Hemen behean "Adituen txosten akastunak" izeneko programa bat ikusi dezakezu.
Haurren indarrez kentzea
Etxean geratzea eta haren ondorioak
Haurrak zainpeko hartzea – negozio handia
Gazteen ongizate bulegoetan gainkarga
"Haurren trafikorako atea irekita"
2022an, Alemanian, 66.000 baino gehiago izan ziren zainketara eraman zituzten haur eta gazteen kasuak.
Estatuaren zaintzapean jarri zituzten eta harrera-familietan edo etxeetan kokatu zituzten.
Haien artean 28.600 adingabe errefuxiatu bakarrak zeuden.
Urteetan zehar, zenbaki hauek oro har gora egin dute edo maila antzekoan mantendu dira.
Alemania da nazioarteko lekualdatze kopuru handiena duen herrialdea.
Alemaniak benetan munduko guraso arriskutsuena eta gaitasunik gabekoa al du, edo badago
zerbait bestea kopuru kezkagarri hauek atzean?
Programa honek gaiari argia ematen dio eta kentzeen atzean dagoen sistemari begirada zorrotza egiten dio.
Kasuen gehienetan, 66.000 kasuetatik, haurrak gurasoen zaintzatik kentzeko arrazoiak ez dira gurasoen aldetik
indarkeria, neglektatze edo alkohol edo droga mendekotasuna.
Haurrik gehienak zainketara hartzen dituzte, euren gurasoek egoerari aurre egiteko gaitasunik ez dutela leporatzen dietelako.
Beste arrazoien artean daude guraso eta seme-alaben arteko "atxikimendu-nahasmenduak", guraso batek duen
"atxikimendu-intolerantzia" edo – sinetsi ala ez – kasu askotan amaren eta haurraren arteko "harreman gehiegizko hurbiltasuna".
Kasu hauetan, haurra askotan amarekin harreman ona eta harmonikoa besterik ez du.
Txosten okerrak
Legezko zaindariak aztertzen dituzten txosten psikologiko judizialak askotan
prestatu ohi dira haurrak zaintzapean hartzean.
Txosten hauek oinarrizko garrantzia dute familia auzitegiko epaile kualifikatuek ebaluazioa egiteko, eta
haien emaitzen arabera erabakiko da haurren etorkizuna.
Aditu-iritziok behin eta berriro kalte handia eragiten dute, familiaren bizitzan masiboki esku hartzera eramaten dutelako.
Eraginduentzat ere kostu handia dute.
Gurasoentzat 15.000 euroraino kostatu daitezke, eta ordaindu ezin badute, zergadunak ordaindu beharko du.
Honek urtean ehunka milioi euroko diru-sarrera sortzen du.
Txosten hauek askotan hutsune nabarmenak dituzte.
Dr. Andrea Christidis, psikologoa, aditu-testigu gisa jarduten duena, forentse-psikologoa eta portaera-terapeuta,
familiako gaiei buruz 1.000 aditu-txosten baino gehiago idatzi dituena, gai honi buruz honako adierazpena egiten du:
Oraindik ez dut ikusi benetan eskakizun tekniko guztiak betetzen dituen txosten bakar bat ere.
Haiek ia guztietan gabezia larriak aurkitu zituen.
Kasuen askotan, gurasoak edo dagokion gurasoa ebaluatzaileek elkarrizketa labur batzuen ondoren diagnostikatu zuten,
batzuetan telefonozko elkarrizketa soil baten ondoren bakarrik.
Dr Christidis-ek hau azaltzen du:
"Zoritxarrez, egungo legearen arabera, epaileak izendatutako edonori baimena ematen zaio aditu-iritzia prestatzeko."
Hori egin dezakeen ala ez beste galdera bat da.
Epaileak esaten badu: "Bai, horretan ona da, gaitzatutzat jotzen dut", orduan aditu-txostenak prestatzeko baimena du.
Sarritan ohartarazten da prestakuntza jaso duten psikologoek ere askotan modu zientifikorik gabe lan egiten dutela.
Adibidez, Rohrschach-en tinta-orbanen proba haurrekin erabiltzen da.
Han, tinta-orbanak ikusten ditu eta eskatzen zaio bertan zer antzematen duen deskribatzeko.
Halako probak epaitegian froga gisa guztiz egokiak ez diren arren, haurren ongizateari buruzko
erabakiak hartzeko oinarri gisa aipatzen dira.
Dr. Christidisek iruzkinak egiten ditu:
Nahi duzun moduan interpretatu dezakezu. Aske zara besterik gabe.
Adituaren psikearen araberakoa da bertan zer ikusten duen, eta ez da derrigorrez haurra bertan zer ikusten duen.
Zientifikoki oinarrituta ez dauden eta oso eztabaidagarriak diren oinarri hauetan, adituak
nahi duen edozein emaitza diagnostika daiteke.
Ondorioak kasu gehienetan hilgarriak dira.
Txostenetan askotan gurasoei guraso-trebetasunen gabezia edo nortasun-nahasmenduak diagnostikatzen zaizkie.
Hauek dira, beraz, zaintza galtzeko eta haurrak hartze-familietan edo hartze-etxeetan kokatzeko arrazoiak.
Pertsona gehienek ez dakite faktu hauek.
Prozedura hauek ez dira publikoarentzat irekita, eta ia inork ez du prozesu horietara sarbiderik.
Haurrak indarrez kentzea eta haren ondorioak
Eragin praktikoak, nahikoa ez diren, askotan handituta eta oker dauden ebaluazio hauek kaltetutako familientzat
dituzten ondorioak behean azaltzen dira kasu-azterketen bidez.
Hurrengo eszena hauek oso nahasgarriak izan daitezke.
Hala ere, haur askok eta haien gurasoek lehen eskutik bizi dituzte krimen horiek.
Horregatik eskatzen dizugu ez dezazula begirada aldendu, baizik eta haurren eta haien familien sufrimendua aurre egin dezazula.
Haurrak ahul eta babesgabeak dira, ez dute inolako babes-taldekirik eta inork ez ditu entzuten.
Guztiok jarrera hartu eta injustizia honen aurka aktiboki borrokan jardun ezean.
Hurrengo kasuan, ama akusatua dago bere semea aitarengandik urruntzeagatik, mutikoak
berak esan zuelako ez zuela aita bisitatu nahi.
Ama, aditu baten iritzi oker baten arabera, nortasun nahasmendu batekin diagnostikatu zuten,
eta haren zaintza-eskubideak kendu zizkioten.
Nahiz eta lau urteko mutikoa sukarrez ohean egon, bere amatik kendu zioten, behean ikus daitekeen bezala.
Aitona-amamak egun hartan bertan zeuden eta eszena beren telefono mugikorrez filmatu zuten.
"Eta alaba lanean ari zen, eta orduan kanpaiak jo zuen, eta orduan gizarte zerbitzuak
eta haurraren aita korridorean sartu ziren."
Eta oin bat atean sartu zuten.
Eta gero erabaki zuten Elias zaintzapean hartu eta bere aitaren etxera eramatea.
Eta alaba zuzenean etxera etorri zen lanetik.
Denbora gutxira, ate-kanpaiak berriro jo zuen eta exekutore judiziala iritsi zen.
Eta gero, etxezainak Elias-i galdetu zion: "Zure aita atearen kanpoan dago; orain zurekin eraman nahi zaitu."
Eta orduan negarrez hasi zen eta esan zuen: "Ez, ez dut hara joan nahi."
Eta gero, exekutore judiziala berriro alde egin eta esan zuen Eliasek oraingoz hemen geratu eta osatu behar zuela.
Eta gero bost edo sei agente etorri ziren, orain zehazki ezin dut esan, eta Eliasekin ohean etzanda zegoen
alabaren inguruan geratu ziren, eta berari eraman nahi zioten.
"Nire emazteak eta biok buruko lasaitasuna izan genuen, eta, besterik gabe, gure telefono mugikorrak
atera eta gora altxatu genituen zerbait dokumentatzeko."
"Ai, ai, ai." "Haurren aitarekin bakarrik hitz egin nahi dut."
"Haurrarentzat jaka eta oinetakoak lor ditzakegu?" "Barkatu?" "Haurrarentzat jaka eta oinetakoak!"
"Hori ekarri nahi al duzu?"
Hurbil etorri, Steffi. Hurbil etorri. Gutxienez agur esan.
Agur esan behin. Agur esan behin. Agur esan behin. Ateari utzi. Ateari utzi.
"Zenbat denbora daramazu zure semea ikusi gabe?"
"Bai, orduan lau hilabetez ez nuen batere ikusi."
Hurrengo kasuan, ama oker egotzi zuten nortasun-nahasmendu bat zuela aditu baten iritzi akastun baten
arabera, eta bere zaintza-eskubideak kendu zizkioten.
Bere alabak grabatzen du nola goizeko bostak eta erdietan, gazteen ongizate bulegoko langileek, poliziaren laguntzaz,
atean gelditu eta bere zazpi urteko semea indarrez eraman.
"Bai, eta gure anaia alde egin nahi ez duela, urrun joan nahi ez duela esaten badugu, orduan ..." "Ez dut nahi!"
Norbaiteak egia ez den zerbait aldarrikatzen duelako bakarrik...
Ez dut hau nahi! Ez dut joan nahi!
Baina ezin nauzu akusatu ezer oker egin dudalako.
Benetan txarra den zerbait. Nonbait haurrak gosez hiltzen ari dira eta horri buruz ezer ez da egiten.
Nire haurra ondo zainduta dago, eta hemendik aterako dute.
Ez, nahi ez badut. Nahi ez dut!
Baina ez dut joan nahi!
"Gaur egunera arte ezin dut semeak eskaileretatik behera arrastaka eraman zituztenean
egin zituen oihuak nire belarrietatik kendu."
Eta kalearen beste aldeko auzokideak gertakari osoa ikusi zuen.
Poliziak urruntzen ari zirenean, ate-markoari itsatsi nahian ari zela ikusi zuen.
Eta orduan polizia honek, gizon handi eta indartsu batek, nire zazpi urteko seme txikiaren
besoak bihurritu eta niregandik urrundu zuen.
Eta gero bere sorbaldaren gainera jauzi egin eta harekin alde egin zuen.
Eta nire semea oihukatu eta oihukatu eta oihukatu eta oihukatu egin zuen.
Eta hori ezin izango duzu belarrietatik kendu.
Pentsa liteke hauek kasu isolatu soilak eta salbuespen absolutuak direla.
Tamalez, ordea, guraso eta haur askok halako gertakari bortitzak salatzen dituzte.
Esperientzia traumatiko hauen ondorioak askotan ezin dira bizitza osorako kudeatu.
Antsietatea, panikako erasoak eta atxikimendu-nahasmenduak haurrek eta familiek bizitza osoan zehar borrokatu
behar izaten dituzten ondorioetako batzuk besterik ez dira.
Hona hemen bi kasu-azterketa hau ilustratzeko:
"Itzuli nintzenean, oso beldurtuta nengoen noizbait han bi pertsona edo gizon egongo
zirela, eta berriro ere nirekin eramango nindutela."
"Sei hilabetez eskolara lagundu nion, haren ondoan eserita egon nintzen eta, bai, pentsa nezakeen guztia
egin nuen berari laguntzeko eta beldurra kentzeko."
"Paul bi urte besterik ez zituen bere familiatik eraman zutenean."
Hitz egiteari utzi zion eta gaur egun ere mintzamen arazoak ditu.
Gainera, haur askok ere jasaten dute beren inguru ezagunetatik urratuta egoteak eragindako trauma.
Honek ezinbestean haurrengan trauma sakonak eta portaera-aldaketak eragiten ditu.
Gurasoei seme-alabak bisitatzeko baimena ematen zaienean, bisita horiek normalean gainbegiratuak izaten dira.
Bilera hauetan arau zorrotzak aplikatzen dira, eta normalean oso arraroak izaten dira.
Gurasoek ez dute baimenik beren sentimenduak erakusteko edo beren partekatutako iraganaz hitz egiteko.
Arauak hautsi baldin badira, bisitak guztiz debekatuko dira.
Etxeko egonaldiak eta haien ondorioak
Hala ere, arreta haurren ongizatean jarri beharko litzatekeen arren, kasu gehienetan haur-etxe batean
egoteak nabarmen okerrera eragiten die haien egoerari.
Haurrentzako etxe batean egoteak askotan ondorio larriak izaten ditu haurrentzat eta gazteentzat.
Berriro ere Wakia adibide gisa hartzen.
Etxean hiru urte baino gehiago egoteak zer egin dio alai den Wakia-ri?
Nahiko aldatu nau.
Orain ezagutu duzun pertsona atsegina izan arren, ez zenuke benetan fidatu behar.
Hori ikasi nuen horretatik.
Dr. Christidik azaldu duenez, hau ez da kasu isolatu bat:
"Beraz, laburbilduz: erakundeetan haurrak batere ez dira laguntzen."
Hau soilik gertatu daiteke benetan larriki abusatutako haurrekin eta non medikuntza forentseak
haurrengan oso lesio larri eta garbiak identifikatu dituen:
Sexu-abusua – edozer izan arren – bai?
Baina haurren etxeen inguruko ikerketa osoak daude, adibidez, katolikoen haurren etxeak edo diakonalen
erakundeak, eta horiek linean publikoarentzat eskuragarri daude.
Deskargatu ditudan zenbait ikerketek aurkitu dute haurren ia %90ek – edo gero nerabeek –
nolabaiteko kalteak jasaten dituztela atera aurretik.
Haiek edo droga-mendekoak dira, edo alkoholikoak, edo krimenera jo dute.
Ez dute inolako kualifikaziorik jasotzen, batere ez, ezta laneko kualifikazio egokirik ere, eta, beraz, askotan
estatuaren karga bihurtzen dira, zeren eta daudelako, zer...
Zer gertatzen zaie haur-etxeetako haurrei?
Babestutako zaintzan daude.
Langile-tasa izugarri txarra dute, ezta?
Beraz, han ere aurrezpenak egiten ari dira, dena pribatizatuta baitago.
Denek irabazi besterik ez dute nahi.
Beraz, haurrak baztertuta daude eta ez dira animatzen.
Haiek esaten ari direna guztia zentzugabea da.
Haurrak zaintzara hartzea – negozio handia
2022an, 121.000 haur bizi ziren haur-etxeetan eta 86.000 inguru haur bizi ziren hartze-familietan.
Urtebetez haur-etxe batean haur bat jartzeko kostua 42.000 eta 54.000 euro bitartekoa da.
Familiek hilean 700 eta 900 euro arteko zaintza-ordaina jasotzen dute, haurraren adinaren arabera, haur bat hartzeagatik.
Zergadunek urtean 4,9 mila milioi euro ordaintzen dituzte neurri hauengatik.
Hamarkada luzez gazteen ongizatean lanean aritu den langile batekin izandako
elkarrizketa honetako pasarte honek egoera azaltzen du.
"Etxebizitza-sektorea da, zalantzarik gabe, diru gehien ekartzen duen eremua."
Esan nahi dudana da, ikus dezakezula ospitaleratze-instalazioek urteetan zehar gero eta zabalago bihurtu direla.
Esateko moduan, haurrak merkatura botatzen dituztenak gazteen ongizate bulegoak dira.
"Merkatura bota?"
"Hau oso asmoz esango dut:"
Eman merkatuan! Horrela da: dirua da kontua, dena dirua da.
Eta gazteen ongizate bulegoak gazte bat eskaintzen badit eguneko edo hilabeteko tasaren truke, orduan nik eskaintza
bat egiten diot gazteen ongizate bulegori, eta hark esango du eskaintza hori onartuko duen ala ez.
Azken finean, negozio bat da.
Eta azken finean, gazteen ongizate bulegoek pozik daude gazteak haien eskuetatik kentzen dituen erakunde bat izateaz.
Gazteen ongizate bulegoko langileek askotan ez dute behar bezala ebaluatzen instalazioetan dauden haurren egoera eta
hartutako neurriak egokiak eta lagungarriak diren haurrentzat.
Etengabe agerian geratu ziren Alemaniako haurrak atzerrira bidaltzen zituztela harrera-familietara eta harrera-etxeetara.
Ez zuten han eskolara joan, eta ez zituzten beren beste jarduerak ere zaintzen edo gainbegiratzen.
Hemen, alderdi finantzarioak haurraren ongizatearen gainetik du lehentasuna.
Instituzio batek gazteen ongizate bulegotik haurrerako hilero gehienez 5.000 € jasotzen ditu.
Adibidez, erakundeak haurra Poloniako harrera-familia batera bidaltzen badu,
horretarako hilero 600 € soilik ordaindu behar dira.
Gainerako diruari zer gertatzen zaion askotan ez da egiaztatzen.
Gazteen ongizate bulegoetan gainkarga
Gazteen ongizate bulego gehienek ere langile gutxi dituzte, eta langileek etengabeko lan-karga handia jasaten dute.
Beraz, haurren nondik norakoak eta ongizatea zaintzeko denbora eta langile faltak daude.
Gizarte-langile askok beren lanpostuetatik dimititzen ari dira, orain ezin baitute espero zaien moduan lan egin.
Berlingo gazteen ongizate bulegoko langile batek iruzkin hau egin du:
"Egia da jendeak ez duela hemen geratu nahi eta ez duela baldintza hauetan lan egin nahi. Lankideek alde
egiten dute presio gehiegia jasaten dutelako eta diote:
Ez, niretzat hori ez da gehiago nahi dudan moduko gizarte-lana – eta gero beste leku batera joatea.
Honek egoera larriagotzen du.
Gainera, galdera oraindik dago zeinek egingo duen han lana.
Dr Christidis, urteetan zehar legez kanpoko lekualdatzeekin arduratu dena eta kasu asko
pertsonalki kudeatu dituena, honela iruzkindu du:
Eta administrazioa, hau da, gazteen ongizate bulegoko langileak, nire ustez, exekutatzaile hutsak besterik ez dira.
Eta ez pentsa, iraganean bezala, han psikologoak edo gizarte langileak daudela, kasu isolatu batzuetan izan ezik.
Orain haur eskolako irakasle bat dugu lanaldi partzialean, eta mugimendu-terapia edo antzeko
zerbaiten arduradun den motologista bat ere badugu.
Pertsona batzuek kasu batzuetan batere ideia ere ez dute. Era berean, unibertsitatean matrikula utzi dutenak; benetan masiboki.
Horrek esan nahi du ez dutela inolako aditu profesionalik, baizik eta agintaritza ofiziala bakarrik, ezta?
Horrelako gauzak egiteko ordaintzen dituzte.
Langile faltak, halaber, esan nahi du tratu txarren, neglektaren edo indarkeriaren ondorioz laguntza premian dauden
haurren segurtasuna eta ongizatea ezin direla gehiago bermatu.
Honetatik argi dago urteetan abusu hauek ezagutu arren, estatua ez dagoela haurren eta haien ongizatearen alde kezkatuta.
Aurrekontu-egoera estuaren ondorioz, gizarte sektoreak orain ere milioika libera murrizketak jasaten ari da.
Momentu honetan azpimarratu behar da honakoa:
Etxeetan, gazteen ongizate bulegoko langile eta hezitzaile asko daude, beren lana
gozatzen dutenak eta horri konprometituta daudenak.
Bihotz onekoak dira eta haurren ongizatean zentratzen dira.
Hala ere, goian xehetasunez azaldu den bezala, gero eta zailagoa zaie haientzat beren lana
kontzienteki eta beharrezko zaintza eta arretarekin burutzea.
Irekita dago atea haurren trafikorako*
Beste alderdi bat, hemen laburki bakarrik azalduko dena, haurren trafikoa da.
Sistem ilun eta ia inor zaindu ez duen honetan, erraza da haurrak desagertzea inork konturatu gabe.
Urtero milaka haurrei hau gertatzen zaiela frogatuta dago.
Haurr hauek haurren prostituzio-etxeetan bahituak egon daitezke eta erritu-abusurako ere erabiliak izan daitezke.
Erakundeetan eta etxeetan, haurrak askotan zainleen mende egoten dira eta haiengan guztiz menpekoak dira.
Honek gehiegikeriei atea irekitzen die, eta horri dagokionez jada hainbat eskandalu agerian geratu dira.
Argi geratu zen goi-mailako politikariak, epaileak, polizia-agenteak eta gizarte-langileak
askotan haurren abusuetan inplikatuta zeudela.
Ikusi gai honi buruz Kla.TV-k jada emititutako beste programak, programaren azpiko kredituetan zerrendatuta daudenak.
Ondorioa Argi geratu zen gazteen ongizate bulegoek haurrak beren familietatik kentzean bizitza
osorako traumatizatuta eta kaltetuta geratzen direla.
Askotan, irabaziari buruzkoa da, eta haurrak "merkantzia" gisa tratatzea, haiek
babestu eta kalteetatik seguru mantentzeko ordez.
Sistemak abusua estaltzen du eta sustatzen du.
Christidis andreak honela azaltzen du:
Hau estatuak hezkuntza bere gain hartzeari buruzkoa al da?
Gurasoek beren eskubide guztiak kenduko zaizkie?
2002an, Olaf Scholz-ek Die Welt egunkariari esan zion: "Haurrentzako oheen gaineko aire-espazioa konkistatu nahi dugu."
Eta gutxira, esan zuen: "Guk, SPDk, jada haurren ohe gaineko aire nagusitasuna lortu dugu."
Hitz xumeetan esanda, horrek esan nahi du estatuak ahalik eta eragin handiena duela haurren heziketan.
Gurasoen eskubideak baztertuta daude eta familiaren barnean kanpoko esku-hartzea dago.
Hau NBEk onartutako genero-agendarekin bat dator.
Beste gauza batzuen artean, honek gurasoen seme-alaben gaineko eskubideak indargabetzea dakar, mundu mailan
estandarizatutako familia eta gizarte eredua ezartzeko.
Genero ideologiaren arabera, haurrak hezteko eta haien ongizatea bermatzeko ardura ez dago lehenik eta behin
familiaren esku, baizik eta estatuaren eta haren erakundeen –eskolen, gazte-zentroen, internatuen eta abar– esku.
Haurren bahiketa, haurren lapurreta eta haurren trafikoari buruz behin eta berriro agerian jartzen diren eskandalu eta datu
guztien aurrean ere, deituriko estatu konstituzionalaren aldetik ez da gaiaren muina
argitzeko ikerketa sakonik edo agerraldi sakonik egin.
Komunikabide publikoek ere nagusiki isilik jarraitzen dute, ez eskandalak zabalki
publikatuz, ezta egileei erantzukizuna eskatuz ere.
Eztabaidagarriak eta erruduntzat jotzeko moduko txostenak hedabideen artxiboetatik partzialki ezabatu ziren.
Beraz, zer egin behar da hau gelditzeko?
Haurren eskubideen alde kanpaina egiten duten hainbat erakunde eta pertsona, hala nola mediku dedikatuak, psikologoak eta abokatuak,
galdera honi erantzun argia dute: harreman publikoen lana.
Faktu hauek publiko egin behar dira.
Adibidez, 2023ko abenduan, MWGFD e.V.-k "Gure seme-alaben instituzio-abusua" gaia
jorratzen zuen prentsa-seminario bat egin zuen.
MWGFD-k eta gure haurren ongizateaz arduratzen direnek nahi dute gai hau egunero gure herritar guztien arreta
erakarri dezan, gorrizko ohartarazpen-argi baten moduan.
Honek guztion laguntza behar du informazio hau zabalki zabaltzeko.
Epaileek, fiskalek, irakasleek, hezitzaileek eta, bereziki, mediku profesionalek informatuak izan behar
dute eta deitu behar zaie beren eginkizuna betetzeko eta ezin aipatu den lokazti hau lehortzeko.
Ondorioa honakoa izan behar da: ausartak diren pertsonak behar ditugu – isiltzeko eta begiak itxita uzteko
garaia amaitu da – orain denok deituta gaude ekitera.