1
00:00:00,179 --> 00:00:07,617
Na batho ba entetsoeng ka theknoloji ea "ente" ea
mRNA ke lihloloa tse fetotsoeng liphatsa tsa lefutso?

2
00:00:07,617 --> 00:00:11,843
Ke hobaneng ha ente ena e ka kena lebeseng la letsoele?

3
00:00:11,843 --> 00:00:16,954
Mme ke hobaneng ha tshilafalo ya DNA ka hara
meento ena e ka baka mefuta e metjha ya

4
00:00:16,954 --> 00:00:20,988
mofetshe kapa esita le mofetshe o matlafaletseng?

5
00:00:20,988 --> 00:00:26,535
Salang le rona 'me le fumane lenaneong le
latelang hore na hobaneng theknoloji ea

6
00:00:26,535 --> 00:00:30,559
"ente" e thehiloeng ho mRNA e kotsi ho batho!

7
00:00:30,559 --> 00:00:36,696
Ka 2019, nakong ya sewa sa coronavirus, ho ile
ha sebediswa theknoloji e ntjha ya ente ho batho

8
00:00:36,696 --> 00:00:40,549
ka lekgetlo la pele: theknoloji ya ente ya mRNA.

9
00:00:40,549 --> 00:00:46,510
Le mehleng eo, dingaka di ne di lemositse hore thekenoloji ena e
ntjha e tla sebediswa ho etsa teko ya tshebetso

10
00:00:46,510 --> 00:00:52,921
hodima batho bohle, ho sa etswa diphuputso tsa mahlale
tse tebileng esale pele ho lekola ditlamorao tsa yona!

11
00:00:52,921 --> 00:00:57,779
Kajeno, hoo e ka bang lilemo tse 'ne ka mor'a ho hlahisoa ha
theknoloji ena ea ente, ka bomalimabe hoo e ka

12
00:00:57,779 --> 00:01:03,162
bang litšabo tsohle mabapi le litlamorao tsa
theknoloji ena e thehiloeng ho mRNA li phethahetse.

13
00:01:03,162 --> 00:01:11,945
Setsebi sa baeloji ea li-molecule Prof. Dr. Klaus Steger le Prof.
Dr. Alexandra Henrion-Caude, setsebi sa lekaleng la RNA le

14
00:01:11,945 --> 00:01:21,038
epigenetics , ba akarelitse liphuputso tsa morao-rao mabapi
le theknoloji ea liente e thehiloeng ho mRNA pampitšaneng.

15
00:01:21,038 --> 00:01:27,338
Sehlooho ke: Theknoloji ea 'ente' e
thehiloeng ho mRNA: Papali e felile!

16
00:01:27,338 --> 00:01:32,795
Pele re ka u akaretsetsa sena ka
bokgutshwanyane, mona ke ditlhaloso tse mmalwa tsa mantswe.

17
00:01:32,795 --> 00:01:38,820
Mokento oa coronavirus oa mRNA ha o sa bitsoa
mokento, empa o bitsoa theknoloji ea mokento

18
00:01:38,820 --> 00:01:42,670
e thehiloeng ho modRNA e sebelisoang ho batho.

19
00:01:42,670 --> 00:01:51,608
modRNA, hobane ke mRNA e entsoeng ka boenjiniere ba
lefutso e ke keng ea bapisoa le mRNA ea batho 'meleng.

20
00:01:51,608 --> 00:01:58,534
Ho latela setsebi sa baeloji Prof. Dr. Ulrike
Kämmerer, ente ea coronavirus ha ea lokela ho bitsoa ente.

21
00:01:58,534 --> 00:02:02,428
Ngaka Kämmerer o boletse tse latelang puisanong:

22
00:02:02,428 --> 00:02:06,425
"Ha se ente ka kutloisiso e tloaelehileng, empa
ke mofuta oa boenjiniere ba liphatsa tsa lefutso."

23
00:02:06,425 --> 00:02:10,498
Hape ha se phekolo ea liphatsa tsa lefutso,
hobane ha ho letho le phekoloang; ho e-na le

24
00:02:10,498 --> 00:02:13,197
hoo, ke boenjiniere ba liphatsa tsa lefutso.

25
00:02:13,197 --> 00:02:21,611
Ke ts'ebeliso ea boenjiniere ba liphatsa tsa lefutso, 'me le hoja
ente ea sebele e kenyelletsa ho enta mookotaba o bolaoeng kapa

26
00:02:21,611 --> 00:02:28,580
karolo ea oona, ke hore, protheine ea mookotaba, 'na ke na le
tekanyo e behiloeng e seng e sa khone ho ata

27
00:02:28,580 --> 00:02:36,063
'meleng 'me qetellong e a bolaoa, e siea feela
karabelo ea 'mele ea ho itšireletsa, ha re ka rialo.

28
00:02:36,063 --> 00:02:43,703
Empa joale ke qobella lisele tsa batho ho sebetsa joaloka
libaktheria tsena mofuteng, e leng hore, ho qala ka ho hlahisa

29
00:02:43,703 --> 00:02:50,127
liente ka botsona ntle le ho tseba hore na li tla sebetsa hakae,
hore na li tla tšoarella nako e kae, hore na

30
00:02:50,127 --> 00:02:57,080
mohlomong li tla tšoarella bophelo bohle,
kapa hore na li tla kena ka har'a khubu ea sele.

31
00:02:57,080 --> 00:03:03,550
Sena se bolela hore motho e mong le e mong ea amohelang
liente tsena, ho kenyeletsoa le liente tsa kamoso, qalong e

32
00:03:03,550 --> 00:03:07,473
tla ba mehloli e fetotsoeng liphatsa tsa lefutso ka likhoka.

33
00:03:07,473 --> 00:03:11,163
Ka tlase ke kakaretso e khuts'oane ea liphetho tsa phuputso.

34
00:03:11,163 --> 00:03:16,913
Theknoloji ea mRNA ka sebopeho sa
liente e ka baka tse latelang ho batho:

35
00:03:16,913 --> 00:03:23,982
Ho ruruha ho sa foleng karolong e 'ngoe le e 'ngoe ea
'mele, mohlala, ho ruruha ha mesifa ea pelo le pericardium.

36
00:03:23,982 --> 00:03:28,280
RNA e fetotsoeng e ka kopanngoa le DNA ea lisele tsa batho.

37
00:03:28,280 --> 00:03:35,123
Haeba sena se etsahala liseleng tsa peo tsa bonna kapa
tsa botšehali, jenomo ea meloko e tlang e tla fetoloa.

38
00:03:35,123 --> 00:03:42,007
Theknoloji ea ente ea ModRNA kapa ho kenyeletsoa ha ModRNA
liseleng tsa 'mele ka boeona ho ka baka mefuta e

39
00:03:42,007 --> 00:03:49,240
mecha ea mofetše, 'me ho batho ba seng ba na
le mofetše, ho ka baka mofetše o matlafalitsoeng!

40
00:03:49,240 --> 00:03:55,154
Kla.TV e akaretsitse lintlha tse 'maloa tse tsoang pampitšaneng
'me e li hlahisitse hape mona ka mokhoa o khutsufalitsoeng.

41
00:03:55,154 --> 00:04:02,079
Pampitšana e feletseng e ka fumanoa ka tlas'a lenaneo
ka Sejeremane le Senyesemane ka lebokoseng le leputsoa.

42
00:04:02,079 --> 00:04:09,636
1. U bolelloa, "Ke ente," empa seo ha se 'nete.

43
00:04:09,636 --> 00:04:15,336
Ha se "ente" hobane e fihlella litekanyetso tsohle
tsa sehlahisoa se fetotsoeng liphatsa tsa lefutso.

44
00:04:15,336 --> 00:04:22,381
E na le mRNA e fetotsoeng e entsoeng ka maiketsetso,
modRNA, e phuthetsoeng ka har'a likaroloana tse nyenyane

45
00:04:22,381 --> 00:04:27,735
tsa mafura tse tsamaisang modRNA ka har'a lisele tsa rona.

46
00:04:27,735 --> 00:04:35,176
2. U bolelloa, "Ke mRNA," empa seo ha se 'nete.

47
00:04:35,176 --> 00:04:41,574
Ha se mRNA, empa ke mRNA e fetotsoeng, modRNA.

48
00:04:41,574 --> 00:04:49,770
Leha modRNA ena e entsoeng ka maiketsetso e etsisa mRNA ea
tlhaho, e na le litšobotsi tse fapaneng ka ho feletseng:

49
00:04:49,770 --> 00:04:57,342
Ho fapana le mRNA ea tlhaho, e senyehang kapele, modRNA o tsoang
ho 'mekento' ea Covid-19 o fumanoe maling nako e ka fihlang ho

50
00:04:57,342 --> 00:05:02,387
matsatsi a 28 le liseleng nako e ka fihlang ho libeke tse robeli.

51
00:05:02,387 --> 00:05:06,946
Ho bontšitsoe hore protheine ea spike e
hlahisoang ke mRNA e kentsoeng e ka potoloha maling

52
00:05:06,946 --> 00:05:10,278
nako e ka fihlang likhoeling tse tšeletseng.

53
00:05:10,278 --> 00:05:14,649
DNA e boetse e teng ka har'a liente,
e leng ntho e sa lebelloang ho hang.

54
00:05:14,649 --> 00:05:21,572
Ho fumanoe litšila tse ngata tsa DNA meqolong
ea liente, 'me litlamorao tsa tsona lia tšoenya

55
00:05:21,572 --> 00:05:26,247
ho latela tsebo ea rona ea saense ea hajoale.

56
00:05:26,247 --> 00:05:32,993
Li ka baka phetoho taolong ea liphatsa tsa lefutso 'me tsa
beha kotsi ea ho kena ka har'a liphatsa tsa rona tsa lefutso .

57
00:05:32,993 --> 00:05:41,427
3. U bolelloa: "Mokento o lula
mosifeng oa hau," empa seo ha se 'nete.

58
00:05:41,427 --> 00:05:49,695
"Mokento" ha o a ka wa rerelwa ho dula mesifeng, empa e le ho kena
maling, ditshikeng tsa lymph le esita le lebeseng la letswele.

59
00:05:49,695 --> 00:05:54,765
Ho fapana le likaroloana tse ling tse ling tsa
liente tse tloaelehileng, likaroloana tse

60
00:05:54,765 --> 00:05:58,773
nyenyane tsa mafura tse nang le mRNA ha li lule maling.

61
00:05:58,773 --> 00:06:05,406
Ho e-na le hoo, li ka khona, ka tšimoloho, ho kena seleng e 'ngoe
le e 'ngoe 'meleng oa rona, ho kenyeletsa le

62
00:06:05,406 --> 00:06:12,936
litho tsa bohlokoa tse kang pelo, boko, sebete,
liphio, matšoafo, lienye, mpa, li-ovary le li-testicle.

63
00:06:12,936 --> 00:06:17,561
Likaroloana tse nyenyane haholo tsa mafura li
baka ho ruruha haholo ebile li na le chefo.

64
00:06:17,561 --> 00:06:25,059
Ka hona, liente tse pheta-phetoang li eketsa tšenyo liseleng
tsa rona 'me li ka ba lebisa lefung la lisele pele ho nako.

65
00:06:25,059 --> 00:06:31,055
Litla-morao tse mpe tse atisang ho hlaha li
kenyeletsa myocarditis le pericarditis, ke hore,

66
00:06:31,055 --> 00:06:35,290
ho ruruha ha pelo, haholoholo ho batho ba bacha.

67
00:06:35,290 --> 00:06:41,468
Ho ruruha hona ho ka etsahala hore ho bakwe ke tlhaselo ya sesole
sa mmele se hlaselang disele tsa pelo tse nkileng dikarolwana

68
00:06:41,468 --> 00:06:45,839
tse kentweng ka ente mme tsa bontsha protheine ya spike .

69
00:06:45,839 --> 00:06:55,266
5. U bolelloa hore "mRNA e ke ke ea
kopanngoa le DNA," empa seo ha se 'nete.

70
00:06:55,266 --> 00:07:03,469
mRNA e tsoang "mokentong" e ka kopanngoa le DNA, kaha
karoloana ea eona e fumanoe liseleng tsa mali tsa bakuli.

71
00:07:03,469 --> 00:07:09,888
Ditsilafatsi tsa DNA tse fumanweng mekento ya mRNA ya
BioNTech/Pfizer di na le tatellano ya vaerase ya dikgabo e

72
00:07:09,888 --> 00:07:14,759
kenyeletsang tatellano ya sehlohlelletsi sa
Simian Virus 40 (SV40) , e tsejwang ka ho

73
00:07:14,759 --> 00:07:19,028
kgothaletsa phalliso ya DNA ka hare ho ntlha ya sela.

74
00:07:19,028 --> 00:07:26,034
Sena se eketsa kotsi ea hore DNA ena e tsoang kantle e kopanngoe
le jenomeng ea lisele tsa rona, ka litlamorao tse sa lebelloang.

75
00:07:26,034 --> 00:07:32,057
Ha e 'ngoe ea liketsahalo tsena e etsahala liseleng
tsa peo tsa monna kapa tsa mosali tse amehang ho

76
00:07:32,057 --> 00:07:36,698
nolofatsa, e tla boela e fetole jenomeng ea motho ea morutuoa.

77
00:07:36,698 --> 00:07:43,258
Kopanyo efe kapa efe ea tšebetso ea jenomo ea
tatellano e tsoang "mokenteng" e ka 'na ea fella ka ho

78
00:07:43,258 --> 00:07:48,069
hlahisoa ha jini e sele le taolong e sa tloaelehang ea jini.

79
00:07:48,069 --> 00:07:53,243
Sena se ka qetella se lebisitse ho kenngweng
tshebetsong ha li-oncogene kapa ho tima ha lijini tse

80
00:07:53,243 --> 00:07:57,366
thibelang lihlahala , tse ka bobeli li khothalletsang kankere.

81
00:07:57,366 --> 00:08:04,129
Kotsi ena e mpefatswa ke ho fokotseha ha sesole sa mmele sa ho
itwanela se bonoang ho batho ba bangata ba "entilweng", e leng se

82
00:08:04,129 --> 00:08:08,515
bolelang hore tshireletso ya mmele ha e a
lekana kgahlanong le disele tsa mofets'e.

83
00:08:08,515 --> 00:08:13,488
Sephetho e ka ba "mofets'e o potlakileng haholo".

84
00:08:13,488 --> 00:08:19,505
Bahlomphehi, diphuputso tsa mahlale mabapi le theknoloji
ya ente ya mRNA e tsheheditseng pampitshana ena di

85
00:08:19,505 --> 00:08:24,198
fumaneha lefatsheng ka bophara mme di ka fihlelleha inthaneteng.

86
00:08:24,198 --> 00:08:29,076
Leha ho le jwalo, balaodi le mecha ya phatlalatso e ka
sehloohong ha ba a itokisetsa ho sebetsana le taba ena!

87
00:08:29,076 --> 00:08:34,663
Ka hona, sebedisa dikgokahano tsa hao tsa botho mme o
phatlalatsa temoso ena mabapi le thekenoloji ya ente e

88
00:08:34,663 --> 00:08:37,341
theilweng hodima mRNA ka pharalatsa kamoo ho ka kgonehang!

