WEBVTT

00:00.000 --> 00:03.848
Шулай итеп, без кичергәннәребез вируслар
түгел иде, һәм мин бу мөмкинлектән файдаланып

00:03.848 --> 00:05.887
моны тагын бер кат ассызыклап әйтергә телим.

00:05.887 --> 00:10.474
"Шулай итеп без даими рәвештә күп кенә
гаҗәеп, яңа вируслар тәэсиренә дучар булабыз."

00:10.474 --> 00:14.680
Без моны эшли алабыз. Борчылырга кирәкми.

00:14.680 --> 00:22.349
Шулай итеп, кешеләрне куркытканда яки аларны
авыру турында кисәткәндә, син чынлап та шул

00:22.349 --> 00:26.113
авыруның нәрсә икәнен белүеңә нык ышанырга тиешсең.

00:26.113 --> 00:27.352
Кайчакта ул шулай ук агулану була.

00:27.352 --> 00:33.338
Уйлагыз, сез кешеләрне ниндидер вирус турында кисәтәсез, ә алар
глифосаттан шулкадәр зәгыйфьләнгән ки, аларның

00:33.338 --> 00:40.001
микробиомы бозылган, бу аларга агулану симптомнарын кичерергә
мәҗбүр итә һәм кайбер әйберләрне күтәрә алмауларына китерә.

00:40.001 --> 00:44.026
Аннары син әйтәсең: «Ох, ләкин вирус бар».

00:44.026 --> 00:47.848
Ләкин кешеләрне ниндидер агу белән генә системалы
рәвештә зәгыйфьләндергәннәр. Бу да шулай булырга мөмкин.

00:47.848 --> 00:49.540
"Сәламәтлек кайчан куркыныч астында?"

00:49.540 --> 00:50.944
Син ничек белә аласың?

00:50.944 --> 00:54.588
Аның куркыныч астында булуын тик ПЦР-тест ярдәмендә генә
ачыкларга мөмкин. Дөнья сәламәтлек саклау оешмасы шулай ди.

00:54.588 --> 00:58.612
Куркынычларны ничек танырга һәм нинди куркынычлар булуын билгели.

00:58.612 --> 01:04.011
Аларның кешеләре һәр җирдә, һәм хәзер алар моны һәр җирдә
көннән-көн күбрәк урнаштыралар; әгәр дә

01:04.011 --> 01:09.066
ниндидер күренеш пәйда булса, алар аны үзләре
билгели дә, аннары моны маймыл чечеге дип атыйлар.

01:09.066 --> 01:18.378
Бу белдерүләрне доктор Вольфганг Водарг 2024 елның 23 февралендә
Швейцариянең Рейден шәһәрендә узган лекциясендә әйтте.

01:18.378 --> 01:26.088
Аның Швейцариядәге премьерасының исеме:
«Демокрация урынына пандемияләр – курку аша идарә итүме?»

01:26.088 --> 01:34.194
Доктор Водарг эчке авырулар белгече, пульмонолог, социаль медицина
белгече, гигиена һәм әйләнә-тирә мохит медицинасы докторы,

01:34.194 --> 01:37.906
һәм озак еллар сәламәтлек саклау органы башлыгы булып эшләгән.

01:37.906 --> 01:46.159
1991 елда ул АКШтагы Джонс Хопкинс
университетында эпидемиология укырга стипендия алды.

01:46.159 --> 01:53.306
1994 елдан 2009 елга кадәр ул Германия
Бундестагында SPD фракциясеннән депутат булды.

01:53.306 --> 02:01.990
2011 елдан бирле ул университет лектор, сәламәтлек фәннәре галиме
һәм автор булып эшли. Аның 2021 елда басылып чыккан

02:01.990 --> 02:09.660
«Falsche Pandemien» (Ялган пандемияләр) китабы
SPIEGEL бестселлерлар исемлегендә беренче урында булды.

02:09.660 --> 02:15.440
Түбәндә сез аның ике сәгатьлек
лекциясенең бер сәгатьлек җыентыгын карый аласыз.

02:15.440 --> 02:21.793
Водарг аңлата, ни өчен фараз ителгән
коронавирус пандемиясе өчен вируслар гаепле түгел, ә

02:21.793 --> 02:26.862
Дөнья сәламәтлек оешмасының билгеләү көче гаепле.

02:29.118 --> 02:31.162
Бу вируслар түгел иде Ярар, хәзер киләсесенә күчик.

02:31.162 --> 02:37.200
Шулай итеп, бу вируслар түгел иде, һәм мин бу мөмкинлектән
файдаланып сезгә тагын бер кат без кичергәннәрне әйтергә телим.

02:37.200 --> 02:44.660
Вируслар, әгәр сез моны күрсәгез, 24 сәгать эчендә бөтен
дөнья буйлап очып йөрүче күп кенә самолетлар – ул вакыт аралыгы.

02:44.660 --> 02:52.445
Һәр очкычта якынча 200–300 кеше була,
һәм алар барысы да вируслар белән тулы.

02:54.225 --> 03:00.770
Һәр көн 10 миллион пассажир вирусларын
бөтен дөньяга тарата, ә без аларны алыштырабыз.

03:00.770 --> 03:06.170
Сез аэропортта куркынычсызлык тикшерүен узганнан соң
бер-берегез янында утырып очкычта очып караган идегезме?

03:06.170 --> 03:07.980
– Маска бөтенләй файдасыз.

03:07.980 --> 03:10.275
Вируслар монда һәм алар алмашыла.

03:10.275 --> 03:14.519
Бу хәл дистә еллар буе шундый булды,
һәм бу фәкать очкычларда гына түгел.

03:14.519 --> 03:20.026
Бу гадәти хәл; яңа вируслар өзлексез пәйда була һәм
өзлексез үзгәрә, бигрәк тә РНК вируслары,

03:20.026 --> 03:23.780
мәсәлән, короновируслар, алар бик тиз һәм өзлексез үзгәрә.

03:23.780 --> 03:30.183
Һәм сезгә күптөрле вариантлар турында әйтелгәннәр бөтенләй көлке.

03:30.183 --> 03:33.438
Бу берәүнең ничектер сайлап алган хикәясе.

03:33.438 --> 03:35.727
Бу сайланган әйбер.

03:35.727 --> 03:42.830
Табигать күпкә кыргыйрак, чөнки вируслар
таралмаган, диләр, алар бары тик Уханьнан гына таралган.

03:42.830 --> 03:44.580
Ләкин монда да кайберәүләр бар иде.

03:44.580 --> 03:49.574
Швейцариядә вируслар табылган күп
урыннар бар, мөгаен, төрле төрләре дә.

03:49.574 --> 03:54.820
Һәм алар һәр җирдән киләләр, һәр җирдән
өзлексез таралалар, үзгәрәләр һәм яраклашалар.

03:54.820 --> 03:57.581
Һәм без аларның иммун системасын да белеп алабыз.

03:57.581 --> 04:01.461
Һәм бездә гаҗәеп укыту мөмкинлекләре бар, мәсәлән,
туризм һәм глобальләшкән икътисад аша кешеләргә

04:01.461 --> 04:03.560
бөтен дөнья буйлап сәяхәт итәргә мөмкинлек бирелә.

04:03.560 --> 04:06.426
Алар барысы да һәр көн шунда очып йөрүче кешеләр.

04:06.426 --> 04:12.123
Алар вируслар турында өйрәнәләр, кайдан икәнен
белмиләр, Көнчыгыш Азиядәге бер утраудандыр, күрәсең.

04:12.123 --> 04:16.456
Кире әйләнеп кил, алар балык базарында иделәр.

04:16.456 --> 04:20.712
Аннары Вьетнамда алар кешеләр анда
ашый торган жук-таракаларны күрделәр.

04:20.712 --> 04:24.060
Һәм гусеницалар һәм шундый әйберләр.
Һәм анда бик күп кеше иде, һәм тыгыз иде.

04:24.060 --> 04:29.140
Һәм ул бик күңелле ял булды, диләр.

04:29.140 --> 04:30.340
Берни дә булмады.

04:30.340 --> 04:35.080
Шулай итеп, без даими рәвештә күпсанлы таныш
булмаган, яңа вируслар тәэсиренә дучар булабыз.

04:35.080 --> 04:40.256
Без моны эшли алабыз. Борчылырга кирәкми.

04:40.256 --> 04:42.112
Акылдан язган сәнәгать

04:42.112 --> 04:49.396
Әгәр дә сез кешеләрнең элек кайда авыруга эләккәнен күрсәткән
мәгълүматларга карасагыз, мәсәлән, монда Питер

04:49.396 --> 04:55.820
Доши күрсәткәнчә, ул Der Spiegel журналында
үз графикларының якынча йомгагын тәкъдим иткән.

04:55.820 --> 05:04.230
Ул 1930 елдан 2004 елга кадәр АКШта грипптан үлүләрне карады.

05:04.230 --> 05:07.719
Һәм сез күргәнегезчә, Бөтендөнья сугышыннан соң зур кимү булды.

05:07.719 --> 05:11.440
Шуннан соң бик аз гына калды. Хәзер инде диярлек беркем дә үлми.

05:11.440 --> 05:15.137
Әйткәндәй, карт кешеләр дә үлә. Бу шулай булырга тиеш, түгелме?

05:15.137 --> 05:21.389
Әйе, алар үләләр, һәм кайчакта аларда грипп та була.

05:23.278 --> 05:30.380
Әйе, һәм кайчакта, кинәт, сугыштан соң,
1960нчы елларда, диярсеңме, ул вируслар нәрсә иде?

05:30.380 --> 05:38.340
Башта син аларны эзләп табарга тотындың, аннары хәзер
белгән 200 кешеңнән инде бишен-алтысын белә идең. Һәм

05:38.340 --> 05:42.456
тик син аларга тестлар үткәргән кешеләр генә расланды.

05:42.456 --> 05:45.460
Аннары гриппны ачыкларга мөмкин булды.

05:45.460 --> 05:48.123
Шулай булды, чөнки аңа аерым игътибар бирелгән иде.

05:48.123 --> 05:52.460
Кемдер шулай ук вакцина ясап була дип әйткән иде.

05:52.460 --> 05:58.812
Аннары син тикшердең дә, илләрдә һәр
җирдә грипп күзәтүчеләре барлыгын күрдең.

05:58.812 --> 06:02.700
Анда ничә грипп инфекцияләре ачыкланды һәм башка шундый сораулар.

06:02.700 --> 06:10.717
Аннары алар «грипп A яки B» диделәр. Аннары
тагын HN1, H5 һәм барлык подтиплар булды.

06:10.717 --> 06:14.640
Шуңа күрә сезгә һәр ел саен яңа
вакциналар кирәк, чөнки алар үзгәрә.

06:14.640 --> 06:17.673
Аннары сиңа тагын прививка ясатырга кирәк булачак.

06:17.673 --> 06:28.740
Бу тармак чыннан да акылга сыймаслык: менә тагын вариантлар чыкты,
Омикронга каршы яңа вакцина кирәк, һәм без аны инде әзерлибез.

06:28.740 --> 06:35.816
Аннары... Аннары син бары тик берсен генә эзлисең, ә тестта шул
ук вакытта ике-өчәү чыга: мәсәлән, ул бары тик

06:35.816 --> 06:44.725
грипп яки бары тик коронавирус өчен генә уңай нәтиҗә
күрсәтә, ә син калганнарын әле карап та карамагансың.

06:44.725 --> 06:48.600
Ләкин чынбарлык шунда ки, күпчелек
очракларда, ягъни инфекцияләрнең якынча 40%ында, сезне

06:48.600 --> 06:50.660
авыруга дучар итә ала торган ике вирус була.

06:50.660 --> 06:55.480
Кайчакта ике вирус эләксә, син авырып
китмисең, әмма бер генә вирус эләксә генә авырыйсың.

06:55.480 --> 06:58.200
Кайчакта ике вирус бер-берсен ныгыта.

06:58.200 --> 07:02.406
Бу нинди вируслар килеп чыгуына һәм кайчан килүенә бәйле.

07:02.406 --> 07:04.300
Бу монда бик, бик катлаулы булуын аңлата.

07:04.300 --> 07:13.151
Чынлыкта сезгә дифференциаль диагноз һәм тест кирәк, ул никадәр
төгәл булмасын, ул сезгә берни дә әйтми, бигрәк тә ПЦР-тест.

07:13.151 --> 07:18.002
Әгәр дә сез мондый куркынычны бәяләргә телисез икән, гадәттәгедән
күбрәк кешеләрнең авыруы бармы-юкмы икәнен карау яхшы.

07:18.002 --> 07:24.068
Яки чирне чынлап та ышанычлы рәвештә ачыклап буламы? Коронавирус?

07:24.068 --> 07:27.635
Һәм сез ничек бу аларның башка
вируслар булмавы ихтималын кире кага аласыз?

07:27.635 --> 07:32.730
Әгәр ышанычлы рәвештә коронавирусны ачыклый
алырлык тест булса, симптомнарның чыннан да бу

07:32.730 --> 07:36.426
инфекциядән килеп чыкканын ничек ачыкларга була?

07:36.426 --> 07:43.208
Шулай итеп, кешеләрне куркытканда яки аларны билгеле бер авыру
турында кисәткәндә, сез чынлап та шул авыруның

07:43.208 --> 07:49.020
нәрсә икәнен төгәл белүегезгә ышанырга
тиешсез. Кайчакта ул шулай ук агулану булырга мөмкин.

07:49.020 --> 07:55.066
Уйлагыз, сез кешеләрне ниндидер вирус турында кисәтәсез, ә алар
глифосаттан шулкадәр зәгыйфьләнгән ки, аларның микробиомы (барлык

07:55.066 --> 08:02.026
микроорганизмнар) җимерелгән, бу аларда агулану симптомнары
тудыра һәм кайбер әйберләрне күтәрә алмауларына китерә.

08:02.026 --> 08:04.620
Аннары син әйтәсең: «Ох, ләкин вирус бар».

08:04.620 --> 08:09.600
Шулай итеп, кешеләрне ниндидер агу белән генә системалы
рәвештә зәгыйфьләндергәннәр. Бу да шулай булырга мөмкин.

08:09.600 --> 08:19.846
Дифференциаль диагноз шәхси пациентлар өчен
генә түгел, эпидемиологлар өчен дә бик мөһим.

08:19.846 --> 08:25.340
Әйе, һәм шуннан сез Роберт Кох институтының нәрсә эшләвен күрә
аласыз; алар һәрвакыт грипп очракларының күпме булуын күзәтәләр.

08:25.340 --> 08:28.000
Аларның атна саен хисап бирүче 600 медицина практикасы бар.

08:28.000 --> 08:33.378
Минем өчен бу шундый күп. Билгеле бер стандарт бар,
һәм алар аны еллар буена озак вакыт дәвамында

08:33.378 --> 08:36.452
чагыштыра алалар, артамы ул, кимиме икәнен карау өчен.

08:36.452 --> 08:42.780
Һәм мин иң беренче шунда карадым; бу
диярлек хатыным Томсен белән эшләгән шул ук эш.

08:42.780 --> 08:47.467
Менә Германия буйлап 600 медицина
практикасында Роберт Кох институты шуны башкара.

08:47.467 --> 08:56.310
Аннары мин карадым да күрдем – монда сез бу сызыкны күрә аласыз,
ул 2020 ел иде – һәм кинәт март аенда локдаун кертелде, беркем

08:56.310 --> 09:02.406
дә инде авырмады, пандемия көчәя иде, әмма беркем дә чирләми иде.

09:05.240 --> 09:08.560
Һәм бу мине гаҗәпләндерде.

09:08.560 --> 09:12.174
Мин аның ни өчен кимүен беләм, чөнки
беркем дә табиб приёмханәсенә бармады.

09:12.174 --> 09:19.530
Син маска кияргә һәм тест тапшырырга тиеш идең, әмма
кешеләр: «Юк, хәзер алар миңа барыбер ышана, шуңа миңа авыру

09:19.530 --> 09:23.200
кәгазе кирәкми һәм табибка барырга кирәкми», – диделәр.

09:23.200 --> 09:26.240
Аннары, алар грипп белән авырганда, аны шулай дәвалыйлар иде.

09:26.240 --> 09:28.080
Һәм бу киләсе елда да дәвам итте.

09:28.080 --> 09:31.897
Бу – 2021 ел: берни дә, чыннан да
берни дә, бөтен ел буе берни дә.

09:31.897 --> 09:36.490
Грипп сезоны да булмады.

09:36.490 --> 09:42.252
Әйе, мин һәрвакыт мондый хәл – пандемия – бәлә булачак,
хастаханәләр йөкләнеш астында калачак, дип уйлый идем. Ләкин

09:42.252 --> 09:48.586
хәл шулай булмады. Миндә хәзер мәгълүмат юк, ләкин, мөгаен, сез
беләсездер, бу чорда хастаханәләр караватлар санын киметтеләр.

09:48.586 --> 09:53.736
ПЦР-тест – пандемиянең (Кытай) ачкычы

09:53.736 --> 10:01.960
Һәм бу Кытайдан. Март башында Кытайның CDCсына мөрәҗәгать иткәндә
миңа шул мәгълүмат ышаныч тудырды. Анда нинди мәгълүмат бар?

10:01.960 --> 10:06.560
Һәм болар очраклар иде, болар ПЦР тестлары уңай иде.

10:06.560 --> 10:11.100
Һәм күрәсең, башта һәр көн нибары берничә мең очрак кына булган.

10:11.100 --> 10:16.634
Һәм менә кинәт, 1 мартта, ул боерык буенча төшеп калды.

10:16.634 --> 10:22.220
Кытайда пандемия тәмамланды. Алар аны гади генә сүтеп куйдылар.

10:22.220 --> 10:27.997
Очкычларны күз алдына китер, күп кешеләрне
күз алдына китер, һәр җирдә кешеләр белән тулы.

10:27.997 --> 10:33.240
Аларда кайбер вируслар бар иде. Алар пандемияне
бер төн эчендә туктаттылар һәм шундый әйберләр.

10:33.240 --> 10:37.291
Алар аны гади генә тагын тикшермәделәр. Ул юкка чыкты.

10:37.291 --> 10:40.720
Без моны үзебез дә эшли алыр идек.

10:40.720 --> 10:43.340
Һәм бу авыру билгеләнде.

10:43.340 --> 10:46.540
Һәм Дөнья сәламәтлек саклау оешмасы нәкъ менә
шуны эшләде, 2019 елда әлеге эшне башламас борын.

10:46.540 --> 10:49.900
Алар авыруны ICD коды буенча билгеләделәр.

10:49.900 --> 10:51.820
Бу — Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасының эшли ала торган эше.

10:51.820 --> 10:55.060
Ул диагнозларны билгели ала.

10:55.060 --> 11:00.060
Билгеләү – нәрсәнеңдер тирәсенә койма кую
дигән сүз; эчендәге бар нәрсә аңа карый.

11:00.060 --> 11:02.760
Бу бер билгеләмә.

11:02.760 --> 11:11.841
Һәм алар аны шундый итеп билгеләделәр: «Ярар, Covid-19 бар», –
диделәр. «Бу Уханьдан чыккан яңа куркыныч патоген», – диделәр.

11:11.841 --> 11:14.408
Һәм моны тест ярдәмендә ачыклап була.

11:14.408 --> 11:16.320
Бу – доктор Дростенның ПЦР-тесты.

11:16.320 --> 11:20.386
Без моны да яздырдык.

11:20.386 --> 11:29.960
Әгәр ул уңай нәтиҗә бирсә, димәк, бу
Covid-19. Һәм симптомнарсыз очраклар да бар.

11:29.960 --> 11:34.080
Бу кешеләр сәламәт, ләкин тест уңай.

11:34.080 --> 11:37.480
Аннары аларда икенче диагноз куела.

11:37.480 --> 11:42.712
Ягъни, Covid-19 вирусы ачыкланмаган.

11:42.712 --> 11:45.600
Алар әле ПЦР тестыннан да уңай нәтиҗә күрсәтмәделәр.

11:45.600 --> 11:53.720
Булар ПЦР анализы уңай чыккан кеше белән
элемтәдә булган һәм суык тигән кешеләр иде.

11:53.720 --> 11:59.140
Димәк, аларда симптомнар булган һәм алар
ПЦР-тесты уңай чыккан кеше белән элемтәдә булганнар.

11:59.140 --> 12:08.975
Бу да Covid-19 иде. Чөнки аңа бераз башка, 7.2
номерлы ICD коды бирелгән иде. Әйе, һәм бу ике

12:08.975 --> 12:13.109
очрак та һәрвакыт ПЦР-тест белән бәйле булды.

12:13.109 --> 12:16.342
Әгәр Ковид булса, ул ПЦР-тест.

12:16.342 --> 12:23.368
Озак вакытлы Ковид яки пост-Ковид турында сөйләгәндә,
без бу ике халәтнең берсе белән бервакытта диагноз

12:23.368 --> 12:29.593
куелганнан соң авыруын дәвам итүче кешеләрне күз уңында тотабыз.

12:29.593 --> 12:33.223
Бу бөтенләй мәгънәсез. Яраксыз.

12:33.223 --> 12:35.800
Элек хроник ару синдромы белән авырган кешеләр.

12:35.800 --> 12:43.151
Ләкин шул арада кемнеңдер ПЦР-тесты уңай нәтиҗә
күрсәткән иде. Хәзер ул – озак вакытлы Ковид.

12:43.151 --> 12:48.860
Һәм, әлбәттә, алар бу уколларның ян
тәэсирләрен яшерү өчен Лонг Ковидны уйлап тапканнар.

12:48.860 --> 12:52.033
Бу төп функция.

12:59.823 --> 13:05.980
Менә шундый бөек кеше – Кэри Б.
Муллис. Ул ПЦР тестын уйлап тапкан.

13:36.680 --> 13:44.080
Ул әйтә, ПЦР-тест ярдәмендә теләсә кемдә, әгәр анда
молекула булса, теләсә нинди нәрсәне табарга мөмкин.

13:44.080 --> 13:46.960
Һәм безнең эчебездә төрле-төрле әйберләрдән молекулалар бар.

13:46.960 --> 14:00.056
Син нәҗесеңдә тетанус бактерияләрен чыгарасың икәнен белә идеңме?
Мондый күп кеше булганда хәзер хәҗәтханәгә дә ышана алмыйсың.

14:00.056 --> 14:05.958
Мин элек канализация чистарту корылмаларын тикшерә идем. Җәмәгать
сәламәтлеге сакчысы буларак, эчемлек суы һәм

14:05.958 --> 14:12.256
канализация чистарту корылмаларын да тикшерергә кирәк,
аларның дөрес эшләвен һәм иссез булуын тәэмин итү өчен.

14:12.256 --> 14:17.580
Аннары без, аннары кемдер канализация чистарту
корылмасыннан чыккан калдык суларда сальмонелла күләмен үлчәде.

14:17.580 --> 14:25.088
Бу шактый күп иде, шуңа күрә мин сиңа анда ун минуттан
артык йөзәргә ярамый дип уйладым. Юкса, инфекция эләгер.

14:28.138 --> 14:40.188
Бу стандартлар белән син үзеңне юнәлешкә
китерәсең, һәм эзләгән әйберләреңне генә табасың.

14:40.188 --> 14:46.140
Һәм башка әйберләр, мәсәлән, дифтерия, хәзер инде беркем
дә моны тикшерми, алар моны яңадан күтәреп чыгарга мөмкин.

14:46.140 --> 14:50.660
Алар әле дә моны файдалы нәрсәгә әйләндерә
алырлар, ләкин син моны аларга әйтергә тиеш түгелсең.

14:50.660 --> 14:56.301
Ләкин монда, монда сез тестлар санын күрә аласыз. Бу 2020 ел
башында башланды, шул вакытта тестлар саны

14:56.301 --> 15:01.360
көннән-көн артты. Монда зәңгәр сызык тестларны
күрсәтә, һәм кинәт алар монда бик күп булды.

15:01.360 --> 15:02.580
Элек-электә монда аларны күпләп ясаганнар.

15:02.580 --> 15:10.032
Бу 2020 елның көзендә булды: алар картлар йортларында һәм башка
барлык урыннарда тестлар үткәреп, персоналны өйгә җибәрделәр,

15:10.032 --> 15:15.934
картларны караусыз калдырдылар. Алар ахыр чиктә хастаханәгә
эләктеләр, 80 яшендә интубацияләнделәр,

15:15.934 --> 15:22.621
Ремдесивир белән дәваландылар, үтерелделәр,
без Covid-19 корбаннарын күрә алсын өчен.

15:28.971 --> 15:35.631
Сызыктагы кызыл – бу монда шкала,
ул уңай тестлар процентын күрсәтә.

15:35.631 --> 15:37.640
Башта ул шактый югары иде.

15:37.640 --> 15:39.881
Җәй көне монда берни дә юк иде.

15:39.881 --> 15:44.298
Аларны аэропортта тикшерделәр, ләкин берни дә чыкмады. Менә.

15:44.298 --> 15:53.440
Аннары ул башланды, процент артты, якынча 10%ка
җитте, һәм тестларның якынча 10%ы уңай булды.

15:53.440 --> 15:58.400
Әлбәттә, тестлар санына карап, бу шактый күп.

15:58.400 --> 16:09.620
Кара, ул инде диярлек монда, аннары син диярлек
монда, әйе, Германиядә атнага 1,5 миллион тест үткәрелгән.

16:09.620 --> 16:19.760
Бу саннар бит, шулай түгелме? Дөрес, монда 2022 елның
апрелендә 2,5 миллион тест үткәрелде, атнага 2,5 миллион тест.

16:19.760 --> 16:23.000
Һәм кара әле, күпме кешенең нәтиҗәсе уңай булган.

16:23.000 --> 16:26.160
Аннары 50%ка кадәр кешеләрнең нәтиҗәләре уңай булды.

16:26.160 --> 16:30.420
Бу бөтенләй абсурд, тулысынча мәгънәсезлек.

16:30.420 --> 16:37.820
Бу ресурсларны әрәм итү генә түгел, ә
бөтен халыкны акыл ягыннан түбәнәйтү дә.

16:37.820 --> 16:40.980
Һәм бездә чынлап та яхшырак белгән институтлар бар.

16:40.980 --> 16:45.976
Бездә Пол Эрлих институты бар, бездә Роберт Кох
институты бар, университетларда акыллы кешеләр бар.

16:45.976 --> 16:50.743
Нигә алар мондый цирк турында тын калдылар?

16:52.440 --> 16:57.075
Ләкин без нәрсәне кичердек соң?

16:57.075 --> 16:59.000
Аннары мин башка нәрсә эзләдем.

16:59.000 --> 17:05.698
Мин аның бәясен карадым, аннары ашыгыч
ярдәм хезмәтләре килде, ул зәңгәр утлы кешеләр,

17:05.698 --> 17:09.150
алар инде шул елларда, 2021 елда, анда иде.

17:09.150 --> 17:18.500
Сез бу төрле нокталы яки туры сызыкларны күрә аласыз:
туры сызык 2021 елдан, калганнары – аннан ике ел элеккеге.

17:18.500 --> 17:24.498
Һәм менә сулыш алу системасы авырулары
аркасында сезне ашыгыч хәл буларак ашыгыч ярдәм

17:24.498 --> 17:28.816
бүлегенә җибәрү яки җибәрмәүнең сулыш алу сәбәпләре.

17:28.816 --> 17:30.640
Һәм ставкалар санала.

17:30.640 --> 17:33.940
Бу Германия буйлап таралган операцияләр.

17:33.940 --> 17:41.560
Шул вакытта бу ашыгыч операцияләр
теркәлгән мондый урыннар бары тик алты гына иде.

17:41.560 --> 17:43.516
Һәм хәзер тагын да күбрәк.

17:43.516 --> 17:47.082
Сез күрә аласыз, үзгәреш күренми.

17:47.082 --> 17:53.593
Сулыш юллары авырулары әһәмиятле түгел. Ул
тагын нәрсә иде — ничек атыйлар аны, коронавирус?

17:53.593 --> 17:56.360
Бу сулыш юллары вирусы булырга тиеш.

17:56.360 --> 18:00.360
Карарлык берни дә юк иде, шуңа күрә
мин аптырап тордым. Ә бу нәрсә соң?

18:00.360 --> 18:06.200
Аннары мин тагын бер кат тикшердем: ә башка миссияләр ничек?

18:06.200 --> 18:13.587
Бу ашыгыч хәлләр аркасында хастаханәгә кабул итүнең йөрәк-кан
тамырлары сәбәпләре иде, ягъни йөрәк-кан тамырлары проблемалары.

18:13.587 --> 18:19.465
Һәм кинәт син күрәсең: бу әйбернең астында параллель рәвештә
– мин моны үзем эшләдем, аларны бер-бер артлы урнаштырдым

18:19.465 --> 18:22.280
– бу ике әйбер төгәл бер үк вакытта синхронлаштырылган.

18:22.280 --> 18:25.780
Һәм шулчак сез бу соры сызыкны беренче тапкыр күрәсез.

18:26.920 --> 18:29.680
Кара, менә берсе.

18:29.680 --> 18:34.700
Бу — беренче вакцинация, беренче укол алган кешеләр.

18:34.700 --> 18:37.287
Һәм болар икенче доза вакцина алганнар.

18:37.287 --> 18:47.600
Һәм монда, бигрәк тә икенче инъекция башлангач, ләкин инде хәзер
үк бу график кинәт бөтенләй башка дәрәҗәгә күтәрелә, ике тапкырга

18:47.600 --> 18:56.326
артып, йөрәк-кан тамырлары катлаулары аркасында чыга
торган сиреналар саны ике тапкыр арта, бу РНК матдәләрен,

18:56.326 --> 19:00.952
ягъни ген терапиясен кертү белән параллель рәвештә бара.

19:00.952 --> 19:07.260
Алар бөтенләй дә авыру түгел иделәр. Син
авыру кешеләрне дәвалап булмыйсың – бу агулану.

19:07.260 --> 19:10.640
Һәм шул ук нәрсә неврологик бозылуларга да кагыла, алар да бар.

19:10.640 --> 19:18.593
Биредә дә сез аның кинәт һәм зур күләмдә кискен үсүен күрә
аласыз: барлык инсультлар һәм неврологик бозылулар аркасында

19:18.593 --> 19:22.829
кешеләр күрү сәләтен югалтты, һәм башка шундый очраклар булды.

19:22.829 --> 19:27.923
Ул инъекцияләр белән бер үк вакытта артты.
Һәм бу мине шул вакытта чыннан да куркытты.

19:27.923 --> 19:31.960
Ул башланганда мин моны шунда ук күрдем.

19:31.960 --> 19:35.465
Мәгълүматлар ниһаять барлыкка килгәндә, бу якынча 21 иде.

19:35.465 --> 19:41.829
Һәм бу миңа инъекцияләрнең агулы булачагына нык ышанырга этәрде.

19:41.829 --> 19:44.065
Артык үлем

19:44.065 --> 19:49.589
Һәм хәзерге вакытта бернинди диагнозга да бәйсез
рәвештә артык үлем күпме икәнен күрсәткән бәяләмәләр бар.

19:49.589 --> 19:52.223
Алар гади генә итеп күпме кеше үлгәнен санап карадылар.

19:52.223 --> 19:55.223
Халык картайган саен табигый рәвештә күбрәк кеше вафат булачак.

19:55.223 --> 19:57.040
Халык яшьрәк булганда, азрак кеше үлә.

19:57.040 --> 20:01.440
Һәм бер тапкыр инде үлгән кешеләр тагын үлә алмыйлар.

20:01.440 --> 20:03.480
Бу әйберләрне син чынлап та беләсең.

20:03.480 --> 20:06.657
Һәм бу исәпләүләрдә чагылыш табарга тиеш.

20:06.657 --> 20:10.502
Әгәр сез моны эпидемиологик яктан бәяләргә
теләсәгез, аны яшь буенча

20:10.502 --> 20:14.240
стандартлаштырырга кирәк. Һәм Купер моны бик оста башкарды.

20:14.240 --> 20:22.880
Аннары ул яшь төркемнәре буенча карады да, XXI
гасырда монда балалар белән берни дә булмавын күрде.

20:22.880 --> 20:31.448
Ләкин 15 яшьтән өлкәнрәк яшьләр арасында кинәт монда
берни дә калмады, пандемия елларында үлем дәрәҗәсе кимеде.

20:31.448 --> 20:35.620
Ләкин пандемия басылып килүгә үк, алар кинәт вафат булдылар.

20:35.620 --> 20:37.881
Һәм яшьләр монда үлделәр.

20:37.881 --> 20:42.926
40–49 яшьлекләр арасында артык үлем дәрәҗәсе 8% тәшкил итә.

20:42.926 --> 20:46.973
Бу бик күп. Бу гаҗәеп.

20:46.973 --> 20:49.600
Аннары бер яшь төркеме үлгән, ни өчен икәнен белмим.

20:49.600 --> 20:51.800
Мистер Купер да моны аңлата алмый, мин белмим.

20:51.800 --> 20:55.123
50–59 яшьлек кешеләр еш үлмәделәр.

20:55.123 --> 21:04.766
Ул төркем ничектер прививкадан иң
яхшы итеп кача алганмы, мин белмим.

21:10.116 --> 21:17.653
Һәм монда дәвам итә. 2022 елда хәл тагын да
начарланды, бигрәк тә яшьләр арасында бик аяныч хәлгә килде: өч

21:17.653 --> 21:21.482
төркемдәге яшьләр арасында үлем дәрәҗәсе 10%ка артты.

21:21.482 --> 21:25.249
Һәм соңрак, 70 яшь һәм аннан өлкәнрәкләр өчен дә.

21:25.249 --> 21:28.020
Бу чыннан да куркыныч хәл.

21:28.020 --> 21:32.812
Бу бик күп. Һәм бу – ышанычлы мәгълүмат.

21:32.812 --> 21:36.187
Гомуми үлем дәрәҗәсе; бу үлем сәбәбен күрсәтми.

21:36.187 --> 21:43.904
Ләкин алар пандемия елында үлмәделәр, чөнки шул
вакытта халыкның 80%-тан артыгына ике-өч тапкыр вакцинация

21:43.904 --> 21:47.787
үткәрелде, һәм нәкъ шул вакытта алар вафат булдылар.

21:47.787 --> 21:55.019
Һәм, минемчә, бу җитә. Шуңа күрә бу инъекцияләрне
базардан шунда ук алу кирәк иде. Күпкә иртәрәк.

21:55.019 --> 22:02.838
VAERS-та беренче ян тәэсирләр пәйда булуга ук, алар Америкада да
ачык күренгәч, туктатырга кирәк иде, һәм,

22:02.838 --> 22:09.966
минемчә, без әле хакимияткә беркадәр ышана
алган вакытта, моны иртәрәк әйтергә тиеш иделәр.

22:09.966 --> 22:11.952
Һәм алар моны эшләмәделәр.

22:11.952 --> 22:13.240
Бу ниятле.

22:13.240 --> 22:15.990
Моны аңлату өчен башка юл юк.

22:15.990 --> 22:21.678
Кемдер кешеләрнең сакланмавын тәэмин иткән булырга тиеш.

22:21.678 --> 22:27.467
Кемдер кешеләргә явыз ният белән караган.

22:30.078 --> 22:36.680
Һәм әйе, без моны пандемия дип атадык...

22:36.680 --> 22:41.209
Монда сез бөтен нәрсәне хронологик тәртиптә
яңадан күрә аласыз. Монда сез яшьләрне күрә аласыз.

22:41.209 --> 22:45.364
Гадәттәгедән азрак кеше үлгән иде.

22:45.364 --> 22:49.680
Биредә дә 30га кадәр берни дә булмый.

22:49.680 --> 22:57.340
Һәм менә монда, монда башланганда, яшьләр
арасында да артык үлем очраклары күзәтелде.

22:57.340 --> 23:06.640
Һәм монда кешеләр картлар йортларында һәм
хастаханәләрдә үтерелгән чорда гына артык үлем булды.

23:06.640 --> 23:12.920
Бары тик өлкәннәр генә иде. Бу пандемия өчен гадәти түгел:
кайчакта бары тик яшьләр, кайчакта бары тик өлкәннәр генә була.

23:12.920 --> 23:16.602
Биредә син күп нәрсәне хәл итәргә тиеш: ничек
һәм кемне үтерергә теләвеңне. Бу мөмкин түгел.

23:16.602 --> 23:19.600
Шулай итеп, ул бөтенләй туры килмәде.

23:19.600 --> 23:22.140
Мин моны инде теләмим. Бу бик көлке.

23:22.140 --> 23:29.221
Вирусологлар безгә шундый сурәтне
тасвирлыйлар: Ухань — куркыныч әйбер.

23:29.221 --> 23:33.740
Аннары җәмгыятьнең һәм фәннең яртысы
әйтә: «Бу һичшиксез лабораториядән чыккан».

23:33.740 --> 23:36.580
Алар әйтәләр, анализ балык базарыннан килгән.

23:36.580 --> 23:41.355
Берни дә килмәде, бөтенләй берни дә. Тестлар килде.

23:41.355 --> 23:46.337
Бернинди куркыныч вируслар да таралмады, бөтенләй юк иде.

23:46.337 --> 23:55.115
Һәм ивермектин яки гидроксихлорохин турында бу
сөйләшү – ялган сөйләшү, игътибарны читкә юнәлтү.

23:55.115 --> 23:59.404
Безгә гриппның бернинди төре өчен дә
моңа беркайчан да мохтаҗлык булмады.

23:59.404 --> 24:05.671
Һәм аны кулланганнан соң «Ләкин без ивермектин
белән кешеләрне коткардык» дип әйткән кешеләр.

24:05.671 --> 24:09.382
Алар анда башка нинди авырулар булырга мөмкинлеген
ачыклау өчен дифференциаль диагноз да куймадылар.

24:09.382 --> 24:12.848
Юк! Яңа вируслар булмады.

24:12.848 --> 24:17.604
Һәм биолог булган Дж. Дж. Куэй моны бик-бик матур итеп сурәтләде.

24:17.604 --> 24:20.380
Һәм монда да берничә бик тырыш япон кешеләре бар иде.

24:20.380 --> 24:23.137
Аннары алар әйттеләр: Әйе, кара әле, нинди вариантлар бар иде?

24:23.137 --> 24:30.460
Аннары алар карадылар да – чыннан да бик җентекчә – барысын
да тикшерделәр: вируслар кайда, нинди төрләре һәм башкасын.

24:30.460 --> 24:35.800
Һәм алар бер-берсенә карадылар: чиратлар, барлыкка
килгән төрле вариантлар ягыннан алар ничек аерылып торалар?

24:35.800 --> 24:38.649
Аннары алар карадылар: Ох, бу гаҗәп.

24:38.649 --> 24:43.060
Табигатьтә мондый хәл беркайчан да
булмаган, бу... ничек була ала? Бу туры килә.

24:43.060 --> 24:52.440
Алар ачыкладылар, кайбер Омикрон изолятларының
барлыкка килүе геном эволюциясе нәтиҗәсе түгел.

24:52.440 --> 24:59.580
Алар әйттеләр, мондый механикалар эволюциядә барлыкка килми.

24:59.580 --> 25:05.940
Аннары алар шулай ук әйттеләр, Омикрон
вариантлары инде 2020 елда һәр җирдә ачыклана алган.

25:05.940 --> 25:10.740
Бу да безгә тәкъдим ителгән сюжетка туры килми.

25:10.740 --> 25:20.940
Һәм нәтиҗә: вариантлар бөтенләй яңа механизм аша барлыкка
килгән, аны хәзерге биологик белемнәр белән аңлатып булмый.

25:20.940 --> 25:24.680
Алар әйттеләр, табигатьтә мондый нәрсә әле юк.

25:24.680 --> 25:26.305
Һәм алар моңа чыннан да күп көч куйдылар.

25:26.305 --> 25:29.698
Бу күп детальле искиткеч эш.

25:29.698 --> 25:37.640
Һәм моны бик җитди рәвештә раслый торган бик күп битләр бар.

25:37.640 --> 25:46.298
Әгәр дә карасаң, минем вирусологлар һәм молекуляр
биология өлкәсендә актив эшләүче кешеләр белән элемтәләрем бар.

25:46.298 --> 25:52.345
Һәм алар беләләр, РНК һәм РНК вируслары тулысынча тотрыксыз.

25:52.345 --> 25:55.280
Куэй моны аңлату өчен матур бер мисал китерә.

25:55.280 --> 26:03.668
Ул әйтә: әгәр дә сез нәрсәнедер күбәйтергә теләсәгез,
аның күчермәсен ясагыз; РНК очрагында бу музыкаль

26:03.668 --> 26:08.580
кассетаны алып, аны икенче музыкаль кассетага күчерү кебек.

26:08.580 --> 26:11.080
Аннары ул бераз гөрли.

26:11.080 --> 26:15.220
Һәм әгәр дә син бу җырларны тагын бер кат
күчерергә теләсәң, тагын да күбрәк шау-шу булачак.

26:15.220 --> 26:18.160
Һәм әгәр син аларны тагын бер кат
күчерсәң, музыканы диярлек ишетә алмаячаксың.

26:18.160 --> 26:20.740
Шул ук нәрсә РНК вируслар өчен дә кагыла.

26:20.740 --> 26:27.020
Сез бу әйберләрне үзгәртмичә алга күчерә
алмыйсыз, ләкин моны бик тиз эшләргә була.

26:27.020 --> 26:33.186
Көн саен очкычларда якынча ун миллион пассажир
йөри дип уйлагыз. Бу вирусның таралуы һәм

26:33.186 --> 26:37.045
мутацияләнүе турында безгә сөйләгән әкият бөтенләй абсурд.

26:37.045 --> 26:39.731
Аннары син бер вариант табасың. Ул эшләми.

26:39.731 --> 26:43.380
Ләкин бу вариантларны бөтен дөнья
буйлап таба алуны ничек тәэмин итәсез?

26:43.380 --> 26:56.734
Бу кечкенә кисәкчәләрне җыю һәм 30 000 нуклеотидлы бу вирусның
кисәкчәләрен бергә тоташтыру өчен махсус ысул кулланыла.

26:56.734 --> 27:00.600
Чынлыкта алар бары тик Уханьдагы
компьютерда гына иде. Аларны шунда гына тотканнар.

27:00.600 --> 27:04.312
Компьютерда шундый бер эзлеклелек бар иде.

27:04.312 --> 27:11.379
Анда шушы куркыныч әйберләр бар иде, шушы куркыныч
эпизодлар. Һәм алар аларны үзләрендә дә тоттылар.

27:11.379 --> 27:19.240
Аннары син нидер җыйдың, аны табигатьтән
җыйдың, чиратладын һәм РНК җитештердең.

27:19.240 --> 27:25.227
Һәм ул бик тиз үзгәрә, шуңа күрә әгәр дә син аны
хәзер саклап калырга телисең икән, сиңа аның ДНКсын

27:25.227 --> 27:28.540
транскрипцияләргә кирәк. Сиңа аны яңадан язарга кирәк.

27:28.540 --> 27:34.880
Сезгә штамп эзе нигезендә РНК ясарга
туры килде, сезгә штамп ясарга туры килде.

27:34.880 --> 27:36.660
Һәм марка ябышып кала.

27:36.660 --> 27:41.920
Беләсеңме, боз эчендә мамонт ДНКсы табылган.

27:41.920 --> 27:48.660
Аннары алар филләрне яңадан үрчетү
өчен кулланырга тагын бер кат тырыштылар.

27:48.660 --> 27:52.211
Шулай итеп, бу ДНК гаять тотрыклы.

27:52.211 --> 28:00.400
Һәм Куэй моны ДНКны CD-дискларны күчергәндәге кебек дип аңлатты.

28:00.400 --> 28:05.480
Алар төгәл бертигез. Санлы күчермәләр дә төгәл бертигез.

28:05.480 --> 28:07.440
Һәм алар бераз вакыт дәвам итә.

28:07.440 --> 28:10.560
Ләкин кассетаны күчергәндә, тавыш көннән-көн көчәя бара.

28:10.560 --> 28:11.520
Бу РНК.

28:11.520 --> 28:22.498
Шуңа күрә РНКны, хәтта лабораториядә ясалган ясалма РНК
вирусларны да, зур үзгәрешләрсез билгеле бер территориядә

28:22.498 --> 28:28.740
таралып, озак вакыт яшәп кала алырлык итеп чыгару мөмкин түгел.

28:28.740 --> 28:36.065
Һәм эволюция барышында вирусларның эволюциясе
үз хуҗаларына яхшырак яраклашуга таба бара.

28:36.065 --> 28:42.265
Бу үз хуҗасын үтерүче вирус акылсыз
һәм яшәп калу мөмкинлеге юк дигән сүз.

28:42.265 --> 28:52.122
Безнең өйләребездә барлыгын да сизми торганча яшәргә мөмкинлек
бирүче вируслар гына бөтен җирдә гаҗәеп

28:52.122 --> 29:00.078
күбәлә ала. Һәм очкычларда, поездларда,
монда да вирусларны һәрьякка таратырга мөмкин.

29:00.078 --> 29:04.440
Бу аларның исән калу мөмкинлекләрен тәэмин итүче бер нәрсә.

29:04.440 --> 29:12.255
Беләсеңме, син 30 триллион тән күзәнәгеннән
торасың. Уртача 30 триллион, кайберәүләрдә

29:12.255 --> 29:16.278
бераз күбрәк, ләкин синең геномың шунда ук.

29:16.278 --> 29:20.323
Бу сезнең күзәнәкләрегез, бу сез. Шулай итеп сезне таныйлар.

29:20.323 --> 29:27.512
Һәм өстәвенә, сездә эчегездә, тирегездә
һәм бөтен шымык мембраналарыгызда яшәүче

29:27.512 --> 29:31.670
тагын 39 триллион башка микроорганизмнар бар.

29:31.670 --> 29:36.937
Алар шундый... син табигатьнең иреккә бирелгән пейзажын күрерсең.

29:36.937 --> 29:41.860
Һәм болар барысы да мөһим, мөһим
микроблар. Аларның билгеле бер функциясе бар.

29:41.860 --> 29:43.640
Алар син бүген кем булуыңның сәбәбе.

29:43.640 --> 29:50.741
Синең геномыңда микроблар бар. Вируслардан, ретровируслардан
аларның генетик эзлекләре синең геномыңа кергән.

29:50.741 --> 29:57.020
Алар инде синең геномыңа кушылган. Һәм нәкъ
менә шулай итеп кешелек беренче чиратта үсеш алган.

29:57.020 --> 30:03.923
Билгеле вируслар бар иде, шуның аркасында
безгә инде йомырка салырга кирәк булмады.

30:03.923 --> 30:15.188
Шулай итеп, бу үсеш, бу эволюцион үсеш, бер тере җан иясеннән
икенчесенә генетик мәгълүмат күчү аша бара. Һәм

30:15.188 --> 30:25.548
кызыгы шунда ки, вируслар бармы-юкмы дигән бәхәс
бара. Минем өчен бу бераз игътибарны читкә юнәлтә.

30:25.548 --> 30:30.561
Бервакыт кешеләр бактерия дип аталган нәрсәне ачканнар. Бу да
төрлелекнең бер формасы. Аннары аларның

30:30.561 --> 30:35.748
астытөркемнәре барлыкка килгән. Аннары микроскоп
астында күренми торган нәрсә бар дип әйтүчеләр булган.

30:35.748 --> 30:41.918
Ләкин ул һаман да сине авыруга дучар итә; аны суда да табарга
була. Һәм табигатьтә мондый кечкенә әйберләрне

30:41.918 --> 30:48.012
һәр җирдә очратырга мөмкин. Аннары аларны электрон
микроскоп астында күзәтеп, вируслар дип атадылар.

30:48.012 --> 30:52.078
Аннан соң тән эчендә охшаш
әйберләр, диярлек төгәл шул ук, табылды.

30:52.078 --> 30:56.318
Аннары кешеләр әйтә: алар вируслар түгел, алар
элек тә бар иде, хәзер дә бар. Аларны экзосомалар

30:56.318 --> 30:58.456
дип атыйлар. Алар күренеше буенча диярлек бер үк.

30:58.456 --> 31:03.840
Ул шулай ук генетик мәгълүматны һәм
кайчакта протеиннарны да үз эченә ала.

31:03.840 --> 31:22.856
Бу тере табигатьтә, аның төрлелеге киметелмәс, бик
мөһим белдерү: табигатьнең төрлелеге киметелмәс.

31:22.856 --> 31:28.280
Һәм фән һәрвакыт киметә. Ул һәрвакыт
әйберләрне билгели. Ул ди: бу шул, шул бу.

31:28.280 --> 31:34.740
Аннары чагыштырулар ясала, һәм бу
төшенчә фәндә күп тапкыр үзгәртелгән.

31:34.740 --> 31:36.706
Алар бер мәлдә кулланыла алмаячак.

31:36.706 --> 31:43.793
Һәм мин нык ышанам ки, 20 елдан соң бактерияләр
һәм вируслар төшенчәләре инде әһәмиятле булмаячак.

31:43.793 --> 31:44.800
Чөнки без күпкә күбрәк беләбез.

31:44.800 --> 31:48.975
Без кечкенәләрдән беләбез ки,
безнең белем көннән-көн нечкәләп бара.

31:48.975 --> 31:55.278
Без монда роль уйнаучы иң кечкенә
молекулалар турында көннән-көн күбрәк беләбез.

31:55.278 --> 31:59.260
Һәм бу безгә моны ничек хәл итәргә
икәнен яңадан килешергә туры килә дигән сүз.

31:59.260 --> 32:01.345
Без моны ничек сөйләшәбез.

32:01.345 --> 32:04.120
Һәм без моны сөйләшә алу өчен исемнәр бар.

32:04.120 --> 32:09.983
Һәм тарихи рәвештә барлыкка килгән
исемнәрнең берсе — «вирус» исеме.

32:09.983 --> 32:16.791
Әгәр дә вируслар юк дип әйтүче кеше булса, ул
безгә акыллы сөйләшү алып барырга һәм килешүгә килергә

32:16.791 --> 32:20.288
мөмкинлек бирә торган яңа терминнар тәкъдим итсен.

32:20.288 --> 32:23.744
Бу кайчакта озак процесс булырга мөмкин.

32:23.744 --> 32:31.714
Әйе, һәм болар лаборатория теорияләре. Лабораторияләрдән
чыккан эпидемияләр. Соңгы 20 елда лабораторияләрдә

32:31.714 --> 32:36.297
нидер булган 309 очрак. Шулай итеп, берни дә юк.

32:36.297 --> 32:41.400
Аларның күбесе дә бактерияләр иде, ветеринар лабораторияләрендә,
ягъни хайваннар табиблары лабораторияләрендә.

32:41.400 --> 32:47.343
Аннары лабораториядән нәрсәдер 16 тапкыр
качкан. Гаилә дә нәрсәдер алган. Яисә суда

32:47.343 --> 32:51.020
нәрсәдер пычранганга күрә кечкенә эпидемия чыккан.

32:51.020 --> 32:54.231
Ләкин болар барысы да бик чикле әйберләр.

32:54.231 --> 32:55.480
Зыян килмәде.

32:55.480 --> 33:02.482
Бу — The Lancet журналында басылып чыккан,
бик төрле булган бу патогеннарның кайчандыр

33:02.482 --> 33:06.252
аз санлы рәвештә качып чыккан рәсми исемлеге.

33:06.252 --> 33:10.731
Шулай итеп, лабораторияләрдән килеп чыккан, балык
базарларыннан килеп чыккан дип сөйләнүче бу бөтен

33:10.731 --> 33:13.380
сөйләшү безне адаштыру өчен генә. Бу барысы да бер сюжет.

33:13.380 --> 33:14.313
Оныт

33:14.313 --> 33:18.266
Һәм сезгә бу хикәяләрне сөйли
торган кешеләр сезне алдарга тырышалар.

33:18.266 --> 33:22.092
Аларга ышанма.

33:22.092 --> 33:25.805
Бу бит Ковид-19 иде, Водарг әфәнде,
моны ничек игътибарсыз калдыра аласыз?

33:25.805 --> 33:28.870
Син Төньяк Италиядә нәрсә булганын күрмәдеңме?

33:28.870 --> 33:35.333
Һәм Нью-Йоркта ул шунда күмгән
табутлар... Бу чыннан да гаҗәп, күп кеше үлгән.

33:35.333 --> 33:39.746
Син аны гади генә игътибарсыз калдыра
алмыйсың. Бу чыннан да бик куркыныч.

33:39.746 --> 33:45.855
Әйе, Төньяк Италиядә кешеләр үлгән. Ләкин
2017 һәм 2018 елларда күбрәк кеше үлгән.

33:45.855 --> 33:47.855
Шул ук хастаханәләрдә.

33:47.855 --> 33:52.110
Менә Миланда чыккан газетада мин шартларның
нинди фаҗигале булуы һәм персоналның тулысынча

33:52.110 --> 33:54.520
йөкләнеш астында калуы турында хәбәрләр таптым.

33:54.520 --> 33:56.790
Бер үк хикәяләр тагын да кабатлана.

33:56.790 --> 34:01.756
Бәлки, бу сурәтләр хәтта 2017/2018
еллардагыдыр, чөнки алар хәзергесеннән дә драматикрак иде.

34:01.756 --> 34:09.309
Ләкин реанимация бүлекләрендә эшләүче кешеләрнең табигый
рәвештә артык йөкләнгән булулары — Гамбургтагы бер хастаханәдә

34:09.309 --> 34:12.889
персонал вәкиле буларак мин моны һичшиксез раслый алам.

34:12.889 --> 34:20.200
Хастаханә персоналы буларак без һәрвакыт күбрәк
персонал кирәклеген әйтеп килдек. Без артык йөкләнгәнбез.

34:20.200 --> 34:22.080
Һәм кешеләр коридорларда һәм башка урыннарда ятып торалар.

34:22.080 --> 34:24.586
Бервакыт безгә бер сенатор килде.

34:24.586 --> 34:27.170
Бу Гамбург сәламәтлек сенаторы түгел иде, ә башка берәү иде.

34:27.170 --> 34:29.237
Һәм аның берәр нәрсәсе бар иде,
аннары ул безнең белән ятып торды.

34:29.237 --> 34:32.883
Һәм без аны коридорда шактый озак вакыт яткан килеш калдырдык.

34:40.021 --> 34:46.332
Әйе, бу сурәтләр белән безне
шулкадәр куркыткан вакытта нәрсә булды?

34:46.332 --> 34:49.840
Бу Нью-Йоркта булды, ул янаулы күренде.

34:49.840 --> 34:53.285
Бу чыннан да хастаханәләрдәге үлгәннәр.

34:53.285 --> 34:58.033
Ул 16 марттан 20 майга кадәр булды. Бик кыскача.

34:58.033 --> 35:02.024
Күп кешеләр үлгән. Бик күп.

35:02.024 --> 35:04.400
Һәм ни өчен шулай? Анда нәрсә булды?

35:04.400 --> 35:05.900
Һәм моның өчен сәбәпләр бар.

35:05.900 --> 35:09.966
Ачыкланды, кешеләргә начар
мөнәсәбәт күрсәтелгән. Чынлыкта бик начар.

35:09.966 --> 35:13.000
Аларга үтәргә тиешле дәвалау планы бар иде.

35:13.000 --> 35:15.640
Ковид-19 белән сезгә моны да, тегене дә эшләргә туры килә.

35:15.640 --> 35:18.700
Һәм ярдәм итмәгән, хәтта агулы дарулар да булган.

35:18.700 --> 35:22.325
Гидроксихлорохин артык дозасы да булды.

35:22.325 --> 35:24.826
Сәламәт кеше моны күтәрә алмый.

35:24.826 --> 35:26.640
Миңа дозаны ун тапкыр артык бирделәр.

35:26.640 --> 35:28.940
Аннары йөрәк гади генә туктый.

35:28.940 --> 35:38.700
Яки фавизм белән туган, кирәкле ферментсыз кешегә гидроксихлорохин
бирелсә, кан күзәнәкләре шартлый һәм сулыш алу мөмкин түгел.

35:38.700 --> 35:43.439
Бу барлык әйберләр дә Covid-19 дип сатылды.

35:43.439 --> 35:46.940
Аннары алар кешеләрне шунда ук
тынычландырып, үпкә вентиляторларына тоташтырдылар.

35:46.940 --> 35:47.640
Чөнки сиңа кирәк иде.

35:47.640 --> 35:49.360
Вентиляция мөмкин кадәр тизрәк, шунда ук үткәрелергә тиеш иде.

35:49.360 --> 35:52.171
Аннары аларны саклап була, диделәр.

35:52.171 --> 35:59.465
Аннары аларга мидазолам бирелде, седатив уколлар
ясалды, алар сулыш алуны баса, ягъни алар инде

35:59.465 --> 36:03.040
үзләре сулый алмыйлар, һәм алар интубацияләнде.

36:03.040 --> 36:07.685
Һәм интубацияләнгән кеше инде югары куркыныч астында.

36:07.685 --> 36:11.276
Озак вакыт интубациядә тору авыр хәл.

36:11.276 --> 36:13.040
Бу үзе үк куркыныч.

36:13.040 --> 36:19.851
Мондый чаралар нәтиҗәсендә кешеләрнең үлүе
яхшы аңлатма булып тора, бигрәк тә шул вакытта

36:19.851 --> 36:23.500
Сан-Францискода мондый хәл булмавын исәпкә алсаң.

36:23.500 --> 36:27.518
Нигә пандемия булмады?

36:27.518 --> 36:30.837
Яки Флоридада да анда бернинди дә аерым гадәти нәрсә юк иде.

36:30.837 --> 36:36.894
Аннары көзендә, Флоридадагы картлар
йортларын да бушатып бетергәннәр кебек күренә.

36:36.894 --> 36:40.988
Аннан соң, икенче юл – инъекцияләр башлануы.

36:40.988 --> 36:45.520
Һәм сез күрә аласыз, Нью-Йорктагы
кешеләр кинәт кенә шикчәнрәк булдылар.

36:45.520 --> 36:49.612
Яисә бәлки алар башка партияләрне алганнардыр, мин белмим.

36:49.612 --> 36:54.500
Һәм Сан-Францискодагылар анда бик күп газаплар кичерделәр.

36:54.500 --> 37:01.980
Шулай итеп, сез күрә аласыз, бу рәсми Америка
үлем статистикасы, ягъни гомуми үлем дәрәҗәсе.

37:01.980 --> 37:03.640
Диагноз белән бәйле түгел.

37:03.640 --> 37:07.172
Һәм менә гидроксихлорохин турында
берничә сүз: мин аның турында китап таптым.

37:07.172 --> 37:09.918
Гидроксихлорохин белән үз шартларыңда үлем.

37:09.918 --> 37:16.013
Бу — анда күрсәтелгән дозада үз-үзеңә
кул салу өчен кулланыла ала торган матдә.

37:16.013 --> 37:18.252
Интернетта очраклы ачыш.

37:18.252 --> 37:24.240
Мин гидроксихлорохин кабул иткән идем. Бу
үз-үзен үтерергә теләгән кешеләр өчен кулланма.

37:27.806 --> 37:32.561
Һәм менә рәсми рәвештә мондагы бу
тикшеренүләр өчен шуны тәкъдим иттеләр.

37:32.561 --> 37:33.880
Крис Уитти моны эшләде.

37:33.880 --> 37:40.369
Англиядәге Милли сәламәтлек ярдәмчесе,
хөкүмәтнең киңәшчесе, алар моны эшләргә тиеш, диде.

37:40.369 --> 37:41.370
Дозаны билгеләделәр.

37:41.370 --> 37:47.120
Ул ялгышкан иде, әгәр чынлап та аңа башка дару
бирелмәгән булса. Шуңа күрә бу абсурд, абсурд

37:47.120 --> 37:50.834
хикәя. Алар безне куркыту өчен кешеләрне үтерделәр.

37:50.834 --> 37:52.823
Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы

37:52.823 --> 37:56.912
Хәзер тиз генә Дөнья сәламәтлек оешмасы (WHO)
турында. Барыгыз да белгәнегезчә, ул

37:56.912 --> 37:59.929
ришвәтчелеккә баткан һәм шәхси спонсорлардан финанслау ала.

37:59.929 --> 38:04.076
Ләкин Дөнья сәламәтлек оешмасы бик мөһим,
чөнки ул терминнарны билгеләү вәкаләтенә ия.

38:04.076 --> 38:08.396
Бездә мин сезгә сөйләгән ICDлар бар,
алар бөтендөнья күләмендә. ICDлар – кодлар.

38:08.396 --> 38:12.916
Әгәр дә сез табиб яки хастаханә буларак хисап
язарга телисез икән, ICD номерын язып куярга кирәк.

38:12.916 --> 38:19.680
Бу авыруны Бөтендөнья сәламәтлек оешмасының
критерийлары буенча классификацияләргә кирәк дигәнне аңлата.

38:19.680 --> 38:21.300
Һәм аннары ул гадәттән тыш хәлне билгели.

38:21.300 --> 38:25.960
Шулай ди Гхебрейесус әфәнде, ул моны феик дип әйтә.

38:25.960 --> 38:31.840
Бу Халыкара дәрәҗәдәге җәмәгать
сәламәтлеге буенча гадәттән тыш хәл дип атала.

38:31.840 --> 38:34.720
Фейк дип әйтелә.

38:34.720 --> 38:42.474
Һәм алар аны билгелиләр; алар иммунитетны билгеләргә теләделәр.
Алар әйттеләр: моны бары тик вакцинация ярдәмендә генә мөмкин.

38:42.474 --> 38:44.180
Коллектив иммунитетны бары тик
вакцинация ярдәмендә генә ирешеп була.

38:44.180 --> 38:46.720
Яки алар сорыйлар: «Эпидемия кайчан була?»

38:46.720 --> 38:48.680
Сәламәтлек кайчан куркыныч астында?

38:48.680 --> 38:50.241
Син ничек белә аласың?

38:50.241 --> 38:52.892
Аның куркыныч астында булуын тик
ПЦР-тест ярдәмендә генә ачыкларга мөмкин.

38:52.892 --> 38:57.850
Дөнья сәламәтлек саклау оешмасы шулай ди. Бу куркынычларны
ничек танырга һәм нинди куркынычлар булуын билгели.

38:57.850 --> 39:03.460
Аларның кешеләре һәр җирдә бар, һәм
алар аны хәзер һәр җирдә урнаштыралар.

39:03.460 --> 39:08.367
Әгәр дә күрә торган нәрсә бар икән һәм алар
аны шулай дип атыйлар икән, ул маймыл чечеге.

39:08.367 --> 39:16.729
Иягендә сыпырткылар һәм PCR тесты уңай: маймыл чечеги.

39:18.896 --> 39:20.000
Алар һәрвакыт шулай эшләгәннәр.

39:20.000 --> 39:27.400
Алар моны элек тә эшләгән; аларны
фармацевтика сәнәгате спонсорлый.

39:27.400 --> 39:34.945
Аннары алар холестерин күрсәткечләрен киметтеләр, лимитны децилитр
саен 240 миллиграммнан 200 миллиграммга кадәр төшерделәр.

39:34.945 --> 39:39.341
Аннары аларда дәвалауга мохтаҗ пациентлар 86%ка күбрәк.

39:39.341 --> 39:41.940
Бу чыннан да кыйммәткә тора.

39:41.940 --> 39:49.402
Һәм әйе, алар фармацевтика сәнәгате өчен һәрвакыт стандартлар
билгеләп эшләгән – чөнки, әйтергә кирәк, без аларны шушы эшкә

39:49.402 --> 39:54.741
йөкләдек. Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы
әйтүенчә, ул бертөрле булырга тиеш – алар

39:54.741 --> 39:57.860
стандартлар билгеләү бурычын үз өсләренә алдылар.

39:57.860 --> 40:03.025
Стандартлар кую безне авыруга дучар итә ала,
авыруларны һәм дәвалау ихтыяҗларын билгели

40:03.025 --> 40:05.959
ала, шулай ук диагностика ысулларын билгели ала.

40:05.959 --> 40:08.907
Бу – аның инде булган гаҗәеп көче.

40:08.907 --> 40:10.512
Әйе, ул инде эшләгән.

40:10.512 --> 40:12.660
Аннары ул сәламәтлекне дә билгеләде.

40:12.660 --> 40:15.220
Үткәндә, XIX гасырда, сәламәтлек шәхси мәсьәлә иде.

40:15.220 --> 40:19.772
Сәламәтлек саклау системасы булмады, шуңа күрә
кешеләр мөмкин булганча бер-берсенә ярдәм иттеләр.

40:19.772 --> 40:23.951
Акчасы булганнар нинди дә булса белгечне
ялладылар, ә калганнарга бер-берсе белән ничек

40:23.951 --> 40:26.473
килешеп яшәргә икәнен үзләре хәл итәргә туры килде.

40:26.473 --> 40:31.230
Аннары, XX гасырда, мин әйткәнчә, Бисмарк
белән сәламәтлек кеше хокукы дип билгеләнде, һәм

40:31.230 --> 40:33.739
ул: «Безнең сәламәтлеккә хокукыбыз бар», диде.

40:33.739 --> 40:36.920
Һәм барлык илләр моны тәэмин итәргә тиеш,
барлык хөкүмәтләр моны тәэмин итәргә тиеш.

40:36.920 --> 40:39.899
1960 елларда Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы шулай диде.

40:39.899 --> 40:44.240
Барлык илләр үз халыкның сәламәт булуын тәэмин итәргә тиеш.

40:44.240 --> 40:45.909
Сәламәтлеккә хокук бар.

40:45.909 --> 40:48.320
Аннары бу үзгәрде, аннары ул кеше хокукына әйләнде.

40:48.320 --> 40:56.750
Әмма безнең гасырыбызның беренче өчтән бер өлешендә кинәт кенә
Бөтендөнья икътисади форум генераль секретарь Брүндтланд ханым

40:56.750 --> 41:03.224
тарафыннан сәламәтлек мәсьәләсенә багышлап мөрәҗәгать итәргә
чакырылды, ул болай диде: «Хөрмәтле

41:03.224 --> 41:10.533
сәнәгатьчеләр, хөрмәтле бизнес лидерлары, хөрмәтле
банкирлар, без сәламәтлек өчен күбрәк эшләргә тиешбез».

41:10.533 --> 41:14.975
Һәм аларга моны ике тапкыр әйтергә кирәк
булмады, алар Дөнья сәламәтлек оешмасын үз

41:14.975 --> 41:17.408
максатлары өчен тиз арада яңадан юнәлттеләр.

41:17.408 --> 41:23.423
Алар аларны файдаланып, аларга акча бирделәр,
ләкин соңыннан ни эшләргә икәнен дә үзләре билгелиләр.

41:23.423 --> 41:27.961
Һәм сәламәтлек фактик рәвештә үсеш базары дип билгеләнде.

41:27.961 --> 41:34.737
Африкада һәркем бу даруларга ирешә
алырга тиеш; югыйсә бу гаделсез. Шулай бит?

41:34.737 --> 41:39.317
Алар барысына да бу инъекцияләрне
ясатырга кирәк, һәм син моны хәл итәргә тиешсең.

41:39.317 --> 41:46.726
Бу аларның икътисад өчен базарны ачу
функциясен үз өсләренә алуын аңлата.

41:46.726 --> 41:54.207
Һәм хәзер алар сәламәтлекне саклау аша
халык санын контрольдә тотуны алга этәрәләр.

41:54.207 --> 41:59.425
Башкача сезнең сәламәтлегегезне саклый алмыйбыз дигән
аргумент нигезендә безгә сезнең генетик мәгълүматларыгыз кирәк.

41:59.425 --> 42:04.959
Дөресме? Без кемнең аеруча кабул итүчән, кемнең
аеруча сизгер булуына игътибарлы булырга тиешбез.

42:04.959 --> 42:07.200
Шуңа күрә безгә мәгълүмат кирәк.

42:07.200 --> 42:15.500
Безгә электрон пациент язмалары кирәк, шуның белән кешеләрнең
кайда авыруын күреп, кластерларны вакытында ачыклый алачакбыз.

42:15.500 --> 42:21.410
Һәм менә шунда безгә аралашырга, дәүләткә
әйтергә кирәк, чөнки аларның сәламәтлеккә хокукы бар.

42:21.410 --> 42:26.338
Африкада да ярлылар сәламәт булырга тиеш.

42:26.338 --> 42:29.365
Һәм без аларга акча алырга тиешлекләрен әйтә алырга тиешбез.

42:29.365 --> 42:33.538
Әгәр аларда берни дә булмаса, без
аларга бераз бирергә тиешбез. Дөресме?

42:33.538 --> 42:36.649
Бер сәламәтлек – уенның исеме.

42:36.649 --> 42:48.050
Менә ул – Брундтланд ханым Шваб әфәнде белән,
сәлам, 1989 ел, Көнчыгыш блок яңа гына таркалган һәм

42:48.050 --> 42:54.913
Дөнья сәламәтлек оешмасы инвесторлар кулына күчкән чак.

42:54.913 --> 43:01.375
Брюндтланд ханым моны беркадәр вакыт башкарды, аннары
шулкадәр уңышлы булмаган ике кеше булды, ләкин аннары Чан

43:01.375 --> 43:04.835
ханым свиной грипп белән килде, ә хәзер Гебрейесус әфәнде.

43:04.835 --> 43:13.210
Брундтланд ханым әле дә шунда, әле дә төп карарларны кабул итә,
әле дә мөһим роль уйный, әйтергә кирәк, коронавирус пандемиясе

43:13.210 --> 43:18.661
башланганнан бирле, чөнки ул Бөтендөнья
сәламәтлек оешмасының серле контроль үзәге

43:18.661 --> 43:21.876
булган Глобаль әзерлекне күзәтү шурасында иде.

43:21.876 --> 43:29.115
Фаучи шунда утыра, Джереми Фаррар шунда утыра, Америка Медицина
Ассоциациясе президенты шунда утыра, CDC башлыгы

43:29.115 --> 43:35.280
шунда утыра, һәм Кытай CDC башлыгы, ягъни
Кытай сәламәтлек саклау органы башлыгы, шунда утыра.

43:35.280 --> 43:44.297
Алар барысы да анда, хисаплар язалар, шуңа күрә сез югарыда дүрт
хисапны күрә аласыз, һәм шуларның берсендә сез бу картаны күрә

43:44.297 --> 43:50.404
аласыз, анда монда әһәмиятле, пандемиягә
әверелә баручы күп кенә чирләрне күрә аласыз,

43:50.404 --> 43:56.139
әйе, без аларны пандемиягә әйләндерә алабыз.

43:56.139 --> 44:01.127
Бездә ул әле эш барышында.

44:01.127 --> 44:09.640
Әйе, болар шул кешеләр, әлбәттә, башкалар да бар, мин
монда бары тик берничәсен генә күрсәттем, тагын сигезәү бар.

44:09.640 --> 44:14.923
Һәм менә тагын бер нәрсә: алар 2019 елда очрашканнар.

44:14.923 --> 44:22.298
Лондондагы BBC бинасында алар бергә утырып, инфодемиядән көрәшү
турында килештеләр. Анда эре массакүләм мәгълүмат чаралары

44:22.298 --> 44:29.068
корпорацияләренең барлык югары җитәкчеләре, шулай ук
журналистлар ассоциацияләре, медиа корпорацияләре һәм башка

44:29.068 --> 44:32.780
шундый оешмалар да бар иде. Алар утырып, килешүгә килделәр.

44:32.780 --> 44:41.493
2019 елда алар бу пандемиянең бернинди каршылык
күрсәтү аркасында да бозылмасын өчен вакытында әзерләнделәр.

44:41.493 --> 44:45.920
Чөнки Дөнья сәламәтлек саклау оешмасы безне кайгыртачак.

44:45.920 --> 44:49.787
Һәм хәзер ул канализация суларында бактерияләр эзли.

44:49.787 --> 44:54.653
Бу Германиядә 170 урында бар, һәм канализация
чистарту корылмалары даими рәвештә күзәтелә.

44:54.653 --> 44:59.856
Һәм менә шунда ПЦР-тестлар үткәрелә. Анда
нәрсә табачагыңны беркайчан да белмисең.

44:59.856 --> 45:04.585
Һәм бу төгәл теркәлгән: графиклар бар, һәм тагын да күбрәк
мәгълүмат бар, хәзер кешеләр элеккегә караганда

45:04.585 --> 45:09.339
күбрәк вирус чыгара һәм башка шундый әйберләр. Аннары
аларны чагыштыралар һәм шуннан нәтиҗәләр чыгаралар.

45:09.339 --> 45:13.380
Мин моның нидән нәтиҗә чыгарырга теләүләрен бөтенләй белмим.

45:13.380 --> 45:20.727
Ләкин, әйе, бу бөтен бер сәнәгать, бөтен бер ассоциация, моңа
махсуслашкан компанияләр бар, бу тагын бер

45:20.727 --> 45:27.957
бизнес. Алар аны үстерделәр, яңадан үстерделәр.
Канализация чистарту корылмаларын күзәтү – котлаулар!

45:27.957 --> 45:32.757
Нигә хөкүмәтләр һәм регулятив органнар безне моннан сакламады?

45:32.757 --> 45:36.340
Чөнки алар ришвәтче, без моны алдан әйткән идек.

45:36.340 --> 45:38.607
Ләкин менә төп сәбәп.

45:38.607 --> 45:44.873
Чөнки вируслар белән көрәшүнең
бөтенесе АКШта хәрби өлкәгә күчерелгән.

45:44.873 --> 45:50.118
Күп еллар буе, соңгы ун ел гына түгел, хәтта аннан да элек.

45:50.118 --> 45:55.118
Аннары вируслар белән көрәш тә
террорчылыкка каршы сугыш кебек үк.

45:55.118 --> 45:58.801
Әйткәндәй, шул ук кеше — Рамсфельд — шундый фикерләр тоткан.

45:58.801 --> 46:06.305
Ул башта террорчылыкка каршы көрәш алып барды, аннары Gilead
Sciences фармацевтика компаниясенең башлыгы булып вируслар белән

46:06.305 --> 46:13.118
көрәште, кош гриппына каршы көрәшеп, акцияләренең бәясен күтәрде;
боларның барысы да Tamiflu, Gilead Sciences белән бәйле иде.

46:13.118 --> 46:22.554
Аннары генераллар һәм разведка хезмәтләре бар,
һәм алар сугышка әзерләнә. Бәлки дошман

46:22.554 --> 46:28.062
куркыныч бактерияләр яки вируслар үстерәдер. Мөмкин.

46:28.062 --> 46:30.846
Һәм, мөгаен, ул агулы газ белән эшли.

46:30.846 --> 46:35.403
Аннары безнең солдатларга тиешле битлекләр
кирәк булыр иде. Һәм бактерияләр белән дә

46:35.403 --> 46:38.140
шулай эшлиләр: аларга тиешле вакцинацияләр кирәк.

46:38.140 --> 46:43.338
Моны эшләү өчен безгә дошманның нинди куркыныч гамәлләр кыла
алуын белергә кирәк... һәм бу – зур сәнәгать!

46:43.338 --> 46:47.080
Үзеңне яклау өчен уйлап таба ала торган
барлык мөмкин куркынычларны гына күз алдына китер!

46:47.080 --> 46:52.383
Озак вакытлы тикшеренүләр, күпсанлы тикшеренү килешүләре –
монда күп акча эшләргә мөмкин. Институтлар һәр җирдә пәйда

46:52.383 --> 46:56.362
була, һәм алар барысы да оборона бюджеты хисабына финанслана.

46:56.362 --> 47:00.261
Шулай итеп, бу күп еллар буе бара.

47:00.261 --> 47:11.140
Свиной грипп Миндә Дөнья сәламәтлек оешмасының төрле ялган
кисәтүләре турында тагын бер сәгать ярымлык хикәяләр бар.

47:11.140 --> 47:13.011
Кош гриппын мин бик тиз үткәреп җибәрермен.

47:13.011 --> 47:14.785
Стёр әфәнде бу юнәлештә искиткеч хезмәтләр күрсәтте.

47:14.785 --> 47:19.511
Дөнья сәламәтлек саклау оешмасы башлыгы буларак, ул
Женевада инде миллионлаган үлем очраклары бар дип әйтте.

47:19.511 --> 47:26.930
Аннары 2009 елда свиной грипп килеп чыкты, һәм шул вакытта
мин катнаштым. Мексикада 200 кеше гомерләре өчен көрәште.

47:26.930 --> 47:28.935
Газета укыган кешеләр нинди ахмак булырга тиеш?

47:28.935 --> 47:30.714
200 кеше үз гомерләре өчен көрәшә.

47:30.714 --> 47:31.640
Бу берни дә аңлатмый.

47:31.640 --> 47:33.414
Алар өзлексез үзләренең гомерләре өчен көрәшәләр.

47:33.414 --> 47:37.180
Мексикада инде 68 кеше һәлак булды.

47:37.180 --> 47:40.047
Син беләсеңме, анда берничә миллион кеше яши?

47:40.047 --> 47:41.260
Бу бик абсурд.

47:41.260 --> 47:49.880
Ә бу – Фергюсон әфәнде. Соңгы елларда ул шактый актив
булды. Бу аның графиклары. Чынлыкта ничә очрак булды?

47:49.880 --> 47:52.000
Аннары аларда 300 очрак булды.

47:52.000 --> 47:56.556
Мексика хастаханәләрендә хәтта 600 очрак теркәлгән.

47:56.556 --> 48:00.760
Күкереп торган кешеләрдә үткәрелгән
тикшерүләр уңай нәтиҗәләр күрсәтте.

48:00.760 --> 48:02.206
Аннары алар аны таптылар.

48:02.206 --> 48:08.273
Һәм тестлар H1N1 вирусын ачыклау өчен үткәрелде. Шуңа
күрә бу дуңгыз гриппы иде. Һәм алар уңай нәтиҗә күрсәтте.

48:08.273 --> 48:09.873
Бу берни дә түгел.

48:09.873 --> 48:12.939
Анда миллионнарча кеше яши.

48:12.939 --> 48:15.189
Һәм моны Вератек исемле компания эшләде.

48:15.189 --> 48:18.456
Мин ул вакытта алар миңа биргән документларга карадым.

48:18.456 --> 48:20.790
Һәм аны заказ иттеләр. Карап чыгыгыз.

48:20.790 --> 48:27.656
Һәм алар өлкәнрәк кешеләрдә антителолар булуын белделәр,
чөнки алар инде 1970 елларда H1N1 белән авырганнар иде.

48:27.656 --> 48:30.911
Аннары алар өлкәннәрне тикшерделәр
һәм әле дә антителоларны таба алдылар.

48:30.911 --> 48:33.861
Аннары алар аларны таптылар да: «Ох, инде 600 очрак», – диделәр.

48:33.861 --> 48:39.612
Аннары Фергюсон Мексикадан кузгалган барлык рейсларны (бу
таблицада күрсәтелгән), аларны очраклар санына

48:39.612 --> 48:45.640
таплады һәм шуннан соң таралу үрнәген алды. Һәм менә шул
пандемия Дөнья сәламәтлек оешмасына тәкъдим ителде.

48:45.640 --> 48:50.545
Аннары Чан ханым әйтте: «Ох, хәзер инде пандемия бар».

48:50.545 --> 48:51.640
Әйе, ул дуңгыз гриппы иде.

48:51.640 --> 48:54.898
Ләкин килешүләр бөтенләй булмады.

48:54.898 --> 49:02.723
Саркози әфәнде бу хәл башланганчы күптән инде Мексикада
иде һәм Sanofi өчен вакцинация программасын финанслаган.

49:02.723 --> 49:06.015
Шулай итеп, барысы да гадәттәгечә әзерләнде.

49:06.015 --> 49:11.568
Бу француз килешүе, анда әйтелә: әгәр
Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы пандемия игълан итсә,

49:11.568 --> 49:14.515
дәүләтләр түләргә тиеш, һәм килешү көченә керә.

49:14.515 --> 49:19.036
Аннары вакциналарны яндырып яки юк итеп
ташласалар да, алар моңа бөтенләй битараф иделәр.

49:19.036 --> 49:21.929
Алар 18 миллиард эшләгән иделәр.

49:21.929 --> 49:25.225
Һәм алар билгеләмәне үзгәрттеләр,
җитди авыруны гади генә алып ташладылар.

49:25.225 --> 49:31.337
Бу барлык мәсьәләләрне дә сезгә кабатлап торырга миңа кирәкми...
Бу Европа Шурасында булды. Бу экспертлар панелендә карар кабул

49:31.337 --> 49:37.070
иткән һәм барысы да фармацевтика сәнәгате белән бәйләнешле булган
коррупцияләнгән шәхесләр. Без боларның барысын да ачыкладык.

49:37.070 --> 49:40.029
Испан гриппы Аны һәрвакыт Испан гриппы дип йөрттеләр.

49:40.029 --> 49:45.331
Син белә идеңме, шул вакытта, 2019 елда,
бөтенләй бернинди вируслар да билгеле түгел иде?

49:45.331 --> 49:48.940
Алар берни дә белмәделәр, Испан гриппы турында әдәбият юк иде.

49:48.940 --> 49:51.998
Бу бары тик 1960 елда гына башланды.

49:51.998 --> 49:54.065
Алар моны вируслы грипп дип әйттеләр.

49:54.065 --> 50:05.383
Аннары 2000 елда, беренче пандемия башланганчы, Аляска бозларында
Испан гриппыннан үлгән кешеләрнең мәйетләре казып алынды.

50:05.383 --> 50:16.420
Аннары алар ПЦР-тест үткәрделәр, H1N1 ачыкланды. Аннары
Испан гриппы булды, һәм алар барысы да бу H1N1 корбаннары булды.

50:16.420 --> 50:18.056
Бу бөтен дөнья буенча иде.

50:18.056 --> 50:20.490
Алар барысы да бер үк вакытта үлделәр.

50:20.490 --> 50:21.660
Ул чыннан да бик куркыныч вакыт иде.

50:21.660 --> 50:24.985
Анда шулай ук беренче вакцинацияләр буенча сынаулар үткәрделәр.

50:24.985 --> 50:28.580
Менэнгиткә каршы вакцинацияләр, дип
уйлыйм. Аннары алар кешеләрне үтерделәр.

50:28.580 --> 50:29.460
Аннары кешеләр ач тордылар.

50:29.460 --> 50:30.425
Аннары аларда туберкулез булды.

50:30.425 --> 50:34.352
Аннары аларны пневмонияләре белән кысылып
урнаштырдылар. Аннары аларның ашарга берни дә калмады.

50:34.352 --> 50:37.002
Күп кеше төрле сәбәпләр аркасында вафат булды.

50:37.002 --> 50:40.402
Шиксез, зур артык үлем булды.

50:40.402 --> 50:51.450
Ләкин соңыннан шуны кулланып, ул чакта боларның барысын да
куркыныч вирус китерде дип әйтү абсурд. Бу бары тик абсурд.

50:51.450 --> 50:54.984
Шуның белән доктор Вольфганг Водаргның чыгышы тәмам.

50:54.984 --> 51:00.029
Доктор Водарг әйтүенчә, чын куркыныч
вируслардан түгел, ә аларны билгеләү хокукыннан

51:00.029 --> 51:02.817
Дөнья сәламәтлек оешмасының кулында булуында.

51:02.817 --> 51:09.967
Бу билгеләнгән авырулар, диагностика
ысуллары, пандемияләр һәм дәвалау ысуллары.

51:09.967 --> 51:16.251
Бу караштан караганда, Бөтендөнья сәламәтлек
оешмасының пандемия килешүе һәм Халыкара сәламәтлек саклау

51:16.251 --> 51:20.402
кагыйдәләренә кертелгән үзгәрешләр иң зур әһәмияткә ия.

51:20.402 --> 51:32.080
Бу 2024 елның 27 маеннан 1 июненә кадәр Женевада узачак
77-нче Дөнья сәламәтлек җыелышында кабул итү өчен тәкъдим ителә.

51:32.080 --> 51:38.787
Дөнья сәламәтлек оешмасының билгеләмәләрне билгеләү
вәкаләте стандартлаштырылырга, бөтендөнья күләмендә көйләнергә

51:38.787 --> 51:42.093
һәм барлык илләр өчен юридик яктан мәҗбүри булырга тиеш.

51:42.093 --> 51:48.295
Бу вакытта Швейцария адвокаты Филипп
Крузенең йомгаклау сүзләрен искә төшерү урынлы.

51:48.295 --> 51:55.528
2024 елның 7 февралендә Лихтенштейнда узган
лекция вакытында ул түбәндәгеләрне әйтте:

51:55.528 --> 52:04.113
"Мин тагын лекцияләр бирүне теләмим, ә бу белем сезнең арасында
таралып, сез аны башкаларга тапшырып, үз

52:04.113 --> 52:10.990
дусларыгыз һәм танышларыгыз белән фикер
алышулар башлап җибәрүегезне өстен күрәм."

52:10.990 --> 52:16.705
Һәм бу мәсьәлә ниһаять тиешле урынына
– ягъни парламентка – барып җиткәч.

52:16.705 --> 52:35.786
– Мин монда әйткәннәрем шунда
карый, һәм карарлар шунда кабул ителә.