheimdéngschter
Zréck am Joer 2007 hunn Fuerscher erausfonnt, datt ee vun de aktivsten an aflossräichsten Administrateuren op der englëscher
Wikipedia, bekannt als "Slim Virgin", an der Tat e fréiere Informant vum britesche Geheimdéngscht war,
deen ënner engem falschen Numm a Kanada gelieft huet.
Och am Joer 2007 konnten Fuerscher beweisen, datt Mataarbechter vun der CIA an der FBI Wikipedia-Artikelen
iwwer kontrovers Themen wéi de Krich am Irak an d'Militärprison zu Guantánamo geännert hunn.
Afloss vun Aktivistgruppen op Wikipedia
Zousätzlech zu PR-Firmen an Regierungsakteuren spillen och e puer Aktivistgruppen eng wichteg Roll bei der
Redaktioun an der Manipulatioun vu Wikipedia-Artikelen.
Eng vun deene wichtegsten, awer am mannsten bekannte Aktivistgruppen op Wikipedia sinn déi sougenannt "Skeptiker", eng
onkloer a sektähnlech Organisatioun, där hir Memberen net "skeptesch" géint offiziell Positiounen
sinn, mä éischter Kritiker vun dëse Positiounen.
Sou déngen d'Skeptiker eigentlech als Cyberkrieger fir politesch a kommerziell Interessen.
Sogar während der Coronavirus-Pandemie (2020–2022) hunn d'"Skeptiker" eng zentral Roll op Wikipedia gespillt, andeems
si offiziell, awer meeschtens falsch Positiounen duerchgesat an kritesch Fuerscher, Dokteren a Journalisten verleumdet hunn.
Zum Beispill gouf d'Méiglechkeet, datt de Virus an engem Laboratoire entstanen ass, als
"Verschwörungstheorie" ofgewisen, an de schützende Effekt vun de Vaccinen gouf wesentlech iwwerdriwwen.
Sogar bei der komplexer Fro vum Klimawandel verteidegen d'Aktivisten d'offiziell Narrativ a verleumden kritesch Auteuren.
E puer vun dëse Aktivitéiten ginn vun de Regierungen ënnerstëtzt, wéi zum Beispill de "Projet fir d'Kommunikatioun vum
Wëssen iwwer de Klimawandel duerch Wikipedia ze verbesseren".
2019 huet gewisen, datt d'däitsch Wikipedia-Artikelen iwwer d'Themen Energiewend, global Erwiermung, Klima- a Schutz,
Leugnung vum Klimawandel, Leugnung vun der Wëssenschaft, Wandenergie, Photovoltaik an Greta
Thunberg all deen selwechte Haaptautor hunn:
E Member vun der Partei Bündnis 90/D'Gréng an der däitscher Skeptiker-Beweegung.
Eng aner Grupp, déi besonnesch aktiv ass bei der Redaktioun an der Manipulatioun vu politeschen a soziale
Themen op Wikipedia, ass déi sougenannt "Antifa-Beweegung".
Am Géigesaz zum traditionelle "lénksen Flillek" ënnerstëtzt d'moderne "Antifa-Beweegung"
pro-amerikanesch a pro-israelesch Politiken.
2021 Leakéiert Dokumenter hu gewisen, datt e féierende Member vun der amerikanescher "Antifa-Beweegung" Verbindungen
mat briteschen an amerikaneschen Geheimdéngschter hat.
Den Antifa-Member huet konservativ an traditionell lénk Journalisten a Politiker attackéiert, déi d'Krieger
vun den USA oder d'Politik Israels kritiséiert hunn.
An de däitschsproochege Länner huet sech de Begrëff "Transatlantifa" fir dës Grupp vu Aktivisten etabléiert.
Wikipedia an d'WEF
Et ass net iwwerraschend, datt de Wikipedia-Grënner Jimmy Wales esou verdeckte
Operatiounen op Wikipedia ëmmer erëm ënnerstëtzt huet.
Wales ass e Frënd vum fréiere britesche Premierminister Tony Blair. Am Joer 2012 huet Wales Kate Garvey bestuet.
Kate Garvey ass eng Young Global Leader vum World Economic Forum (WEF) zu Davos.
Déi fréier Generaldirekterin vun Wikimedia, Katherine Maher (2016–2021), huet virdru beim aaflossräichen
American Council on Foreign Relations (CFR) geschafft.
Katherine Maher ass och eng WEF Young Global Leader, eng Senior Fellow beim NATO-affilléierten Atlantic Council, an eng
Member vum Foreign Affairs Policy Board vum US-Ausseministerium.
Wikipedia-Matgrënner vertraut Wikipedia net méi
An engem Interview am Joer 2021 huet de Wikipedia-Matgrënner Larry Sanger erkläert, datt hien der Websäit,
déi hien selwer erstallt hat, net méi vertraut huet.
Besonnesch huet Sanger bemierkt, datt Themen a Kontroversen, déi an de "zentral-lénksen Mainstream-Medien"
net erschéngen, och net op Wikipedia erschénge kënnen.
Tatsächlech akzeptéiert Wikipedia bal nëmmen etabléiert Medien als "zouverlässeg Quellen", während onofhängeg Medien, onofhängeg
vun hirer Qualitéit, gréisstendeels ausgeschloss bleiwen.
An engem Interview mam US-Journalist Glenn Greenwald am Joer 2023 huet Sanger argumentéiert, datt Wikipedia e Kontrollinstrument an
de Hänn vum amerikanesche Establishment an den Geheimdéngschter ginn ass, a dobäi gesot, datt, no senger Meenung,
"keen Enzyklopäd jeemools esou onausgewächt wéi Wikipedia war".
Mir schléissen of mat engem Zitat vun engem fréiere Wikipedianer: "Wat mat Wikipedia geschitt, ass e Skandal."
Ech war fréier e Transkribateur a kann d'Diktatur vun den Admins bestätegen.
Et geet net ëm Argumenter, et geet ëm Muecht.