"Great Reset" terminoa entzuten dutenean, gehienek Davoseko Munduko Ekonomia Foroaz (WEF) eta
haren sortzaile Klaus Schwab-az pentsatzen dute.
Laugarren iraultza industriala, etorkizuneko fabrika edo digitalizazio bezalako ohiko modako hitzek
eraginda, askotan uste da hau gure fabrikazio-industria berrantolatze hutsari buruzkoa dela.
Hala ere, gure gizartearen arlo guztietan eragiten du, bereziki elikagaien ekoizpenean eta gure dietan.
Janariaren berrezarpen honek, guztiz oinarri faltsuetan abiarazi zena, eragin handia izan du osasungarri eta
naturala den elikagaien horniduran, baita gure ongizatean ere.
Zenbait multinazional eta miliardarioen irabaziak eta boterea etengabe handitzen ari dira.
Askotan gertatzen den bezala, faktura ordaintzen dutenak publiko orokorra eta kontsumitzaileak dira.
Dokumental honek marionetisten nagusiak eta onuradunak agerian uzten ditu.
Agenda honen atzean, dagoeneko martxan dagoena.
Gobernu batek edo lobi-erakunde batek dauden arau eta legeak aldatu nahi baditu, askotan klima-aldaketarekin eta CO₂ isuriak
murrizteko ustezko beharrarekin justifikatzen du – batez ere bestela herritarren
erresistentzia egongo litzatekeela suposatu daitekeenean.
Manipulatutako datuak eta koordinatutako adierazpenak barne hartzen dituen engainuari buruz jada zabalki jakinarazi dugu.
Nazio Batuen Erakundearen gizakiaren eragindako klima-aldaketari buruzko aldarrikapenak ere erabat ukatu dira.
hala nola Klima Adimenaren Fundazioak (Clintel) egindako Munduko Klima Adierazpena.
Klima-larrialdirik ez dagoela dioten beren ondo oinarritutako adierazpena munduko 30 herrialde baino gehiagotako
klima-zientzialari eta aditu nagusien 1.500ek sinatu dute.
Bestalde, eguraldiaren manipulazioaren hainbat formek eragin handia dute.
Hala ere, hauek ez dira biztanleria orokorraren eraginez sortuak, baizik eta pertsona
superaberats gutxi batzuek eta gobernuek eragindakoak.
Luzaroan konspirazio-teoria gisa baztertu baziren ere, egiaztatuta daude eta ezin dira ukatu.
Gaien inguruko oinarrizko informazioa agerian geratzen da, adibidez, Dr. Philipp Zeller-en eguraldiaren
manipulazioari buruzko hitzaldian eta Secret Weapon: Weather Manipulation dokumentalean.
CO₂ren argumentu hilgarria ere groteskoa baino askoz haratago doa, batez ere nutrizioari eta ingurumenei dagokienean.
Gas funtsezko honek landareei hazten eta indartzen laguntzen die, eta horregatik nekazaritza askok
beren berotegiak fumigatzeko asmoz erabiltzen dute.
CO₂-maila %0,03 puntu soilik igotzeak landarearen arabera ekoizpena %40etik %80era bitarte handitzen du.
Gainera, landareek intsektu kaltegarrietan erresistenteagoak bihurtzen dira eta ura gutxiago behar dute, eta
horrek leku lehoragoetan ere landatu daitezkeela esan nahi du.
Non aireko CO₂ mailak gora egiten ari diren, basamortuak ere atzera egiten ari dira.
Faktu hauek kontuan hartuta – elikagai-ekoizpen gehigarriari eta basamortuaren berdegintzaren ingurumen-onurei
dagokienez – CO₂ murrizketarako eskaera oso harrigarria da.
Ironikoki, gure ongizatean interesa dutela eta mundu mailako elikagai-arazoak konpondu nahi
dituztela diotenek dira CO₂ri izen txarra ematen diotenak.
Benetan posible al da aberats eta boteretsu diren erakunde hauek eta milioika milioidunak CO₂ren landareen
hazkunderako duen garrantziaz konturatu gabe egotea eta, beraz, euren egitarau ofizialean dagoen kontraesana?
Oso litekeena ez!
Une egokia da jokalari horietako batzuen benetako asmoak eta interesak argitzeko.
1. Munduko Ekonomia Foro (WEF)
WEFeko mahai-inguru batean ekocidioaz – hau da, ingurumen-sarraskiari buruz – nekazaritza eta
energia-ekoizpenarekin lotuta modu irekian hitz egin zen.
Jojo Mehta, Stop Ecocide Internationaleko zuzendari exekutiboak, nahi du erakunde honek nekazaritza eta energia industrien
jarduera delitu larri gisa legez aitortzea ziurtatzea.
Genozidioaren antzera, ingurumen-delitu hau Nazioarteko Auzitegi Penalean epaitu beharko litzateke.
Elikagai naturalen hornidurak ezabatzeko halako eskaerak ez dira berriak WEFn.
Urteetan zehar, WEFeko ordezkariek plan bat sustatzen ari izan dira
Elikagai eta nekazaritza industria globalaren eta giza nutrizioaren eraldaketa.
Genetikoki eraldatutako organismoak, laborategian ekoiztutako produktuak eta intsektuak elikagai-osagai
gisa gosea eta gaixotasunak murrizteko eta klima-aldaketa geldiarazteko asmoa dute.
WEF-k gai honi buruzko asmo-adierazpen eta artikulu egokiak urteetan zehar argitaratzen ari da.
2016ko azaroan, 2030eko mundurako zortzi aurreikuspenak argitaratu ziren.
Horietako ospetsuena hauxe da: Ez duzu ezer edukiko eta zoriontsu izango zara.
Bere aurreikuspenetako batean, WEF-ek ere proposatu zuen haragi askoz gutxiago jango dugula eta, ingurumenaren eta gure osasunaren
mesedetan, ez litzatekeela oinarrizko elikagai izan behar.
Agenda honek funtzionatzeko, proteina-iturri alternatiboak behar dira.
Xede honetarako intsektuak hautatu ziren, haien proteinak haragi sintetikoa ekoizteko ere erabil daitezkeelako.
Horren ondorioz, intsektuak orain etengabe sustatu beharko dira gizartean onargarri den elikagai-iturri gisa:
- 2021eko urtarrila: Intsektuak laster ager daitezke Europako jatetxeen menutan
- 2021eko uztaila: Zergatik eman behar diegun intsektuei gure elikagai-sistemako merezi duten papera
- 2022ko otsaila:
5 arrazoi zergatik intsektuak jateak klima-aldaketa murrizten lagun dezakeen ... eta: intsektu batzuk eta intsektu-produktu
batzuk orain elikagaietan baimenduta daude EBn.
Hori eta horrekin lotutako arriskuak "Janarietako intsektuak" fitxategian jakinarazi ditugu.
Davosen urtero egiten den WEFeko bilera, negozio-arduradunak, politikariak eta hedabideen ordezkariak
biltzen dituena, publikoak ia ez du nabaritzen eta, beraz, gehienetan gutxietsi egiten da.
Bere eragin izugarria datu-bilketa, telekomunikazio, finantza, elikagaien industria, farmazia eta
bioteknologia arloetako eragile handienak WEFen bazkide-erakundeen artean daudela egotetik dator.
Munduko hainbat gobernu eta korporazio handietako goi-karguak ere WEFen Global Young
Leader Programako graduatuek betetzen dituzte.
Alemaniako Nekazaritza ministroa den Cem Özdemir, Kanpo Harremanetarako ministroa den Annalena Baerbock eta Frantziako
presidentea den Emmanuel Macron bezalako politikariak; Meta/Facebookeko Marc Zuckerberg, Alibabako Jack Ma, Amazoneko
Jeff Bezos, Xeko (lehen Twitter), Teslako eta SpaceXeko Elon Musk, eta Microsofteko eta Bill eta Melinda
Gates Fundazioko Bill Gates bezalako enpresa-buruzagiak.
Iritziak sortzen dituzten kazetariak, hala nola Axel Springer-eko Mathias Döpfner, Sandra
Maischberger eta CNNeko mediku-analista Leana Wen;
Actore Leonardo DiCaprio bezalako ospetsuak, AEBetako lehendakari ohi Donald Trumpen alaba den
Ivanka Trump, eta beste hainbat pertsonaia eragile.
Sare honek neurriak modu azkar eta koordinatuta ezartzea ahalbidetzen du, hedabideen propagandaz lagunduta.
Honek globalizazio gero eta handiagoa eragiten du eta kontsumitzaileak zein enpresa txiki asko
multinazionalen menpe gero eta handiagoan jartzen ditu.
2. EAT Foroa
Bere informazioaren arabera, EAT Forum elikagai-sistemaren eraldaketarako zientzian oinarritutako plataforma globala da.
Besteak beste, Garapen Jasangarriaren aldeko elikadura-jarraibide eta ekimen berri batzuk garatzen
laguntzen dio Nazio Batuen Haurren Funtsari (UNICEF).
Lankidetza enpresa eta erakunde kopuru handi bat barne hartzen du.
EATek, beraz, herrialde eta enpresa askotan eragin handia du.
2016ko ekainean – intsektuak EBk onartu baino lehen – Protix intsektu-produktuen enpresaren sortzaile eta zuzendari nagusi
Kees Aarts gonbidatu zuten EAT Stockholm Food Forumean intsektuak proteinaren iturri
gisa erabiltzeak dakartzan onurez hitz egiteko.
Bruselako Unibertsitateko elikagaien zientzia eta bioteknologia irakasle Frédéric Leroyren arabera, EAT sareak haragi-imitazio
handienetako batzuekin lankidetza estuan dihardu, eta haien helburua osasungarri eta elikagarri diren elikagaiak genetikoki
eraldatutako laborategiko sorkuntzekin ordezkatzea da.
Horretarako, genetikoki eraldatutako elikagaiak arautzen dituzten araudiak ere egokiro aldatu behar dira, adibidez, gene-edizioak
eskaintzen dituen aukerak are hobeto aprobetxatzeko.
EAT Foroko eragina bere bazkidetza estrategikoek ere erakusten dute, eta horietako lau behean laburki azalduko ditugu.
EAT Foroko bazkide estrategikoak:
- Nestlé, munduko elikagai-enpresa handiena eta Suitzako industria-enpresa handiena, mundu osoan 275.000
langile dituena, 300.000 milioi euroko merkatu-kapitalizazioa eta 94.000 milioi euroko salmentak dituena.
Bere produktu sorta zabala izateaz gain, Nestlé bereziki bere eskandaluez da ezaguna:
Haurren lana, gizakien trafikoa, lan behartua, prezio ilegalak ezartzea, oihan tropikaleko suntsiketa
krudela eta edateko ur baliabideen murrizketarik gabeko ustiapena botilatutako ura gisa saltzeko.
Nestlék irabaziak lortzeko ia ezer ez du baztertzen.
- Danone, 100.000 langile baino gehiagoko nazioarteko elikagaien enpresa nagusietako bat,
bere jarrera krudela izateagatik ere ezaguna da.
Beste gauza batzuen artean, amak edoskitzetik desanimatzeko metodo erasokorrak erabiltzen ditu bere ordezko produktuak saltzeko.
Danone-k bere Volvic produkturako ura ateratzen du uda garaiko ur eskasiaren une kritikoetan ere, ur larrialdiaren
ondorioz tokiko bizilagunek eta nekazariek ur kontserbaziorako neurri zorrotzak bete behar dituztenean.
Compass Group PLC, munduko handiena catering-enpresa, 550.000 langile dituena, urtero 5,5 mila milioi
bazkari saltzen dizkie enpresa pribatu, ospitale, zahar-etxe eta eskoletan 35 herrialdetan.
Novo Nordisk A/S, mundu osoan 59.000 langile dituen Danimarkako farmazeutika-enpresa bat, diabetesa eta odol-koagulazioko
medikamentuetan eta hormona-terapietan espezializatuta dago, eta 23,7 mila milioi euroko diru-sarrerak sortzen ditu.
Elikadurarekin lotutako gaixotasunetarako eta ondoriozko arazoetarako bereziki beharrezkoa den produktu sorta bat,
eta bizitza osorako jarraipen-salmentak bermatzen dituena.
Halako bazkide estrategikoekin, litekeena da EATek ez dituela kontuan hartuko nekazaritza txikien eta
eskualdeko elikagaien enpresen interesak modu esanguratsuan.
Aitzitik, suposatu daiteke mundu mailako kontzentrazio handiagoa arduragabe eta etikarik gabe bilatuko dela.
3. Garapen Iraunkorrerako Munduko Enpresa Kontseilua (WBCSD)
Garapen Jasangarrirako Munduko Enpresa Kontseilua multinazionaletako exekutiboek zuzentzen duten
erakunde bat da, eta multinazionalen interes korporatiboak nazioarteko esparru politikoan ordezkatzen ditu.
2003an bertan, Munduko Bankuak WBCSD negozioentzat eragin handienetako foroetako bat zela uste zuen.
Gainera, egindako beste inkestek ere erakutsi zuten WBCSD dela EBren ondoren garrantzitsuena den
erakundea eta garapen jasangarriaren politikak ezartzeko funtsezko papera betetzen duela.
Bere Vision 2050: Aldatzeko garaia lanean, WBCSDk etorkizunerako gakoa zehazten du:
Negozio-berrikuntzek laguntzen dute iturri proteiko berri, osasungarri eta jasangarri sorta bat garatzen eta eskalatzen.
landareetan, intsektuetan, onddoetan, organismo urtarretan eta laborategietan hazitako haragian oinarritutakoak barne
4. Freskoa
FReSH 2017an EAT Forumek eta WBCSDk abian jarritako ekimen bat da, eta Jasangarritasunerako
eta Osasunerako Elikadura Erreforma esan nahi du.
Elikadura erreforma jasangarritasunerako eta osasunerako.
FReSH-ek elikagaien sistemaren eraldaketa bultzatu eta industrian aldaketarako negozio-soluzio sorta bat sortzea du helburu.
Hasierako puntuetako bat da dietan proteinarantz egindako aldaketa, jasangarria dela diotena eta kontsumitzaile,
ekoizle, nekazarien eta enpresen artean erakargarria dena.
Proiektu honetan 30 enpresa baino gehiago daude inplikatuta, eta guztiak mundu osoko beren
sektoreetako handien eta nagusien artean daude.
Adibidez:
- elikagaien enpresak Nestlé, Danone, Kellogg's, PepsiCo eta Unilever,
- BAYER farmazeutika enpresa, zeinak Monsanto pestizida-ekoizlea ere baduena,
- BASF kimika enpresa, bere nekazaritza-babeseko, bioteknologiako eta gene-terapiako negozio-arloekin,
- nekazaritza-teknologia taldea Syngenta, hazien eta uzta-babeserako produktuen espezialista,
- Cargill merkataritza-taldea, elikagai eta animalien elikagaietan espezializatua
eta Bühler AG, haragi eta arrain ordezko produktuen proteinen ekoizpenerako eta prozesamendurako
teknologia-soluzioen zerbitzu osoa eskaintzen duen hornitzailea, baita intsektu-instalazio osoak ere eraikitzen dituena.
FreSH ekimenak multinazionalak biltzen ditu, eta horietako askok zenbat eta okerrago izan hazkuntza-baldintza
naturalak, orduan eta diru gehiago irabazten dute – adibidez, CO₂ maila baxuagoek edo lehorteek eraginda.
Hori da haien produktuak eta zerbitzuak eskari handikoak direlako eta, beraz, garestiak direlako.
Enpresa handien ordezkari diren lobi-taldeek, horietako batzuek ingurumen-eskandaluetan behin eta berriro parte hartu dutenak,
zalantzarik gabe ez dute ekin eskala txikiko, eskualdeko nekazaritza-egiturak sustatzeko,
eta are gutxiago CO₂ iruzurra agerian uzteko.
Azken finean, korporazio hauen zuzendariek akziodunei erantzuten diete – eta ahalik eta
errentagarri handienak ikusi nahi dituzte.
Haien publizitate-kanpainekin, korporazio hauek hedabide nagusietan eta, ondorioz, haien erreportajetan ere, askoz eragin
handiagoa dute tokiko nekazaritzako ekoizlearen aldean; azken honek gehienez ere, urte batzuetan behin,
iragarki sailkatuen bidez traktore erabili bat saltzen baitu.
Hurbilketa insidiosoa
Gure jateko ohiturak aldatu nahi dituzten beste hainbat erakunde eta ekimen daude.
Adibidez, Rockefeller Fundazioa edo Bill Gates, bularreko esne artifizialetik eta haragi sintetikotik hasi
eta nekazaritzarako lursail zabaleraino, etekinak ekarriko dituen edozer inbertitzen dutenak.
Une honetan, euren jardueren deskribapen zehatza emateari uko egingo diogu, printzipioa
jada deskribatutako erakundeen antzekoa delako.
Zerbait guztiz naturala oinarri ahulen pean debekatuko dute eta patente daitezkeen, artifizial eta genetikoki
eraldatutako laborategiko produktuekin ordezkatuko dute.
Emaitza da enpresa gutxi batzuek elikagaien horniduran gero eta eragin handiagoa dutela.
Honek haien boterea handitzen du eta gero eta aberatsago bihurtzen ditu, bitartean biztanleria
gero eta menpekoago eta pobreago bihurtzen da.
Joko perfido honek eskatzen duen haragi-kontsumoaren murrizketa korporazioentzat errentagarria den
intsektu-proteinarako trantsizioaren aurre-baldintza da.
Hala ere, hau ez da osasunaren aldetik bakarrik arazoa.
Haragi-substitutiboak ere, gure aurrean irudikatzen zaizkigun soluzio izatetik oso urrun daude.
Alderantziz, Frankenstein's Buffet – haragi ordezkoen inguruko engainu handia – programak argi eta garbi erakusten du.
Fabrika-abeltzaintzatik haragi gutxiago izatea zalantzarik gabe desiragarria litzateke, baina multinazionalen eta
erakunde globalek egindako ahaleginek batez ere eragin txikia duten baserri txikiak kaltetzen dituzte.
Haientzat, abere-kopurua murrizteak edo are desagerrarazteak gorotz gutxiago ekartzen du, eta,
beraz, ongarririk artifizial gehiago erosi beharra.
Hau da kudeaketa ekologikoaren guztiz kontrakoa.
Onuradunak berriro ere nekazaritza-korporazio handiak dira, bitartean nekazaritza ekologikoko nekazaritza txikiagoek
diru-arazoengatik gero eta gehiago amore eman beharko dute.
Haien eskualdeko elikagai-hornidurarik gabe, denek multinazionalen menpe daude.
Ondorioa Logika guztien kontra, CO₂ mundu osoan demonizatu egiten da, osasun-arrisku handiak sortzen
dituzten intsektuak, berriz, irtenbide gisa sustatzen dira.
Mundu osoan CO₂ demonizatzen ari direla logikaren aurka, eta osasun-arazo larriak eragiten dituzten intsektuak konponbide gisa
sustatzen ari direla kontuan hartuta, suposatu behar dugu mundu mailako konspirazio bat dagoela, aberats eta
boteretsu gutxi batzuek multinazionalekin elkarlanean egindakoa.
Hori da ziurrenik arrazoia, zergatik iritzi desberdina duen edonor konspirazio-teorilari gisa
difamatzen den – konspirazioaren praktikatzaileek berak!
Jendeak CO₂ gezurrak beldurrez eta terrorrez mantentzea ukatu balu, mundu mailako
konspirazio honen karta-etxea osoa eroriko litzateke.
Ez bakarrik elikagaietan dauden intsektuei dagokienez, baizik eta beste hainbat arlotan ere, hala nola energia- eta
garraio-politiketan, aurreikusitako 15 minutuko hirietan edo petroliozko eta gasozko
berokuntza-sistemen pixkanako desagerraraztean, besteak beste.
Guk, kontsumitzaileok, guztiz menpeko bihurtu nahi ez badugu, gure Erreseteo Handia orain
hasi eta erabakigarri den EZ bat esan behar dugu.
Ez janari oso prozesatuei edo intsektuetan oinarritutako elikagaiak, eta bai benetan
jasangarri eta eskualdeko nekazaritza-produktuei.
Orduan, hasieratik arazo askok ez lirateke sortuko, eta arazo horien irtenbideak
enpresa-lobby erakundeek gastu handiz saltzen dizkigute.
Henry Kissingerrek behin esan zuenez:
Norbaitek petrolioa kontrolatzen badu, nazioak kontrolatzen ditu.
Janaria kontrolatzen duenak pertsonak kontrolatzen ditu.
Hart dezagun haiengandik kontrola!
Gure guztiongandik dago menpe!
Arriskuei buruz dakitenek bakarrik saihestu ditzakete.
Mesedez, lagundu hemen agerian utzitako makineriak zabaltzen.
Zure lagun eta ezagunei erosketako ohiturak berrikusteko animatu.
Elkarrekin bakarrik saihestu dezakegu mundu mailako beste akats gehiago.
Zorion on zure ekarpenarekin!