WEBVTT

00:00.400 --> 00:04.680
Anba a ou ka gade yon pwogram sou: "Rapò ekspè ki gen defo"

00:04.680 --> 00:07.125
Retir fòse timoun

00:07.125 --> 00:10.268
Rete lakay ak konsekans li yo

00:10.268 --> 00:13.650
Pran timoun anba swen – yon gwo biznis

00:13.650 --> 00:15.570
Twòp chaj nan biwo byennèt jèn yo

00:15.570 --> 00:20.051
"Pòt louvri pou trafik timoun"

00:20.051 --> 00:27.119
An 2022, te gen plis pase 66,000 ka kote yo te
mete timoun ak jèn anba pwoteksyon nan peyi Almay.

00:27.119 --> 00:32.873
Yo te mete yo anba swen leta epi yo te
akomode yo nan fanmi k ap bay swen oswa nan kay.

00:32.873 --> 00:38.700
Pami yo te gen 28,600 refijye minè san akonpayman.

00:38.700 --> 00:43.208
Depi plizyè ane, chif sa yo anjeneral
ap ogmante oswa rete nan menm nivo a.

00:43.208 --> 00:47.926
Almay se peyi ki gen pi gwo kantite demenajman entènasyonal.

00:47.926 --> 00:54.308
Èske Almay vrèman gen paran ki pi danjere ak pi
enkonpetan nan mond lan, oswa èske gen yon lòt

00:54.308 --> 00:58.406
bagay dèyè chif sa yo ki wo anpil e ki bay kè sote?

00:58.406 --> 01:06.840
Pwogram sa a mete limyè sou pwoblèm nan
epi li egzamine sistèm ki dèyè eviksyon yo.

01:06.840 --> 01:13.786
Nan pifò nan 66,000 ka yo, rezon ki fè yo retire
timoun yo nan swen paran yo se pa vyolans,

01:13.786 --> 01:18.419
neglijans oswa adiksyon alkòl oswa dwòg bò kote paran yo.

01:18.419 --> 01:24.118
Pifò timoun yo mete anba swen paske yo
di paran yo pa kapab jere sitiyasyon an.

01:24.118 --> 01:32.212
Lòt rezon yo enkli "twoub atachman" ant paran ak pitit,
"entolerans atachman" bò kote youn nan paran

01:32.212 --> 01:39.760
yo oswa – kwè li oswa pa – nan anpil ka,
yon "relasyon twò pwòch ant manman ak pitit".

01:39.760 --> 01:47.738
Nan ka sa yo, timoun nan souvan senpleman
gen yon bon ak amonye relasyon ak manman an.

01:47.738 --> 01:52.940
Rapò ki pa kòrèk

01:52.940 --> 01:59.400
Rapò sikolojik tribinal sou gadyen legal yo
souvan prepare pandan y ap pran timoun anba swen.

01:59.400 --> 02:06.695
Rapò sa yo se yon baz enpòtan pou evalyasyon
pa jij konpetan nan tribinal fanmi, e selon

02:06.695 --> 02:11.060
rezilta yo, sò pitit yo nan lavni pral deside.

02:11.060 --> 02:17.641
Opinyon ekspè sa yo repete lakòz gwo domaj,
paske yo mennen nan entèferans masiv nan lavi fanmi.

02:17.641 --> 02:21.400
Yo vini tou ak yon gwo pri pou moun ki afekte yo.

02:21.400 --> 02:28.308
Yo ka koute paran yo jiska 15,000 ero, e
si yo pa kapab peye, se kontribyab yo.

02:28.308 --> 02:34.040
Sa jenere yon total plizyè santèn milyon ero chak ane.

02:34.040 --> 02:38.659
Men rapò sa yo souvan genyen gwo defisyans evidan.

02:38.659 --> 02:47.721
Doktè Andrea Christidis, sikològ, temwen ekspè, sikològ
kriminèl ak terapis konpòtman, ki ekri plis pase 1,000 rapò

02:47.721 --> 02:52.400
ekspè sou zafè fanmi, fè deklarasyon sa a sou sijè sa a:

02:52.400 --> 02:59.746
Mwen poko wè yon sèl rapò ki vrèman
satisfè tout kondisyon teknik yo.

02:59.746 --> 03:03.711
Li te jwenn defisyans grav nan prèske tout ladan yo.

03:03.711 --> 03:14.478
Nan anpil ka, evalyatè yo te dyagnostike paran konsène yo apre
kout konvèsasyon, pafwa sèlman apre konvèsasyon nan telefòn.

03:14.478 --> 03:17.658
Doktè Christidis esplike sa a:

03:17.658 --> 03:23.701
Malerezman, dapre lwa aktyèl la, nenpòt moun ke
jij la nonmen gen dwa prepare yon opinyon ekspè.

03:23.701 --> 03:26.165
Si li kapab fè l se yon lòt kesyon.

03:26.165 --> 03:33.460
Si jij la di, "Wi, li bon nan sa, mwen konsidere
li konpetan," lè sa a li ka prepare rapò ekspè.

03:33.460 --> 03:39.160
Yo souvan note ke menm sikològ ki resevwa
fòmasyon souvan travay nan yon fason ki pa syantifik.

03:39.160 --> 03:43.373
Pa egzanp, yo itilize tès tach lank Rohrschach la ak timoun.

03:43.373 --> 03:48.720
Lakay, li wè tach lank epi yo
mande l dekri sa li rekonèt ladan yo.

03:48.720 --> 03:57.581
Tès sa yo pa ditou apwopriye kòm prèv nan tribinal, men yo
site yo kòm baz pou desizyon ki gen rapò ak byennèt timoun nan.

03:57.581 --> 04:00.588
Doktè Christidis fè kòmantè:

04:00.588 --> 04:03.373
Ou ka entèprete li jan ou vle. Ou senpleman lib.

04:03.373 --> 04:10.781
Sa depann de fason ekspè a panse, sa li wè
ladan l, e pa nesesèman sa timoun nan wè.

04:10.781 --> 04:19.653
Sou fondasyon sa yo ki pa syantifik e ki trè
kontwovèsyal, ekspè a ka dyagnostike nenpòt rezilta li vle.

04:19.653 --> 04:22.228
Konsekans yo fatal nan pifò ka.

04:22.228 --> 04:29.000
Souvan, nan rapò yo, yo dyagnostike paran yo kòm manke
konpetans pou elve timoun oswa kòm gen twoub pèsonalite.

04:29.000 --> 04:36.126
Men rezon sa yo ki lakòz pèt gad timoun yo ak
plasman yo nan fanmi fòstè oswa nan kay fòstè.

04:36.126 --> 04:38.860
Pifò moun pa okouran de reyalite sa yo.

04:38.860 --> 04:46.460
Okenn nan pwosedi sa yo pa ouvè pou piblik la,
e prèske pèsonn pa gen aksè a pwosesis sa yo.

04:46.460 --> 04:53.797
Retir fòse timoun yo ak konsekans li yo

04:53.797 --> 05:05.871
Enplikasyon pratik pou fanmi ki afekte pa evalyasyon sa yo ki
pa adekwa, souvan egzajere ak erone, ilistre anba a ak etid ka.

05:05.871 --> 05:09.000
Sèn ki vin apre yo ka trè deranjan.

05:09.000 --> 05:14.133
Sepandan, anpil timoun ak paran yo fè
eksperyans mechanste sa yo dirèkteman.

05:14.133 --> 05:20.510
Se poutèt sa nou mande nou pou nou pa vire je nou, men
pou nou fè fas ak soufrans timoun sa yo ak fanmi yo.

05:20.510 --> 05:25.351
Timoun yo fèb e san defans, yo pa
gen okenn loby e pèsonn pa tande yo.

05:25.351 --> 05:31.860
Sòf si chak grenn nan nou pran pozisyon
epi goumen aktivman kont enjistis sa a.

05:31.860 --> 05:37.837
Nan ka sa a, yo akize manman an kòm kòz ki fè
pitit gason li pa vle wè papa li, paske ti

05:37.837 --> 05:41.385
gason an li menm te di li pa vle vizite papa li.

05:41.385 --> 05:46.777
Lè sa a, yo te dyagnostike manman an ak yon
twoub pèsonalite sou baz yon evalyasyon ki pa

05:46.777 --> 05:50.151
kòrèk, epi yo te revoke dwa li pou gad pitit la.

05:50.151 --> 05:57.306
Malgre ti gason kat an te nan kabann ak lafyèv, yo
te rache l nan men manman l, jan nou ka wè pi ba a.

05:57.306 --> 06:03.600
Granparan yo te prezan jou sa a e yo
te filme sèn nan ak telefòn mobil yo.

06:03.600 --> 06:13.391
"Epitou pitit fi a t ap travay, epi klòch la sonnen, epi sèvis
sosyal yo ak papa timoun nan antre nan kouridò a ak anpil kòlè."

06:13.391 --> 06:16.816
Epi yo te mete yon pye nan pòt la.

06:16.816 --> 06:26.226
Epi yo pran desizyon pou mete Elias
anba swen epi deplase l al viv ak papa li.

06:26.226 --> 06:29.541
Epi pitit fi a te vini tou dwat lakay li apre li fin travay.

06:29.541 --> 06:35.386
Yon ti tan apre, sonnen ankò nan
pòt la epi ofisye tribinal la rive.

06:35.386 --> 06:42.058
Epi sèvis la mande Elias, "Papa w ap kanpe
deyò pòt la; li vle mennen ou avè l kounye a."

06:42.058 --> 06:47.480
Epi li te kòmanse kriye epi li te di, "Non, mwen pa vle ale la."

06:47.480 --> 06:55.826
Epi sèvis la te ale ankò epi li te di ke
Elias ta dwe rete isit la pou kounye a epi refè.

06:55.826 --> 07:03.400
Epi senk oswa sis ofisye te vini, mwen pa ka di
egzakteman kounye a, epi yo te kanpe bò kabann kote

07:03.400 --> 07:07.974
pitit fi a t ap kouche ak Elias epi yo te vle pran li.

07:07.974 --> 07:14.506
"Mwen menm ak madanm mwen te gen ase presans
lespri pou nou senpleman rale telefòn mobil nou

07:14.506 --> 07:18.450
yo epi kenbe yo anlè pou dokimante yon bagay."

07:18.450 --> 07:32.480
"Aouch, aouch, aouch." "Mwen jis vle pale ak papa timoun nan."

07:32.480 --> 07:38.903
Èske nou ka jwenn yon jakèt ak soulye pou timoun
nan? Padon? Yon jakèt ak soulye pou timoun nan!

07:38.903 --> 07:42.457
"Èske ou ta renmen al chèche sa a?"

07:45.268 --> 07:52.044
Vini isit la, Steffi. Vini isit la. Omwen di orevwa.

07:52.044 --> 07:56.945
"Di orevwa yon fwa. Di orevwa yon fwa. Di
orevwa yon fwa." "Kite pòt la. Kite pòt la."

07:56.945 --> 08:00.100
"Depi konbyen tan ou pa wè pitit gason ou?"

08:00.100 --> 08:03.851
"Wi, apre sa te gen kat mwa mwen pa t wè li ditou."

08:03.851 --> 08:10.215
Nan ka pwochen an, yo te akize manman an mal pou
li gen yon twoub pèsonalite sou baz yon opinyon

08:10.215 --> 08:13.820
ekspè ki te defektye, epi yo te retire dwa gad li.

08:13.820 --> 08:21.533
Pitit fi li ap filme kijan, a senk è edmi nan maten,
anplwaye biwo byennèt jèn yo, akonpaye pa lapolis, kanpe

08:21.533 --> 08:27.066
devan pòt la epi pran pitit gason li ki gen 7 an ak fòs.

08:31.479 --> 08:40.585
"Wi, e si nou di ke frè nou an pa vle ale,
pa vle kite, lè sa a ..." "Mwen pa vle!"

08:40.585 --> 08:44.549
Se pa paske yon moun pretann yon bagay ki pa vre...

08:44.549 --> 08:53.321
Mwen pa vle! Mwen pa vle ale!

08:53.321 --> 08:58.116
Men ou pa ka akize m ke mwen te fè anyen mal.

08:58.116 --> 09:01.749
Yon bagay vrèman move. Timoun ap mouri
grangou yon kote e pa gen anyen k ap fèt pou sa.

09:01.749 --> 09:04.894
Pitit mwen byen pran swen e y ap retire l isit la.

09:04.894 --> 09:09.213
Non, pa si mwen pa vle. Mwen pa vle!

09:09.213 --> 09:11.725
Men mwen pa vle ale!

09:11.725 --> 09:20.061
"Jiska jounen jodi a, mwen toujou pa ka retire nan zòrèy mwen
son kri pitit gason m nan lè yo te trennen l desann eskalye a."

09:20.061 --> 09:22.766
Epi vwazen ki sou lòt bò lari a te wè tout bagay.

09:22.766 --> 09:29.179
Li te wè l ap eseye kenbe ankadreman
pòt la lè lapolis t ap trennen l ale.

09:29.179 --> 09:38.434
Epi polisye sa a, yon gwo nonm fò, tòde bra
pitit gason mwen ki gen sèt an epi rale l lwen mwen.

09:38.434 --> 09:41.494
Epi li lage kò li sou zepòl li epi li kouri ale avè l.

09:41.494 --> 09:45.796
Epitou pitit gason mwen an rele, rele, rele, rele.

09:45.796 --> 09:49.618
Epi ou pap kapab retire sa nan zòrèy ou.

09:49.618 --> 09:54.938
Yon moun ta ka panse ke sa yo se jis ka izole e eksepsyon absoli.

09:54.938 --> 10:00.080
Malerezman, sepandan, anpil paran ak
timoun rapòte ensidan brital konsa.

10:00.080 --> 10:06.801
Konsekans eksperyans twomatizan sa yo
souvan pa ka jere pandan tout rès lavi yon moun.

10:06.801 --> 10:18.000
Enkyetid, kriz panik ak twoub atachman se jis kèk nan konsekans
ke timoun ak fanmi yo oblije lite avèk yo pou rès lavi yo.

10:18.000 --> 10:21.788
Men de etid ka pou ilistre sa a:

10:21.788 --> 10:31.260
"Lè m te retounen, mwen te gen anpil krent ke yon lè, ta gen
de moun kanpe la, oswa gason, ki t ap jis mennen m ale ankò."

10:31.260 --> 10:39.740
"Mwen te akonpaye l lekòl pandan sis mwa, mwen
te chita bò kote l epi wi, mwen te fè tout sa m

10:39.740 --> 10:45.243
te ka panse pou sipòte l epi retire laperèz li."

10:45.243 --> 10:49.708
"Pòl te gen sèlman de an lè yo te pran li nan fanmi li.

10:49.708 --> 10:54.918
Li te sispann pale e jodi a li toujou gen pwoblèm pou l pale.

10:54.918 --> 11:00.780
Anplis, anpil timoun tou soufri akòz chòk lè
yo rache yo nan anviwònman yo abitye avè l.

11:00.780 --> 11:05.940
Sa a inevitabman mennen nan gwo chòk
emosyonèl ak chanjman nan konpòtman timoun yo.

11:05.940 --> 11:11.636
Lè paran yo gen dwa vizite pitit yo,
vizit sa yo anjeneral fèt anba sipèvizyon.

11:11.636 --> 11:16.384
Règleman strik aplike pou reyinyon sa yo, ki anjeneral ra anpil.

11:16.384 --> 11:21.660
Parent yo pa dwe montre santiman
yo oswa pale sou pase yo te pataje.

11:21.660 --> 11:26.104
Si règ yo vyole, vizit yo pral totalman entèdi.

11:26.104 --> 11:31.960
Rete lakay ak konsekans yo

11:31.960 --> 11:40.815
Malgre ke yo ta dwe konsantre sou byennèt timoun yo, nan
pifò ka, rete lakay la dramatikman agrave sitiyasyon yo.

11:40.815 --> 11:45.576
Rete nan yon kay pou timoun souvan
genyen konsekans grav pou timoun ak jèn yo.

11:45.576 --> 11:51.723
Pran Wakia ankò kòm yon egzanp.

11:51.723 --> 11:57.373
"Ki sa twa ane lakay la fè ak Wakia ki toujou kontan?"

12:03.499 --> 12:07.741
Sa chanje m anpil.

12:07.741 --> 12:15.011
Kèlkeswa jan yon moun ou fèk rankontre a ka
janti, ou pa ta dwe vrèman fè l konfyans.

12:15.011 --> 12:18.108
Se sa mwen aprann ladan l.

12:29.300 --> 12:34.160
Doktè Christidis eksplike ke sa a pa yon ka izole:

12:34.160 --> 12:39.406
"Kidonk, an rezime: Timoun yo pa
jwenn okenn èd ditou nan enstitisyon yo."

12:39.406 --> 12:49.018
Sa ka sèlman rive ak timoun ki te vrèman sibi abi grav e
kote medsin legal la idantifye blesi grav ki trè klè sou yo:

12:49.018 --> 12:50.921
Abiz seksyèl – kèlkeswa sa – wi?

12:50.921 --> 12:56.905
Men gen etid antye sou sijè sa a – kay pou
timoun, pa egzanp kay katolik pou timoun oswa

12:56.905 --> 13:00.828
enstitisyon diakonaj, ki disponib piblikman sou entènèt.

13:00.828 --> 13:14.202
Mwen telechaje kèk etid ki jwenn ke prèske 90% timoun – oswa
jèn pita – sibi domaj nan yon fason oswa yon lòt anvan yo sòti.

13:14.202 --> 13:18.858
Yo swa se adikte nan dwòg, alkòlik, oswa yo vin kriminèl.

13:18.858 --> 13:25.891
Yo pa jwenn okenn kalifikasyon ki valab, pa gen youn
ditou, menm pa yon kalifikasyon travay ki valab, kidonk yo

13:25.891 --> 13:29.810
souvan fini kòm yon chay sou leta paske yo nan, nan sa ...

13:29.810 --> 13:32.480
Kisa k ap pase ak timoun yo nan kay pou timoun yo?

13:32.480 --> 13:33.718
Yo kenbe yo an sekirite.

13:33.718 --> 13:37.376
Yo gen yon rapò pèsonèl ki terib, pa vre?

13:37.376 --> 13:40.080
Kidonk, yo ap fè ekonomi la tou, paske tout bagay te privatize.

13:40.080 --> 13:42.240
Yo tout jis vle fè pwofi.

13:42.240 --> 13:45.459
Kidonk, timoun yo neglije e yo pa ankouraje.

13:45.459 --> 13:48.568
Sa yo ap di a se tout betiz.

13:48.568 --> 13:53.255
Pran timoun anba swen – yon gwo biznis

13:53.255 --> 14:02.538
An 2022, 121,000 timoun te viv nan kay pou timoun
epi anviwon 86,000 timoun te viv ak fanmi koyer.

14:02.538 --> 14:10.878
Pri pou mete yon timoun nan yon kay pou
timoun pou yon ane se ant €42,000 ak €54,000.

14:10.878 --> 14:21.140
Fanmi yo resevwa yon alokasyon swen fòstè chak mwa ki varye ant
€700 ak €900, selon laj timoun nan, pou pran yon timoun fòstè.

14:21.140 --> 14:27.318
Kontribyab yo peye €4.9 milya pa ane pou mezi sa yo.

14:27.318 --> 14:31.979
Ekstrè sa a ki soti nan yon konvèsasyon ak
yon anplwaye ki gen plizyè dizèn ane ap

14:31.979 --> 14:37.320
travay nan byennèt jèn yo ilistre sitiyasyon an.

14:37.320 --> 14:41.556
"Sektè rezidansyèl la se definitivman zòn ki pote plis lajan."

14:41.556 --> 14:48.668
Mwen vle di, ou ka wè ke etablisman kote pasyan yo
rete entène yo vin de pli zan pli gaye pandan ane yo.

14:48.668 --> 14:53.940
Se biwo byennèt jèn yo ki, pou nou
di konsa, jete timoun yo sou mache a.

14:53.940 --> 14:55.626
"Jete li sou mache a?"

14:55.626 --> 14:57.578
"M ap di sa a ak tout entansyon:

14:57.578 --> 15:03.060
Mete l sou mache a! Paske se konsa
sa ye: se lajan, tout bagay se lajan.

15:03.060 --> 15:10.908
E si biwo byennèt jèn yo ofri m yon jèn pou yon pri chak
jou oswa chak mwa, mwen fè biwo byennèt jèn yo yon òf, epi

15:10.908 --> 15:14.683
biwo byennèt jèn yo di si y ap aksepte òf sa a oswa non.

15:14.683 --> 15:16.223
Se yon biznis, apre tout.

15:16.223 --> 15:22.220
E finalman, biwo byennèt jèn yo kontan gen
yon òganizasyon ki pran jèn yo sou men yo.

15:22.220 --> 15:29.239
Anplwaye biwo byennèt jèn yo souvan pa rive evalye
kòmsadwa jan timoun yo ap viv nan etablisman yo ak

15:29.239 --> 15:33.180
si mezi yo pran yo apwopriye e itil pou timoun yo.

15:33.180 --> 15:40.793
Plizyè eskandal te parèt sou fèt ke yo t ap voye timoun ki
soti Almay aletranje nan fanmi k ap bay yo swen ak nan kay.

15:40.793 --> 15:46.693
Yo pa t ale lekòl la, ni yo pa t
siveye oswa sipèvize lòt aktivite yo.

15:46.693 --> 15:49.936
Isit la, aspè finansye a pran priyorite sou byennèt timoun nan.

15:49.936 --> 15:55.605
Yon enstitisyon resevwa jiska €5,000 pa mwa
pou chak timoun nan men biwo byennèt jèn yo.

15:55.605 --> 16:05.250
Si, pa egzanp, enstitisyon an voye timoun nan kay yon fanmi k
ap bay swen nan Polòy, yo bezwen peye sèlman €600 pa mwa pou sa.

16:05.250 --> 16:10.574
Sa k rive lajan ki rete a souvan pa verifye.

16:10.574 --> 16:14.841
Twòp chaj nan biwo byennèt jèn yo

16:14.841 --> 16:21.176
Pifò biwo byennèt jèn yo tou manke anplwaye, e
anplwaye yo soufri anba chay travay konstan.

16:21.176 --> 16:27.526
Kidonk, pa gen ase tan ak pèsonèl pou
siveye kote timoun yo ye ak byennèt yo.

16:27.526 --> 16:33.340
Anpil travayè sosyal ap demisyone nan travay yo
paske yo pa ka sipòte fason yo atann yo travay ankò.

16:33.340 --> 16:36.540
Yon anplwaye biwo byennèt jèn moun ki soti Bèlen fè kòmantè:

16:36.540 --> 16:42.819
"Reyalite a se ke moun pa vle rete isit la ankò e
yo pa vle travay anba kondisyon sa yo ankò.

16:42.819 --> 16:46.436
Kòlèg yo ap kite paske yo anba twòp presyon e yo di:

16:46.436 --> 16:53.123
Non, pou mwen, sa pa sosyal travay ankò nan
sans mwen vle fè l – epi apre sa ale yon lòt kote.

16:53.123 --> 16:54.840
Sa a agrave sitiyasyon an.

16:54.840 --> 16:58.560
Anplis, kesyon an rete sou kiyès ki pral fè travay la la a.

16:58.560 --> 17:07.600
Doktè Christidis, ki ap okipe demenajman ilegal depi
plizyè ane e ki te jere an pèsòn anpil ka, fè kòmantè sa yo:

17:07.600 --> 17:14.074
"E administrasyon an, sètadi anplwaye biwo
byennèt jèn yo, se jis egzekitè, selon opinyon mwen."

17:14.074 --> 17:22.641
E pa panse ke, tankou nan tan lontan, gen sikològ
oswa travayè sosyal ladan l, menm si gen kèk isit ak la.

17:22.641 --> 17:28.093
Kounye a nou gen yon pwofesè lekòl matènèl
a tan pasyèl, epi nou gen yon motològ ki

17:28.093 --> 17:31.294
responsab terapi mouvman oswa yon bagay konsa.

17:31.294 --> 17:37.476
Moun ki pa gen okenn ide ditou – nan kèk ka.
Epitou moun ki kite inivèsite; vrèman an mas.

17:37.476 --> 17:43.406
Sa vle di yo pa gen okenn ekspètiz
pwofesyonèl, se sèlman otorite ofisyèl yo genyen, pa vre?

17:43.406 --> 17:45.921
Yo peye yo pou fè kalite bagay sa a.

17:45.921 --> 17:53.862
Bouchon pèsonèl sa a vle di tou ke sekirite ak
byennèt timoun ki nan detrès ekzistansyèl akoz

17:53.862 --> 17:58.206
abi, neglijans oswa vyolans pa ka garanti ankò.

17:58.206 --> 18:06.410
Li klè nan sa a ke leta, ki te okouran de abi sa yo
depi plizyè ane, pa okipe timoun yo ak byennèt yo.

18:06.410 --> 18:13.953
Akòz sitiyasyon bidjetè ki sere a, sektè sosyal la ap
fè fas kounye a tou ak koupe ki vo plizyè milyon liv.

18:13.953 --> 18:16.553
Sa ki annapre a dwe mete aksan sou li nan pwen sa a:

18:16.553 --> 18:23.675
Gen anpil anplwaye nan biwo byennèt jèn yo ak edikatè
nan kay yo ki renmen travay yo e ki angaje yo ladan l.

18:23.675 --> 18:27.853
Yo gen bon kè epi yo konsantre sou timoun yo ak byennèt yo.

18:27.853 --> 18:34.953
Sepandan, jan sa te esplike an detay pi wo a,
li vin de pli zan pli difisil pou yo fè travay yo

18:34.953 --> 18:39.206
ak konsyans epi ak swen ak atansyon ki nesesè.

18:39.206 --> 18:44.200
Pòt louvri pou trafik timoun*

18:44.200 --> 18:49.920
Yon lòt aspè ke n ap sèlman dekri
an brèf isit la se trafik timoun.

18:49.920 --> 18:56.507
Nan sistèm sa a ki opak e prèske pa gen okenn siveyans,
li fasil pou fè timoun yo disparèt san pèsonn pa remake.

18:56.507 --> 19:00.630
Sa pwouve ke sa rive dè milye timoun chak ane.

19:00.630 --> 19:06.608
Timoun sa yo ka kenbe an kaptivite nan bòtel
timoun epi yo ka itilize yo tou pou abi rityèl.

19:06.608 --> 19:12.830
Nan enstitisyon ak lakay, timoun yo souvan nan men
moun k ap pran swen yo epi yo totalman depann de yo.

19:12.830 --> 19:19.728
Sa louvri pòt pou abi, e anpil
eskandal nan sans sa a deja vin parèt.

19:19.728 --> 19:29.448
Li te vin klè ke politisyen wo plase, jij, polisye
ak travayè sosyal te souvan enplike nan abi timoun.

19:29.448 --> 19:38.644
Gade lòt pwogram Kla.TV deja difize sou sijè
sa a, ki nan lis kredi ki anba pwogram nan.

19:38.644 --> 19:46.003
Konklizyon Li vin klè ke timoun yo traumatize e yo blese
pou tout lavi lè biwo byennèt jèn yo retire yo nan fanmi yo.

19:46.003 --> 19:54.013
Nan anpil ka, se sou pwofi e yo trete timoun yo tankou "machandiz"
olye pou yo pwoteje yo epi kenbe yo an sekirite kont danje.

19:54.013 --> 19:57.328
Sistèm nan kache epi ankouraje abi sa a.

19:57.328 --> 19:59.828
Madam Christidis esplike sa konsa:

19:59.828 --> 20:04.811
Èske sa a se sou leta k ap pran kontwòl edikasyon an?

20:04.811 --> 20:07.468
Èske paran yo pral pèdi tout dwa yo?

20:07.468 --> 20:20.080
Nan lane 2002, Olaf Scholz te di jounal Die Welt, "Nou
vle konkeri espas ayeryen ki anlè kabann timoun yo."

20:20.080 --> 20:29.066
Epi byento apre sa, li te di: "Nou menm, SPD, nou
deja genyen sipremasi ayeryen sou kabann timoun yo."

20:29.066 --> 20:34.004
Nan langaj senp, sa vle di ke leta gen otan
enfliyans ke posib sou fason yo leve timoun yo.

20:34.004 --> 20:39.300
Dwa paran yo neglije epi gen entèferans ekstèn nan fanmi an.

20:39.300 --> 20:43.191
Sa a ann akò ak ajanda sou sèks ki adopte pa Nasyonzini.

20:43.191 --> 20:53.220
Pami lòt bagay, sa enplike aboli dwa paran yo sou pitit yo
pou enpoze yon modèl fanmi ak sosyal estandadize atravè lemond.

20:53.220 --> 21:01.382
Dapre ideyoloji sou sèks, responsablite pou leve timoun yo ak
asire byennèt yo pa chita prensipalman sou

21:01.382 --> 21:09.220
fanmi an, men sou leta ak enstitisyon li yo,
lekòl yo, sant jèn yo, lekòl entèn yo, elatriye.

21:09.220 --> 21:17.189
Malgre tout eskandal ak reyalite ki repete parèt sou kidnapin
timoun, vòl timoun ak trafik timoun, pa gen okenn

21:17.189 --> 21:24.860
ankèt apwofondi oswa revelasyon pou rive nan fon
pwoblèm nan sou bò sa yo rele leta konstitisyonèl la.

21:24.860 --> 21:31.460
Medya piblik yo tou rete an gran silans, ni yo
pa pibliye eskandal yo sou gwo echèl, ni yo pa

21:31.460 --> 21:34.911
mande responsablite nan men moun ki komèt yo.

21:34.911 --> 21:40.910
Rapò kontwovèsyal ak enkriminan yo
te efase an pati nan achiv medya yo.

21:40.910 --> 21:44.540
Kidonk, kisa ki bezwen fèt pou kanpe sa a?

21:44.540 --> 21:52.728
Anpil òganizasyon ak moun, tankou doktè devwe,
sikològ ak avoka ki fè kanpay pou dwa timoun, gen yon

21:52.728 --> 21:57.560
repons klè pou kesyon sa a: travay relasyon piblik.

21:57.560 --> 22:00.468
Fè sa yo dwe pibliye.

22:00.468 --> 22:11.465
Pa egzanp, an Desanm 2023, MWGFD e.V. te òganize yon senpozyòm
pou laprès sou tèm "Abiz enstitisyonèl sou pitit nou yo".

22:11.465 --> 22:19.284
Se swè MWGFD ak tout moun ki sousye de byennèt timoun
nou yo pou kesyon sa a atire atansyon tout

22:19.284 --> 22:24.660
konpatriyòt nou yo chak jou, tankou yon limyè avètisman wouj.

22:24.660 --> 22:30.563
Sa mande nou tout pou ede gaye enfòmasyon sa a lajman.

22:30.563 --> 22:38.885
Jij, pwokirè, pwofesè, edikatè ak pwofesyonèl
medikal an patikilye dwe enfòme epi yo dwe mande yo pou

22:38.885 --> 22:43.976
yo fè pati yo pou seche marekaj sa a ki pa ka pale.

22:43.976 --> 22:54.051
Konklizyon an dwe: nou bezwen moun ki gen kouraj – tan pou silans
ak fè je fèmen fini – kounye a tout moun ap mande pou yo aji.
