Beraz, ez ziren birusak; aukera hau hartu nahi nuke berriro azpimarratzeko, guk bizi izan genituenak.
"Beraz, etengabe esposatuta gaude birus bitxi eta berri askorekin."
Hori egin dezakegu. Ez dago kezkatu beharrik.
"Beraz, jendea beldurtzen edo gaixotasun bati buruz ohartarazten duzunean, oso ziur egon
behar duzu benetan badakizula zein gaixotasun den."
Batzuetan pozoitzea ere bada.
Imajinatu jendea birusei buruz ohartarazten duzula, eta glifosatoak hain ahulduak uzten dituela ezen haien mikrobioma
hondatuta geratzen den; horrek pozoitze-sintomak eragiten dizkie eta gauza jakin batzuk jasateko gaitasunik gabe uzten ditu.
Eta orduan esaten duzu: "Ai, baina birusa dago."
Baina jendea pozoi motaren batek modu sistematikoan ahuldu besterik ez du egin. Hori ere gerta liteke.
"Noiz dago osasuna arriskuan?"
Nola jakin dezakezu?
Arriskupean dagoen ala ez PCR proba batekin bakarrik zehaztu daiteke. Hori da Osasunaren Mundu Erakundeak dioena.
Arriskuek nola identifikatu eta zein arrisku dauden zehazten du.
Haien jendea nonahi dute, eta orain gero eta gehiago instalatzen ari dira hau nonahi; eta zerbait ikusteko badago,
haiek definitzen dute zer den, eta ondoren monkeypox dela diote.
Adierazpen hauek Wolfgang Wodarg doktoreak egin zituen 2024ko otsailaren 23an, Suitzako Reiden, bere hitzaldian.
Bere Suitzako estreinaldiaren izenburua hauxe izan zen: "Pandemiak demokrazia ordez – beldurrez gobernatzea?"
Dr. Wodarg medikuntza barneko espezialista, biriketako medikua, medikuntza sozialeko espezialista, higiene eta
ingurumen medikuntzako doktorea da, eta osasun agintaritza baten buru izan zen denbora luzez.
1991n, Estatu Batuetako Johns Hopkins Unibertsitatean epidemiologia ikasteko bekaduna izan zen.
1994tik 2009ra bitartean, Alemaniako Bundestag-eko SPDko parlamentari izan zen.
2011tik unibertsitateko irakasle, osasun-zientzialari eta idazle gisa lan egiten du. Bere Falsche Pandemien (Pandemi
Faltsuak) izeneko liburua, 2021ean argitaratua, SPIEGELen salmenta-zerrenda onenean lehen postuan egon zen.
Behean bere bi orduko hitzaldiaren ordu bateko laburpena ikusi dezakezu.
Wodarg-ek azaltzen du zergatik ez ziren birusak errudun suposatutako koronabirus pandemiaren atzean, baizik
eta Osasunaren Mundu Erakundearen definizio-boterea.
Ez ziren birusak Ados, orain hurrengora pasako gara.
Beraz, ez ziren birusak; aukera hau hartu nahi nuke berriro esateko, guk bizi izan genuena.
Birusak, hau ikusten baduzu, 24 ordutan mundu osoan zehar hegan dabiltzan hegazkin asko, hori denbora-tarte bat da.
Hegazkin bakoitzean 200 edo 300 pertsona inguru daude, eta guztiak birusez beteta daude.
Egunero 10 milioi bidaiari beren birusak mundu osoan zehar zabaltzen ari dira, eta guk ordezkatzen ari gara.
Inoiz aireportuko segurtasun kontrolatik pasatu eta hegazkin batean elkar ondoan eserita egon zarete?
– Maskarila guztiz baliogabea da.
Birusak hemen daude eta trukatzen ari dira.
Hainbat hamarkadaz izan da horrela, ez bakarrik hegazkinetan.
Hori normala da; birus berriak etengabe agertzen dira, eta etengabe aldatzen dira, batez ere koronabirus
bezalako ARN birusak, oso azkar eta etengabe aldatzen direnak.
Eta aldaera askoren inguruan esaten dizutena barregarria da.
Hori da norbaitek nolabait hautatu duen istorioa.
Hori hautatutako zerbait da.
Naturak askoz basatiagoa da, birusak ez direlako zabaldu; diotenez, Wuhanetik bakarrik zabaldu dira.
Baina hemen ere batzuk zeuden.
Suitzan, birusak aurkitu diren leku asko daude, agian baita desberdinak ere.
Eta non-nahitik etortzen dira, non-nahitik etengabe zabaltzen dira, eta aldatzen eta egokitzen dira.
Eta beren immunitate-sistema, denak ezagutzen ditugu.
Eta prestakuntza-aukera paregabeak ditugu, esaterako turismoaren eta ekonomia globalizatuaren bidez,
pertsonak mundu osoan bidaiatzeko aukera ematen dutenak.
Haiek guztiak egunero bertara hegan egiten duten pertsonak dira.
Birusen berri hartzen dute, baina ez dakite nondik; Ekialdeko Asiako uharte batekoa dela.
Itzuli zaitezte, arrain-azokan zeuden.
Eta gero, Vietnamgoek han jendeak jaten dituen kakalardoak ikusi zituzten.
Eta larbak eta halako gauzak. Eta jende asko zegoen eta jendez gainezka zegoen.
Eta opor zoragarriak izan zirela diote.
Ezer ez zen.
Beraz, etengabe esposizioan gaude birus ezezagun eta berri askorekin.
Hori egin dezakegu. Ez dago kezkatzeko beharrik.
Industria zoroa
Lehenago jendea non gaixotu zen erakusten duten datuei begiratuta, hemen ageri den bezala, adibidez Peter Doshi-k
Der Spiegelen bere grafikoen laburpen lauso bat eskaini du.
1930etik 2004ra bitartean Estatu Batuetan gripearen ondorioz izandako heriotzak begiratu zituen.
Eta ikus dezakezun bezala, Mundu Gerraren ondoren beherakada masiboa izan zen.
Orduan, oso gutxi geratzen da. Ia inor ez da gehiago hiltzen.
Bide batez, zaharrak hiltzen dira. Hori gertatu behar dela uste da, ezta?
Bai, hiltzen dira, eta batzuetan gripea ere izaten dute.
Bai, eta batzuetan, bat-batean, gerraren ondoren, 1960ko hamarkadan, esateko moduan, zein ziren biruso horiek?
Lehenik, haiek bilatzen hasi zinen, eta gero, orain ezagutzen dituzun 200etatik bost edo sei jada ezagutzen
zenituen. Eta soilik zure probak zituztenak egiaztatu zitezkeen.
Eta ondoren gripea antzeman zitekeen.
Hala zen, izan ere, arreta berezia jarri zitzaion.
Norbaitek ere esan zuen txerto bat ekoiztea posible izan zitekeela.
Eta gero, begiratu besterik ez zenuen egin, eta herrialde guztietan gripearen zaintza-postuak zeuden.
Zenbat gripe-infekzio aurkitu ziren han eta abar.
Eta gero A edo B gripea zela esan zuten. Ondoren HN1, H5 eta berriro azpimota guztiak izan ziren.
Eta horregatik behar dituzu urtero txerto berri batzuk, aldatzen direlako.
Eta gero berriro txertatu behar zara.
Industria zoroa da, zeren, ai, berriro ere aldaerekin gaude: Omicronen aurkako txerto berri
bat behar dute, eta jada prestatzen ari gara.
Eta gero... Eta gero, bat bakarrik bilatzen ari zarenean, bi edo hiru aldi berean agertzeak, eta proba positiboa
denean –adibidez, gripea bakarrik edo koronabirusa bakarrik–, besteak ere ez dituzu begiratu.
Baina egia da kasu gehienetan, infekzioen %40 inguru bi birus daudela gaixotu zaitzaketenak.
Batzuetan, bi birus badituzu, ez zara gaixorik jartzen, baina bakarra baduzu bakarrik.
Batzuetan bi birusek elkar indartzen dute.
Hori zein birus agertzen diren eta noiz agertzen direnaren araberakoa da.
Horrek esan nahi du hemen oso, oso konplexua dela.
Egiazki, diagnostiko diferentziala eta proba bat behar dituzu, zenbat eta zehatzagoa izan,
ez dizu ezer esaten, batez ere PCR proba bat.
Eta arrisku hori ebaluatu nahi baduzu, ona da ohikoa den baino jende gehiago gaixorik dagoen ikustea.
Edo benetan posible al da gaixotasuna ziurtasunez diagnostikatzea? Koronabirusa?
Eta nola bazter dezakezu hauek beste birusi batzuk ez direla?
Nola jakin daiteke sintomak benetan infekzio honek eragindakoak direla, koronabirusa fidagarri detektatzeko proba bat balego?
Beraz, jendea beldurtzen edo gaixotasun jakin bati buruz ohartarazten duzunean, oso ziur egon behar
duzu benetan badakizula gaixotasun hori zer den. Batzuetan pozoitze bat ere izan daiteke.
Imajinatu jendea birusei buruz ohartarazten duzula, eta glifosatoak hain ahulduak daudela ezen haien mikrobioma
(mikroorganismo guztiak) hondatuta geratzen den, pozoitze-sintomak izatera eta gauza jakin batzuk
jasateko gaitasunik gabe uztera eragiten diena.
Eta orduan esaten duzu: "Ai, baina birusa dago."
Horrela eginez, jendea pozoi motaren batek modu sistematikoan ahuldu besterik ez du egin. Hori ere gerta liteke.
Diagnostiko diferentziala ez da paziente banakoentzat bakarrik ezinbestekoa, epidemiologoentzat ere ezinbestekoa da.
Bai, eta orduan ikus zenezake Robert Koch Institutua zer egiten ari zen; beti jarraitzen dute gripearen kasu kopurua.
Astean behin txostenak bidaltzen dituzten 600 mediku-praktika dituzte.
Niretzat, hainbeste dira. Estándar jakin bat dago, eta horri esker urteetan zehar luzeran alderatu
dezakete, handitzen ari den ala txikitzen ari den ikusteko.
Eta han begiratu nuen lehenik; ia berdina da nire emazte Thomsenekin egin nuena.
Hona hemen Robert Koch Institutua Alemaniako 600 mediku-praktika guztiekin egiten duena.
Eta orduan begiratu eta ikusi nuen – hemen ikus dezakezu lerro hau, 2020koa zen – eta bat-batean, martxoan,
konfinamendua ezarri zuten; inor ez zen gehiago gaixorik, pandemia gogor ari zen eta inor ez zen gaixorik erortzen.
Eta hori harritu ninduen.
Badakit zergatik jaitsi den, inork ez zuelako gehiago medikuaren kontsultara joaten.
Maskarila jantzi behar zenuen eta proba egin behar zenuen, eta jendeak esaten zuen ezetz, orain niri
sinesten dietelako, beraz ez dut gaixotasun-agiririk behar eta ez dut medikuarengana joan behar.
Eta gero, gripea zutenean, horrela sendatzen zuten.
Eta hori hurrengo urtean ere jarraitu zuen.
Hori da 2021 – ezer, absolutuki ezer, urte osoan zehar ezer ere.
Ez zen gripe-sasoirik ere egon.
Bai, beti pentsatu izan dut halako zerbait, pandemia bat, hondamendi bat izango zela, ospitaleak gainezka egongo zirela.
Baina ez zen hala izan. Eskura ez ditut datuak, baina ziurrenik badakizu ospitaleek epe horretan ohe kopurua murriztu zutela.
PCR proba da pandemiaren giltza (Txina)
Eta hori Txinatik dator. Hori izan zen martxoaren hasieran Txinako CDCarekin egiaztatu nuenean ziur
nintzela eginarazi zidana. Zein datu dago han eskuragarri?
Eta horiek ziren kasuak, PCR proba positiboak.
Eta ikusten duzuenez, hasieran egunean milaka kasu baino ez zeuden.
Eta orduan, bat-batean, martxoaren 1ean, agindutakoa gauzatu zen.
Pandemia Txinan amaitu zen. Besterik gabe, itzali egin zuten.
Pentsa hegazkinak, pentsa jende asko; nonahi jendez gainezka dago.
Birus batzuk zituzten. Pandemia gau batean bertan itzali zuten eta halako gauzak.
Sinpleki, gehiago ez zuten probatu. Desagertu egin zen.
Guk geuk hori egin genezakeen.
Eta gaixotasun hau definituta izan da.
Eta hori egin zuen Osasunaren Mundu Erakundeak hasi aurretik, 2019an.
Gaixotasuna ICD kodearen arabera definitu zuten.
Hori da Osasunaren Mundu Erakundeak egin dezakeena.
Diagnostikoak definitu ditzake.
Definitzea zerbaiten inguruan hesia jartzea da; barruko guztia horri dagokio.
Hori da definizio bat.
Eta modu horretan definitu zuten, esanez: "Ba, hona hemen Covid-19a. Wuhaneko patogeno arriskutsu berria da", esan zuten.
Eta hori proba batekin zehaztu dezakezu.
Hau da Drosten jaunaren PCR proba.
Hori ere grabatu dugu.
Eta positiboa bada, Covid-19a da. Eta sintomarik gabeko kasuak ere badaude.
Horrek esan nahi du pertsonak osasuntsu daudela, baina proba positiboa dela.
Eta ondoren bigarren diagnostiko bat dute.
Hau da, Covid-19 birusa ez da identifikatu.
Oraindik PCRan ere ez dute positibo eman.
Hauek PCRan positibo eman zuen norbaitekin harremanetan egon eta hotzeria zuten pertsonak ziren.
Beraz, sintomak izan behar zituzten eta PCR proban positibo eman zuen norbaitekin harremanetan egon behar zuten.
Hori ere Covid-19a zen. ICD zenbaki desberdin bat, apur bat bestelako bat, 7.2, esleitu zioten. Bai, eta
bi gauza horiek beti PCR probarekin lotuta egon ziren.
Kovidarik bazen, orduan PCR proba da.
Eta Covid luzearen edo Covid ostekoaren inguruan hitz egiten dugunean, bi egoera horietako edozein
noizbait diagnostikatuta izan ondoren gaixorik dauden pertsonei egiten diegu erreferentzia.
Zeintzuk guztiz zentzurik gabekoak dira. Errelebanterik gabekoak.
Lehen kroniko neke sindromea zuten pertsonak.
Baina bitartean PCR proba positiboa izan zuena. Hori da orain Covid luzatua.
Eta, noski, Long Covid asmatu zutela injekzio hauen albo-ondorioak ezkutatzeko.
Hori da funtzio nagusia.
Badago gizon bikain bat, Kary B. Mullis. PCR probaren asmatzailea da.
hamabi hiru lau hiru bi bat hamabi hiru lau hiru bi bat hamabi hiru lau hiru bi bat hamabi hiru lau hiru bi bat
hamabi hiru lau hiru bi bat hamabi hiru lau hiru bi bat hamabi hiru lau hiru bi bat hamabi hiru lau
Beraz, dio PCR probarekin edozein molekula badago, edonorengan edozer aurkitu daitekeela.
Eta gure barruan gauza mota guztietako molekulak ditugu.
Ba al zenekien zure gorotzetan tetanos bakterioak kanporatzen dituzula? Hainbeste jende
dagoenez, komunera joatean ere ezin duzu fidatu.
Ba, ni hondakin-ur araztegiak ikuskatzen nituen. Osasun publikoko agente gisa, edateko ura eta hondakin-ur
araztegiak ere egiaztatu behar dituzu, ondo funtzionatzen dutela eta usainik ez dutela ziurtatzeko.
Eta gero guk, ondoren norbaitek neurtu zuen zenbat salmonella dagoen isurketa-uren araztegiko hondakin-urretan.
Hori nahiko handia zen, beraz, pentsatu nuen ez zenuela han hamar minututik gehiago igeri
egin behar. Bestela, infekzioa hartuko duzu.
Estándar hauekin norabidea bilatzen saiatzen zara, eta bilatzen ari zaren gauzak bakarrik aurkitzen dituzu.
Eta beste gauzak, tetanoa bezalakoak, inork ez ditu gehiago egiaztatzen; berriro atera ditzakete.
Oraindik zerbait lor dezakete, baina hori ez diezu esan behar.
Baina hemen, hemen ikus dezakezu test kopurua. 2020ko hasieran hasi zen, orduan gero eta test gehiago egiten ari
zirenean. Hemen dauden barra urdinak testak adierazten dituzte, eta bat-batean hemen asko daude.
Behin batean, hemen asko egin zituzten.
Hori 2020ko udazkenean gertatu zen, zahar-etxeetan eta beste leku guztietan probak egin zituztenean eta langileak etxera bidali
zituztenean, adinekoak zaintzarik gabe utziz. Azkenik ospitalera eraman zituzten, 80 urte zituztela intubatu,
Remdesivirrez tratatu eta hil egin zituzten, Covid-19aren biktimak ikusi ahal izateko.
Kurban dagoen gorria da eskala hemen, eta hori da proba positiboen ehunekoa.
Hasieran nahiko altua zen.
Udakoan hemen ezer ez zegoen.
Hegazkin-geltokian probatu zituzten, baina ezer ez zen agertu. Hemen.
Eta orduan hasi zen, ehunekoa igo egin zen, hemen inguruan %10era iritsi zen, eta, ba, proba guztien %10 positiboak izan ziren.
Hori, noski, nahiko asko da, proba kopuruaren arabera.
Begira, ia hemen dago, eta ondoren ia hemen duzu, bai, hori Alemanian astean egindako 1,5 milioi test da.
Hori dira zenbakiak, ezta? Hauek dira; hemen ondoren 2,5 milioi proba egin ziren, eta 2022ko apirilean, astean 2,5 milioi proba.
Eta ikusi zenbat izan ziren positiboak.
Ondoren %50era arte positiboak izan ziren.
Erabat absurdoa da, erabat zentzurik gabekoa.
Ez da baliabideen xahuketa hutsa, baizik eta biztanleri osoaren adimena apaltzea ere.
Eta benetan hobeto dakiten institutuak ditugu.
Paul Ehrlich Institutua dugu, Robert Koch Institutua dugu, eta unibertsitateetako adimentsu jendea.
Zergatik isilik egon ziren halako zirku baten inguruan?
Baina zer izan zen guk esperimentatu genuena?
Ondoren beste zerbait bilatu nuen.
Zenbat zen ikusi nuen, eta gero larrialdi-zerbitzuak etorri ziren, argi urdineko jendea, 2021ean, urte haietan bertan zeudenak.
Ikusi ditzakezu puntu-lerro edo lerro etengabe desberdin hauek: 2021eko lerro etengabea da,
eta gainerakoak haren aurreko bi urteetakoak.
Eta hauek dira arnasketa-gaixotasun baten ondorioz larrialdietara kasu larrialdi gisa
bidaliko zaituzten edo ez erabakitzeko arrazoiak.
Eta apustuak zenbatu dira.
Hauek dira Alemanian zehar zabalduta dauden eragiketak.
Garai hartan, sei bakarrik zeuden halako kokaleku, non larrialdi-operazio hauek erregistratu ziren.
Eta orain gehiago ere badaude.
Ikusi dezakezu aldaketarik ez dagoela ikusteko.
Arnasketa-gaixotasunek ez dute axola, zer zen hori berriro – zer da hori berriro, koronabirusa?
Hori arnasketa-birus bat dela uste da.
Ikusterik ez zegoen ezer, beraz pentsatzen ari nintzen. Ba, zer da hori?
Eta gero berriro egiaztatu nuen: beste misioekin zer gertatu zen?
Hauek izan ziren larrialdietarako onarpenaren arrazoi kardiobaskularrak, hau da, kardiobaskular arazoak.
Eta bat-batean ikusten duzu, honen azpian paraleloan – nik neuk egin nuen hau, bata bestearen atzetik jarri nituen
– bi gauza hauek, denboran zehatz-mehatz sinkronizatuta.
Eta orduan ikusten duzu lehenengo aldiz lerro gris hau.
Begira, bat dago.
Hauek dira lehen txertoa, lehen dosia jaso zuten pertsonak.
Eta hauek dira bigarren txertoa jaso dutenak.
Eta hemen, batez ere bigarren injekzioaren hasierarekin, baina baita jada orain ere, kurba honek bat-batean maila erabat
desberdin batera jauzi egiten du, bikoiztu baino gehiago eginez, bihotz- eta odol-hodietako konplikazioengatik
sirenak bikoiztu direlako, RNA substantzia hauek, gene-terapia hau, administratzen den bitartean, paraleloan.
Ez zeuden batere gaixorik. Ezinezkoa da gaixoak tratatzea – pozoitze hau.
Eta gauza bera aplikatzen zaie nerbio-nahasteei ere, zeinak baitaude.
Hemen ere ikus dezakezu nola bat-batean izugarri goraka egin zuen, gertatutako garuneko infartu eta nahasmendu
neurologiko guztiekin: jendea itsu geratu zen, eta abar.
Hori injekzioekin batera igo zen. Eta horrek benetan beldurtu ninduen garai hartan.
Hasi zenean berehala ikusi nuen.
Datuak azkenean eskuragarri izan zirenean, 21 inguru zen.
Eta horrek nahiko ziur utzi ninduen injekzioek toxikoak izango zirela.
Heriotza gehiegizkoa
Eta orain ebaluazio batzuk daude, heriotza gehigarria zein den erakusten dutenak, inolako diagnostikorik kontuan hartu
gabe. Haiek soilik begiratu zuten zenbat pertsona hil ziren.
Biztanleria zahartzen den heinean, jende gehiago hilko da naturalki.
Biztanleria gazteagoa denean, gutxiago pertsona hiltzen dira.
Eta behin hil diren pertsonak ezin dira berriro hil.
Gauza hauek, benetan badakizu.
Eta hori kalkuluetan islatu behar da.
Hau epidemiologikoki ebaluatu nahi baduzu, adinaren arabera estandarizatu behar duzu. Eta Cooperrek hori oso ondo egin zuen.
Eta gero ohartu zen, adin-taldeen arabera, XXI. mendean hemen haurrekin ezer ez zela gertatu.
Baina 15 eta gehiagoko gazteen artean, bat-batean, hemen ezer ez zegoen, pandemiako urteetan azpihildakortasuna egon zen.
Baina pandemiaren gainbehera hasten ari zenean, bat-batean hil egin ziren.
Eta gazteak hemen hil ziren.
40 eta 49 urte bitartekoen artean %8ko gehiegizko heriotza-tasa.
Hori asko da. Hori paregabea da.
Eta gero adin-talde bat hil zen, ez dakit zergatik.
Cooper jaunak hori ere ezin du azaldu, ez dakit.
50 eta 59 urte bitarteko pertsonek ez zuten hain maiz hil.
Talde hark nola edo hala txertoa saihesteko onena lortu zuen taldea zen ala ez, ez dakit.
Eta hemen jarraitzen du. 2022an egoera okerrera egin zuen, oso gazteen artean izugarri larria bihurtuz, hiru taldeetako
gazteen artean %10eko gehiegizko heriotza-tasa izan baitzen.
Eta geroago, 70 urteko eta gehiagokoentzat ere bai.
Hori benetan kezkagarria den zerbait da.
Hori asko da. Eta hori datu hermetikoa da.
Hildakortasun-tasa orokorra; honek ez du heriotzaren kausa adierazten.
Baina pandemiako urtean, txertoak biztanleriaren %80 baino gehiagori bi edo hiru aldiz
ematen zitzaizkienean ere, hil egin ziren.
Eta hori, nire ustez, nahikoa da. Horregatik, xiringa hauek berehala kendu beharko zituzten merkatutik. Askoz lehenago.
VAERSen lehen albo-ondorioak agertu bezain pronto, eta Ameriketan ere argi ikusgai zeudenean, gelditu behar zuten
berehala; lehenago, oraindik agintariez nolabaiteko konfiantza genezakeen garaian, hala espero dut.
Eta hori ez zuten egin.
Hori asmozkoa da.
Ez dago hori azaltzeko beste modurik.
Norbaitek ziurtatu behar izan zuen pertsonak ez zeudela babestuta.
Norbaitek asmo gaiztoak zituen jendearen aurka.
Eta bai, hori zen guk pandemia deitzen geniona...
Hemen berriro ikus dezakezu dena kronologikoki. Hemen gazteak ikus ditzakezu.
Ohikoa baino gutxiago hil ziren.
Hemen ere, 30ra arte ezer ez da gertatzen.
Eta hemen, hemen hasi zenean, gazteen artean ere hasi zen, heriotza-tasa gehiegizkoarekin.
Eta hemen, adinekoentzako egoitzetan eta ospitaleetan jendea hiltzen ari zen garaian soilik izan zen gehiegizko heriotza.
Bakarrik adinekoak zeuden. Pandemia batean ez da ohikoa; batzuetan gazteak bakarrik, beste batzuetan adinekoak bakarrik.
Hemen hainbeste erabaki hartu behar dituzu: nola eta nor hil nahi zenuen. Hori ezinezkoa da.
Beraz, hori batere ez zen egokitu.
Ez dut hori gehiago nahi. Oso barregarria da.
Hori da birologoek guretzat marrazten ari diren irudia: Wuhan dago, gauza arriskutsua.
Eta gero gizartearen eta zientziaren erdiak diote: hori zalantzarik gabe laborategitik etorri da.
Esaten dute azterketa arrain-azokatik etorri zela.
Ezer ez zen etorri, batere ezer. Probak etorri ziren.
Ez zen birus arriskutsurik zabaltzen, bat ere ez.
Eta ivermektinari edo hidroxiklorokinari buruzko eztabaida hau faltsua da, arreta kentzeko baliabidea.
Ez dugu inoiz gripe mota baterako hori behar izan.
Eta hori erabili eta gero esan zuten: "Baina ivermektinarekin pertsonak salbatu genituen."
Ez zuten bertan egon zitekeen beste edozerentzako diagnostiko diferentzialik ere egin.
Ez! Ez zeuden birus berririk.
Eta J.J. Couey, biologoa dena, hau oso-oso ederki irudikatu zuen.
Eta hemen ere, oso lan gogorrak ziren japoniar batzuk zeuden.
Ondoren esan zuten: Bai, begira, zein ziren aukerak?
Eta gero begiratu zuten – benetan hain zehatzak baitira – eta dena aztertu zuten: non
zeuden birusak, zein motatakoak ziren eta abar.
Eta elkarri begiratu zioten: sekuentzien aldetik, agertutako aldaera desberdinen arabera nola desberdintzen ziren?
Eta gero begiratu zuten: Ai, bitxia da.
Hori inoiz ez da naturan gertatu, hau... nola gerta daiteke? Hori egokia da.
Aurkitu zuten Omicron isolatu batzuen sorrera ez zela genoma-eboluzioaren ondorioa.
Esan zuten halako mekanikak ez direla eboluzioan gertatzen.
Eta gero, gainera, esan zuten Omicron aldaerak 2020an jada leku guztietan detektagarriak zirela.
Hori ere ez dator bat guri ematen diguten narrazioarekin.
Eta ondoren ondorioa: aldaerak mekanismo erabat berri baten bidez sortu ziren, gaur
egungo ezagutza biologikoek ezin duten azaldu.
Esan zuten halako zerbait naturan oraindik ez dagoela.
Eta benetan asko ahalegindu ziren horretan.
Hori lan bikaina da, xehetasun askorekin.
Eta orrialde asko daude, oso modu arduratsuan hori ondo ezartzen dutenak.
Eta begiratzen baduzu, birologoekin eta molekula-biologian ere aktibo dauden pertsonekin harremanak ditut.
Eta badakite RNA eta RNA birusak guztiz egonkor ez daudela.
Coueyk honi azaltzeko adibide ona du.
Esaten du zerbait biderkatu nahi baduzu, haren kopia bat egin behar duzula; RNArekin, berriz, musika-kasete
bat edukita beste kasete batera kopiatzea bezalakoa dela.
Orduan pixka bat zaratatsua da.
Eta abesti hauek berriro kopiatu nahi badituzu, zarata gehiago izango da.
Eta berriro kopiatzen badituzu, ia ezin duzu musikarik entzun.
RNA birusei ere gauza bera aplikatzen zaie.
Ez dituzu gauza hauek aldatu gabe aurrera eramaten ahal, baina oso azkar egin daiteke.
Egunero hegazkinetan 10 milioi bidaiari inguru daudela pentsa. Absurdoa da birus honek zabaltzen
eta mutatzen ari dela kontatzen diguten istorioa.
Eta gero aldaera bat aurkitzen duzu. Hori ez da funtzionatuko.
Baina nola ziurtatzen duzu aldaera hauek mundu osoan aurki daitezkeela?
Hau teknika zehatz baten bidez egiten da, fragmentu txiki hauek biltzeko, 30.000 nukleotido dituen birusa, eta gero elkartzeko.
Egiaz, Wuhaneko ordenagailuan bakarrik zeuden. Han zituzten.
Ordenagailuan sekuentzia hau zegoen.
Barruan gauza arriskutsu hauek zeuden, sekuentzia arriskutsu hauek. Eta haiek zituzten.
Eta gero zerbait bildu zenuen, naturan bildu zenuen, lerrokatu zenuen, eta ondoren RNA ekoiztu zenuen.
Eta hain azkar aldatzen denez, orain gorde nahi baduzu, bere DNA transkribatu behar duzu. Berridatzi egin behar duzu.
Txantiloaren inpresotik RNA egin behar zenuen, eta txantiloia egin behar zenuen.
Eta zigilua bere tokian geratzen da.
Badakizu, izotzean mamutaren DNA aurkitu dute.
Eta gero berriro saiatu ziren elefanteak edo ... ugalketarako berriro erabiltzen.
Beraz, DNA hau izugarri egonkorra da.
Eta Coueyk azaldu zuen DNA CDak kopiatu bezalakoa dela.
Berdin-berdinak dira. Kopia digitalak berdin-berdinak dira.
Eta denbora batez irauten dute.
Baina kasetea kopiatu ahala zarata gero eta handiagoa bihurtzen da.
Hori da RNA.
Eta horregatik da ezinezkoa RNA askatzea, laborategian sortutako artifizial RNA birusak barne, horrek inolako
eremurik hartuko lukeen eta denbora luzez bizirik iraungo lukeen moduan, aldaketa masiborik jasan gabe.
Eboluzioan, birusen eboluzioa beren ostalarietara hobeto egokitzera doa.
Honek esan nahi du bere ostalaria hiltzen duen birusa tontoa dela eta bizirauteko aukerarik ez duela.
Gure etxeetan daudela ere konturatu gabe bizitzen uzten diguten birusek bakarrik ugal daitezke modu
miragarrian edonon. Eta hegazkinetan, trenetan eta hemen ere birusak edonon zabaldu daitezke.
Hori da haien biziraupen aukerak bermatzen dituen gauza bat.
Badakizu, 30 bilioi zelula dituzu gorputzeko zelula gisa. Batez beste 30 bilioi, batzuek
pixka bat gehiago, baina zure genoma horietan dago.
Hauek zure zelulak dira, hau zara zu. Horrela ezagutuko zaituzte.
Eta gainera, zure hesteetan, zure azalean eta zure mukosa guztietan bizi diren
beste 39 bilioi mikroorganismoz osatuta zaude.
Haiek hain dira... basatia den naturak nagusitzen den paisaia bat ikusiko duzu.
Eta hauek guztiak mikrobio garrantzitsuak dira. Funtzio zehatz bat dute.
Haiek dira zuk orain zarena izatera eraman zaituzten arrazoiak.
Zure genoman mikrobioak daude. Beren sekuentzia genetikoa zure genoman txertatu dute, birusetatik, retrobirusetatik.
Txertatuta daude. Eta horrela garatu ziren gizakiak hasieran.
Bazen zenbait biruse, eta horrek esan nahi zuen ez genuela gehiago arrautzarik jarri behar.
Beraz, garapen hau, garapen ebolutibo hau, bizidun baten eta bestearen arteko informazio genetikoaren transferentziaren bidez
gertatzen da. Eta polita dena da birusak existitzen diren ala ez eztabaidatzen ari
direla. Niretzat, hori pixka bat arreta kentzen du.
Behin batean, bakterioak deitu zuten zerbait aurkitu zuten pertsonak egon ziren. Hori ere aniztasunaren forma bat da.
Ondoren, azpigrupotan banatu ziren. Eta gero, mikroskopio baten azpian ikusi ezin zitekeen
zerbait zegoela esan zuten pertsonak egon ziren.
Baina oraindik ere gaixotu egiten zaitu; ura ere aurki dezakezu. Eta naturan, halako gauza txikiak nonahi aurki
ditzakezu. Geroago, elektron mikroskopio baten azpian ikusi zituzten eta birusoak deitu zituzten.
Ondoren, antzeko gauzak, ia zehatz-mehatz berdinak, gorputzean aurkitu ziren.
Eta gero jendeak esaten du: "Haiek ez dira birusak; izan ziren, eta oraindik han daude.
Exosoma deitu diete. Ia-ia berdin-berdinak dirudite."
Era berean, informazio genetikoa eta batzuetan proteinak ere baditu.
Horrek esan nahi du bizidun naturan, non bere aniztasuna murriztu ezin den, hau oso adierazpen
garrantzitsua dela: naturaren aniztasuna ezin dela murriztu.
Eta zientzia beti murrizten du. Beti definitzen ditu gauzak. Esaten du: hau hori da, hori hau da.
Eta ondoren konparazioak egiten dira, eta definizio hau zientzian hainbat aldiz aldatu da.
Noizbait ezin izango dira gehiago erabili.
Eta irmo sinesten dut 20 urte barru bakterio eta birusen definizioa ez dela garrantzitsua izango.
Zeren askoz gehiago dakigulako.
Txikienengandik dakigu gure ezagutza gero eta xeheagoa bihurtzen ari dela.
Hemen papera duten molekula txikienenen inguruan gero eta gehiago ikasten ari gara.
Eta horrek esan nahi du berriro ados jarri behar dugula nola kudeatu.
Nola hitz egiten dugun horri buruz.
Eta izenak daude, horri buruz hitz egin ahal izateko.
Eta historikoki garatu diren izenetako bat 'virus' izena da.
Eta birusak ez daudela esaten duen norbait badago, mesedez, ziurtatu behar dituela eztabaida zentzuzko bat izateko eta
ados egoteko aukera emango diguten termino berriak ditugula.
Hau batzuetan prozesu luze bat izan daiteke.
Bai, eta horiek laborategiko teoriak dira. Laborategietan sortutako epidemiak. Azken 20 urteotan
laborategietan zerbait gertatu zen 309 kasu. Beraz, ezer.
Haien gehienak ere bakterioak ziren, albaitaritzako laborategietan, alegia.
Eta gero, laborategitik zerbait ihes egin zuen 16 aldiz. Familia ere zerbait harrapatu zuen. Edo nolabaiteko txiki-txiki
erupzio bat izan zen, ura kutsatuta zegoelako edo zerbait.
Baina hauek guztiak oso mugatuak diren gauzak dira.
Ez da inolako kalterik egin.
Hau da The Lanceten argitaratutako zerrenda ofiziala, oso desberdinak diren patogeno hauek, nolabaiteko
moduan noizbait kopuru txikitan ihes egin zutenak.
Beraz, laborategiei buruzko eztabaida oso hau, laborategi batean sortu zela edo arrain-azokan sortu zela esaten
dena, guztia distrakzio hutsa da. Den-dena narrazio hutsa da.
Ahaztu hori.
Eta istorio hauek kontatzen dizkizuten pertsonak zure begiak estaltzen saiatzen ari dira.
Ez sinetsi haiei.
Hori Covid-19a zen, Wodarg jauna, nola dezakezu hori alde batera utzi?
Ez al zenuen ikusi ipar Italian gertatutakoa?
Eta New Yorken bertan lurperatu zituen hilkutxak... Benetan zerbait da, jende asko hil zen.
Ezin duzu soilik alde batera utzi. Benetan arriskutsua da.
Bai, Ipar Italian jendea hil da. Baina 2017an eta 2018an gehiago hil ziren.
Ospitale hauetan bertan.
Eta Milanoko egunkarian aurkitu nituen txostenak egoerak zein katastrofikoak diren eta langileak nola erabat gainezka dauden.
Berriz ere istorio berberak.
Agian irudiak 2017/2018koak ere baziren, orain baino dramatikoagoak baitziren.
Baina zaintza intentsiboko unitateetan dauden pertsonak naturalki gainezka daudela, hori Hamburgeko
ospitale bateko langile ordezkari gisa ziurtatu dezaket.
Ospitaleko langile gisa, beti kexatu izan gara langile gehiago behar dugula. Gainezka gaude.
Eta jendea korridoreetan eta antzeko lekuetan etzanda dabil.
Behin senatari bat etorri zen gurekin bisitan.
Ez zen Hamburgoko Osasun Senataria, baizik eta beste norbait.
Eta zerbait zeukan, eta gero gurekin han etzanda zegoen.
Eta korridorean nahiko denbora luzez utzi genuen.
Bai, zer gertatu zen irudi hauekin hainbeste beldurtu gintuzten garaian?
Hori New Yorken zen, mehatxuzkoa zirudien.
Hauek benetan ospitaleetan dauden hildakoak dira.
Martxoaren 16tik maiatzaren 20ra izan zen. Oso laburki.
Jende asko hil zen. Asko.
Eta zergatik da hori? Zer gertatu zen han?
Eta horretarako arrazoiak daude.
Aurkitu zen jendea gaizki tratatu zutela. Izan ere, oso gaizki.
Jarraitu behar zuten tratamendu-plan bat zegoen.
Covid-19arekin, hau eta hura egin behar duzu.
Eta lagundu ez zuten, toxikoak ziren sendagaiak ere baziren.
Halaber, hidroxiklorokinaren sobredosi bat ere egon zen.
Osasuntsu batek hori ezin du jasan.
Hamarrizko dosia eman zidaten.
Eta orduan bihotzak, besterik gabe, gelditu egiten da.
Edo hidroxiklorokina favismoa duen pertsona bati ematen bazaio, beharrezko entzimarik gabe jaio denari, odol-zelulak
lehertu egiten dira eta ezin duzu gehiago arnasa hartu.
Gauza hauek guztiak Covid-19 gisa saldu ziren.
Eta gero berehala sedatu zituzten pertsonak eta biriketako arnasketa-gailuetan jarri zituzten.
Zeren eta egin behar izan zenuelako.
Bentilazioa berehala, ahalik eta azkarren eman behar izan zen.
Orduan gorde daitezkeela esan zuten.
Eta gero midazolam eman zieten, sedatiboak injektatu zizkieten, eta horrek arnasketa-depresioa eragiten du, hau
da, beren kabuz arnasa hartzeko gaitasunik gabe geratzen direla, eta intubatu egin zituzten.
Eta intubatuta dagoen norbait jada arrisku handian dago.
Denbora luzez intubatuta daudenean, egoera nahiko zaila da.
Hori berez arrisku bat da.
Neurri horiek eraginda jendea hil izana azalpen ona da, batez ere garai hartan San
Frantziskon hori ez zela gertatu kontuan hartzen baduzu.
Zergatik ez zen pandemiarik egon?
Edo Floridan ere ez zen ezer bereziki tipikorik.
Ondoren, udazkenean, dirudienez Floridako erretiratu-etxeak ere hustu dituzte.
Eta ondoren, hori bigarren lerroa da, injekzioen hasiera da.
Eta ikus dezakezu New Yorkeko jendea bat-batean eszeptikoago bihurtu zela.
Edo agian beste multzoak jaso zituzten, ez dakit.
Eta San Frantziskon daudenek han sufrimendu handia jasan dute.
Beraz, ikus dezakezu hauek direla Amerikako heriotza-estatistika ofizialak, hau da, heriotza-tasa orokorra.
Ez da diagnostikoarekin lotuta.
Eta hona hemen hidroxiklorokinari buruzko zerbait; horri buruzko liburu bat aurkitu dut.
Zure baldintzetan hiltzea hidroxiklorokinarekin.
Hori substantzia bat da, han administratutako dosian suizidioa egiteko erabil daitekeena.
Interneten, ustekabeko aurkikuntza bat.
Hidroksiklorokina hartu nuen. Bere buruaz beste egin nahi duten pertsonentzako gida bat da.
Eta hori gomendatu zuten, ofizialki, hemen dauden ikerketetarako.
Chris Whitty-k hori egin zuen.
Ingalaterrako Osasun Laguntzaile Nazionalak, gobernuaren aholkulariak, esan zuen hori egin beharko luketela.
Dosiak zehaztu ditugu.
Oker zebilen, benetan beste medikamentu bat eman ez bazuten. Beraz, istorio absurdo,
absurdo bat da. Gure beldurtzeko jendea hil zuten.
NBE
Orain, azkar, WHO. Denok dakizuen bezala, ustel dago eta babesle pribatuek finantzaketa ematen diote.
Baina Osasunaren Mundu Erakundea oso garrantzitsua da, terminoak definitzeko boterea duelako.
ICD-ekin hitz egin nizun hori daukagu, eta hori mundu osoan da. ICD-ak kodeak dira.
Mediku edo ospitale gisa fakturatu nahi baduzu, ICD zenbakia idatzi behar duzu.
Honek esan nahi du gaixotasuna Osasunaren Mundu Erakundearen irizpideen arabera sailkatu behar dela.
Eta ondoren larrialdia definitzen du.
Hori da Ghebreyesus jaunak esaten duena, eta dio pheic bat dela.
Hori Nazioarteko Kezka Sortzen duen Osasun Publikoaren Larrialdia deitzen da.
Pheic horrela ahoskatzen da.
Eta haiek ere definitzen dute; immunitatea definitu nahi zuten. Esan zuten bakarrik txertaketarekin posible dela.
Talde-immunitatea bakunazioaren bidez bakarrik lor daiteke.
Edo esaten dute, noiz da erupzioa?
Noiz dago osasuna arriskuan?
Nola jakin dezakezu?
Arriskupean dagoen ala ez PCR proba batekin bakarrik zehaztu daiteke.
Hori da Osasunaren Mundu Erakundeak dioena. Arriskuak nola identifikatu eta zein arrisku dauden zehazten du.
Haien jendea nonahi dute eta orain bertan nonahi ari dira hori instalatzen.
Eta ikusteko zerbait badago, eta haiek hala definitzen badute, orduan tximino-poxa da.
Ipurdiko akneak eta PCR proba positiboa: tximino-pox.
Beti egin dute hori.
Lehen ere egin dute; farmazeutika industriaren babespean daude.
Eta ondoren kolesterol-balioak jaitsi zituzten, muga 240 miligramotik 200 miligramora dekilitro bakoitzeko murriztuz.
Eta ondoren, tratamendua behar duten pazienteak %86 gehiago dituzte.
Benetan merezi du.
Eta bai, beti egin dute hori farmazia-industriarentzat estandarrak ezarriz – izan ere, nolabait esateko, guk aginduta
daude. Uniformea izan behar dela dio Osasunaren Mundu Erakundeak – estandarrak ezartzeko eginkizun hori bere gain hartu dute.
Estandarrak ezartzeak gaixotu gaitzake, gaixotasunak eta tratamendu-beharrak definitu ditzake,
eta diagnostiko-metodoak ere definitu ditzake.
Hori dagoeneko duen botere harrigarria da.
Bai, dagoeneko egin du.
Eta gero osasuna ere definitu zuen.
Iraganeko XIX. mendean, osasuna gai pribatua zen.
Ez zegoen osasun-sistemarik, beraz, jendeak ahal zuten neurrian elkarri laguntzen zioten.
Dirua zutenek nolabaiteko aditu bat kontratatu zuten, eta gainerakoek elkarrekin nola moldatu asmatu behar izan zuten.
Ondoren, XX. mendean, osasuna giza eskubide gisa definitu zen, esan dudan bezala, Bismarckekin,
eta hark esan zuen osasunerako eskubidea dugula.
Eta herrialde guztiek hori bermatu behar dute, gobernu guztiek hori bermatu behar dute.
Hori esan zuen Osasunaren Mundu Erakundeak 1960ko hamarkadan.
Herrialde guztiek bermatu behar dute beren biztanleria osasuntsu egotea.
Osasunerako eskubidea dago.
Ondoren hori aldatu zen, eta giza eskubide bihurtu zen.
Baina gure mendearen lehen herenean, bat-batean, Nazioarteko Ekonomia Foroari Brundtland andreak, idazkari nagusiak,
osasunaren gaia jorratzeko gonbidapena luzatu zion, honela esanez: "Industriako enpresari maiteak, negozio-arduradun maiteak,
bankari maiteak, osasunaren alde gehiago egin behar dugu."
Eta ez zitzaien behin baino gehiagotan esan behar; berehala berrerabili zuten
Osasunaren Mundu Erakundea beren helburuetarako.
Haiek ustiatu dituzte eta dirua eman diete, baina gero zer egin erabakitzen dute.
Eta osasuna praktikan hazkunde-merkatu gisa definitu zen.
Afrikako pertsona guztiek medikamentu horietara sarbidea izan behar dute; bestela, bidezgabea da. Ez al da hala?
Denek injekzio hauek hartu behar dituzte, eta zuk horren inguruan zerbait egin behar duzu.
Horrek esan nahi du ekonomiarentzat merkatu-irekiera-funtzioa hartu dutela.
Eta orain egiten ari direna osasunaren babesaren bidez populazioaren kontrola sustatzea da.
Bestela ezin dugulako zure osasuna babestu, zure datu genetikoak behar ditugu.
Ezta? Kontuz ibili behar dugu zein diren bereziki jasotzaileak edo zein diren bereziki sentikorrak.
Beraz, informazioa izan behar dugu.
Pazienteen erregistro elektronikoak behar ditugu, jendea non gaixotzen ari den ikusteko eta multzoak garaiz identifikatzeko.
Eta horretan esku hartu behar dugu, eta estatuari esan ahal izan behar diogu, osasunerako eskubidea dutelako.
Afrikan ere, pobreek osasuntsu izan behar dute.
Eta haiei dirua lortu behar dutela esan ahal izan behar diegu.
Eta haiek ezer ez badute, zerbait eman behar diegu. Ezta?
One Health da jokoaren izena.
Eta hara dago Brundtland andreak Schwab jaunarekin, kaixo, 1989, Ekialdeko Blokea oraindik erori berria zenean eta
Osasunaren Mundu Erakundea inbertitzaileek eskuratu zutenean.
Eta Brundtland andreak hori denbora batez egin zuen, eta gero bi izan ziren, ez hain arrakastatsuak; baina gero Chan andreak
txerri-gripearekin etorri zen, eta orain Ghebreyesus jaunak.
Brundtland andreak oraindik han jarraitzen du, agintea eskuan duela eta koronabirusaren pandemiaren hasieratik funtsezko papera
jokatzen ari dela esan daiteke, Global Preparedness Monitoring Board-en baitzegoen, WHOko kontrol-zentro sekretua delako.
Fauci han eserita dago, Jeremy Farrar han eserita dago, Amerikako Medikuntza Elkartearen presidentea han eserita dago,
CDCko burua han eserita dago, eta Txinako CDCko burua, hau da, Txinako osasun agintaria, han eserita dago.
Denak han daude, txostenak idazten ari dira, beraz, goian lau txostenak ikus ditzakezu, eta txostenetako batean mapa hau dago;
bertan, garrantzitsuak diren eta pandemia bihurtzen ari diren gaixotasun asko ikus
ditzakezu, eta, bai, guk pandemia bihurtu dezakegunak.
Oraindik hori garapen bidean daukagu.
Bai, horiek dira pertsonak, zalantzarik gabe beste batzuk ere badaude, hemen batzuk
bakarrik erakutsi ditut, beste zortzi gehiago daude.
Eta hau hemen, beste gauza bat da, 2019an elkartu ziren.
Londresko BBCn elkarrekin eseri ziren eta infodemiari aurre egiteko ados jarri ziren. Hedabide korporazio nagusien goi-kargu
guztiak bertan zeuden, kazetarien elkarteekin, hedabide korporazioekin eta beste edozer
izenekin batera. Eseri eta akordio batera iritsi ziren.
2019an, garaiz prestatu ziren, pandemiari desadostasunak inolako oztoporik ezar ez zion.
Munduko Osasun Erakundeak gure zaintza egingo duelako.
Eta orain saneamendu-urretan bakterioak bilatzen ari da.
Hau Alemaniako 170 kokalekuetan eskuragarri dago, eta hondakin-uraren araztegiak erregularki zaintzen dira.
Eta han egiten dira PCR probak. Ez dakizu inoiz han zer aurkituko duzun.
Eta hori zehazki erregistratuta dago: grafikoak daude eta gehiago ere bai; jendeak orain lehen baino birus
gehiago kanporatzen ditu, eta abar. Ondoren alderatzen da eta ondorioak ateratzen dira horretatik.
Ez daukat inolako ideiarik zer ondorio atera nahi dituzten horretatik.
Baina, bai, industria oso bat da, elkarte oso bat da, horretan espezializatutako enpresak daude, negozio bat
da berriro ere. Garatu dute, berreraiki dute. Zikin-uren araztegiko jarraipena – zorionak!
Zergatik ez gintuzten gobernuek eta arau-erregulazioko agintariek honetatik babestu?
Korruptuak direlako, lehenago aipatu genuen bezala.
Baina hori da arrazoi nagusia.
Zeren eta birusen aurkako borroka osoa AEBetan esparru militarra aldera eraman baita.
Urte askotan zehar, ez bakarrik azken hamar urteetan, baizik eta haren aurretik ere.
Eta, gainera, birusen aurkako gerra hau dago, terrorismoaren aurkako gerraren antzera.
Bide batez, idei horiek zituen pertsona bera da Rumsfeld.
Terrorismoaren aurkako gerra izan zuen, eta gero Gilead Sciences-en, farmazeutika-enpresaren buru zela, birusen aurkako
gerra izan zuen; hegazti-gripea borrokatu zuen eta bere akzioak gora eginarazi zituen, dena Tamiflu
izeneko Gilead Sciences-eko produktuan oinarrituta.
Eta gero daude jeneralak eta zerbitzu sekretuak, eta gerrarako prestatzen ari dira. Litekeena da etsaiak bakterio
edo birus arriskutsuak garatzen ari izatea. Litekeena da.
Eta litekeena da pozoitsuzko gasarekin lanean ari dela.
Orduan gure soldaduek maskak egokiak beharko lituzkete. Eta bakterioekin ere horrela
egiten dute; txerto egokiak izan behar dituzte.
Horretarako, jakin behar dugu etsaiak zer gauza arriskutsu egin ditzakeen... eta hori industria erraldoi bat
da! Pentsa besterik ez zer gauza asko asmatu ditzakezun, eta horien aurka defendatu behar zarela.
Ikerketa luzeak, ikerketa-kontratu ugari, diru asko irabazteko aukera dago. Institutuek nonahi sortzen
ari dira, guztiak defentsa-aurrekontuaz finantzatuta.
Beraz, hori urte askotan zehar gertatzen ari da.
Txerri-gripea Ordu eta erdi gehiago daukat hemen Osasunaren Mundu Erakundearen hainbat
alarma faltsuei buruzko istorioak kontatzeko.
Hegaztien gripea, oso azkar gaindituko dut.
Stöhr jaunak zerbitzu bikainak eskaini ditu alor honetan.
Jada milioika heriotza daudela esan zuen Genevan, Osasunaren Mundu Erakundeko buru gisa.
Ondoren, 2009an, txerri-gripea iritsi zen, eta orduan ni inplikatu nintzen. Mexikon, 200
pertsona beren bizitza defendatzeko borrokan ari ziren.
Zenbaterainoko ergelak izan behar dute jendeak egunkaria irakurtzen badute?
200 pertsona beren bizitzaren alde borrokan ari dira.
Horrek ez du ezer esan nahi.
Etengabe beren bizitzak defendatzeko borrokan ari dira.
Mexikon jada 68 pertsona hil dira.
Badakizu han milioi batzuk bizi direla?
Hain absurdoa da.
Eta hau da Ferguson jauna. Azken urteotan nahiko aktiboa izan da. Hauek dira bere grafikoak. Zenbat kasu egon ziren, egiazki?
Ondoren 300 kasu izan zituzten.
Mexikoko ospitaleetan 600 kasu ere erregistratu dira.
Eztul egiten zuten pertsonetan positiboak izan ziren probak egin zituzten.
Eta gero aurkitu zuten.
Eta probak H1N1rako egin zituzten. Beraz, txerri-gripea zen. Eta positiboak izan ziren.
Hori ezer ez da.
Milioika pertsona bizi dira han.
Eta hori Veratect izeneko enpresa batek egin zuen.
Orduan eman zizkidaten dokumentuak begiratu nituen.
Eta enkargatu dute. Begiratu.
Eta bazekiten adinekoek antigorputzak zituztela, 1970eko hamarkadan H1N1a jasan izan zutelako.
Eta gero adinekoak aztertu zituzten eta oraindik ere antigorputzak aurkitu ahal izan zituzten.
Eta gero aurkitu zituzten eta esan zuten: "Ai, jada 600 kasu."
Eta gero, Fergusonen arabera Mexikotik irten ziren hegaldien taula hartu zuen, hegaldien kopurua kasu kopuruarekin
biderkatuta, eta horrela hedapen-patrona lortu zuen. Eta hori izan zen WHOri orduan aurkeztu zioten pandemia.
Eta orduan Chan andreak esan zuen: "Ai, orain pandemia bat dago."
Bai, txerri-gripea zen.
Baina kontraturik ere ez zegoen.
Sarkozy jaunak Mexikon zegoen hau hasi baino askoz lehenago, Sanofirentzako txertaketa-programa bat finantzatzen.
Beraz, dena prestatu zen, ohikoa zen bezala.
Hori da Frantziako ituna, eta bertan xedatzen da Osasunaren Mundu Erakundeak pandemia bat deklaratzen badu, estatuak
ordaindu beharko dutela eta ituna indarrean jarriko dela.
Ondoren txertoak erre edo suntsitu izanak batere axola ez zien.
Haiek 18 mila milioi irabazi zituzten.
Eta definizioa aldatu zuten, gaixotasun larri hori soilik kenduta.
Hauek guztiak ez ditut berriro azaldu beharrik zaitut... Hori Europako Kontseiluan izan zen. Hauek guztiak ustel pertsonak
dira, adituen batzordean erabakia hartu zutenak, eta denek botika-industriarekin
loturak zituzten. Hau guztia aurkitu genuen.
Espainiako gripea Beti Espainiako gripea deitzen zitzaion.
Ba al zenekien garai hartan, 2019an, birusik ere ez zegoela ezagutzen?
Ez zekiten ezer; ez zegoen gripe espainiarrari buruzko literaturarik.
Hori 1960an bakarrik hasi zen.
Esan zuten birus-gripea zela.
Eta gero, 2000. urtean, lehen pandemia hasi baino gutxira, Alaskako izotzetan, gripe espainiarraren
ondorioz hil ziren pertsonak lurretik atera zituzten.
Eta gero PCR proba bat egin zuten, H1N1. Eta gero Espainiako gripea izan zen, eta horiek guztiak H1N1aren biktimak izan ziren.
Hori mundu osoan izan zen.
Denek aldi berean hil ziren.
Hura odoltsu eta izugarri txarra zen garaia izan zen.
Han ere lehen txertaketa horiekin saiakuntzak egin zituzten.
Meningitisaren aurkako txertoak, uste dut. Eta gero jendea hil zuten.
Ondoren, jendea gosez geratu zen.
Ondoren tuberkulosia izan zuten.
Ondoren, pneumonia zuten pertsonak pilatu zituzten. Ondoren, ezer janik gabe geratu ziren.
Jende asko hil da arrazoi desberdinen ondorioz.
Zalantzarik gabe, heriotza-kopuru izugarri gehiegizkoa izan zen.
Baina hori erabilita, orduan arriskutsua zen birus batek garai hartan hau guztia eragin
zuela esatea absurdoa da. Absurdo hutsa da.
Horrela amaitzen dira Dr. Wolfgang Wodarg-en hitzak.
Dr. Wodarg-en arabera, benetako arriskua ez dator birusetatik, baizik eta Munduko Osasun
Erakundearen haiek definitzeko duen botereatik.
Gaixo hauek, diagnostiko-metodo hauek, pandemiak eta tratamendu-metodo hauek.
Ikuspegi honetatik, WHOren pandemiari buruzko ituna eta Osasun Araudi Internazionalaren aldaketak funtsezko garrantzia dute.
Hau 2024ko maiatzaren 27tik ekainaren 1era bitartean Genevan egingo den Osasun Mundu
Biltzarraren 77. edizioan onartzeko aurkeztuko da.
Munduko Osasun Erakundearen definizio-ahalmena estandarizatu, mundu mailan arautu eta
herrialde guztientzat legez loteslea izan dadin.
Une honetan merezi du Suitzako abokatu Philipp Kruse-k esandako azken hitzak gogoratzea.
2024ko otsailaren 7an Lichtensteinen emandako hitzaldi batean, honakoa esan zuen:
"Hobeto litzateke ez ematea beste hitzaldi gehiago; nahiago nuke jakintza hau zuen artean zabaltzea, zuek pasatzea eta zuek
eztabaidak hastea elkarrekin, zuen lagun eta ezagunen artean."
Eta arazo hau azkenean bere tokian dagoenean, hau da, parlamentuan.
– Hemen esan dudana han dago, eta han hartzen dira erabakiak.