WEBVTT

00:00.400 --> 00:04.680
Ka tlase o ka shebella lenaneo le mabapi
le: "Ditlaleho tsa ditsebi tse fosahetseng"

00:04.680 --> 00:07.125
Ho tlosa bana ka likhoka

00:07.125 --> 00:10.268
Ho dula hae le ditlamorao tsa hona

00:10.268 --> 00:13.650
Ho nka bana tlhokomelong – khoebo e kholo

00:13.650 --> 00:15.570
Khatello e feteletseng liofising tsa boiketlo ba bacha

00:15.570 --> 00:20.051
Monyetla o bulehileng bakeng sa khoebo ea bana

00:20.051 --> 00:27.119
Ka 2022, ho bile le liketsahalo tse fetang 66,000
tsa bana le bacha ba nkilweng tlhokomelong Jeremane.

00:27.119 --> 00:32.873
Ba ile ba nkoa tlhokomelong ea mmuso 'me ba beoa
malapeng a tlhokomelo kapa matlong a tlhokomelo.

00:32.873 --> 00:38.700
Har'a bona ho ne ho e-na le baphaphathehi ba
banyenyane ba 28,600 ba neng ba se na baphelehetsi.

00:38.700 --> 00:43.208
Ka lilemo tse ngata, lipalo tsena ka kakaretso li
ntse li nyoloha kapa li lula boemong bo tšoanang.

00:43.208 --> 00:47.926
Jeremane ke naha e nang le palo e
phahameng ka ho fetisisa ea methoalo ea machaba.

00:47.926 --> 00:54.264
Na kannete Jeremane e na le batsoali ba kotsi le ba sa
tšoaneleheng ka ho fetisisa lefatšeng, kapa na ho na le ntho e

00:54.264 --> 00:58.406
'ngoe ka morao ho lipalo tsena tse phahameng ka mokhoa o tšosang?

00:58.406 --> 01:06.840
Lenaneo lena le hlakisa taba ena mme le
shebisisa tsamaiso e ka morao ho litlosao.

01:06.840 --> 01:14.316
Maemong a mangata ho a 66,000, mabaka a ho amoha bana
tlhokomelo ea batsoali ba bona ha se pefo, tlhokomoloho kapa ho

01:14.316 --> 01:18.419
lemalla joala kapa lithethefatsi ka lehlakoreng la batsoali.

01:18.419 --> 01:24.118
Bana ba bangata ba nkelwa tlhokomelong hobane ho
thwe batswadi ba bona ha ba kgone ho laola maemo.

01:24.118 --> 01:31.588
Mabaka a mang a kenyeletsa "mathata a kamano" pakeng tsa batsoali
le bana, "ho se mamelle kamano" ka lehlakoreng la

01:31.588 --> 01:39.760
motsoali a le mong kapa – o ka lumela kapa che – maemong a
mangata, "kamano e haufi haholo pakeng tsa 'mè le ngoana".

01:39.760 --> 01:47.738
Maemong ana, hangata ngoana o ba le
kamano e ntle le e nang le kutloano le 'm'ae.

01:47.738 --> 01:52.940
Litlaleho tse fosahetseng

01:52.940 --> 01:59.400
Litlaleho tsa kelello tsa lekhotla mabapi le bahlokomeli ba
molao hangata li lokisoa ha ho ntse ho nkoa bana tlhokomelong.

01:59.400 --> 02:04.912
Ditlaleho tsena ke motheo wa bohlokwa bakeng sa tlhahlobo e
etswang ke baahlodi ba tshwanelehang ba

02:04.912 --> 02:11.060
lekgotla la malapa, mme ho itshetlehilwe diphethong
tsa tsona, ho tla etswa qeto ka bokamoso ba bana.

02:11.060 --> 02:17.641
Maikutlo ana a litsebi a nna a baka kotsi e kholo, kaha
a lebisa ho kena-keneng ho hoholo bophelong ba malapa.

02:17.641 --> 02:21.400
Hape li na le litšenyehelo tse kholo ho ba amehang.

02:21.400 --> 02:28.308
Li ka jella batsoali chelete e ka fihlang ho €15,000, mme
haeba batsoali ba sa khone ho lefa, ke molefi wa lekgetho.

02:28.308 --> 02:34.040
Sena se hlahisa kakaretso ea lidolara
tse makholo a mashome a likete ka selemo.

02:34.040 --> 02:38.659
Leha ho le jwalo, ditlaleho tsena
hangata di na le mefokolo e totobetseng.

02:38.659 --> 02:45.350
Ngaka Andrea Christidis, setsebi sa kelello, paki e hloahloa,
setsebi sa kelello sa molao le moalafi oa boitšoaro, ea

02:45.350 --> 02:52.400
ngotseng litlaleho tsa boitsebelo tse fetang 1,000 mabapi le
litaba tsa malapa, o fana ka polelo e latelang tabeng ena:

02:52.400 --> 02:59.746
Ha ke eso bone tlaleho le ha e le e le 'ngoe e
hlileng e fihlelletse litlhoko tsohle tsa tekheniki.

02:59.746 --> 03:03.711
E fumane mefokolo e tebileng hoo e ka bang kaofela ha tsona.

03:03.711 --> 03:10.707
Maemong a mangata, batsoali kapa motsotsoali ea amehang ba
ile ba hlahlojoa ke bahlahlobi kamora lipuisano tse khutšoane,

03:10.707 --> 03:14.478
ka linako tse ling e le feela kamora lipuisano tsa mohala.

03:14.478 --> 03:17.658
Ngaka Christidis o hlalosa sena:

03:17.658 --> 03:23.701
Ka bomalimabe, tlas'a molao oa hajoale, mang kapa mang ea
khethiloeng ke moahloli o lumelloa ho lokisa maikutlo a setsebi.

03:23.701 --> 03:26.165
Hore na a ka e etsa ke potso e 'ngoe.

03:26.165 --> 03:33.460
Haeba moahlodi a re, "E, o hloahloa ho yona, ke mo nka a
tshwaneleha," jwale a ka lokisa ditlaleho tsa boitsebelo.

03:33.460 --> 03:39.160
Ho hlokometswe hangata hore le ditsebi tsa kelello tse
kwetlisitsweng di atisa ho sebetsa ka mokgwa o seng wa saense.

03:39.160 --> 03:43.373
Ka mohlala, teko ea matheba a enke
ea Rohrschach e sebelisoa ho bana.

03:43.373 --> 03:48.720
Moo, e bona matheba a enke ebe e
koptjwa ho hlalosa seo e se lemohang ho ona.

03:48.720 --> 03:54.085
Liteko tse joalo ha li tšoanelehe ho hang e le
bopaki lekhotleng, empa li qotsitsoe e le

03:54.085 --> 03:57.581
motheo oa liqeto tse mabapi le boiketlo ba ngoana.

03:57.581 --> 04:00.588
Ngaka Christidis o fana ka maikutlo:

04:00.588 --> 04:03.373
U ka e toloka ka tsela efe kapa efe
eo u e batlang. U lokolohile feela.

04:03.373 --> 04:10.781
Ho itshetlehile ka kelello ya setsebi hore na o bona
eng ho yona, eseng hakaalo hore na ngwana o bona eng.

04:10.781 --> 04:19.653
Metheong ena e se nang mahlale le e tsosang khang e kholo, ho
ka fumanwa sephetho sefe kapa sefe seo setsebi se se batlang.

04:19.653 --> 04:22.228
Litlamorao li bolaea maemong a mangata.

04:22.228 --> 04:29.000
Hangata ho litlalehong ho fumanoa hore batsoali ha ba
na litsebo tsa botsoali kapa ba na le mathata a botho.

04:29.000 --> 04:36.126
Mabaka a latelang ke a ho amohuoa tlhokomelo le ho beoa ha
bana malapeng a hlokomelang bana kapa matlong a tlhokomelo.

04:36.126 --> 04:38.860
Batho ba bangata ha ba tsebe lintlha tsena.

04:38.860 --> 04:43.176
Ha ho le e 'ngoe ea lits'ebetso tsena e
bulehetsoeng sechaba, 'me ho batla ho se na

04:43.176 --> 04:46.460
motho ea nang le phihlello ea lits'ebetso tsena.

04:46.460 --> 04:53.797
Ho nkelwa ha bana ka likgoka le ditlamorao tsa hona

04:53.797 --> 05:01.523
Litlamorao tse sebetsang malapeng a amehileng tsa litekolo tsena
tse sa lekanang, tse atisang ho feteletsoa le tse fosahetseng,

05:01.523 --> 05:05.871
li bontšitsoe ka tlase ka ho sebelisa mehlala ea maemo a itseng.

05:05.871 --> 05:09.000
Ditshwantsho tse latelang di ka nna tsa tshosa haholo.

05:09.000 --> 05:14.133
Leha ho le jwalo, bana ba bangata le
batswadi ba bona ba iponela ditlhoro tsena.

05:14.133 --> 05:18.171
Ke ka lebaka leo re le kopang hore le se
ke la sheba ka lehlakoreng, empa le tobane

05:18.171 --> 05:20.510
le mahlomola a bana bana le malapa a bona.

05:20.510 --> 05:25.351
Bana ba fokolang ebile ha ba na thuso, ha ba
na lentswe mme ha ho motho ya ba mamelang.

05:25.351 --> 05:31.860
Ntle le haeba e mong le e mong oa rona a ema
'me a loantša tlhōlo-molao ena ka mafolofolo.

05:31.860 --> 05:37.994
Nyeoeng e latelang, 'mè o qosoa ka ho
khelosetsa mora oa hae ho ntat'ae hobane moshanyana

05:37.994 --> 05:41.385
ka boeena o itse ha a batle ho etela ntat'ae.

05:41.385 --> 05:46.538
Mme yaba o fumanwa a ena le bokowa ba botho ho
itshetlehilwe tlhahlobong e fosahetseng mme

05:46.538 --> 05:50.151
ditokelo tsa hae tsa tlhokomelo ya ngwana tsa hlakolwa.

05:50.151 --> 05:57.306
Leha moshanyana ea lilemo li 4 a ne a le betheng a tšoeroe ke
feberu, o ile a amohuoa 'm'ae, joalokaha ho bonoa ka tlase.

05:57.306 --> 06:03.600
Ntate-moholo le nkgono ba ne ba le teng ka lona letsatsi
leo mme ba rekota ketsahalo eo ka mehala ya bona ya letsoho.

06:03.600 --> 06:09.981
"Mme moradi o ne a sebetsa, yaba tshepe ya
lenyatso ya lla, mme yaba basebeletsi ba tsa setjhaba

06:09.981 --> 06:13.391
le ntate wa ngwana ba kena ka matla phasitsheng."

06:13.391 --> 06:16.816
Molemo o ile wa kenngwa.

06:16.816 --> 06:26.226
Mme yaba ba etsa qeto ya hore Elias a
hlokomelwe mme a iswe ho ya phela le ntatae.

06:26.226 --> 06:29.541
Mme moradi o ile a tla hae ka kotloloho a tswa mosebetsing.

06:29.541 --> 06:35.386
Nakoana hamorao, tshepe ya monyako ya lla
hape mme mookamedi wa matlo a tshepe a fihla.

06:35.386 --> 06:42.058
Eaba mohlokomeli o botsa Elias, "Ntate wa hao o
eme monyako; o batla ho tsamaya le wena hona jwale."

06:42.058 --> 06:47.480
Eaba o qala ho lla mme a re, "Che, ha ke batle ho ya teng."

06:47.480 --> 06:55.826
Eaba mohlokomeli o boela a tsamaya mme a
re Elias a dule mona ha jwale hore a fole.

06:55.826 --> 07:03.766
Mme yaba ho fihla mapolesa a mahlano kapa a tsheletseng, ha
ke sa kgona le ho bolela hantle hona jwale, mme a ema pela bethe

07:03.766 --> 07:07.974
moo moradi a neng a robetse le Elias mme a batla ho mo nka.

07:07.974 --> 07:14.229
"Morao moo 'na le mosali oa ka re bile le
kelello ea ho ntša lifono tsa rona tsa selefouno

07:14.229 --> 07:18.450
feela le ho li phahamisa ho nka bopaki ba ho hong."

07:18.450 --> 07:32.480
"Ao, ao, ao." "Ke batla feela ho bua le ntate oa ngoana."

07:32.480 --> 07:38.903
Na re ka fumana baki le lieta bakeng sa
ngoana? Tšoarelo? Baki le lieta bakeng sa ngoana!

07:38.903 --> 07:42.457
"Na o ka rata ho lata seo?"

07:45.268 --> 07:52.044
Tloo mona, Steffi. Tloo mona. Bonyane re sale hantle.

07:52.044 --> 07:56.945
Rea salisa hantle hang. Rea salisa hantle hang. Rea
salisa hantle hang. Tlohela lemati. Tlohela lemati.

07:56.945 --> 08:00.100
"U qetile nako e kae u sa bone mora oa hau?"

08:00.100 --> 08:03.851
"E, eaba ho bile le likhoeli tse
'ne tseo ke sa mo boneng ho hang."

08:03.851 --> 08:10.551
Nyeoeng e latelang, 'mè o ile a qosoa ka phoso ka ho ba le bothata
ba botho ho ipapisitsoe le maikutlo a setsebi a neng a fosahetse,

08:10.551 --> 08:13.820
'me litokelo tsa hae tsa tlhokomelo tsa ngoana tsa amohuoa.

08:13.820 --> 08:19.832
Morali oa hae o nka video ea kamoo, ka hora ea botšelela le
halofo hoseng, basebetsi ba ofisi ea boiketlo ba

08:19.832 --> 08:27.066
bacha, ba felehelitsoe ke mapolesa, ba emeng monyako
'me ba nka mora oa hae ea lilemo li 7 ka likhoka.

08:31.479 --> 08:40.585
"Ee, mme haeba re re moena wa rona ha a batle ho
tsamaya, ha a batle ho tsamaya hole, jwale ..." "Ha ke batle!"

08:40.585 --> 08:44.549
Hore feela hobane motho e mong a re ho hong ha se nnete...

08:44.549 --> 08:53.321
Ha ke batle! Ha ke batle ho ya!

08:53.321 --> 08:58.116
Empa ha o ka nqosa ka ho etsa letho le fosahetseng.

08:58.116 --> 09:01.749
Ntho e mpe haholo. Bana ba bolawa ke tlala
kae-kae mme ha ho letho le etswang ka yona.

09:01.749 --> 09:04.894
Ngwanaka o hlokometswe hantle mme o tla ntshwa mona.

09:04.894 --> 09:09.213
Che, eseng ha ke sa batle. Ha ke batle!

09:09.213 --> 09:11.725
Empa ha ke batle ho ya!

09:11.725 --> 09:20.061
"Ho fihlela kajeno, ke ntse ke utloa molumo oa mehoo ea
mora oa ka litsebeng tsa ka ha ba ne ba mo hula litepising."

09:20.061 --> 09:22.766
Mme moahisani ka mose ho seterata o bone tsohle.

09:22.766 --> 09:29.179
O ne a mo bone a leka ho itshwarella
foreiming ya monyako ha mapolesa a mo hula.

09:29.179 --> 09:35.305
Eaba lepolesa lena, monna e moholo, e
motonanahali, le mena matsoho a mora oa ka e monyenyane

09:35.305 --> 09:38.434
ea lilemo li supileng, la mo hula hole le 'na.

09:38.434 --> 09:41.494
Eaba o itahlela lehetleng la hae mme a baleha le yena.

09:41.494 --> 09:45.796
Mme mora wa ka a howa, a howa, a howa, a howa.

09:45.796 --> 09:49.618
Mme o ke ke wa kgona ho e ntsha ditsebeng tsa hao.

09:49.618 --> 09:54.938
Motho a ka nahana hore tsena ke liketsahalo tse
ikemetseng feela le tse sa tloaelehang ho hang.

09:54.938 --> 10:00.080
Ka bomalimabe, leha ho le jwalo, batswadi le bana ba
bangata ba tlaleha diketsahalo tse jwalo tsa sehlōhō.

10:00.080 --> 10:06.801
Mephetho ya maiphihlelo ana a bohloko hangata e
sitwa ho sebetsanwa le yona bophelo bohle ba motho.

10:06.801 --> 10:13.658
Letsoalo, litlhaselo tsa tšabo e feteletseng le mathata a ho
ikamahanya ke tse seng kae feela tsa litlamorao tseo bana

10:13.658 --> 10:18.000
le malapa hangata ba tobanang le tsona bophelo bohle ba bona.

10:18.000 --> 10:21.788
Mona ke mehlala e mmedi ya dithuto
tsa diketsahalo ho bontsha sena:

10:21.788 --> 10:27.858
"Ha ke kgutla, ke ne ke tshohile haholo hore nako
e nngwe, ho tla be ho na le batho ba babedi feela

10:27.858 --> 10:31.260
ba eme moo, kapa banna, ba neng ba tla nka hape."

10:31.260 --> 10:39.757
"Ke ile ka mo felehetsa sekolong ka likhoeli tse
tšeletseng, ka lula pela hae, e, ke ile ka etsa sohle seo nka

10:39.757 --> 10:45.243
se nahanang ho mo tšehetsa le ho tlosa litšabo tsa hae."

10:45.243 --> 10:49.708
"Paul o ne a le dilemo tse pedi
feela ha a ne a nkuwa ho lelapa la hae.

10:49.708 --> 10:54.918
O ile a kgaotsa ho bua mme le
kajeno o ntse a na le mathata a puo.

10:54.918 --> 11:00.780
Ho feta moo, bana ba bangata ba boetse ba utloa bohloko ba kelello
ka lebaka la ho ntshwa tikolohong ya bona e tlwaelehileng.

11:00.780 --> 11:05.940
Sena se qetella se baka tshenyo e tebileng ya
maikutlo le diphetoho tsa boitshwaro ho bana.

11:05.940 --> 11:11.636
Ha batsoali ba lumelloa ho etela bana ba bona,
maeto ana hangata a etsahala tlas'a tlhokomelo.

11:11.636 --> 11:16.384
Ho na le melao e thata e sebetsang likopanong
tsena, tseo hangata li sa tloaelehang haholo.

11:16.384 --> 11:21.660
Batsoali ha baa lokela ho bontša maikutlo kapa ho
bua ka nako ea bona e fetileng eo ba e arolelaneng.

11:21.660 --> 11:26.104
Haeba melao e tlolwa, maeto a tla thibelwa ka ho feletseng.

11:26.104 --> 11:31.960
Matlo a bolulo le litlamorao tsa tsona

11:31.960 --> 11:40.815
Leha sepheo e lokela ho ba boiketlong ba bana, maemong a mangata,
ho dula lehaeng la bana ho mpefatsa boemo ba bona haholo.

11:40.815 --> 11:45.576
Ho dula lehaeng la bana hangata ho na le
ditlamorao tse mpe bakeng sa bana le batjha.

11:45.576 --> 11:51.723
Nka Wakia e le mohlala hape.

11:51.723 --> 11:57.373
"Ho dula hae ka dilemo tse fetang tse
tharo ho entse'ng ho Wakia ya thabileng?"

12:03.499 --> 12:07.741
E nfetotse haholo.

12:07.741 --> 12:15.011
Ho sa tsotellehe hore na motho eo u sa tsoa kopana
le eena o mosa hakae, u ntse u sa lokela ho mo tšepa.

12:15.011 --> 12:18.108
Ke seo ke ithutileng sona ho sona.

12:29.300 --> 12:34.160
Ngaka Christidis o hlalosa hore ena ha se ketsahalo e ikemetseng:

12:34.160 --> 12:39.406
Ka bokgutshwanyane: Bana ha ba thusiwe ho hang ditsing.

12:39.406 --> 12:45.776
Sena se ka etsahala feela ho bana ba hlekefelitsoeng
hampe haholo, moo bongaka ba lipatlisiso bo fumaneng

12:45.776 --> 12:49.018
bopaki bo hlakileng ba likotsi tse tebileng ho bona:

12:49.018 --> 12:50.921
Tlhekefetso ea thobalano – ho sa tsotellehe letho – e?

12:50.921 --> 12:57.494
Empa ho na le liphuputso tse feletseng mabapi le taba ena
– matlo a bana, mohlala, matlo a bana a K'hatholike kapa

12:57.494 --> 13:00.828
mekhatlo ea diakone, a fumaneha phatlalatsa inthaneteng.

13:00.828 --> 13:09.741
Ke jarollotse tse ling tse fumantseng hore
hoo e ka bang 90% ea bana – kapa bacha hamorao –

13:09.741 --> 13:14.202
ba senyehile ka tsela e itseng pele ba tsoa.

13:14.202 --> 13:18.858
Ba ka ba e-ba matahoa a lithethefatsi,
matahoa a joala, kapa ba kene botlokotsebeng.

13:18.858 --> 13:25.866
Ha ba fumane mangolo a tšoanelehang, leha e le a le
mong, esita le mangolo a tšoanelehang a mosebetsi, kahoo

13:25.866 --> 13:29.810
hangata ba qetella e le moroalo ho mmuso hobane ba, ba...

13:29.810 --> 13:32.480
Ho etsahala eng ka bana ba malapeng a tlhokomelo ea bana?

13:32.480 --> 13:33.718
Ba bolokilwe polokelong e sireletsehileng.

13:33.718 --> 13:37.376
Ba na le karo-karolelano ea basebetsi e nyonyehang, akere?

13:37.376 --> 13:40.080
Ka hona, le moo ho ntse ho bolokoa chelete, kaha ntho e
'ngoe le e 'ngoe e rekiselitsoe lik'hamphani tsa poraefete.

13:40.080 --> 13:42.240
Kaofela ha bona ba batla feela ho etsa phaello.

13:42.240 --> 13:45.459
Kahoo bana ba hlokomolohilwe mme ha ba kgothatswe.

13:45.459 --> 13:48.568
Ke bosaoana bohle seo ba se buang.

13:48.568 --> 13:53.255
Ho nka bana tlhokomelong – khoebo e kholo

13:53.255 --> 13:59.160
Ka 2022, bana ba 121,000 ba ne ba phela
matlong a tlhokomelo ea bana mme bana ba ka bang

13:59.160 --> 14:02.538
86,000 ba ne ba phela malapeng a tlhokomelo.

14:02.538 --> 14:10.878
Ditshenyehelo tsa ho beha ngwana lehaeng la bana bakeng
sa selemo se le seng di pakeng tsa €42,000 le €54,000.

14:10.878 --> 14:17.294
Malapa a amohelang ngoana tlhokomelong ea nakoana
a fumana chelete ea thuso ea khoeli le khoeli e

14:17.294 --> 14:21.140
pakeng tsa €700 le €900, ho latela lilemo tsa ngoana.

14:21.140 --> 14:27.318
Bafani ba lekgetho ba lefa €4.9
bilione ka selemo bakeng sa mehato ena.

14:27.318 --> 14:37.320
Qotso e latelang ea moqoqo le mosebeletsi ea qetileng
lilemo tse mashome a sebetsa boiketlong ba bacha e bontša boemo.

14:37.320 --> 14:41.556
"Karolo ea bolulo ruri ke eona e
tlisang chelete e ngata ka ho fetisisa."

14:41.556 --> 14:45.902
Ke bolela hore, o ka bona hore lits'ebeletso
tsa kalafo tsa bakuli ba lulang sepetlele li

14:45.902 --> 14:48.668
ntse li ata haholo ha lilemo li ntse li feta.

14:48.668 --> 14:53.940
Ba, ka ho bolela, ba lahlelang bana
'marakeng ke liofisi tsa boiketlo ba bacha.

14:53.940 --> 14:55.626
"E rekise 'marakeng?"

14:55.626 --> 14:57.578
"Ke tla bua sena ka boomo:

14:57.578 --> 15:03.060
E rekise 'marakeng! Hobane ho joalo:
taba ke ka chelete, tsohle ke ka chelete.

15:03.060 --> 15:08.980
Mme haeba ofisi ya boiketlo ba batjha e nneha motjha ka tefo e
itseng ya letsatsi le letsatsi kapa ya kgwedi le kgwedi, ke fana

15:08.980 --> 15:12.539
ka tlhahiso ho ofisi ya boiketlo ba batjha,
mme ofisi ya boiketlo ba batjha e bolela

15:12.539 --> 15:14.683
hore na e tla amohela tlhahiso ena kapa tjhe.

15:14.683 --> 15:16.223
Ke khoebo, qetellong ea tsohle.

15:16.223 --> 15:22.220
Mme qetellong, diofisi tsa boiketlo ba batjha di thabela
ho ba le mokgatlo o nkang batjha ho tswa matsohong a tsona.

15:22.220 --> 15:29.143
Basebetsi ba ofisi ya boiketlo ba batjha hangata ba hloleha
ho lekola ka nepo hore na bana ba phela jwang ditsing le

15:29.143 --> 15:33.180
hore na mehato e nkuwang moo e loketse ebile e a thusa bana.

15:33.180 --> 15:38.113
Ho ile ha senoleha khafetsa hore bana ba
tsoang Jeremane ba ne ba romeloa mose ho maoatle ho

15:38.113 --> 15:40.793
malapa a ba holisang le matlong a tlhokomelo.

15:40.793 --> 15:46.693
Ba ne ba sa ee sekolong moo, ebile mesebetsi ea
bona e meng e ne e sa be e shebiloe kapa e okametswe.

15:46.693 --> 15:49.936
Mona, boemo ba lichelete bo ruisa pele ho boiketlo ba ngoana.

15:49.936 --> 15:55.605
Setsi se fumana ho fihla ho €5,000 ka khoeli
bakeng sa ngoana ho tsoa ofising ea boiketlo ba bacha.

15:55.605 --> 16:01.710
Haeba, mohlala, setsi se romela ngoana
lelapeng la tlhokomelo Poland, ho hlokahala feela

16:01.710 --> 16:05.250
hore ho lefuoe €600 ka khoeli bakeng sa sena.

16:05.250 --> 16:10.574
Se etsahalang ka chelete e setseng hangata ha se hlahlojoe.

16:10.574 --> 16:14.841
Khatello e feteletseng liofising tsa boiketlo ba bacha

16:14.841 --> 16:18.764
Boholo ba liofisi tsa boiketlo ba bacha le
tsona li haelloa ke basebetsi, 'me basebetsi ba

16:18.764 --> 16:21.176
imetsoe ke mosebetsi o mongata ka ho sa feleng.

16:21.176 --> 16:27.526
Ka hona, ho na le khaello ea nako le basebetsi bakeng sa
ho beha leihlo hore na bana ba hokae le boemo ba bona.

16:27.526 --> 16:31.247
Basebeletsi ba bangata ba tsa boiketlo ba
itokolla mesebetsing ea bona hobane ha ba sa khona

16:31.247 --> 16:33.340
ho tšehetsa tsela eo lintho li etsoang ka eona.

16:33.340 --> 16:36.540
Mosebeletsi oa ofisi ea boiketlo ba
bacha oa Berlin o fana ka maikutlo:

16:36.540 --> 16:43.112
"Nnete ke hore batho ha ba sa batla ho dula mona ebile ha
ba sa batla ho sebetsa tlasa maemo ana. Basebetsi-mmoho ba a

16:43.112 --> 16:46.436
tsamaya hobane ba tlasa kgatello e kgolo haholo mme ba re:

16:46.436 --> 16:53.123
Che, ho 'na, hoo ha e sa le mosebetsi oa sechaba ka kutloisiso
ea hore ke batla ho o etsa – ebe ke ea sebakeng se seng.

16:53.123 --> 16:54.840
Sena se mpefatsa boemo bo boima.

16:54.840 --> 16:58.560
Ho feta moo, potso e ntse e le hore
na ke mang ya tla etsa mosebetsi moo.

16:58.560 --> 17:04.272
Ngaka Christidis, eo esaleng a sebetsana le
litlosa-morao tse seng molaong ka lilemo mme a sebetsane le

17:04.272 --> 17:07.600
linyeoe tse ngata ka boeena, o fana ka maikutlo a latelang:

17:07.600 --> 17:14.074
"Mme tsamaiso, ke hore, basebeletsi ba ofisi ya
boiketlo ba batjha, ke bafedisi feela, ka maikutlo a ka.

17:14.074 --> 17:19.717
Mme o se ke wa nahana hore, jwaloka nakong e fetileng,
ho na le ditsebi tsa kelello kapa basebeletsi ba tsa

17:19.717 --> 17:22.641
setjhaba moo ka hare, leha ho na le ba mmalwa mona le mane.

17:22.641 --> 17:28.187
Hona joale re na le tichere ea sekolo sa bana ba
banyenyane ea sebetsang ka nakoana, hape re na le motologist, ea

17:28.187 --> 17:31.294
ikarabellang bakeng sa kalafo ea motsamao kapa ntho e joalo.

17:31.294 --> 17:37.476
Batho ba se nang tsebo ho hang – maemong a mang.
Hape le ba tlohetseng univesithi; ka bongata ba bona.

17:37.476 --> 17:43.406
Seo se bolela hore ha ba na boitsebelo ba
profeshenale, ba na le matla a semmuso feela, akere?

17:43.406 --> 17:45.921
Ba lefuoa ho etsa lintho tsa mofuta oo.

17:45.921 --> 17:52.404
Tšitiso ena ea basebetsi e boetse e bolela hore polokeho le
boiketlo ba bana ba leng tsietsing e tebileng

17:52.404 --> 17:58.206
ea bophelo ka lebaka la tlhekefetso,
tlhokomoloho kapa pefo ha li sa ka ke tsa tiisetsoa.

17:58.206 --> 18:03.375
Ho hlakile ho sena hore mmuso, o qetileng
dilemo o tseba ka ditlolo tsena tsa molao, ha o

18:03.375 --> 18:06.410
na kgathatseho ka bana le boiketlo ba bona.

18:06.410 --> 18:11.042
Ka lebaka la boemo bo thata ba tekanyetso,
lekala la boiketlo ba sechaba le lona joale le tobane

18:11.042 --> 18:13.953
le dikgaolo tse ka etsang dimilione tsa diponto.

18:13.953 --> 18:16.553
Ntlha e latelang e tlameha ho hatisoa ntlheng ena:

18:16.553 --> 18:20.957
Ho na le basebeletsi ba bangata ba ofisi ya
boiketlo ba batjha le matitjhere a malapeng ba

18:20.957 --> 18:23.675
thabelang mosebetsi wa bona mme ba inehetse ho ona.

18:23.675 --> 18:27.853
Ba pelo e mosa mme ba tsepamisitse
maikutlo ho bana le boiketlong ba bona.

18:27.853 --> 18:34.947
Leha ho le jwalo, jwalo ka ha ho hlalositswe ka botlalo ka
hodimo, ho ntse ho ba thata le ho feta hore ba etse mosebetsi wa

18:34.947 --> 18:39.206
bona ka botšepehi le ka tlhokomelo le kelello e hlokahalang.

18:39.206 --> 18:44.200
Bula monyako bakeng sa thekiso ea bana*

18:44.200 --> 18:49.920
Ntlha e 'ngoe e tla hlalosoa ka
bokhutšoanyane mona ke khoebo ea bana.

18:49.920 --> 18:56.507
Tlas'a tsamaiso ena e sa hlakang le e sa laoleheng hantle,
ho bonolo hore bana ba 'nyamele' ho se na ea hlokomelang.

18:56.507 --> 19:00.630
Ho pakiloe hore sena se etsahalla bana
ba likete selemo se seng le se seng.

19:00.630 --> 19:06.608
Bana bana ba ka nkoa ka likhoele matlong a botekatse a
bana hape ba sebelisetsoa tlhekefetso ea litšebeletso.

19:06.608 --> 19:12.830
Litheong le malapeng, hangata bana ba tlas'a mohau oa
bahlokomeli ba bona 'me ba itšetlehile ka ho feletseng ho bona.

19:12.830 --> 19:19.728
Sena se bula monyako oa tlhekefetso, 'me
lihlekehleke tse ngata mabapi le taba ena li se li pepesehile.

19:19.728 --> 19:26.237
Ho ile ha hlaka hore boradipolotiki ba maemong a
phahameng, baahlodi, mapolesa le basebeletsi ba tsa boiketlo ba

19:26.237 --> 19:29.448
setjhaba hangata ba ne ba ameha tlhekefetsehong ya bana.

19:29.448 --> 19:34.954
Sheba mananeo a mang a seng a hasitsoe ke
Kla.TV mabapi le taba ena, a thathamisitsoeng

19:34.954 --> 19:38.644
karolong ea boletsoeng ka tlase ho lenaneo.

19:38.644 --> 19:43.303
Qetello Ho ile ha hlaka hore bana ba tshwenyeha
kelellong mme ba senyehela bophelo bohle ka ho ntshwa

19:43.303 --> 19:46.003
malapeng a bona ke diofisi tsa boiketlo ba batjha.

19:46.003 --> 19:51.052
Maemong a mangata, taba ke ka phaello le ho
tšoara bana joaloka "thepa" ho e-na le ho ba

19:51.052 --> 19:54.013
sireletsa le ho ba boloka ba sireletsehile kotsing.

19:54.013 --> 19:57.328
Sistimi e pata le ho kgothaletsa tlhekefetso ena.

19:57.328 --> 19:59.828
Mofumahadi Christidis o hlalosa sena ka tsela e latelang:

19:59.828 --> 20:04.811
Na sena se mabapi le mmuso o nkang taolo ea thuto?

20:04.811 --> 20:07.468
Na batsoali ba tla amohuoa litokelo tsa bona kaofela?

20:07.468 --> 20:20.080
Ka 2002, Olaf Scholz o ile a bolella koranta ea Die Welt, "Re
batla ho hapa sebaka sa moea se kaholimo ho libethe tsa bana."

20:20.080 --> 20:29.066
Mme kapele kamora moo, a re: "Rona, SPD, re se re
hapile matla a sefofane holim'a libethe tsa bana."

20:29.066 --> 20:34.004
Ka puo e hlakileng, sena se bolela hore mmuso o na le tšusumetso
e kholo ka hohle kamoo ho ka khonehang holong ea bana.

20:34.004 --> 20:39.300
Ditokelo tsa botsoali ha di natsehe mme ho
na le ho kenella ha batho ba kantle lelapeng.

20:39.300 --> 20:43.191
Sena se tsamaellana le lenaneo la tsa
bong le amohetsoeng ke Machaba a Kopaneng.

20:43.191 --> 20:49.487
Hara tse ling, sena se kenyeletsa ho fedisa litokelo tsa
batsoali holim'a bana ba bona e le ho qobella moetlo o le mong

20:49.487 --> 20:53.220
o o tloaelehileng oa lelapa le sechaba lefatšeng ka bophara.

20:53.220 --> 21:01.212
Ho ya ka kgopolo ya bong, boikarabelo ba ho hodisa bana le ho
netefatsa boiketlo ba bona ha bo dulele lelapa

21:01.212 --> 21:09.220
haholo-holo, empa bo dulela mmuso le ditheo tsa ona,
dikolo, ditsi tsa batjha, dikolo tsa bodulo, jj.

21:09.220 --> 21:16.872
Ho sa natsoe dihlong le dintlha tse hlahang kgafetsa mabapi le ho
koetela bana, bosholu ba bana le kgwebo ya bana, ha ho so be le

21:16.872 --> 21:24.860
dipatlisiso tse tebileng kapa diphatlalatso ho fihlela ntlheng ya
taba ena ka lehlakoreng la seo ho thweng ke mmuso wa molaotheo.

21:24.860 --> 21:31.094
Bobedi mecha ya phatlalatso ya setjhaba e ntse e
thotse haholo, e sa phatlalatse dihlong ka

21:31.094 --> 21:34.911
bophara kapa ho batla hore baetsadibe ba ikarabelle.

21:34.911 --> 21:40.910
Litlaleho tse tsosang khang le tse qosang li
hlakotsoe ka karolo ho tsoa polokelong ea mecha ea litaba.

21:40.910 --> 21:44.540
Joale ho lokela ho etswa eng ho emisa sena?

21:44.540 --> 21:50.930
Mekhatlo e mengata le batho ka bomong, joalo ka lingaka tse
inehetseng, litsebi tsa kelello le babuelli ba molao ba

21:50.930 --> 21:57.560
buellang litokelo tsa bana, ba na le karabo e
hlakileng potsolotsong ena: mosebetsi oa likamano tsa sechaba.

21:57.560 --> 22:00.468
Lintlha tsena li tlameha ho phatlalatsoa.

22:00.468 --> 22:07.390
Ka mohlala, ka Tšitoe 2023, MWGFD e.V. e ile ea
tšoara seboka sa boralitaba mabapi le sehlooho

22:07.390 --> 22:11.465
sa "Tšebeliso e mpe ea litheo ho bana ba rona".

22:11.465 --> 22:18.556
Ke takatso ea MWGFD le ea bohle ba tsotellang boiketlo ba bana ba
rona hore taba ena e hlahisoe tlhokomelong

22:18.556 --> 22:24.660
ea baahi bohle ba rona letsatsi le letsatsi,
joaloka lebone le khubelu la tlhokomediso.

22:24.660 --> 22:30.563
Sena se hloka hore bohle re thuse ho
phatlalatsa tlhahisoleseding ena ka bophara.

22:30.563 --> 22:38.990
Baahlodi, bachochisi, matitjhere, barupedi le ditsebi tsa
bongaka haholoholo ba tlameha ho tsebisoa le ho koptjoa ho etsa

22:38.990 --> 22:43.976
karolo ya bona ho omisa seretse sena se sebe se sa buuweng.

22:43.976 --> 22:51.023
Qetello e tlameha ho ba: re hloka batho ba
sebete – nako ea ho khutsa le ho iphapanyetsa e felile

22:51.023 --> 22:54.051
– joale e mong le e mong o bitsoa ho nka khato.
