Ka aro nui te Pūrongo a Schöning o tēnei rā ki ngā kaupapa e toru o nāianei.
Ko tētahi ko te whakamahere i tētahi pakanga whakaeke e ngā āpiha o te Bundeswehr Tiamana.
Ko te tuarua ko Ingo Gerhartz rāua ko Amy Gutmann.
Ko te tuatoru ko te ngana ki te aukati i a Heiko Schöning kia kaua e kōrero i te whakaaturanga
rangimārie i Berlin i te 10 o Poutū-te-rangi 2024.
I mauheretia tētahi korerorero, ā, i kitea, i pūrongo rānei i ngā pāpāho hei "Taurus wiretapping scandal".
He aha tērā katoa?
Āe rā, ā, me tēnei te taitara matua: ko te whakamahere i tētahi pakanga whakaeke.
Ā, kua rāhuitia ngā pakanga whakaeke.
I te 19 o Hui-tanguru 2024, i tū he hui whakamahere mō tētahi pakanga whakaeke e ngā hēnetara o te Bundeswehr Tiamana.
Arā, ko te upoko o te Ope Rererangi Tiamana, te Tumu Hōia Ingo Gerhartz.
Nā General Gerhartz rāua ko General Gräfe me ētahi atu e rua i whakamahere motuhake te pahūtanga o tētahi piriti o tāwāhi.
Ā, he pouri, nā tōna rahi, he rite te piriti ki tētahi papa rererangi.
Ko te tikanga, tērā pea me tekau, me rua tekau rānei ngā pū-rere mō tērā. Ā, koinei te whakarite mō tētahi pakanga whakaeke.
Ā, e ai ki te Tuhinga 26, Wāhanga 1 o te Ture Matua – kei a au tētahi kape i konei, i tuhia ki ngā kupu iti –
Ko ngā mahi e tūpono ana ka whakararuraru i te noho rangimārie tahi o ngā iwi, otirā ngā whakarite
mō tētahi pakanga whakaeke, he hē ki te ture matua.
Me whiua rātou.
Nō reira, e kī ana mārika te Tuhinga 26 mō te tiaki rangimārie, kāore e tika kia whakamahere he pakanga whakaeke, ā, me whiua.
Ā, ko tā Hēnetara Gerhartz me ērā atu tokotoru o ngā rangatira tiketike o te Bundeswehr, ko te pahū i
tētahi piriti o tāwāhi mā ngā mīsāra Taurus o Tiamana.
Ehara i te mea nui te momo rākete rānei, te ingoa rānei o rātou.
Ko te mea nui, ko te whakamahere i tētahi whakaeke ki runga i tētahi piriti.
Ka rite tērā ki tētahi atu whenua ke e hiahia ana ki te pahū i ngā piriti o te awa o Elbe i te taha o
Hamburg, o Dresden rānei, me ngā piriti o te awa o Rhine i te taha o Cologne, o Düsseldorf rānei.
Ā, ko te whakamahere mārama, nā te mea i roa tēnei hui whakamahere tata ki te 40 meneti, ā, kua whakauhia
tēnei, kāore i whakahēhia, koia tonu te mea i tupu.
Kua whakapono au ki tēnei. Ehara au i te tākuta anake; he komihana āpiha hoki āku, ā, he āpiha
hoki ahau i roto i te Rēhita Ope Taua o Tiamana.
Ko te tikanga, i te tirohanga hangarau, ka taea e au anake te whakamana i te katoa.
Ā, koirā te take. Me whiunga ā-ture tērā.
Ā, ko tērā anō tētahi mea i kī mātou i muri i tōna puta i te 1 o Poutū-te-rangi: Ināianei ka whakarite wawe mātou i
tētahi whakaaturanga, ā, ka pānui atu au kei te pūrongo au i ngā hēnetara, otirā ko Hēnetara Gerhartz.
Nō te mea he hara tērā.
Āe, tino. Hei hōia o te Bundeswehr, ka tonoa rānei koe ki tētahi hui pēnei? Nō reira, he aha pea i muri i tēnei?
Ā, ko wai rānei tēnei Gerhartz, kia taea ai e ia te matapaki i tētahi mahere pēnei?
Āe, e te Hēnetara Gerhartz, arā, ko te Tumu Hēnetara Ingo Gerhartz, he rangatira nohinohi tonu ia mō tōna tūranga.
Ko ia te upoko o te Ope Rererangi Tiamana. Kei reira te Ope Taua, te Ope Moana, te Ope Rererangi me ētahi wāhanga ā-roto.
Nā tēnei, ko ia tētahi o ngā hēkeretari rangatira rawa atu i Tiamana.
Ā, i whakamahere ia i tēnei me ērā atu hēkeretari.
Ā, i te mea he mema a Tiamana o NATO, ā, ko Amerika, kāore e kore, ko ia te mana rangatira, ehara i te mea i
roto noa i a NATO, me pātai mārika tātou ki a tātou anō:
Ka taea e tētahi hēnetara Tiamana te whakamahere tūturu i te whakangaromanga o tētahi piriti nui ki
tāwāhi, me te kore whakahau, me te kore tautoko a Amerika?
Kāore rawa.
Ā, nō muri iho, āe rā, i pātai au ki a au anō: Nā wai rānei kei muri i tēnei?
Ko wai te tangata e tino ārahi ana i te upoko o te Hoari Rererangi?
Ko wai te tangata e whakahaere ana i te katoa o te mea i Amerika?
Āe, i taku tirohanga, koinei anō te tauira tuku iho.
Ko ia te Amepā o Amerika ki Tiamana, ā, ko Amy Gutmann tōna ingoa.
Amy Gutmann – engari me tuhi ko Gutmann.
Ā, tēnei tangata, āe, he maha ngā mea kei tōna rekoata, ā, e hāngai ana ki taku rangahau tātari hara.
Nō te mea ehara tēnei wahine i te māngai ā-motu o Amerika anake, engari ko ia hoki te heamana o te
Komihana a te Perehitini mō ngā Tikanga Pūtaiao Ora.
Ko te tikanga, i āwhina ia ki te whakatau mēnā e whakaaetia ana ngā patu koiora i roto i tēnei anga.
Ko Amy Gutmann tēnei.
Kua roa ia e noho ana i Tiamana, ā, kua tūtaki ia ki a Henera Ingo Gerhartz i ngā wā maha.
Ka taea hoki e mātou te whakaatu i ōna whakaahua ki reira.
Ā, he tino tata te hononga mahi a rāua.
Ā, he pono hoki, ehara tēnei tūranga e mau ana a Amy Gutmann i konei i Tiamana i te tūranga tōrangapū anake, engari,
pēnei i ngā tuhinga kua tuhia pai i roto i ngā tekau tau, he tūranga hoki e whai wāhi ana ki ngā mahi mōhiohio.
Ā, kei raro i te mana whakahaere o ngā amepā o Amerika ētahi wāhanga o te CIA i roto i te whenua,
arā, te ratonga huna, te Central Intelligence Agency.
Ā, me kī anō, ko te peka ā-tāngata noa o te CIA, ehara i te mea tino mōhiotia, ko USAID.
He āwhina whakawhanaketanga tūturu tēnei, kia kī ai. Engari he ārai noa iho tēnei mō te CIA.
Ā, kua pērā tonu mai i te Pakanga o Vietnam, te mea hou rawa atu.
He rārangi whakahaere anō hoki, kia mōhio ai koe kei konei te amepā, ā, kei raro i a ia i
taua rārangi ko te CIA, ko USAID me ērā atu tari.
Ko te tikanga, he rite hoki ngā māngai ā-motu i roto i tētahi whenua ki ngā kaiārahi.
I tūtaki a Ingo Gerhartz rāua ko Amy Gutmann i ngā wā maha, ā, i mahi ngātahi tata rātou.
Ka taea e mātou te whakaatu i tērā.
Ā, ko te mea e tino whakamataku ake ana ki ahau, ko te tino kaha o Amy Gutmann ki te whakamahi me te whakarite pūtau ora.
Ā, kua whakamana tēnei e ētahi tuhinga maha, tae atu ki ngā tuhinga pūtaiao.
Ehara tērā i te mea pai, āe rānei, ināianei kua tata ake te mōrearea ki Tiamana, ā, kua kaha ake tōna whai wāhi.
Nō reira, tērā pea ka whakatinana a Tiamana i tēnei, nā te mea kāore a Amerika e hiahia kia
paru āna ringa i te mahi tūturu. Ka taea pea tērā?
Āe, kei tētahi taha noa o te repo a Amerika.
Ā, i konei i Īropi, he pakanga, kia pērā ai te kī, i waenga i Tiamana me Ruhia, ā, kāore
tētahi o te iwi Tiamana e hiahia ana ki tērā.
Ā, ko te pātai, me pēhea e whakaritea ai tētahi mea pēnei? Me pēhea e puta ai tētahi mea pēnei?
Ā, tata tonu ki te tekau tau ki muri, i mātakitaki mātou i tēnei, ā, ināianei ka kite anō mātou e tupu ana, mai i te tau
2014, me tētahi tangata tino ōrite ki a Amy Gutmann e mahi ana i Tiamana hei whawhai ki Ukaraina, i Ukaraina.
Koinei te whakaeke o Maidan.
Āe, koinei te coup o Maidan, arā, te panoni kāwanatanga, te whakakorenga kino i te kāwanatanga i pōtiia i Ukaraina.
Ā, mai i te tau 2014 anake tūturu nei kua pā mai ēnei raruraru katoa ki a mātou.
Ā, ko Victoria Nuland tērā tangata.
Nō ngā tau tekau ki muri, i puta he aitua ōrite i arai ai tēnei pakanga nui i waenga i Ukaraina
me Ruhia, ā, kua haere tonu, kua tino kaha hoki.
Ā, ka taea pea tērā kia tupu anō, kia tupu rānei.
Āe, i te āhua rite, me kī noa iho.
He aha te āhuatanga o Nuland?
Ae, kei reira hoki tētahi ōrite:
I mau hoki i reira tētahi kōrero a Victoria Nuland, tata ki te tekau tau ki muri.
Ko te pātai ko wai te tangata i hiahia ai a Amerika me ōna hoa NATO kia tū hei rangatira kāwanatanga e whai ake nei.
I Ukaraina? I Ukaraina.
Ko wai e hiahia ana a Amerika ki Ukaraina. Heiko Schöning:] Āe, tino tika. Koinei tonu te kaupapa.
Ā, i hiahia ngā whenua o te EU ki a Klitschko, te kaiwhawhai pōro. Ā, i mea a Victoria Nuland: 'Haere ki te reinga te EU.'
Nō reira, wareware ki te EU. He tino mākohakoha, he tino kore manahau.
I whai a Victoria Nuland i tētahi tahua tata ki te rima piriona tāra o Amerika hei tautoko i tēnei huringa kāwanatanga.
Nō reira, he take tūturu tēnei o te pokanoa tōrangapū. Āe, i reira hoki he nui rawa te tūkino i Maidan.
Ā, kua kite mātou i ngā whakaahua whakamataku, me te pikinga ake o ngā mahi i ara ake i tēnei ki ngā whenua tata o Ukaraina.
Āe, ā, mēnā i taua wā kua whai whakaaro kē ngā tāngata, arā, 'Haere ki te reinga te EU', ināianei ka mataku noa tātou
ki te kino rawa, arā, ka waiho pea te EU, te Īropi rānei.
Rānei kua whakaaetia ka puta pea he pakanga i te taha o Europi anō.
Āe, he tika.
Nā reira, he tino mārama kei te whakaae ki te pakanga. Me hoki tātou ki ngā taipitopito.
Āe, nā Gerhartz, he hēnetara nō te Bundeswehr o Tiamana, i whakamahere tūturu i te
pahūtanga o te piriti o Crimea ki ngā taipitopito.
Ā, kāore he tino take kei hea tēnei piriti; he piriti nō tāwāhi.
Ehara te Repupurika ā-Motu o Tiamana i te pakanga ki tētahi whenua, ā, kāore hoki te iwi e hiahia ana ki te pakanga.
Me kī atu e au kia tino mārama, ā, hei āpiha tārewa hoki i roto i ngā Ope Taua o Tiamana: he hara tēnei; e ai ki te
Tuhinga 26, Wāhanga 1 o te Ture Matua, ka whiua tēnei e te ture.
I whakaurua hoki tēnei ki roto i te Waehere Hara i raro i te Wāhanga 80 – te whakarite pakanga whakaeke.
Kua whakakorehia. I whakakorehia i te tau 2017, engari kua mau tonu i te āhua tata tonu ki
tērā o te Wāhanga 13 o te Ture ā-ao mō ngā Hara.
Engari kua whakarerekēhia anō tēnei kia iti, ā, i taku whakaaro kua whakaitia tōna kaha.
Anei anō hoki, me pātai: Me pēhea e taea ai tēnei?
Me pēhea koe e taea ai te tango noa i tētahi tuhinga o te ture hara pēnei, ā, kātahi ka
whakarerekē kia rite ki tētahi kohao ture?
Engari, hei kupu poto, ka taea e au te kī noa, ahakoa ngā tikanga ture i whakamahia i reira, ka pā tonu te
Tuhinga 26, mō te tiaki rangimārie, o te Ture Matua o Tiamana.
Ā, e mārama ana e kī ana me whakapae he hara, ahakoa te whakarite i tētahi pakanga whakaeke.
Āe, ko te tikanga kua mahia e ngā āpiha o te Bundeswehr o Tiamana he hara, ā, me whakapae rātou.
Tika rawa, koirā te take nui. Me kite wawe koe i tēnei; kāore e tino taea mēnā kāore he uhi a te US.
Ka taea hoki e koe te kite i a ia i ngā hui ā-ture, i te Hui Pāpāho ā-Motu, kei reira a Gerhartz e
noho ana ki te taha o Gutmann, ā, ka noho tahi rātou.
Ka hui rātou i ngā wā maha ake, ka whakarite mahere, me ētahi atu mea maha.
Ā, he tino pātai mēnā me whakawhiwhi tētahi tangata pērā i tēnei, he āhua ruarua, ki tētahi tūranga tiketike pēnei.
Ā, i tua atu i tērā, me kī noa atu au kāore a Amy Gutmann i noho hei upoko anake o te Komihana Tikanga-ā-ora a te Perehitini o
Amerika, arā, he mana tika tōna ki ngā whakataunga mō ngā patu ā-ora, engari he perehitini hoki ia o Te Whare Wānanga o
Pennsylvania mō ngā tau maha. Āe, he kāwanatanga tērā i Amerika.
He whare wānanga nui noa iho, ko Te Whare Wānanga o Penn, kei Pennsylvania.
Ā, kua whakamārama taipitopito au i roto i te pukapuka 'Attack on the Microbiome' me pēhea e whakahaerehia ana ināianei
ngā rangahau patu koiora i Te Whare Wānanga o Pennsylvania.
Kāore mātou e hiahia ki te kōrero taipitopito rawa i konei, nā te mea kua oti kē i a mātou te
whakaputa i tētahi pūrongo a Schöning mō tēnei kaupapa.
Ā, i Te Whare Wānanga o Pennsylvania, kei reira tētahi kairangahau pūtau patu ko Henry Daniel.
Ā, kua hoki anō tātou ki taua wāhanga.
Ka tohu hoki tēnei ka ara ngā aho katoa ki te ahunga kotahi, ā, ka hui anō ki reira; nō reira me aro motuhake tātou ki tēnei.
Ka iti rawa te aro a ngā pāpāho matua o Tiamana ki tēnei, ā, kāore rawa he aro.
Ehara tēnei take Taurus i te whakarite mō tētahi pakanga whakaeke; arā, ehara i te mea he tino take
taupatupatu, engari ko te nuinga he mō te tātari huna a Ruhia.
Āe mārika, e huna hoki tēnei i te mea pea i ārahi katoa tēnei āhuatanga ki tēnei ahunga, mā te tautoko a Amerika me ētahi atu.
Ā, mā tēnei huarahi, ka whakamahia hoki hei whakapohehe i te taupori.
Ā, kāore anō te āhua pahū o tēnei take kia tino mau ki te iwi whānui o Tiamana, arā, kāore anō kia tino mōhiotia whānuitia.
Ko tērā te kaupapa matua, kia tere te karanga mō tētahi whakaaturanga kia kī: Aro mai, kei te
taha o te pakanga tātou mēnā ka haere tonu pēnei.
Me tango ngā hēkeretari o ngā Ope Taua Tiamana i ēnei tūranga kia kore ai e puta he kino ake.
Ā, koia te take i whakaritea ai tēnei whakaaturanga rangimārie mō te 10 o Poutū-te-rangi i Berlin.
Heoi, i mau a Heiko Schöning e ngā pirihimana rima meneti i mua i te tīmatanga o te hui.
Nāhea i puta ai tēnei, he aha rānei te ārai i taea pea?
Āe, me whakaarohia e au, arā, kei te whakarongo tūmataiti ki taku waea pūkoro me aku whakawhiti kōrero.
I tēnei horopaki, i mārama he tuatahi ahau ki te kōrero i te whakaaturanga; ā, hei kaikōrero tuatahi,
ka mea hoki ahau e aukatia ana ngā pakanga whakaeke.
Ko General Gerhartz me ētahi atu general. Ka tuku au i tētahi amuamu hara ki te pirihimana mō Ingo Gerhartz me ērā atu general.
Me hoki tonu koe ki tērā, nā te mea he whakararuraru katoa ērā atu mea.
Kei te tino aro atu tātou ki konei ki tētahi kēmu, ki te ahi, ki tētahi pakanga whakaeke.
Āe, ahakoa te whakamahere i tētahi whakaeke pēnei, ka whiua koe ki te whare herehere mō te iti rawa o te tekau
tau. Āe, ko te whakahaere i tētahi pakanga whakaeke ka whiua koe ki te whare herehere mō te oranga.
Me puta tātou ki ngā tiriti, me kī tātou i tērā.
Ā, i te Rātapu i Berlin, i te 10 o Poutū-te-rangi, i te rua karaka i te ahiahi, i te wā i tika ai kia tīmata.
I tae kē au ki reira i te tekau mā rua karaka i te awatea i te 17 o Pipiri i te Tiriti.
E pā ana ki te kotahi rau mita mai i te Tomokanga o Brandenburg, kei mua i te Maumaharatanga Pakanga o ngā Soviet.
I kōrero au ki te pirihimana i reira i runga i te āhua hoa, ā, i whakaatu atu au i taku tuakiri.
I kī atu au ko wai ahau. Ko au te kaikōrero tuatahi i konei, ā, kei hea rā mātou e taea ai te whakanoho i
ngā rauemi mōhiohio? He pai katoa tērā, he pai tonu, āe.
I whakaritea kia tīmata i te rua karaka i te ahiahi, nō reira i muri tata iho i te rua haora.
Ā, i pā mai ki a mātou: i ngā rima ki te tekau meneti i mua, ka tae ohorere mai ngā pirihimana,
ā, ka pātai mai ki ahau; he pātai noa iho tērā.
– Kei te hiahia koe ki te haere mai ki te tautuhi i tētahi tangata? Ahakoa i tino mōhio rātou ko wai ahau.
Ka mea au: Kāo, kāore au e hiahia ana. Kāore au e whai wā ana mō tērā i tēnei wā. Kei te hiahia
au ki te kōrero i konei, nō reira kāo te whakautu.
Ā, kāore rātou i kī e hiahia ana rātou ki te whakamana anō i te tuakiri o te tangata i hiahia ki āku raraunga me taku wāhitau.
Kua hoatu e au ki a rātou tērā i mua, heoi rā, kua mōhio kē rātou.
He tino kore taurite tērā. I hangaia kia whakararuraru i ngā mea. Kāore i tika kia tuku e au tēnei whaikōrero.
I toia ahau mō te neke atu i te toru haora, ā, he tino mārō rawa atu.
Ā, he tino tawhiti hoki ki Hohenschönhausen, 15 kiromita mai i te pokapū o Berlin, āe, he tino tawhiti
rawa atu, nō reira kāore au i tae atu i mua i te pō.
He mea waimarie, i taea e mātou te whakarite kia taea tonu e au te tuku i taku whaikōrero ki reira.
Koia rā te take ka taea hoki e koe te whakarongo ki a ia.
Aro mai! Kua rāhuitia te whakarite mō tētahi pakanga whakaeke!
Engari he rautaki noa iho tēnei hei whakararuraru i te aro.
Ka kōrero ngā tāngata mō ēnei kaupapa, engari kāore rātou e kōrero mō te ihirangi.
Ka taea e au te kī anō: ahakoa he aha i tupu i reira, kua rāhuitia ngā pakanga whakaeke.
Kei te tuku au i ngā whakapae hara ki a General Gerhartz me ērā atu.
Ā, ka taea noa e au te akiaki i ia tangata kia haere ā-tinana ki ngā teihana pirihimana.
Ā, mā tēnei ataata anō, kei reira noa ngā raraunga, ā, ka taea e tētahi te kī: Anei, he hara ā-ture pea tēnei,
kei te pūrongo atu au – ā, ka karanga noa i te Ture Matua.
Kāore he nui ake, kāore he iti ake.
Ā, he mea nui kia whakamōhio hoki tātou ki ngā kaimahi kāwanatanga me ngā āpiha, arā, ngā pirihimana
me ērā atu kaimahi kāwanatanga, koinei te āhuatanga.
Ā, he herekore ia tangata whenua katoa ki te mahi pēnei, mēnā kua mārama kua whakamaheretia he pakanga whakaeke
i konei, ā, e whakaatu ana tēnei kōrero me ngā whakapūmau kua tukuna kē e te kāwanatanga.
Kāore e taea e mātou te tuku kia puta tērā.
Nō reira, he ine anō hoki tēnei hei whakaatu i te mea e whai ake nei:
Kua mārama mātou, ko te taupori, ki tēnei.
Kāore mātou, te taupori, e tautoko ana i tēnei.
Mātou, hei taupori, e ngana ana ki te tiaki i a mātou anō.
I te mahi pēnei, me whakamōhio hoki ki te pirihimana, ki ngā kai-tōrangapū me ētahi atu, kia tīmata ai he mahi, kia aukati ai
i tētahi pakanga whakaeke pea e whai wāhi ana hoki ngā Tiamana.
Tika. Koinei noa te mea nui, ae.
Ā, ehara i te mea kia whakapae hara i te kaikawe karere me te tangata e kī ana, engari kia aro tūturu ki te mea nei, āe.
Ā, he hara tērā i raro i te Wāhanga 11 o te Ture Ratonga Hoia.
Me kī anō e au tēnei kia tino mārama i konei:
E ai ki te Wāhanga 11 o te Ture mō ngā Hoia, kāore e taea te whakatinana i tētahi whakahau mēnā ka puta he hara.
Nō reira, ki ngā hōia katoa me ngā kaimahi kāwanatanga: Kīa 'kāore'! Kāore ki te pakanga whakaeke!
Ka waiho koe hei kawenga mō te whakawa ā-ture – kaua hoki e wareware ki ngā hua ā-tikanga me ērā atu pānga.
Hei tākuta, ka taea e au anake te kī: he aha tā tātou e kōrero nei i konei mō ngā rōketi me ngā pahūtanga, me
te pahūtanga o tētahi piriti, ā, ka mate anō ngā tāngata.
Ka pahū tētahi mīhini rererangi toro pērā i te Taurus, ka eke ngā pāmahana ki ngā mano tohu Celsius.
Kei te tahuna ngā tāngata. Kei te whakangaromia, kei te wehea ō rātou tinana.
Ko tērā tā mātou e kōrero nei, āe.
Me kī anō tēnei ki ēnei rangatahi o Rheinmetall kāore nei e mōhio:
Ka kōrero ana mātou mō ngā whakaeke rōketa, e pā ana ki te tahuna me te wehenga tinana o ngā
tāngata, ā, ehara tērā i te mea whakakatakata.
Koia te take, kāore!
Nō reira, e ngā whaea, e ngā pāpā, kāore mātou e tuku i ā mātou tamariki. Kī 'kāore' ā tū mō te rangimārie.